2đ - Lục bát GV kiểm tra vở soạn của HS 2đ 4.3: Tiến trình bài học: Tiết học này chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu hai tác phẩm thơ: Một bài là của vị vua yêu nước, có công lớn trong cuộc chốn[r]
Trang 1TUẦN 6
Tiết 21
Ngày dạy: 18/9/2012
1 MỤC TIÊU: Giúp HS
1.1 Kiến thức:
- HS biết:
+ Sơ giản về tác giả Nguyễn Trãi
+ Sơ bộ về đặc điểm thơ lục bát
+ Sự hòa nhập của tâm hồn Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn được thể hiện trong văn bản
+ Bức tranh làng quê thôn dã trong một sáng tác của Trần Nhân Tông- người sau này trở thành
vị tổ thứ nhất của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử
- HS hiểu:
+ Tâm hồn cao đẹp của vị vua tài đức
+ Đặc điểm của thể thơ tứ tuyệt Đường luật qua một sáng tác của Trần Nhân Tông
1.2 Kĩ năng:
- HS thực hiện được:
+ Nhận biết thể thơ lục bát
+ Phân tích đoạn thơ chữ Hán được dịch sang tiếng Việt theo thể thơ lục bát
+ Vận dụng kiến thức về thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật đã học vào đọc –hiểu một văn
bản cụ thể
+ Nhận biết được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ
+ Thấy được sự tinh tế trong lựa chọn ngôn ngữ của tác giả để gợi tả bức tranh đậm đà tình quê
hương
- HS thực hiện thành thạo: Đọc- hiểu văn bản thơ Đường luật
1.3 Thái độ:Giáo dục HS
- Thĩi quen: Cảm thụ tác phẩm thơ
- Tính cách: Tù hµo vỊ khÝ ph¸ch d©n téc VN
2 NỘI DUNG BÀI HỌC: Nội dung, nghệ thuật của bài thơ.
3 CHUẨN BỊ:
3.1 GV : -Tranh chân dung Nguyễn Trãi, cảnh trí Côn Sơn.
3.2 HS: - Đọc trả lời câu hỏi phần đọc hiểu văn bản vào vở soạn
- Xem chú thích SGK
4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1: Ổn định tổ chức và kiểm diện: (1’) GV kiểm tra sỉ số HS
Lớp 7A 1 : / Lớp 7A 2 : / Lớp 7A 3 : /
4.2: Kiểm tra miệng: (7’)
CÔN SƠN CA BUỔI CHIỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN
TRƯỜNG TRÔNG RA.
(Hướng dẫn đọc thêm)
Trang 2Cõu 1: ẹoùc thuoọc loứng phần phiờn õm và dịch thơ của bài “ Sụng nỳi nước Nam”? Nờu nội dung nghệ thuật của bài thơ? (6ủ)
Cõu 2: Bài thơ “ Cụn Sơn ca” của Nguyễn Trói được làm theo thể thơ nào? ( 2đ)
- Lục bỏt
GV kieồm tra vụỷ soaùn cuỷa HS (2ủ)
4.3: Tiến trỡnh bài học:
Tieỏt hoùc naứy chuựng ta seừ ủi vaứo tỡm hieồu hai taực phaồm thụ: Moọt baứi laứ cuỷa vũ vua yeõu nửụực, coự coõng lụựn trong cuoọc choỏng ngoaùi xaõm, ủoàng thụứi cuừng laứ nhaứ vaờn hoựa, nhaứ thụ tieõu bieồu cuỷa ủời Traàn, moọt baứi laứ cuỷa danh nhaõn lũch sửỷ cuỷa daõn toọc, ủaừ ủửụùc UNESCO coõng nhaọn laứ danh nhaõn vaờn hoựa theỏ giụựi Hai taực phaồm laứ hai saỷn phaồm tinh thaàn cao ủeùp cua hai cuoọc ủụứi lụựn, hai taõm hoàn lụựn, haỳn seừ cho chuựng ta nhửừng ủieàu lớ thuự boồ ớch
*Hoaùt ủoọng 1: (3’) Tỡm hiểu chung
(?) Giới thiệu đụi nột về tỏc giả Nguyễn Trói và bài thơ “Cụn
Sơn ca”?
