Giáo án Ngữ văn 7: Đức tính giản dị của Bác Hồ - Phạm Văn Đồng

Qua những việc làm đó còn giúp em hiểu  Bác cần mẫn, tận tụy, yêu lao được tình cảm của Bác đối với mọi người như động, sát sao với công việc!. Là một vị lãnh tụ của một nước mà sao ngư[r]

Người thiết kế: phan Thị Thu hường

Giáo viên: Trường thcs khánh an

Giáo án ngữ văn: 7

Đức tính giản dị của Bác Hồ

Phạm Văn Đồng

Kiểm tra bài cũ:

? Hãy kể tên một số tác phẩm văn thơ, câu chuyện về Bác Hồ?

G: dẫn vào bài mới

………

………

………

………

………

………

………

………

………

.

? Nêu hiểu biết của em về tác giả Phạm Văn

Đồng?

Máy chiếu: chân dung phạm Văn Đồng

- Ghi một số thông tin cơ bản về Phạm Văn

Đồng.

G thuyết trình: Phạm văn Đồng còn có tên gọi

khác là Tô, ông là nhà cách mạng, nhà văn hóa

lớn

Ông tham gia cách mạng từ năm 1925 trong

cuộc chống thuế ở Trung Kì cùng với cụ Phan

Châu Trinh

Từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong bộ

máy lãnh đạo của Đảng và nhà nước ta Đặc

I Tác giả, tác phẩm

1 Tác giả

- (1906-2000 )

- Quê: Xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi

biệt trên 30 năm ông đảm nhiệm chức thủ tướng

chính phủ

Ông là người học trò, người cộng sự gần gũi

của chủ tịch Hồ Chí Minh

? Văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ” được

trích từ tác phẩm nào? ra đời trong hoàn cảnh

nào?

-Văn bản trích từ bài diễn văn: Chủ tịch Hồ

Chí Minh tinh hoa và khí phách của dân tộc,

lương tâm của thời đại.

- Viết năm 1970 nhân dịp kỉ niệm 80 năm ngày

sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

G:Vậy văn bản có giá trị như thế nào cô và

các em cùng chuyển sang phần II tìm hiểu

văn bản!

G ghi bảng

G hướng dẫn đọc: yêu cầu đọc giọng sôi nổi, rõ

ràng, bộc lộ tình cảm chân thành, ngợi ca về

Bác

G đọc từ đầu- tuyệt đẹp

1H đọc - Thắng , Lợi

1H đọc đoạn còn lại

G sửa chữa, nhận xét

? Tác phẩm được viết theo kiểu văn bản nào

- Kiểu: văn bản nghị luận.

? Em hãy xác định bố cục của đoạn trích

Bố cục:

Phần 1: từ đầu - tuyệt đẹp

( Giới thiệu về đức tính giản dị của Bác Hồ)

Phần 2: phần còn lại

( Chứng minh về đức tính giản dị của Bác.)

G: nhận xét, chiếu lên máy bố cục.

G:Phần 1: là phần mở đầu văn bản.

2 Tác phẩm

- Viết năm 1970

II Tìm hiểu văn bản.

Phần 2: là phần thân bài của văn bản

Văn bản này không có phần kết luận vì nó là

đoạn trích.

G chuyển ý:Bài diễn văn của tác giả Phạm Văn

Đồng nghị luận về vấn đề gì? cô và các em tìm

hiểu phần 1 Giới thiệu đức tính giản dị của

Bác Hồ.

G ghi bảng

? Theo dõi phần mở đầu của văn bản, em hãy

cho biết câu văn nào nêu luận điểm chính của

toàn văn bản

G chiếu câu văn- G ghi ý chính.

Điều rất quan trọng cần phải làm nổi bật sự

nhất quán giữa đời hoạt động chính trị lay

trời chuyển đất với đời sống bình thường vô

cùng giản dị và khiêm tốn của Hồ Chủ Tịch.

? Em hiểu nhất quán có nghĩa là gì

- Nhất quán là thống nhất, không khác biệt từ

trước đến nay.

