HoÆc vÝ dô 7: Thân cây nghiêng mình soi gương nước Ta có thể viết: Thân cây nghiêng ình duyên dáng gướng nước Với biện pháp này đã giúp cho học sinh biết viết bài văn giàu hình ảnh sinh [r]
Trang 1Đề tài:
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 viết câu văn
đúng và hay
I- Đặt vấn đề.
em hầu hết học lệch Nghĩa là học sinh chỉ hào hứng học về môn tự nhiên / môn toán) mà lại xem nhẹ, ít học về môn xã hội / môn Tiếng
khác do vốn từ của các em cũng nghèo nàn, hiểu nghĩa của từ còn hạn chế
biệt là viên nâng cao giờ dạy Tập làm văn
Mặt khác sự chênh lệch số học sinh giỏi toàn toán và số học sinh giỏi tiếng việt còn quá xa Học sinh kém về môn Tập làm văn rất nhiều, khó mà tìm thấy học sinh say mê học văn, những điều này không riêng gì
Quả thực trong lớp tôi chủ nhiệm thực tế cho thấy rằng ở môn văn đạt tỷ lệ
sau:
Học sinh giỏi chỉ đạt: 13,3%
Học sinh trung bình: 43%
Học sinh yếu: 23,5%
Trang 2Đây chính là lý do tôi trăn trở nhiều và nó đã thôi thúc tôi mạnh dạn tìm tòi học hỏi bạn đồng nghiệp, tham khảo các tài liệu để đúc rút kinh nghiệm làm thế nào để nâng cao giờ dạy Tập làm văn
Để tiến hành tôi đã thực hiện các biện pháp sau đây:
A/ Các giải pháp.
1 Trước hết tôi hệ thống chất lượng về môn Tập làm văn thuộc các điểm yếu.
2 Về viết:
a) Viết sai vì lệch đề:
b) Viết sai vì câu cụt, nghèo từ, dùng từ không đúng
c) ý văn diễn đạt nghèo, khô
d) Diễn đạt lủng củng
3 Về nói:
a) Hiểu ý song diễn đạt không rõ ràng
b) Dùng từ thiếu chính xác
c) Sắp xếp từ, ý lộn xộn
d) ý văn thiếu tình cảm
cao sau đây:
- Điều phải quyết tâm O tiên theo tôi là việc xác định đề bài
- Việc xác định đề bài không thể thiếu FI khi làm một bài tập làm văn có xác định đúng đề bài thì viết bài không bao giờ lạc đề
Ví dụ:
Trang 3Đề bài: Tả lại chiếc cặp sách của em
Tôi cho học sinh đọc lại đề bài rồi hỏi:
Đề bài thuộc thể loại văn học gì?
Trọng tâm tả là gì?
trọng tâm yêu cầu của đề Mà theo tôi việc cảm thụ văn học cũng là một yếu tố quan trọng, thực chất vấn đề giáo dục thẩm mỹ cho học sinh trong khi dạy văn không thể nào thiếu FI$ Đối với học sinh tiểu học nói chung
và học sinh lớp tôi nói riêng môn học nào cũng có điều kiện thuận lợi cho việc giáo dục thẩm mỹ Trọng tâm làm cho học sinh thấy và rung cảm với cái đpẹ, cái hay trong các bài tập làm văn, từ đó làm nảy nở và phát triển những tình cảm mới
Muốn đáp ứng với trọng tâm này, riêng giáo viên phải đọc mẫu thật
trung cho mình một thói quen ( tầm các bài văn hay và đọc nhiều vào
đọc nhiều lần tôi mới rung động và có cảm thụ tốt Trong các bài giảng tập
đọc tôi đã cố gắng làm vậy nên đã gây FI cảm xúc cho học sinh Từ
đó, học sinh cũng cảm thấy thích về môn tập đọc Đọc mẫu mới chỉ là giai
Trang 4trong học sinh tôi phải coi trọng quá trình phân tích bài văn, quá trình này chính là rung động thẩm mỹ
Vậy muốn gây FI rung động, thẩm mỹ tối đa, chú ý cải tiến
Tôi luôn luôn cố gắng tạo cho giờ học phải thực sự là giờ học của trò,
không làm hộ, không áp đặt mà biến học sinh thành vai trò chủ động Làm
vậy học sinh tự khám phá, tìm tòi thì tiết học sẽ hấp dẫn, sôi nổi, hứng thú và lắng đọng sâu bền Nâng cao trình độ thẩm mỹ chính là học sinh đã phát hiện và khai thác FI nghệ thuật của bài văn, đó là nâng cao, khám phá cái đẹp để yêu cái đẹp và sáng tạo ra nhiều cái đẹp Với biện pháp này
hứng thú FI ở một số em ham thích học môn văn và đọc sách báo % vậy, tôi đã xoá FI cái quan niệm ở học sinh “Không thích học văn” các
FI giờ tập làm văn Tôi tiếp tục nghiên cứu những biện pháp mới “Làm thế nào để học tốt môn văn” Đây là điều học sinh ở lớp tôi còn nhiều lúng túng đặc biệt là khâu nói và viết Tôi đã dựa vào những điểm yếu đã nêu trên để tìm ra biện pháp sau đây
- Trong các tiết dạy tập đọc ngoài việc trả lời câu hởi ở SGK tôi còn cho học sinh phát hiện ý và tín hiệu nghệ thuật trong bài văn, bài thơ
Ví dụ: Khi dạy bài “Sầu riêng”
Trang 5- Tình cảm trong bài văn là gì?