- Nguyễn Trãi – Anh hùng dân tộc, nhà quân sự tài ba, nhà
thơ, danh nhân văn hoá thế giới ông là người có công lao to
lớn trong cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lược Ông
đã để lại một sự nghiệp văn chương đồ sộ phong phú Năm
1442 ông bị giết thảm khốc trong vụ oan án lịch sử Lệ Chi
Viên & năm 1464 ông được Lê Thánh Tông rửa oan
GV giới thiệu tranh chõn dung Nguyễn Trói.
- Nhaứ thụ ủaừ ủeồ laùi cho ủụứi nhieàu taực phaồm Haựn Noõm baỏt
hửỷu: Bỡnh Ngoõ ủaùi caựo, Quaõn trung tửứ meọnh taọp, ệÙc Trai
thi taọp, Quoỏc aõm thi taọp
- Bài thơ được sáng tác trong khoảng thời gian ông bị chèn
ép, đành cáo quan về sống ở Côn Sơn Bài thơ vốn được viết
bằng chữ hán
*Hoaùt ủoọng 2: (10’) Đọc- hiểu văn bản
GV hửụựng daón HS ủoùc dieón caỷm baứi thụ
* GV nêu yêu cầu đọc
- Bài 2: Nhịp 2/2/2 và 4/4
- GV đọc mẫu, gọi nhiều HS đọc
- GV giải thích 1 số từ Hán Việt, từ khó
GV ủoùc maóu, goùi HS ủoùc laùi
GV nhaọn xeựt, sửỷa sai
(?) Bài thơ được viết theo thể thơ nào? em hãy giới thiệu về
thể thơ đó?
- Thể thơ lục bát ( sáu tám) không hạn định về số câu, chữ
cuối của câu sáu chữ bắt vần với chữ thứ sáu của câu tám
chữ, chữ cuối của câu tám chữ bắt vần với chữ cuối của câu
sáu chữ tiếp theo Thể thơ lục bát cũng có luật bằng trắc , cứ
hai câu thì đối vần mà là vần bằng
*GV chuyển ý: Bài thơ bằng chữ Hán - 36 câu trong sách chỉ
trích dẫn 26 câu
A.COÂN SễN CA.
1 Tỡm hiểu chung:
a Tỏc giả: SGK/79
- Nguyeón Traừi laứ vũ anh huứng daõn toọc _ danh nhaõn vaờn hoaự theỏ giụựi
b Tỏc phẩm: SGK/79
- Baứi thụ ủửụùc saựng taực trong thụứi gian oõng bũ cheứn eựp, ủaứnh phaỷi caựo quan soỏng aồn daọt taùi Coõn Sụn
2 Đọc- hiểu văn bản
a Đọc:
b Chỳ thớch: SGK/80
c Nội dung:
Trang 3(?) Bài thơ kể các hoạt động gì của Nguyễn Trãi khi ở Côn
Sơn?
- Nghe: Suối chảy
- Ngồi: Trên đá
- Nằm: Rừng thông
- Ngâm thơ: Dưới bóng trúc
(?) Cảnh đẹp của Côn Sơn được diễn tả ntn? Nghệ thuật?
- Đoạn thơ có cấu trúc tứ bình thể hiện vẻ đẹp hài hoà của
thiên nhiên: 3 câu nói lên một cảnh đẹp
+ Suối: Chảy rì rầm -> đàn cầm : ẩn dụ
Bộc lộ niềm vui giao cảm với suối, coi suối là mảnh tâm hồn
+ Đá: Rêu phơi : Một phần cuộc đời để ngắm cảnh suối rừng
-> Tâm thế nhàn (ẩn dụ)
+ Thông : muôn chiếc lọng xanh rủ bóng -> chở che, tin cậy
-> ẩn dụ
+ Trúc : Điệp trùng, xanh mát -> tỏa mát tâm hồn tác giả
* GV: Suối, đá, trúc là nơi nương tựa, nâng đỡ tâm hồn, là
nơi thi nhân giao hoà cảm xúc với cảnh vật…
(?) Từ “ta” trong bài chỉ ai? Được lặp lại mấy lần? Tác dụng?