? Vậy đời hoạt động chính trị lay trời chuyển

đất là nói tới đời hoạt động chính trị của Bác

như thế nào?

- Cuộc đời hoạt động chính trị to lớn, vĩ đại

G thuyết trình:

- Nguyễn ái Quốc là người Việt Nam đầu

tiên, người dân thuộc địa đầu tiên dám đứng

lên đòi TDP phải đảm bảo quyền sống ,

quyền tự do cho nhân dân các nước thuộc

địa.

- Người sáng lập ra Đảng cộng sản Việt Nam

và nhiều tổ chức cách mạng trong nước, là

một trong những người sáng lập ra Đảng

cộng sản Pháp.

Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc VN, người

khai sinh ra nước VN dân chủ cộng hòa,

cùng với nhân dân ta chèo lái con thuyền

cách mạng đập tan ách thống trị TDP và đế

1 Giới thiệu đức tính giản dị của Bác Hồ.

- Sự nhất quán giữa đời hoạt động

chính trị lay trời chuyển đất với đời sống bình thường giản dị, khiêm tốn.

quốc Mĩ, vì thế nước VN đã được ghi tên trên

bản đồ thế giới.

Đó chính là cuộc đời hoạt động chính trị lay

trời chuyển đất của HCM.

? Còn đời sống bình thường là đời sống nào

- Đời sống hàng ngày của Bác

? Nhận xét cách giới thiệu luận điểm của tác

giả

- Cách lập luận theo một trình tự hợp lí:

+ Đời sống chính trị -đời sống thường

ngày.

+Sự vĩ đại - giản dị.

G: cách giới thiệu đó của tác giả nhằm tạo sức

thuyết phục với người nghe.

? Vậy vấn đề nghị luận trong văn bản này là gì

- Đức tính giản dị của Bác Hồ

? Tác giả bình luận như thế nào về phẩm chất

của người chiến sĩ cách mạng

G đưa lêm máy chiếu.

Rất lạ lùng , rất kì diệu là trong 60 năm của

một cuộc đời đầy sóng gió diễn ra ở rất nhiều

nơi trên thế giới cũng như ở nước ta, Bác Hồ

vẫn giữ nguyên phẩm chất cao quý của người

chiến sĩ cách mạng, tất cả vì nước, vì dân, vì

sự nghiệp lớn, trong sáng, thanh bạch, tuyệt

đẹp.

? Em hiểu thanh bạch là lối sống như thế nào

- Lối sống trong sạch, giản dị

? “Rất lạ, rất kì diệu, tuyệt đẹp” các từ ngữ đó

biểu lộ thái độ của người viết như thế nào với

lối sống của Bác

- Khâm phục , ngợi ca

Vậy nét đẹp trong đức tính giản của Bác

Hồ được tác giả làm sáng tỏ như thế nào, cô

và các em cùng tìm hiểu ở phần 2: biểu hiện

đức tính giản dị của Bác Hồ.

2 Biểu hiện đức tính giản dị của Bác Hồ.

G ghi bảng

? Đức tính giản dị của Bác được tác giả chứng

minh trên những phương diện nào

Máy chiếu:

- Bữa cơm, đồ dùng

- Cái nhà

- Công việc

- Quan hệ với mọi người

- Lời nói, bài viết

? Bữa ăn của Hồ Chủ tịch được tác giả chứng

minh qua những chi tiết nào

Máy:

Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn,

lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm, ăn

xong, cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn

còn lại thì được sắp xếp tươm tất.

G thuyết trình: Bác là một vị lãnh tụ của dân

tộc tương đương như vị vua của một nước

nhưng trong bữa ăn của Bác chỉ vài ba món:

một bát canh, mấy quả cà ghém, dưa muối,

một khúc cá kho hoặc vài miếng thịt.

? Em có suy nghĩ gì về bữa ăn của Bác

? Thức ăn còn, Bác xếp lại tươm tất để bữa khác

dùng tiếp, không để rơi vãi một hạt cơm

Những chi tiết ấy giúp em nhận thấy đức

tính quý báu nào của Bác Hồ

G: Bác ăn uống sinh hoạt như anh em chiến

sĩ, đồng cam cộng khổ , chia ngọt sẻ bùi với

đồng bào, đồng chí Đó là điều mà ai cũng

cảm thấy Bác dễ gần và rất thân thiện

? Tác giả bình luận như thế nào về bữa ăn của

Bác

- Quý trọng biết bao sản xuất của con người,

kính trọng như thế nào với người phục vụ!

? Vì sao tác giả lại khẳng định Bác Hồ rất quý

* Bữa ăn:

Giản dị, đạm bạc, dân dã, mang



đậm hương vị quê nhà

Tiết kiệm, quý trọng của công



trọng sản xuất, kính trọng người phục vụ

- Bác thấu hiểu nỗi gian lao vất vả của lực

lượng ở hậu phương, đang từng ngày từng giờ

đổ mồ hôi công sức để tăng gia sản xuất.

- Quý trọng sức lao động.

G: Đức tính giản dị của Bác không chỉ được

chứng minh trên phương diện bữa ăn mà còn

được làm sáng tỏ từ nơi ở của Người

? Cái nhà sàn nơi Bác ở thì như thế nào

Máy

Cái nhà sàn của Bác vẻn vẹn chỉ có vài ba

phòng, và trong lúc tâm hồn của Bác lộng gió

thời đại, thì cái nhà nhỏ đó luôn lộng gió và

ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa

vườn, một đời sống như vậy thanh bạch và tao

nhã biết bao!

G chiếu khung cảnh căn nhà sàn của Bác

Hồ

G thuyết trình :

Căn nhà sàn được làm từ năm 1958 theo

kiểu nhà dân tộc, nguyên liệu bằng gỗ loại

thường Đây là nơi ở và cũng là nơi làm việc

của Người Căn nhà chỉ vài ba phòng với một

số đồ dùng đơn sơ.

? So với nơi ở, nơi làm việc của các ngyuên thủ

quốc gia, các vị vua chúa trong lịch sử, em

nhận thấy nơi ở và nơi làm việc của vị lãnh tụ

Hồ Chí Minh như thế nào

G: Nơi Bác ở và làm việc không phải là tòa

nhà cao ốc lộng lẫy, cũng không phải cung

điện nguy nga lộng lẫy.

? Cái nhà nhỏ đó luôn lộng gió, ánh sáng,

phảng phất hương thơm của hoa vườn, những

chi tiết ấy còn giúp em cảm nhận về ngôi nhà

sàn đơn sơ của Bác như thế nào

*Nơi ở:

Căn nhà đơn sơ, bình dị



Thoáng mát, chan hòa với vẻ đẹp



của thiên nhiên

G: Từ nơi ở của Người mà cố thủ tướng Phạm

Văn Đồng nhận xét và bình luận: đó là một đời

sống thanh bạch và tao nhã biết bao!

- Thanh bạch là lối sống trong sáng, giản dị

Vậy tao nhã là lối sống như thế nào?

? Lời bình luận của tác giả được diễn tả bằng

kiểu câu gì

- Câu cảm thán

? Từ đó, tác giả muốn bày tỏ thái độ gì của

mình với lối sống cao đẹp của Bác

- Ngợi ca, yêu mến, như lời ngân nga kính phục

, tự hào

G: Lần đầu tiên trong lịch sử, có lẽ cả thế

giới có một vị chủ tịch nước lấy chiếc nhà sàn

nhỏ làm cung điện cho mình Quả như một

câu chuyện thần thoại, như câu chuyện về

một vị tiên trong truyện cổ tích vậy!

? Đức tính giản dị của Bác Hồ không chỉ được

chứng minh trên phương diện: nơi ăn, chốn ở

mà còn được tác giả chững minh trên phương

diện nào

Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ

việc rất lớn: việc cứu nước, cứu dân đến việc

rất nhỏ, trồng cây trong vườn, viết một bức thư

cho một đồng chí, nói chuyện các cháu miền

Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi

làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn

? Công việc lớn Bác thường làm là những công

việc gì

- Cứu nước, cứu dân

? Còn công việc nhỏ

- Trồng cây, viết thư, nói chuyện với các

cháu, thăm phòng ngủ, nhà ăn

? Trong đoạn văn, tác giả còn sử dụng phép

nghệ thuật nào

- Phép liệt kê

? Các dẫn chứng được liệt kê theo trình tự nào

- Liệt kê: sự việc lớn - nhỏ

? Ngoài ra, tác giả còn sử dụng phép nghệ thuật

* Công việc:

gì

- Điệp từ, điệp cấu trúc cú pháp

? Các biện pháp nghệ thuật đó nhấn mạnh

phong cách làm việc của Bác ra sao

? Qua những việc làm đó còn giúp em hiểu

được tình cảm của Bác đối với mọi người như

thế nào

? Là một vị lãnh tụ của một nước mà sao người

phục vụ của Bác chỉ đếm trên đầu ngón tay

- Bác là người yêu lao động.

- Có tinh thần tự chủ trong công việc.

- Những việc gì làm được là Bác tự làm không

làm phiền, không phụ thuộc người khác.

? Đặt tên cho người phục vụ: Trường , Kì,

Kháng , Chiến, Nhất , Định, Thắng, Lợi gộp

lại là ý chí chiến đấu và quyết thắng, qua đó hé

lộ tình cảm của Bác đối với người phục vụ như

thế nào

G: Bác không coi người phục vụ là người hầu

kẻ hạ mà Bác luôn gần gũi, trân trọng, coi họ

như chính bản thân mình.

?Theo dõi đoạn văn tiếp theo các em thảo

luận theo bàn nội dụng các câu hỏi sau:

Máy chiếu:

Nhưng chớ hiểu lầm rằng Bác sống khắc khổ

theo theo nhà tu hành, thanh cao theo kiểu nhà

hiền triết ẩn dật Bác Hồ sống đời sống giản dị,

thanh bạch như vậy, bởi vì Người sống sôi nổi,

phong phú đời sống và cuộc đấu tranh gian

khổ, ác liệt của quần chúng nhân dân Đời sống

vật chất giản dị càng hòa hợp với đời sống tâm

hồn phong phú, với những tư tưởng, tình cảm,

những giá trị tinh thần cao đẹp nhất Đó là đời

sống thực sự văn minh mà Bác Hồ nêu gương

sáng trong thế giới ngày nay.

Nhóm 1:

?Em hiểu lí do lối sống giản dị của Bác là gì?

-Trong cuộc đấu tranh gian khổ ác liệt, đất

Bác cần mẫn, tận tụy, yêu lao



động, sát sao với công việc

Quan tâm mọi người



Trân trọng, cởi mở, chan hòa,



gần gũi

nước còn nghèo…

- Đức hi sinh quên mình, đồng cam, cộng khổ chia sẻ với cuộc sống thiếu thốn của nhân dân.

- Tình yêu thương mênh mông, bao la của Bác với dân tộc.

G khái quát, bình:

- Vì đó là lẽ sống cao đẹp, có đạo đức:

Trong cuộc nói chụyện với cán bộ quốc phòng, Bác nói: Người ta ai cũng muốn ăn ngon, mặc đẹp nhưng phải theo đúng thời

đại, đúng hoàn cảnh Trong lúc nhân dân ta còn nhiều thiếu thốn mà một người nào đó muốn riêng hưởng ăn ngon, mặc đẹp là người không có đạo đức.

- Bác sống giản dị bởi lòng yêu thương mênh mông, bao la của Bác với dân tộc Như nhà thơ Tố Hữu viết:

Ôi ! lòng Bác vậy cứ thương ta.

Thương cuộc đời chung thương cỏ hoa Chỉ biết quên mình cho hết thảy

Như dòng sông chảy nặng phù sa

-Bác để tình thương cho chúng con…

Bác ơi! tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông mọi kiếp người.