Học sinh trả lời: Ca ngợi vẻ đặc sắc của cây Sầu riêng
Nội dung chính của bài văn là gì?
(Ca ngợi giá trị và vẻ đẹp đặc sắc của cây Sầu riêng)
* Thể loại: Miêu tả cây cối
Về pháp hiện tín hiệu nghệ thuật
Hơi: Trong bài văn tác giả dùng biện pháp nghệ thuật nào nổi bật? (So sánh)
Câu văn nào cho biết điều đó?
…Cánh hoa nhỏ vảy cá, hao hao giống cánh sen con… Trái Sầu riêng lủng lẳng O cành trông giống những tổ kiến)
- Tác giả dùng biện pháp nghệ thuật so sánh giúp em hiểu thêm điều gì?
Sầu riêng và làm cho bài văn thêm sinh động)
B/ Tập cho học sinh viết câu văn sinh động.
Để câu văn có hình ảnh là một điều rất khó đối với học sinh lớp tôi Tôi đã vận dụng qua các giờ Tập làm văn, tập cho học sinh biết sử dụng và hay các từ ghép, từ láy nhằm gợi tả rõ cụ thể, biết dùng biện pháp so sánh,
Trang 6nhân hoá thích hợp Câu thiếu sinh động đều do học sinh không biết dùng những tính từ, trạng từ, từ gợi cảm
Ví dụ: %O sông chảy mạnh vào cánh đồng
cho học sinh sau:
Màu O sông thế nào và chảy ra sao?
Dựa vào câu hỏi đó học sinh trả lời và tìm ra những hình ảnh “Đỏ ngầu”, “chảy ào ào” cho nên câu văn FI sửa lại sau:
- Dòng O đỏ ngầu tung bọt trắng xáo chảy ào ào vào cánh đồng
Nếu thêm chi tiết về Tâm ta có thể đặt câu hỏi:
Tâm vui thế nào?
Câu này FI điều chỉnh sau:
miệng
Cũng có thể tập cho học sinh diễn đạt một ý bằng nhiều cách khác
Ví dụ 3: Mặt trời mọc
mọc giống quả gì? Hay giống vật gì?
sau:
Trang 7- Mặt trời đỏ quả gấc chín đang từ từ nhô lên.
Hoặc: Mặt trời đã xé toạc chân mây, j nhìn xuống
- Gió thổi vi vu nghe tiếng nhạc ly kỳ
- Gió thổi nhè nhẹ làm tôi cảm thấy khoan khoái, dễ chịu
Hoặc ví dụ 7:
Với biện pháp này đã giúp cho học sinh biết viết bài văn giàu hình
đây bài viết của học sinh vẫn còn I điểm diễn đạt lủng củng, chấm câu sai, dùng từ thiếu chính xác… Từ đây, tôi lại tiếp tục đề ra các biện pháp sau đây
C/ Tập cho học sinh nói viết thành câu.