- Là Nguyễn Trãi -> Lặp 5 lần, liền mạch nối tiếp
- Cấu trúc: Câu 6 tả cảnh, câu 8 xuất hiện “ta”
=> TN: Cây rừng, đá núi, suối reo đan cài hoà quyện với
Nguyễn Trãi => Con người và thiên nhiên như muốn hoà làm
một tạo thành sự sống cho toàn cảnh thiên nhiên
(?) Qua bài thơ em hiểu gỡ về tâm hồn Nguyễn Trãi?
- Cuộc sống thảnh thơi
- Thả hồn vào cảnh trí Côn Sơn
=> Tâm hồn thi sĩ
GV giới thiệu tranh Canh trớ Cụn Sơn.
(?) Hãy đánh giá thành công về nội dung và nghệ thuật của
bài thơ?
- Gọi 2 HS đọc -> GV chốt bằng ghi nhớ
* GV: Ta thấy mỗi hòn đá, gốc cây, dòng suối cũng như đất
nước và mây trời, cuộc sống gắn bó máu thịt với người anh
hùng - danh nhân văn hóa Nguyễn Trãi Chính vì thế bài thơ
là tiếng nói cất lên từ trái tim sâu nặng da diết của Nguyễn
Trãi
*Hoaùt ủoọng 3: (3’) Luyeọn taọp.
Goùi HS ủoùc BT1
GV hửụựng daón HS laứm
HS laứm baứi taọp GV nhaọn xeựt, sửỷa chửừa
*Hoaùt ủoọng 1: (3’) Tỡm hiểu chung
(?) Cho bieỏt ủoõi neựt veà taực giaỷ – taực phaồm?
* Cảnh Côn Sơn:
- Cảnh trí thiên nhiên Côn Sơn khoáng đạt, thanh tĩnh, nên thơ: Có suối nước, đá rêu phơi, ghềnh thông trúc
*Hình tượng nhân vật ta:
- Cuộc sống gần gũi với thiên nhiên
Thanh cao, trong sạch, yêu thiên nhiên,ho
d Nghệ thuật:
- Sửỷ duùng tửứ xửng hoõ “ta”
-ẹieọp tửứ, so saựnh
-ẹan xen caực chi tieỏt taỷ caỷnh vaứ ngửụứi
- Gioùng ủieọu nheù nhaứng eõm aựi
* Ghi nhụự: SGK/81
3 Luyeọn taọp:
VBT
B.BUOÅI CHIEÀU ẹệÙNG ễÛ PHUÛ THIEÂN TRệễỉNG TROÂNG RA.
1 Tỡm hiểu chung:
a Tỏc giả: SGK/76
Trang 4HS traỷ lụứi, GV nhaọn xeựt, dieón giaỷng.
*Hoaùt ủoọng 2: (10’) Đọc- hiểu văn bản.
- GV hướng dẫn đọc : Giọng chậm dãI, thanh thản, ung
dung
- HS đọc -> nhận xét.
Lửu yự moọt soỏ tửứ ngửừ khoự SGK
Heọ thoỏng caõu hoỷi hửụựng daón tửù hoùc.
(?) Baứi naứy thuoọc theồ thụ naứo? gioỏng vụựi baứi naứo ủaừ hoùc?
- Theồ thụ thaỏt ngoõn tửự` tuyeọt ẹửụứng luaọt, gioỏng baứi Soõng
nuựi nửụực Nam.
(?) Cảnh vật được miêu tả vào thời điểm nào? Em có nhận
xét gì về cảnh vật đó?
HS: Buổi chiều - > không rõ nét, nửa thực, nửa hư, mờ ảo
(?) Cảnh vật buổi chiều ở thôn xóm được hiện lên như thế
nào?
(?) Cảnh làng quê được gợi tả trong lời thơ ở 2 câu thơ cuối
ntn ?
HS: Chiều xuống từ cánh đồng, trong tiếng sáo trẻ con dẫn
trâu về làng, trên nền trời là những vệt trắng của cánh cò
liệng xuống
(?) Vậy cảnh chiều ở ngoài đồng hiện lên ntn?
(?) Taùi sao caỷnh vaọt laùi dửụứng nhử coự dửụứng nhử khoõng?
- Caỷnh vaọt bũ maứn sửụng, laứn khoựi bao phuỷ neõn luực mụứ luực
toỷ
(?) Trong bửực tranh queõ ủửụùc taực giaỷ gụùi taỷ ụỷ ủaõy hỡnh aỷnh
naỷo ủeồ laùi aỏn tửụùng cho em nhieàu nhaỏt?
(?) Em coự nhaọn xeựt gỡ veà caựch mieõu taỷ cuỷa taực giaỷ
trong baứi thụ? Qua nhửừng chi tieỏt hỡnh aỷnh ủửụùc mieõu taỷ
trong baứi thụ, caỷnh laứng queõ vaứo buoồi chieàu ủửựng ụỷ Phuỷ
Thieõn Trửụứng troõng ra nhỡn chung nhử theỏ naứo?
(?) Em hieồu gỡ veà taõm hoàn taực giaỷ?
- Taực giaỷ laứ vũ vua duứ coự ủũa vũ toỏi cao nhửng taõm
hoàn vaón gaộn boự maựu thũt vụựi queõ hửụng thoõn daừ cuỷa mỡnh
Moọt ủieàu khoõng deó gỡ coự ủửụùc
(?) Neõu neựt ủaởc saộc ngheọ thuaọt cuỷa baứi thụ?
HS traỷ lụứi, GV choỏt yự
Goùi HS ủoùc ghi nhụự SGK
*Hoaùt ủoọng 3: (3’) Luyeọn taọp
Goùi HS ủoùc BT
GV hửụựng daón HS laứm
b Tỏc phẩm: SGK/76
2 Đọc- hiểu văn bản:
a Đọc:
b Chỳ từ:
c Noọi dung:
* Hai câu thơ đầu:
- Cảnh chiều muộn ở thôn quê Bắc
bộ nhạt nhoà như trong sương, đẹp, mơ màng và yên tĩnh
*Hai câu thơ cuối.
- Là không gian thoáng đãngcao rộng, yên ả và trong sạch
d Ngheọ thuaọt:
- Keỏt hụùp ủieọp ngửừ, tieồu ủoỏi
- Nhũp thụ eõm aựi haứi hoứa
- Ngoõn ngửừ ủaày chaỏt hoùa, hỡnh aỷnh neõn thụ bỡnh dũ
* Ghi nhụự: SGK/77.
3 Luyeọn taọp:
BT: VBT
Trang 54.4.Tổng kết :( 3’)
Cõu hỏi: Nờu nội dung bài thơ Cụ sơn ca?
- Baứi thụ laứ bửực tranh thieõn nhieõn Coõn Sụn ủeùp ủeừ, sửù giao hoứa troùn veùn giửừa con ngửụứi vụựi thieõn nhieõn nhaõn caựch thanh cao vaứ taõm hoàn thi sú cuỷa nhaứ thụ
4.5: Hửụựng daón học tập: (2’)
* Đối với tiết học này:
-Hoùc thuoọc ghi nhụự SKG/ Tr77, 80; 2 baứi thụ, laứm baứi taọp VBT
* Đối với tiết học tiếp theo:
Soaùn baứi Tửứ Haựn Vieọt tieỏp theo
+ Sửỷ duùng tửứ Haựn Vieọt ủeồ taùo saộc thaựi bieồu caỷm
+ Khoõng neõn laùm duùng tửứ Haựn Vieọt
5 PHỤ LỤC: Khụng cú
*****************************************************************************
Tieỏt 22
Ngaứy daùy: 18/9/2012
1 MUẽC TIEÂU: Giuựp HS
- HS biết: Taực duùng cuỷa tửứ Haựn Vieọt trong vaờn baỷn
- HS hiểu: Taực haùi cuỷa vieọc laùm duùng tửứ Haựn Vieọt
1.2 Kú naờng:
- HS thực hiện được: việc sử dụng từ Hán Việt đúng nghĩa, phù hợp với ngữ cảnh
- HS thực hiện thành thạo:
+ Việc lựa chọn cách sử dụng từ Hán Việt phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân
+ Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách sử dụng từ Hán Việt
1.3 Thỏi độ:Giỏo dục HS
- Thúi quen: sử dụng từ Hán Việt đúng sắc thái, phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, tránh lạm dụng từ Hán việt
- Tớnh cỏch: tớch cực , năng động trong học tập
2 NỘI DUNG BÀI HỌC: Sử dụng từ Hỏn Việt.
3 CHUẨN BỊ:
3.1 GV : - Baỷng phuù ghi vớ duù, cõu hỏi tổng kết.
3.2 HS : - Soạn bài theo cõu hỏi SGK
4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1: OÅn ủũnh tổ chức và kiểm diện: (1’) GV kieồm tra sổ soỏ HS
Lớp 7A 1 : / Lớp 7A 2 : / Lớp 7A 3 : /
4.2: Kiểm tra miệng: (7’)
Cõu 1: ẹụn vũ caỏu taùo tửứ Haựn Vieọt vaứ tửứ gheựp Haựn Vieọt ? (6ủ)
HS đđọc ghi nhớ SGK
Cõu 2: Khi sử dung từ Hỏn Việt cần trỏnh điều gỡ? ( 2đ)
- Lạmdụng từ Hỏn Việt
GV kieồm tra vụỷ soaùn cuỷa HS (2ủ)
Tệỉ HAÙN VIEÄT
( Tiếp theo)
Trang 64.3 Tiến trỡnh bài học:
Tieỏt trửụực chuựng ta ủaừ tỡm hieồu veà yeỏu toỏ Haựn Vieọt, hai loaùi tửứ gheựp Haựn Vieọt vụựi traọt tửù cuỷa caực yeỏu toỏ trong tửứ gheựp Haựn Vieọt Tieỏt naứy chuựng ta seừ ủi vaứo tỡm hieồu saộc thaựi yự nghúa vaứ sửỷ duùng tửứ Haựn Vieọt qua baứi “tửứ Haựn Vieọt” (tieỏp theo)
*Hoaùt ủoọng 1:(15’) Sửỷ duùng tửứ Haựn Vieọt
GV treo baỷng phuù, ghi VD SGK
(?) Taùi sao trong caực caõu vaờn treõn duứng caực tửứ Haựn Vieọt
maứ khoõng duứng caực tửứ thuaàn Vieọt coự nghúa tửụng tửù?
- Vỡ caực tử Haựn Vieọt vaứ thuaàn Vieọt khaực nhau veà saộc
thaựi yự nghúa Nhử vaọy maứ trong nhieàu trửụứng hụùp khoõng
theồ thay moọt tửứ Haựn Vieọt baống tửứ thuaàn Vieọt
(?) Em coự nhaọn xeựt gỡ veà saộc thaựi bieồu caỷm cuỷa hai
tửứ loaùi naứy coự gỡ khaực nhau?
- Phụ nữ (sắc thái trang trọng ) - đàn bà (dân dã)
- Từ trần, mai táng
Taùo saộc thaựi trang troùng, theồ hieọn thaựi ủoọ toõn kớnh
- GV treo baỷng phuù, ghi VD
a Khoõng neõn tieồu tieọn bửứa baừi maỏt veọ sinh
b Baực sú ủang khaựm tửỷ thi
(?) Taùi sao caực caõu treõn duứng tửứ tieồu tieọn, tửỷ thi maứ
khoõng duứng tửứ ngửừ thuaàn Vieọt coự nghúa tửụng ủửụng?
Taùo saộc thaựi tao nhaừ, lũch sửù, traựnh gaõy thoõ tuùc gheõ
sụù
GV treo baỷng phuù, ghi VD b SGK
(?) Caực tửứ Haựn Vieọt taùo ủửụùc saộc thaựi gỡ cho ủoaùn vaờn?
(?) Ngửụứi ta duứng tửứ Haựn Vieọt ủeồ laứm gỡ?
Taùo saộc thaựi coồ
GV toồ chửực :Thi tỡm nhửừng caởp tửứ Haựn Vieọt vaứ Thuaàn
vieọt coự nghúa tửụng tửù nhau, khoõng khaực nhau veà saộc
thaựi yự nghúa?
Chia lụựp thaứnh hai ủoọi caực em laàn lửụùt thay nhau tỡm
caởp tửứ ghi baỷng (3 phuựt)
GV nhaọn xeựt, tuyeõn dửụng ủoọi tỡm nhieàu vaứ ủuựng nhaỏt
Goùi HS ủoùc ghi nhụự SGK
GV treo baỷng phuù ghi VD2 SGK
(?) Theo em, trong moói caởp caõu treõn, caõu naứo coự caựch
dieón ủaùt hay hụn? Vỡ sao?
HS traỷ lụứi.GV nhaọn xeựt
(?) Vỡ sao khoõng neõn laùm duùng tửứ Haựn Vieọt khi noựi
hoaởc vieỏt?
I Sửỷ duùng tửứ Haựn Vieọt:
1 Sửỷ duùng tửứ Haựn Vieọt ủeồ taùo saộc thaựi bieồu caỷm:
-Taùo saộc thaựi trang troùng, theồ hieọn thaựi ủoọ toõn kớnh
-Taùo saộc thaựi tao nhaừ, lũch sửù, traựnh gaõy thoõ tuùc gheõ sụù
-Taùo saộc thaựi coồ
* Ghi nhụự: SGK/Tr.82
2 Khoõng neõn laùm duùng tửứ Haựn Vieọt:
-Phuứ hụùp vụựi hoaứn caỷnh giao tieỏp -Khoõng neõn laùm duùng tửứ HV
Trang 7HS trả lời, GV chốt ý.
-a2 hay hơn a1
-b2 hay hơn b1
Không nên lạm dụng từ HV
GV giáo dục HS sinh biết giữ gìn sự trong sáng của Tiếng
việt
Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
*Hoạt động 2: (15’) Luyện tập.
Gọi HS đọc BT1, 2,3,4
GV hướng dẫn HS làm
HS thảo luận nhóm, trình bày
GV nhận xét, sửa sai
* Ghi nhớ: SGK/Tr.83
II Luyện tập:
BT1:Chọn từ Hán Việt thích hợp điền vào chỗ trống
Mẹ- thân mẫu Sắp chết- lâm chung Phu nhân- vợ
Giáo huấn- dạy bảo BT2: Giải thích lí do Người Việt Nam thích dùng từ Hán Việt để đặt tên người, tên địa lí vì từ Hán Việt mang sắc thái trang trọng
BT3:Nhận xét về việc sử dụng từ Nghĩa từ Hán Việt sau đây đã tạo sắc thái cổ xưa cho đoạn văn: giảng hòa, cầu thân, hòa hiếu, nhan sắc tuyệt trần
BT4 Thay từ “bảo vệ” = “giữ gìn”
Thay từ “mĩ lệ” = “đẹp đẽ”
4.4.Tổng kết :( 5’)
Câu 1: Gạch chân những từ Hán Việt trong các câu sau:
A Phụ nữ Việt Nam giỏi việc nước, đảm việc nhà.