Nhóm2

? Lối sống của Bác có gì khác với lối sống các nhà tu hành, các nhà hiền triết ẩn dật?

- Bác sống thanh bạch, giản dị, trong sáng gần gũi, gắn bó chan hòa với nhân dân.

- Các nhà hiền triết ẩn dật sống thanh bạch nhưng lánh đời, hưởng nhàn.

- Các nhà tu hành sống khắc khổ cuộc đời trần tục, sống theo một quy định chặt chẽ của một tôn giáo.

G: khái quát, bình mở rộng.

?Vậy, vì sao tác giả khẳng định đời sống giản

dị của Bác là đời sống thực sự văn minh mà Bác

Hồ nêu gương sáng trong thế giới ngày nay.

- Đó là cuộc sống phong phú, cao đẹp về

tinh thần, tình cảm

- Lối sống vì mọi người

- Lối sống đó mang lại sự thanh thản cho

tâm hồn vì không màng danh lợi cá nhân

? Trong đoạn văn trên, tác giả sử dụng phép lập

luận nào

- Cách lật lại vấn đề: đừng tưởng

- Phương pháp giải thích: bởi vì …

- Bình luận: đó là đời sống thực sự văn

minh…

G: Không chỉ giản dị trong bữa ăn, nơi ở , trong

công việc mà ngay trong bài viết , lời nói Bác

cũng rất giản dị!

? Tác giả dẫn chứng những câu nói nào của Bác

- Không có gì quý hơn độc lập tự do

- Dân tộc ta là một, dân tộc VN là một

? Em hiểu nội dung hai câu nói của Bác như thế

nào

- Cái quý giá nhất đối với mỗi người, mỗi

dân tộclà độc lập tự do

- Khẳng định dân tộc VN là dân tộc có

truyền thống đoàn kết

? Bác Hồ đã sử dụng cách nói đó để khích lệ

tinh thần yêu nước trong quần chúng nhân dân

Nhận xét cách nói, cách viết của Bác

? Lời nói của Bác có tác dụng như thế nào

- Thâm nhập vào quả tim, khối óc của hàng

triệu ttriệu con người

? Tác gỉa đã đánh giá lời nói của Bác như thế

nào?

- Đó là sức mạnh vô địch, là CN anh hùng cách

mạng

G: Bác nói với quần chúng nhân dân về

một chân lí lớn của nhân dân cũng như của

thời đại mà lời lẽ ngắn gọn, dễ hiểu vì thế nó

có sức cảm hóa, lôi kéo, tập hợp quần chúng

nhân dân Đó là sức mạnh vô địch, là CN

anh hùng cách mạng.

* Lời nói, bài viết:

Ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ , có



sức thuyết phục lớn

Thảo luận

? Đức tính giản dị của Bác Hồ được chứng

minh trên các phương diện nào? Em hãy thể

hiện nội dung trên bằng sơ đồ?

Đức tính giản dị của Bác Hồ

Bữa

ăn:

đạm bạc,

dân dã

Nơi ở:

đơn sơ,

bình dị,

đẹp

Với công việc :cần mẫn, tận tụy

Với mọi người:qua

n tâm, cởi

mở, yêu thương

Nói và viết

giản dị, mộc mạc,

dễ hiểu

G chiếu máy đáp án

? Nhận xét luận cứ

? Các chứng cứ trong văn bản có sức thuyết

phục không

- Luận cứ toàn diện.

- Dẫn chứng phong phú, sát thực, cụ thể.

- Ngoài luận cứ, luận chứng còn có lời bình

luận bộc lộ tình cảm, cảm xúc yêu mến, khâm

phục, tự hào của tác giả đối với Bác

? Qua bài viết em nhận thấy nét đẹp nào trong

tâm hồn tình cảm của Bác Em cần học tập như

thế nào ở đức tính giản dị của Hồ Chí Minh

- Đối với mọi người.

- Với công việc.

- Nơi ăn, trốn ở.

- Sử dụng của công.

G: đó là nội dung của phần tổng kết

H đọc ghi nhớ.

Máy

III Tổng kết