* Luyện chấm câu:
Khi học sinh viết một bài Tập làm văn phần lớn học sinh dùng dấu chấm câu tuỳ tiện, thích chấm chỗ nào là chấm chỗ ấy, chứ không hiểu rằng: Khi đã diễn đạt FI một ý trọn vẹn cần phải dùng dấu chấm câu Bởi vậy tôi cần luyện chấm câu bằng biện pháp sau:
- Dấu chấm nào dùng sai trong đoạn văn sau? Vì sao dùng dấu chấm
ở vị trí đó là sai? Em hãy chữa lại cho đúng
Cây và hoa khắp miền, đất O về đây tụ hội, tám cây Vạn
Trang 8Học sinh trả lời: Dấu chấm ở câu 1 Cây và hoa khắp miền, < tám cây Vạn tuế là sai vì: C biết cây và hoa khắp miền ra sao? <
còn thiếu bộ phận nào? (Bộ phận chính thứ 2)
* Vậy em hãy dùng chấm chỗ nào cho đúng.
Cây và hoa khắp miền đất O về đây tụ hội, < tám cây Vạn tuế
* Đánh dấu chấm vào cuối câu trong đoạn văn sau cho đúng
Hồ xanh thẳm khi trời quang mây tạnh, hồ chiếc áo choàng đỏ tía lúa trời chiều ngả bóng hồ long lanh O ánh nắng chói chang
Học sinh cần đánh dấu chấm ở các từ: Tạnh, bóng, chang
Giáo viên tiếp: Vì mỗi câu đã diễn đạt FI một ý trọn vẹn làm cho
Giáo viên: vậy khi nói và viết phải thế nào? Vì sao nói viết phải thành câu?
D/ Tập chữa câu sai.
Trong quá trình dạy Tập làm văn nói và viết để học sinh không dùng
từ sai, viết câu rà tối nghĩa, tôi dùng biện pháp sau:
Ví dụ:
a) Trong , nhà em có một cây to là cây mít rất to
b) Em giữ quyển vở cho sách và bọc bìa cho sạch sẽ
Trang 9c) Mẹ em ra chợ thì gặp một bà bán nón và mẹ em mua cho em một cái nón
d) Em thích con lợn vì ta có thức ăn hàng ngày
Thái
Tôi nêu câu hỏi:
- Trong các câu văn trên câu nào dùng từ đúng? Câu nào còn
rà tối nghĩa
Học sinh: Các câu trên còn dùng từ hợp lý, diễn đạt rà tối nghĩa
Tôi hỏi tiếp: vậy em nào có thể chữa các câu văn đó thành câu văn hay
- Trong , nhà em có một cây mít rất to
- Em dùng bao bóng bọc vở và giữ gìn nó cẩn thận
- Mẹ ra chợ mua cho một cái nón rất đẹp
- Em thícch con lợn vì nó hay ăn chóng lớn
Với những biện pháp trên phần nào đã giúp học sinh dùng từ chính xác, diễn đạt câu văn trong sáng
III- Kết quả.
Trang 10Qua quá trình giảng dạy tôi đã thực hiện các biện pháp cơ bản trên
lệ sau:
Giỏi: 33,4%
Đặc biệt đã xoá FI học sinh yếu kém về môn Tập làm văn
Trên đây là một số biện pháp nhằm giúp học sinh học tốt về phân môn Tập làm văn nói riêng và môn tập viết nói chung, có thể nó còn có nhiều thiếu sót, rất mong quí cấp trên và các bạn đọc góp ý kiến phê bình
Xin chân thành cảm ơn!
... t? ?i thực biện pháplệ sau:
Gi? ?i: 33 ,4%
Đặc biệt xoá F I học sinh yếu môn Tập làm văn
Trên số biện pháp nhằm giúp học sinh học tốt phân mơn Tập làm văn n? ?i riêng... bóng, chang
Giáo viên tiếp: Vì câu diễn đạt F I ý trọn vẹn làm cho
Giáo viên: n? ?i viết ph? ?i nào? Vì n? ?i viết ph? ?i thành câu?
D/ Tập chữa câu sai.
Trong...
Th? ?i
T? ?i nêu câu h? ?i:
- Trong câu văn câu dùng từ đúng? Câu
rà t? ?i nghĩa
Học sinh: Các câu dùng từ hợp lý, diễn đạt rà t? ?i nghĩa
T? ?i h? ?i tiếp: