§ã lµ do chÝnh c¶nh vËt hay do nhuém trong bóng chiều hay do hồn người phản ¸nh vµo c¶nh vËt - GV yêu cầu HS đọc diễn cảm boán caâu thô cuoái - Haõy hình dung taâm traïng cuûa baø Huyện [r]
Trang 1
Tuần : 8 Ngày soạn : 20/09/2010
Tiết : 29 Ngày dạy : 27/09-02/10/2010
Văn bản:
QUAN ĐÈO NGANG
- BÀ HUYỆN THANH
I.MỤC TIÊU:
Hiểu giá trị tư tưởng-nghệ thuật đặc sắc của bài thơ Đường luật chữ Nôm tả cảnh ngụ tình tiêu biểu nhất của Bà Huyện Thanh Quan
II.KIẾN THỨC CHUẨN:
Kiến thức :
Sơ giản về tác giả Bà Huyện Thanh Quan
Đặc điểm thơ Bà Huyện Thanh Quan qua bài thơ “Qua Đèo Ngang”
Cảnh Đèo Ngang và tâm trạng cảu tác giả thể hiện qua bài thơ
Nghệ thuật tả cản, tả tình độc đáo trong văn bản
Kĩ năng :
Đọc – hiểu văn bản thơ Nơm viết theo thể thất ngơn bát cú Đường luật
Phân tích một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong bài thơ
III.HƯỚNG DẪN-THỰC HIỆN:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
* Hoạt động 1: Khởi động:
- Ổn định: Kiểm diện,trật tự
- Kiểm tra bài cũ:
+ Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ
Bánh Trôi Nước và cho biết bài
thơ thuộc thể thơ gì ? Nói ngắn
gọn hiểu biết của em về thể thơ
đó ?
+ Bài thơ Bánh Trôi Nước có mấy
nghĩa ? Đó là những nghĩa nào ?
Nghĩa nào quyết định giá trị của
bài thơ ?
- Giới thiệu bài mới:Đèo Ngang
thuộc núi Hoành Sơn , một nhánh
của dãy Trường Sơn , phân chia
ranh giới hai tỉnh Hà Tỉnh và
Quảng Bình Phân chia hai miền
Đàng trong và Đàng ngoài của
thời Trịnh – Nguyễn
HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên
Trang 2-GV hửụựng daón HS tỡm hieồu tranh
SGK : Moọt beõn laứ bieồn ủoõng
meõnh moõng cuoàn cuoọn Moọt kỡ
quan huứng vú maứ thieõn nhieõn ban
taởng cho ủaỏt nửụực ta , nguoàn caỷm
hửựng cho thi ca
*Hoaùt ủoọng 2: ẹoùc-hieồu vaờn
baỷn:
- GV yeõu caàu HS ủoùc chuự thớch *
SGK vaứ xaực ủũnh :
+ Teõn taực giaỷ ?
+ Queõ quaựn ?
-GV hửụựng daón HS nhaọn dieọn theồ
thụ
-GV quan saựt , nhaọn xeựt , hoaứn
chổnh kieỏn thửực
* GV treo baỷng phuù
-GV hửụựng daón HS daón HS ủoùc
dieón caỷm baứi thụ ủaừ chuaồn bũ ụỷ
baỷng phuù
-Gioùng ủoùc : ủoùc vụựi gioùng Chaọm
, buoàn Chuự yự caựch ngaột nhũp 4/ 3
caõu 1,2 ( 2 / 2 / 3 ) ; caõu 3, 4, 5, 6,
7, 8 ( 4 / 3 )
-Sau ủoự , GV uoỏn naộn nhửừng choó
HS ủoùc sai chửa chuaồn xaực
-GV cho HS ủoùc caực chuự thớch
SGK trang 102 - 103
-GV kieồm tra vieọc ủoùc chuự thớch
cuỷa HS
- Cho bieỏt theồ loaùi cuỷa baứi thụ?
-Thụ thaỏt ngoõn baựt cuự ẹửụứng luaọt
I.TèM HIEÅU CHUNG:
1 Taực giaỷ.
-Teõn thaọt laứ Nguyeón Thũ Hinh soỏng ụỷ theỏ kổ XIX
-Queõ : Haứ Noọi -Laứ moọt trong soỏ nửừ sú taứi danh hieỏm coự trong thụứi ủaùi ngaứy xửa
2 Theồ loaùi.
Thụ thaỏt ngoõn baựt cuự ẹửụứng luaọt
*Hoaùt ủoọng 3: Phaõn tớch:
- Dửùa vaứo boỏn caõu thụ ủaàu , em
haừy cho bieỏt caỷnh ẹeứo Ngang
ủửụùc mieõu taỷ vaứo thụứi ủieồm naứo
trong ngaứy ?
+ Thụứi ủieồm ủoự coự lụùi theỏ gỡ trong
vieọc boọc loọ taõm traùng cuỷa taực giaỷ?
-GV yeõu caàu HS tỡm moọt soỏ caõu
ca dao tuùc ngửừ baột ủaàu baống hai
chửừ “ chieàu chieàu”
Vd:
Chieàu chieàu ra ủửựng ngoừ sau
- Thời gian: chiều tà, nắng đã xế bóng
thời gian gợi buồn
II PHAÂN TÍCH.
1.Noọi dung
a Caỷnh ẹeứo Ngang
-Thụứi ủieồm mieõu taỷ caỷnh: xeỏ taứ -> gụùi caỷm giaực buoàn , vaộng
Trang 3Troõng veà queõ meù ruoọt ủau chớn
chieàu
+Khung caỷnh ẹeứo Ngang ủửụùc
gụùi taỷ baống nhửừng chi tieỏt gỡ ?
+Chuự yự ủeỏn aõm thanh , thụứi gian ,
khoõng gian , caỷnh vaọt , cuoọc soỏng ,
con ngửụứi ,…
- Tửứ vieọc phaõn tớch treõn , em haừy
nhaọn xeựt veà caỷnh tửụùng ẹeứo
Ngang qua sửù mieõu taỷ cuỷa baứ
Huyeọn Thanh Quan ?
*Cảnh dù có sự sống song vẫn có
cái gì hiu hắt, tiêu điều Đó là do
chính cảnh vật hay do nhuộm trong
bóng chiều hay do hồn người phản
ánh vào cảnh vật
- GV yeõu caàu HS ủoùc dieón caỷm
boỏn caõu thụ cuoỏi
- Haừy hỡnh dung taõm traùng cuỷa baứ
Huyeọn Thanh Quan khi qua ẹeứo
Ngang , taõm traùng ủoự ủửụùc theồ
hieọn qua hai hỡnh thửực : Mửụùn
caỷnh taỷ tỡnh vaứ trửùc tieỏp taỷ tỡnh
nhử theỏ naứo ?
-GV giaỷng , choỏt :
Tieỏng chim Cuoỏc nhụự nửụực , tieỏng
chim ủa ủa thửụng nhaứ chớnh laứ
tieỏng loứng thieỏt tha , da dieỏt cuỷa
taực giaỷ nhụự nhaứ , nhụự quaự khửự cuỷa
ủaỏt nửụực -> bieồu caỷm trửùc tieỏp ,
cho thaỏy noói buoàn coõ ủụn , thaàm
kớn , hửụựng noọi cuỷa taực giaỷ giửừa
caỷnh ẹeứo Ngang
- Noựi ủeỏn maỷnh tỡnh rieõng giửừa
caỷnh “ trụứi , non , nửụực” bao la ụỷ
ẹeứo Ngang thỡ coự khaực gỡ vụựi
caựch noựi “ moọt maừnh tỡnh rieõng”
trong moọt khoõng gian chaọt heùp ?
-Caỷnh ủửụùc lieọt keõ baống raỏt nhieàu chi tieỏt : coự coỷ caõy,ủaự hoa,tieỏng chim keõu,nhaứ chụù beõn soõng,
-> Hieọn leõn raỏt tieõu ủieàu hoang sụ
- HS ủoùc
-Buoàn
-Hoaứi coồ “ nhụự nửụực , thửụng nhaứ”
-> Mửụùn tieỏng chim ủeồ noựi leõn tieỏng loứng thieỏt tha , da dieỏt cuỷa taực giaỷ
-Maỷnh tỡnh rieõng trong khung caỷnh bao la khieỏn taực giaỷ trụỷ neõn coõ ủụn hụn, buoàn baừ hụn
- Maỷnh tỡnh rieõng naứy khoõng naờm trong moỏi tỡnh cuỷa non nửụực.ẹoự laứ maỷnh tỡnh veà trieồu ủaùi trửụực
-Khoõng gian: trụứi,non,nửụực cao roọng,baựt ngaựt
-Caỷnh ủửụùc lieọt keõ baống raỏt nhieàu chi tieỏt : coự coỷ caõy,ủaự hoa,tieỏng chim keõu,nhaứ chụù beõn soõng, -> Hieọn leõn raỏt tieõu ủieàu hoang sụ
b.Taõm traùng cuỷa nhaứ thụ:
-Buoàn
-Hoaứi coồ “ nhụự nửụực , thửụng nhaứ”
-> Mửụùn tieỏng chim ủeồ noựi leõn tieỏng loứng thieỏt tha , da dieỏt cuỷa taực giaỷ
-Bieọn phaựp chụi chửừ “ quoỏc quoỏc ,
gia gia”
-Sửù tửụng phaỷn “ Trụứi , non ,
nửụực ” vụựi “ Maừnh tỡnh rieõng” ->
Noói baọt sửù coõ ủụn cuỷa taực giaỷ
-“ Ta vụựi ta” -> Sửù coõ ủụn gaàn nhử
tuyeọt ủoỏi
- Tác giả sử dụng biện pháp nghệ
thuật gì? sức gợi tả của biện pháp
nghệ thuật đó?
-Nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc
Nghệ thuật đảo trật tự cú pháp và từ láy tượng hình
+Lom khom: gợi hình dáng vất vả, nhỏ nhoi của người tiều phu
+Lác đác: gợi sự ít ỏi, thưa thớt
- Đối ý ( giữa hai câu ),đối thanh
(B-2.Ngheọ thuaọt:
- Sửỷ duùng theồ thụ ẹửụứng luaọt baựt cuự moọt caựch ủieõu luyeọn
- Saựng taùo trong vieọc sửỷ duùng tửứ laựy,tửứ ủoàng aõm khaực nghúa gụùi hỡnh gụùi caỷm
Trang 4Thương nhà mỏi miệng cái gia gia
Nhận xét về nghệ thuật? Tác dụng
của nghệ thuật ?
Theo em bài thơ tả cảnh hay tả
tình? Đặc sắc của bài thơ là gì?
T)
tạo nhịp điệu cân đối cho lời thơ
- Nghệ thuật chơi chữ- ẩn dụ( quốc:
nước, gia: nhà) tiếng chim bày tỏ lòng người
-Bài thơ tả cảnh ĐN vào buổi chiều tà, tĩnh vắng, thê lương - BT bộc lộ tâm trạng nhớ nước, thương nhà của tác giả
- Sửỷ duùng ngheọ thuaọt ủoỏi hieọu quaỷ trong vieọc taỷ caỷnh, taỷ tỡnh
- Sửỷ duùng buựt phaựp ngheọ thuaọt taỷ caỷnh nguù tỡnh
- Qua vieọc phaõn tớch , em haừy cho
bieỏt caỷnh tửụùng ẹeứo Ngang ủửụùc
taực giaỷ mieõu taỷ nhử theỏ naứo ?
- Trửụực caỷnh tửụùng ủoự , taõm traùng
cuỷa taực giaỷ ủửụùc boọc loọ ra sao ?
- Em coự nhaọn xeựt gỡ veà neựt ủaởc
saộc ngheọ thuaọt cuỷa baứi thụ?
Baứi thụ theồ hieọn taõm traùng coõ ủụn thaàm laởng, noói nieàm hoaứi coồ cuỷa nhaứ thụ trửụực caỷnh vaọt ẹeứo Ngang
- Phong caựch trang nhaừ cuỷa thụ ẹửụứng luaọt
- Buựt phaựp ngheọ thuaọt tinh teỏ,saựng taùo
3.YÙ nghúa:
a.Noọi dung:
Baứi thụ theồ hieọn taõm traùng coõ ủụn thaàm laởng, noói nieàm hoaứi coồ cuỷa nhaứ thụ trửụực caỷnh vaọt ẹeứo Ngang
b.Ngheọ thuaọt:
- Phong caựch trang nhaừ cuỷa thụ ẹửụứng luaọt
- Buựt phaựp ngheọ thuaọt tinh teỏ,saựng taùo
*Hoaùt ủoọng 4: Luyeọn taọp:
1.Tỡm haứm nghúa cuỷa cuùm tửứ : Ta
vụựi ta ? (Laứ ai vụựi ai?)
2 ẹoùc laùi thuoọc loứng baứi thụ
- Chổ coự taực giaỷ trửụực caỷnh trụứi non nửụực bao la roọng lụựn cuứng vụựi noói nieàm thaàm kớn
III.Luyeọn taọp:
1.Chổ coự taực giaỷ trửụực caỷnh trụứi
non nửụực bao la roọng lụựn cuứng vụựi noói nieàm thaàm kớn
2 ẹoùc laùi thuoọc loứng baứi thụ.
*Hoaùt ủoọng 5: Cuỷng coỏ-Daởn doứ:
Cuỷng coỏ:
- Qua vieọc phaõn tớch , em haừy cho
bieỏt caỷnh tửụùng ẹeứo Ngang ủửụùc
taực giaỷ mieõu taỷ nhử theỏ naứo ?
- Trửụực caỷnh tửụùng ủoự , taõm traùng
cuỷa taực giaỷ ủửụùc boọc loọ ra sao ?
- Em coự nhaọn xeựt gỡ veà neựt ủaởc
saộc ngheọ thuaọt cuỷa baứi thụ?
Hửụựng daón tửù hoùc:
- Hoùc thuoọc loứng baứi thụ
- Nhaọn xeựt veà caực caựch bieồu loọ
caỷm xuực cuỷa Baứ Huyeọn Thanh
Quan
- Soaùn baứi:“ Baùn ủeỏn chụi nhaứ ”
- ẹoùc baứi trửụực vaờn baỷn vaứ caực
chuự thớch SGK ụỷ nhaứ
-ẹoùc vaứ traỷ lụứi caực caõu hoỷi ủoùc –
hieồu vaờn baỷn SGK trang 105