Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tuần 1 - Tiết 1: Cổng trường mở ra (Tiết 11)

- Häc sinh thÊy ®îc t×nh c¶m ch©n thµnh , s©u nÆng cña hai anh em trong c©u chuyện ; cảm nhận dược nỗi đau của những bạn nhỏ không may rơi vào cảnh bất hạnh ; thấy được cách kể chuyện c[r]

Trang 1

Tiết : 1 Ngày giảng :

Cổng trường mở ra

Lý Lan

A Mục tiêu :

- Học sinh cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha

mẹ đối với con cái ; thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời con người

- Rèn kĩ năng đọc , cảm thụ , phân tích văn bản nhật dụng

- Bồi dưỡng lòng yêu kính cha mẹ

B Chuẩn bị :

- Thầy : Nghiên cứu SGK, SGV soạn bài

- Trò : Xem trước bài , trả lời các câu hỏi

C Các bước lên lớp :

1 ổn định : Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị của HS : sách vở, bài soạn

Giới thiệu sơ lược chương trình Ngữ văn 7 HK1

Hướnh dẫn HS cách soạn bài : Đọc kĩ văn bản , trả lời các câu hỏi SGK

3 Bài mới :

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Đọc , tìm hiểu chung văn bản

GV hướng dẫn , đọc , gọi HS đọc

GV hướng dẫn HS xem chú thích

GV giới thiệu đây là văn bản nhật dụng

H : Em hãy cho biết đại ý của văn bản ?

Tìm hiểu chi tiết

H : Tìm những chi tiết cho biết tâm trạng của

người con ?

H : Nhận xét tâm trạng người con và theo em

thì vì sao lại như vậy ?

H : Tâm trạng của người mẹ được bộc lộ qua

những chi tết nào ?

H : Trong đêm không ngủ mẹ đã làm gì ?

H : Qua đó em cảm nhận được gì về tâm

trạng , tình cảm của người mẹ ? GV : đó

cũng là tình cảm của tất cả các bậc làm

cha mẹ

H : Ngoài ra trong đêm không ngủ người mẹ

còn nghĩ , nhớ điều gì ? Với tâm trạng như

thế nào ?

H : Vì sao người mẹ lại có suy nghĩ như vậy ?

I Đọc , tìm hiểu chung

1 Đọc

2 Chú thích

II Tìm hiểu chi tiết

1 Tâm trạng của người con

- Ngủ dễ dàng , háo hức nhưng không bận tâm ->

Con rất vô tư

2 Tâm trạng của người mẹ

- Trằn trọc , thao thức , suy nghĩ triền miên

- Đắp mền , buông mùng , nhìn con ngủ , xem lại đồ dùng

Ngưòi mẹ rất lo lắng -> yêu thương con

- Nhớ ngày bà ngoại dắt đi

Nhớ rất kĩ ngày khai trường đầu tiên ( muốn con cũng như vậy )

Trang 2

GV: ý nghĩa của ngày đầu tiên đi học ,

của việc học

GV nhắc HS quan sát tranh

H : Em hiểu thế nào về bức tranh ?

H : Phần còn lại của văn bản nói về vấn đề gì

? câu nào thể hiện rõ nhất điều đó ?

H : Em hiểu thế nào về câu nói của người mẹ

: " Bước qua mở ra " ?

H : Em có suy nghĩ gì về vấn đề này ?

H : Có phải cứ đến trường là tự nhiên thế giới

kì diệu mở ra không ? GD ý thức học tập

Tổng kết

H : Nhận xét giọng văn của văn bản ?

H : Trong bài người mẹ nói với ai ? cách viết

này có tác dụng gì ?

H : Bài văn giúp em hiểu được gì ?

Gọi HS đọc ghi nhớ

Luyện tập

Gọi HS lần lượt đọc - thảo luận -trả lời các

câu hỏi -nhận xét -bổ sung

3 Cổng trường mở ra

- " Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm của giáo dục sau này "

" Bước qua cánh cổng mở ra "

Nhà trường đóng vai trò cực kì quan trọng :

đào tạo con người : tri thức, tình cảm , đạo lí , tư tưởng

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

2 Nội dung

IV Luyện tập

4 Củng cố : Học xong bài em cần ghi nhớ gì ? Em tự rút ra bài học gì ?

GD tầm quan trọng của nhà trường , ý thức học tập

Em hiểu thế nào về nhan đề : " Cổng trường mở ra "

5 Dặn dò : Học bài

Chuẩn bị bài : " Mẹ tôi "

D Rút kinh nghiệm - Bổ sung :

Trang 3

Mẹ tôi

A Mục tiêu :

- Học sinh cảm nhận được tình cảm sâu sắc của cha mẹ đối với con cái

- Rèn kĩ năng cảm nhận phân tích văn bản nhật dụng

- Bồi dưỡng ,giáo dục lòng biết ơn , kính trọng , lễ độ với cha mẹ

-Thầy : nghiên cứu SGK , SGV soạn bài

- Trò : Đọc , xem trước bài ,trả lời câu hỏi

C Các bước lên lớp

2 Kiểm tra bài cũ : Nêu nội dung văn bản " Cổng trường mở ra "

3 Bài mới :

Đọc và tìm hiểu chung

Gọi HS đọc chú thích *

H : Nêu những nét chính về tác giả và xuất xứ

văn bản ?

Hướng dẫn ,đọc , gọi HS đọc

H : Phương thức biểu đạt chính của văn bản là

gì?

H : Vì sao bố không nói mà viết thư ?

Tìm hiểu chi tiết văn bản

H : Em hãy cho biết thái độ của bố với En-ri cô

?

H : Vì sao bố En- ri cô có thái độ như vậy ?

H : Thái độ này nói lên điều gì ?

một người con không biết kính trọng cha mẹ

thì không thể thành người tốt được

H : Tìm những chi tiết nói về hình ảnh người mẹ

?

H : Em hiểu như thế nào về những chi tiết này ?

H : Em cảm nhận được gì về hình ảnh người mẹ

?

I Đọc và tìm hiểu chung

1 Tác giả

2 Tác phẩm

3 Đọc

4 Chú thích

II Tìm hiểu chi tiết

1 Thái độcủa bố với En-ri cô

- Bố buồn , tức giận , nghiêm khắc và kiên quyết

Vì En-ri cô thiếu lễ độ với mẹ -> Bố rất thương En-ri-cô , muốn En-ri cô kính trọng mẹ vì đó là một tình cảm thiêng liêng cao cả

2 Hình ảnh người mẹ

- Sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc đẻ tránh cho con một giờ đau đớn

- Có thể ăn xin để nuôi con

- Hi sinh tính mạng để cứu con -> Người mẹ hết lòng yêu thương con , quên mình vì con

Trang 4

Mở rộng , tích hợp : đó cũng là tình cảm

chung của các bà mẹ

H : Nội dung này liên quan như thế nào với ý (1)

?

H : Đọc xong thư bố En-ri- cô có tâm trạng gì ?

H : Vì sao En-ri cô lại xúc động ?

H : Theo hình dung của em thì En-ri cô sẽ làm

gì sau khi hiểu ra ?

Tổng kết

H : Học xong văn bản em cảm nhận được gì về

nghệ thuật ? Về nội dung ?

Gọi HS đọc ngi nhớ

Luyện tập

Gọi HSđọc bài tập thảo luận trả lời nhận xét

-bổ sung

3 Tâm trạng của En-ri- cô sau khi đọc thư bố

- Vô cùng xúc động Vì bố gợi kỉ niệm giữa mẹ và En-ri-cô ; lời của bố chân tình mà nghiêm khắc En-ri cô cảm nhận được tình cảm sâu sắc , cao cả của cha mẹ ; nhận ra lỗi lầm của mình

1 Nghệ thuật

2 Nội dung

IV Luyện tập

4 Củng cố : Học xong bài em cần ghi nhớ gì ?

Em có suy nghĩ gì về vấn đề này ?

GD lòng yêu kính cha mẹ ,biết nhận lỗi ,sửa lỗi

5 Dặn dò : Học bài

Chuẩn bị bài : Từ ghép

Trang 5

Từ ghép

A Mục tiêu :

- Học sinh nắm được cấu tạo , ý nghĩa của hai loại từ ghép

- Rèn kĩ năngsử dụng từ ghép

- Bồi dưỡng ý thức làm giàu vốn từ , dùng từ ghép phù hợp

-Thầy : nghiên cứu SGK , SGV soạn bài +Bảng phụ

2 Kiểm tra bài cũ : Hướng dẫn HS phương pháp học phân môn TV:

- Học lí thuyết ,làm bài tập bài cũ - Xem trước bài mới

3 Bài mới :

Tìm hiểu cấu tạo các loại từ ghép

GV đưa bảng phụ ghi ví dụ , gọi HS đọc cho

HS thảo luận và lần lượt trả lời các câu hỏi SGK

GV kết luận và ghi bảng như bên

H : Qua tìm hiểu em thấy có mấy loại từ ghép ?

đó là những loại nào ?

H : Nêu cấu tạo của từ ghép chính phụ ?

H : - đẳng lập ?

Gọi HSđọc ghi nhớ

Tìm hiểu nghĩa của các loại từ ghép

Gọi HS đọc , thảo luận và trả lời các câu hỏi

SGK, lần lượt gọi HS trả lời , nhận xét , bổ sung

GV kết luận như bên

I Các loại từ ghép

1 Tìm hiểu ví dụ

* bà ngoại , thơm phức

C P C P tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính

->Từ ghép chính phụ

* quần áo , trầm bổng không phân biệt tiếng chính tiếng phụ

->Từ ghép đẳng lập

2 Ghi nhớ : Hai loại từ ghép

- Từ ghép chính phụ

- Từ ghép đẳng lập

II Nghĩa của từ ghép

1 Tìm hiểu ví dụ

* bà : người đàn bà sinh ra cha mẹ

bà ngoại : người đàn bà sinh ra mẹ -

nghĩa hẹp hơn từ bà -> Có tính chất

phân nghĩa

*quần : trang phục từ thát lưng trở xuống , có hai ống

* áo : trang phục từ cổ trở xuống , che phần lưng, ngực , bụng

quần áo : trang phục nói chung

Trang 6

H : Qua tìm hiểu em có kết luận gì về

- Nghĩa của từ ghép chính phụ ?

- Nghĩa của từ ghép đẳng lập ?

Luyện tập

Gọi HS đọc bài tập 1- GV đưa bảng phụ cho HS

lên điền , nhận xét , bổ sung

Gọi HS đọc BT2- cho HS làm vào PHT lớn -

đưa kết quả lên bảng - nhận xét- bổ sung

Gọi HS đọc BT3 cho các tổ thi làm nhanh

-nhận xét - bổ sung

Gọi HS đọc BT4 - gọi HS xung phong trả lời -

nhận xét - bổ sung

Gọi HS đọc BT5- cho mỗi tổ thảo luận một câu

-lần lượt gọi từng tổ trả lời - nhận xét - bổ sung

-> Có tính chất hợp nghĩa

2 Ghi nhớ

- Nghĩa của từ ghép chính phụ

- Nghĩa của từ ghép đẳng lập

III Luyện tập

1 Xếp các từ ghép

- Từ ghép chính phụ : xanh ngắt , nhà ăn , nhà máy , cười nụ , lâu đời

- Tư ghép đẳng lập : chài lưới , cây cỏ ,

ẩm ướt , đầu đuôi , suy nghĩ

2 Thêm tiếng tạo từ ghép chính phụ bút chì , thước dây , mưa rào

3 Thêm tiếng tạo tù ghép đẳng lập núi sông , mặt mũi , ham muốn , xinh đẹp

- rừng , - mày , - mê , - tươi

4 Giải thích

- Cuốn sách ( vở ) là những danh từ chỉ vật ,tồn tại dưới dạng cá thể đếm được Sách vở có nghĩa tổng hợp chung cả loại

5 a- không b- đúng : áo dài chỉ một loại áo c- không

d- không

Em tự rút ra bài học gì ?

GD ý thức làm giàu vốn từ , sử dụng từ ghép phù hợp

5 Dặn dò : Học bài - Làm bài tập còn lại -Tìm thêm mỗi loại 5 từ ghép

Chuẩn bị bài : Liên kết trong đoạn văn

Trang 7

liên kết trong văn Bản

A Mục tiêu :

- Học sinh hiểu tác dụng của liên kết trong văn bản , thể hiện của sự liên kết

- Rèn kĩ năng tạo lập văn bản có tính liên kết

- Bồi dưỡng ý thức tạo lập văn bản có tính liên kết

-Thầy : nghiên cứu SGK , SGV soạn bài -Bảng phụ

2 Kiểm tra bài cũ : Hướng dẫn HS phương pháp học phân môn :

- Học thuộc lí thuyết ,làm các bài tập , nắm chắc cách làm từng kiểu bài - xem trước bài mới

3 Bài mới :

Tìm hiểu tính liên kết và phương tiện liên kết

trong văn bản

GV đưa bảng phụ ghi ví dụ- gọi HS đọc -cho

HS thảo luận các cauu hỏi SGK - lần lượt gọi

HS trả lời - nhận xét - bổ sung

H : Vậy muốn cho dễ hiểu đoạn văn trên phải

có tính chất gì ?

H : Qua tìm hiểu em hãy cho biết

- Liên kết trong văn bản là gì ?

- Liên kết có cần thiết không? vì sao ?

Gọi HS đọc ghi nhớ 1

Gọi HS đọc - thảo luận các câu hỏi SGK- lần

lượt gọi HS trả lời -nhạn xét - bổ sung

H : Qua tìm hiểu em thấy một văn bản muốn có

tính liên kết phải làm thế nào ?

I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản

1 Tính liên kết trong văn bản

a Tìm hiểu ví dụ

- Viết như ví dụ chưa thể hiểu được Vì giữa các câu chưa có sự liên kết Các câu cần phải có sự nối liền , gắn bó với nhau

-> Liên kết

b Ghi nhớ (1)

2 Phương tiện liên kết trong văn bản

a Tìm hiểu ví dụ

* Đoạn 1 : Nội dung các câu chưa thống nhất ,gắn bó với nhau

* Đoạn 2 :

- Giữa câu 1và câu 2 lủng củng vì thiếu cụm từ kết nối

- Giữa câu 1,2 và câu 3 lủng củng vì

dùng từ " đứa trẻ " đối tượng không đồng nhất

b Ghi nhớ (2)

Trang 8

Luyện tập

Gọi HS đọc BT1- cho HS thảp luận - gopị HS

trả lời - nhận xét - bổ sung

Gọi HS đọc BT2 - gọi HS xung phong trả lời

GV đưa bảng phụ ghi bài tập 3 -cho HS thảo

luận gọi đại diện nhóm nhanh nhất trả lời

-nhận xét -bổ sung

BT4,5 gọi HS giỏi xung phong trả lời

II Luyện tập

1 Xếp các câu văn 1,4,2,5,3

2 Các câu chưa có tính liên kết vì nội dung không thống nhất và gắn bó với nhau

3 Điền từ : bà , thế là

4 Bếu chỉ có hai câu đó thì đúng là chúng rời rạc, nhưng trong văn bản còn có những câu sau ,đặt trong đoạn văn sẽ thấy chúng hợp lí , chặt chẽ

5 100 đốt tre nếu không có câu thần chú

sẽ rời rạc không thành cây tre Nhiều câu văn nếu không có sự liên kết không thành đoạn văn

Liên kết có vai trò quan trọng

Em rút ra bài học gì ?

GD ý thức tạo văn bản có sự liên kết

5 Dặn dò : Học bài - Làm bài tập còn lại

Chuẩn bị bài : Cuộc chia tay của những con búp bê

Trang 9

Tiết : 5 +6 Ngày giảng :

Cuộc chia tay của những con búp bê

Khánh Hoài

A Mục tiêu :

- Học sinh thấy được tình cảm chân thành , sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện ; cảm nhận dược nỗi đau của những bạn nhỏ không may rơi vào cảnh bất hạnh ; thấy

được cách kể chuyện cảm động

- Rèn kĩ năng đọc ,phân tích văn bản

- Bồi dưỡng tình cảm vị tha , tình cảm anh em gắn bó chân thành

-Thầy : nghiên cứu SGK , SGV soạn bài

2 Kiểm tra bài cũ : Văn bản " Mẹ tôi " giúp em biết gì ?

3 Bài mới :

Đọc và tìm hiểu chung về văn bản

GV hướng dẫn, đọc , gọi HS đọc

GV gọi HS tóm tắt

H : Truyện viết về ai ? về việc gì ? Ai là nhân

vật chính ?

Chuyện được kể theo ngôi thứ mấy? của ai ?

có tác dụng gì ?

Tìm hiểu chi tiết văn bản

H : Đồ chơi nào của anh em Thành Thuỷ được

tác giả nói đến nhiều nhất ?

H : Đọc văn bản em thấy 2 con búp bê này có

đặc điểm gì ?

H : Phải chia 2 con búp bê này ra em có cảm

nhận gì ?

H :Lần lượt tìm những chi tiết cho ta biết tâm

trạng của Thành và Thuỷ khi phải chia đồ chơi

?

H : Trình bày cảm nhận của em về những chi

tiết này ?

I Đọc , tìm hiểu chung

1 Đọc

2 Tóm tắt

3 Chú thích

4 Ngôi kể

- Truyện viết về cuộc chia tay của hai anh

em Thành và Thuỷ

Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất -bộc lộ được những suy nghĩ ,tình cảm chân thành

II Tìm hiểu chi tiết

1 Cảnh chia đồ chơi

* Hai con búp bê

- Luôn gần nhau , thân thiết

- Gắn bó với anh em Thành Thuỷ Phải chia ra -> rất buồn

* Anh em Thành Thuỷ

- Thành : thấy cảnh cũng như sao tai hoạ lại giáng , nhớ những kỉ niệm đẹp với em , lạy trời đây chỉ là một giấc mơ , nhường cho em

- Thuỷ : run bần bật , kinh hoàng , tuyệt vọng ; đẵ khóc cả đêm ; lặng lẽ theo anh ;

Trang 10

H : Qua tìm hiểu em có nhận xét gì về tình

cảm của 2 anh em Thành Thuỷ cũng như tình

cảnh tâm trạng của họ lúc này ?

Tiết 6

Nhắc HS chú ý vào phần văn bản

H : Tìm ngững chi tiết cho ta biết tâm trạng ,

thái độ , tình cảm của cô giáo ,các bạn và

Thuỷ trong cảnh chia tay với lớp học ?

H : Qua những chi tiết trên em có kết luận gì

về tình cảm của Thuỷ với trường lớp , thầy cô

, bạn bè ?Về tình cảnh của Thuỷ lúc này ?

( đây là một sự thiệt thòi ,mất mát rất lớn

)

H : Tìm những chi tiết cho biết tâm trạng và

tình cảm của Thuỷ khi chia tay anh ?

H : Qua cử chỉ , hành động của Thuỷ em cảm

nhận được gì ?

H : Trong phút chia tay Thành có những hành

động , biểu hiện gì ?

H : Em cảm nhận Thành lúc này như thế nào ?

H : Em hình dung cuộc sống sau này của

Thành và Thuỷ sẽ như thế nào ? ( thiếu tình

cảm, sự chăm sóc , dạy dỗ của bố mẹ ; anh em

xa cách )

H: Con cái có thể góp phần làm giảm thiểu li

hôn không ? bằng cách nào ? ( ngoan ngoãn

,chăem chỉ )

giáo dục ý thức học tập ,tu dưỡng ,xây

dựng mái ấm gia đình

Tổng kết

H : Nêu nghệ thuật nổi bật của văn bản ?

H : Văn bản viết về vấn đề gì ? Qua văn bản

tác giả muốn gửi gắm điều gì ?

Luyện tập

Vì sao văn bản lại được đặt là " Cuộc chia tay

của nhưng con búp bê " ?

H: Chi tiết nào trong bài làm em xúc động

nhất , vì sao ?

mất hồn , loạng choạng ; nhường cho anh ; tru tréo , giận dữ không cho chia rẽ hai con búp bê ; đặt hai con búp bê vào gần nhau trở lại vui vẻ

->Hai anh em rất yêu thương nhau , nhường nhịn nhau

Vô cùng buồn khổ , đau đớn , bất lực vì phải

xa nhau

2 Cảnh chia tay lớp học

* Cô và các bạn : Sửng sốt , ôm chặt, tặng quà , tái mặt sững sờ, khóc , nắm chặt

* Thuỷ : cắn chặt môi , đăm đăm nhìn , bật khóc

Tình bạn bè ,tình thầy trò ,tình yêu trường lớp sâu đậm , ấm áp Giờ đây Thuỷ phải rời xa , mất đi tất cả

3 Cảnh chia tay

- Thuỷ : như mất hồn , tái xanh , ôm con búp bê , thì thào dặn ., khóc, nắm tay anh dặn dò , đặt con Em Nhỏ

>Thuỷ đang tột cùng đau khổ , rất thương anh , giàu lòng vị tha , nhân hậu , tình nghĩa

- Thành : khóc nấc , mếu máo , đứng như chôn chân

->Thành cũng vô cùng đau khổ , rất thương em

1 Nghệ thuật

2 Nội dung

IV Luyện tập Búp bê - đồ chơi của trẻ thơ ,ngộ nghĩnh ,trong sáng , vô tội .cũng phải chia xa , cũng rất đau đớn

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	203,62 KB