B Chiến sĩ hải quân rất anh hùng.
C Hoa Lư là cố đô của nước ta.
Câu 2: Người ta dùng từ Hán Việt để làm gì?
-Tạo sắc thái trang trọng
-Tạo sắc thái tao nhã, lịch sự
-Tạo sắc thái cổ
4.5: Hướng dẫn học tập: (2’)
* Đối với tiết học này:
-HS làm BT3, 4; VBT
- Tiếp tục tìm hiểu nghĩa của các yếu tố Hán Việt xuất hiện nhiều trong các văn bản đã học
* Đối với tiết học tiếp theo:
-Soạn bài “ Đặc điểm văn biểu cảm”: Trả lời câu hỏi SGK
5 PHỤ LỤC: Khơng cĩ
Trang 8Tieỏt 23
Ngaứy daùy: 21/9/2012
1 MUẽC TIEÂU: Giuựp HS
- HS biết:
+ Boỏ cuùc cuỷa baứi vaờn bieồu caỷm
+ Caựch bieồu caỷm giaựn tieỏp vaứ caựch bieồu caỷm trửùc tieỏp
- HS hiểu: Yeõu caàu cuỷa vieọc bieồu caỷm
1.2 Kú naờng:
- HS thực hiện được: Nhận biết các đặc điểm của bài văn biẩu cảm
- HS thực hiện thành thạo: Thảo luận đưa ra ý kiến cá nhân về đặc điểm và tầm quan trọng của văn biểu cảm
1.3 Thỏi độ:Giỏo dục HS
- Thúi quen: vận dụng kiến thức đó học về văn biểu cảm vào tạo lập văn bản
- Tớnh cỏch: biết sỏng tạo khi viết văn biểu cảm
2 NỘI DUNG BÀI HỌC: Đặc điểm văn biểu cảm.
3 CHUẨN BỊ:
3.1 GV : - Baỷng phuù ghi noọi dung thaỷo luaọn, cõu hỏi tổng kết.
3.2 HS : - Soạn bài theo cõu hỏi SGK
4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1: OÅn ủũnh tổ chức và kiểm diện: (1’) GV kieồm tra sổ soỏ HS
Lớp 7A 1 : / Lớp 7A 2 : / Lớp 7A 3 : /
4.2: Kiểm tra miệng: (7’)
Cõu 1: Văn biểu cảm là gỡ? Nờu những đặc điểm chung của văn biểu cảm ? (6ủ)
HS đđọc ghi nhớ SGK
Cõu 2: Theo em thế nào là biểu cảm giỏn tiếp? ( 2đ)
- Laứ caựch theồ hieọn tỡnh caỷm, caỷm xuực thoõng qua 1 phong caỷnh, 1 caõu chuyeọn, 1 sửù vieọc hay 1 suy nghú naứo ủoự maứ khơi gợi tỡnh cảm
GV kieồm tra vụỷ soaùn cuỷa HS (2ủ)
4.3 Tiến trỡnh bài học:
Tieỏt trửụực chuựng ta ủaừ ủi vaứo tỡm hieồu chung veà vaờn bieồu caỷm.Tieỏt naứy chuựng ta seừ ủi vaứo tỡm hieồu ủaởc ủieồm vaờn baỷn bieồu caỷm
Hoaùt ủoọng cuỷa GV vaứ HS Noọi dung baứi hoùc
*Hoaùt ủoọng 1:(20’)Tỡm hieồu ủaởc ủieồm cuỷa vaờn baỷn
bieồu caỷm
Thaỷo luaọn nhoựm:7 phuựt
Nhoựm 1-3:
Goùi HS ủoùc vaờn baỷn Taỏm gửụng SGK/ tr.85
(?) Baứi vaờn bieồu ủaùt tỡnh caỷm gỡ?
HS traỷ lụứi –GV choỏt
I Tỡm hieồu ủaởc ủieồm cuỷa vaờn baỷn bieồu caỷm:
1.Vaờn baỷn “Taỏm gửụng SGK/tr.85
ẹAậC ẹIEÅM VAấN BAÛN BIEÅU CAÛM
Trang 9- Ngợi ca đức tính trung thực, ghét thói xu nịnh,
dối trá
(?) Để biểu đạt tình cảm đó, tác giả bài văn đã làm như
thế nào?
HS trả lời
…là người bạn chân thật suốt 1 đời mình
không bao giờ biết xu nịnh ai
Dù gương… ngay thẳng
Biểu hiện tình cảm, thái độ ,sự đánh giá của người
viết
- Gương… nịnh xẳng
Ai mặt nhọ…
… soi vào tấm gương lương tâm
Mượn gương để biểu dương người trung thực, phê
phán kẻ dối trá (ẩn dụ)
(?) Bố cục bài văn gồm mấy phần? Nói rõ nội dung từng
phần?
HS trả lời GV nhận xét, chốt ý
-Bố cục: 3 phần
+MB: Nêu phẩm chất của gương
+TB: Ích lợi của tấm gương
+KB: Khẳng định lại chủ đề
(?) Em có nhận xét gì về mạch của bài văn này? Cách
biểu cảm?
HS trả lời GV chốt
Bố cục theo mạch tình cảm Biểu cảm gián tiếp
Nhóm 2-4:
Gọi HS đọc đoạn văn SGK/ tr.86
(?) Đoạn văn biểu hiện tình cảm gì?
HS trả lời GV nhận xét
- Tình cảm cô đơn, cầu mong được đồng cảm và giúp
đỡ
(?) Tình cảm ở đây được biểu hiện trực tiếp hay gián
tiếp?
- Biểu lộ tình cảm trực tiếp
(?) Em dựa vào dấu hiệu nào để chia ra nhận xét
của mình?
HS trả lời GV chốt ý
-Tiếng kêu, lời than, câu hỏi
(?) Từ việc phân tích ví dụ trên em hãy cho biết đặc
điểm chung của văn biểu cảm?
- Biểu cảm gián tiếp
2 Đoạn văn:
- Biểu lộ tình cảm trực tiếp :tiếng kêu, lời than, câu hỏi
Trang 10HS trả lời, GV chốt ý.
Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
*Hoạt động 2 :(10’) Luyện tập.
Gọi HS đọc văn bản “ Hoa học trò”
GV hướng dẫn HS làm
HS thảo luận nhóm, trình bày
GV nhận xét, sửa sai
* Kết luận:
-Mỗi bài văn biểu cảm tập trung một tình cảm chủ yếu
-Có 2 cách biểu lộ tình cảm:
+Chọn hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng để gửi gắm tình cảm,
tư tưởng
+Thổ lộ trực tiếp những nổi niềm cảm xúc trong lòng
- Tình cảm thể hiện trong sáng chân thực
*Ghi nhớ SGK/tr.86
II Luyện tập:
Văn bản :
Hoa học trò
a Nhận xét việc sử dụng yếu tố tả: Bày tỏ nỗi buồn nhớ khi phải xa trường, xa bạn Tác giả không tả hoa phượng như một lòai hoa vào mùa hè, mà chi mượn hoa phượng để nói đến những cuộc chia tay -Nhận biết tình cảm biểu hiện: Đoạn văn thể hiện thái độ tình cảm hụt hang, bâng khuâng khi phải xa trường xa bạn
- Hoa phượng thể hiện khát vọng sống hòa hợp với bạn bè, thóat khỏi sự cô đơn trống vắng
b Mạch ý của đoạn văn:
- Phượng nở… phượng rơi…
Phượng nhớ:- người sắp xa…
- một trưa hè…
-một thành xưa…
Phượng khóc… mơ…nhớ…
Hoa phượng đẹp với ai khi học sinh đã đi cả rồi
* Tên văn bản hô ứng câu kết của văn bản
c Bố cục của văn bản biểu cảm thường được tổ chức theo mạch tình cảm,suy nghĩ