Hoạt động trên lớp GV thông qua đề ra -chép đề lên bảng HS làm bài hết giờ GV thu bài về nhà chấm Đề ra :Cảm nghĩ về người thân GV gi¸m s¸t HS lµm bµi hÕt giê GV thu bµi vÒ nhµ chÊm GV n[r]
Trang 1Tuần 12 Ngày soạn 09/11/
Tiết 44:
CáC YếU Tố Tự Sự MIÊU Tả
TRONG VĂN BIểuCảM
A.Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS hiểu:
- Vai trò của các yếu tố tự sự,miêu tả trong văn biểu cảm và có ý thức vận dụng chúng
- Luyện tập vận dụng hai yếu tố đó vào văn biểu cảm
B.Chuẩn bị:
- SGK,SGV Ngữ văn 7
-Bảng phụ
C.Các hoạt động trên lớp
* Bài cũ :
- Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ:”Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ?
-Tinh thần nhân đạo,lòng vị tha cao cả của tác giả /IJ thể hiện ntn?
* Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài
Hoạt động của GV- HS
Hoạt động 1:
HS đọc lại bài thơ”Bài ca nhà tranh bị gió
thu phá
Chỉ ra các yếu tố tự sự trong bài thơ và
nêu ý nghĩa của chúng đối với bài thơ
Các yếu tố tự sự ,miêu tả trong bài thơ có
vai trò gì
Nội dung bài học
I Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm
- Bài thơ /IJ chia làm 4 đoạn
Đoạn 1 Tự sự kết hợp với miêu tả
- Hai câu đầu là tự sự
- Ba câu sau là miêu tả
=>Có vai trò tạo ra bối cảnh chung
Đoạn 2:Tự sự kết hợp với biểu cảm tâm trạng bất >I ,uất ức vì già yếu
Đoạn 3: Tự sự và miêu tả(6 câu
đàu)Kết hợp biểu cảm(2 câu cuối) Cam phận ,tâm trạng ít ngủ trằn trọc lo lắng
Đoạn 4: Biểu cảm trực tiếp tình cảm cao %IJ I? lên sáng ngời Mơ
IK có một ngôi nhà che khắp thế gian
=>Các yếu tố miêu tả tự sự có vai
Trang 2GV:Dùng %I? thức tự sự và miêu tả
để gợi ra đố IJ biểu cảm và gửi gắm
cảm xúc
GV gọi h/s đọc đoạn văn (sgk)
-Đoạn văn /IJ chia làm mấy phần nhỏ
chỉ ra các yếu tự sự và miêu tả trong
đoạn văn
Nếu không có yếu tố tự sự và miêu tả thì
yếu tố biểu cảm có thể bộc lộ /IJ hay
không?
Vai trò của các yếu tố tự sự miêu tả trong
đoạn văn ntn?
Đoạn văn trên miêu tả tự sự trong niềm
hồi Ih1 Hãy cho biết tình cảm đã chi
phối yếu tố tự sự và miêu tả ntn?
GV:Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu
gợi cảm xúc Do cảm xúc chi phối chứ
không nhằm mục đích kể chuyện miêu tả
đầy đủ sự việc ,phong cảnh
trò là %I? tiện để tác giả bộc lộ cảm xúc
HS nghe giảng
* Đoạn văn (sgk) Phần 1:
Miêu tả bàn chân của bố từ những ngón chân gan bàn chân
mu bàn chân
Phần 2:
Tự sự:Kể chuyện bố ngâm chân cảm nhận sự khó khăn ,vất vả của bố làm nnền tảng cho cảm xúc %I? bố ở cuối bài
Phần 3:
Biểu cảm 2%I? bố
=>Việc miêu tả bàn chân của bố
và kể chuyện bố ngâm chân IK
muối ,bố đi sớm về khuya làm nền tảng cho cảm xúc %I? vẽ bố ở cuối bài
=>Khêu gợi tình cảm ,cảm xúc
=>Tình cảm là chất keo gắn các yếu
tố tự sự miêu tả thành một mạch văn nhất quán có tính liên kết
Ghi nhớ: SGK
II Luyện tập:
1.GV %IK dẫn HS viết bài tập 1- HS trình bày GV nhận xét
2.Yêu cầu viết lại thao diễn đạt riêng của HS.Đây là bài tập mô phỏng yêu cầu
HS kết hợp tự sự,miêu ta để biểu cảm:
Miêu tả: Cách chải tóc của I[ mẹ ngày cI hình ảnh I[ mẹ:
Biểu cảm lòng nhớ mẹ khôn xiết
Trang 3D.7" dẫn học ở nhà:
-Về nàh học kỉ phần ghi nhớ
-Ôn lại bài đã học
Tuần12 Ngày soạn 10 /11 /
(Nguyên tiêu)
Hồ Chí Minh
A Mục tiêu cần đạt :
Giúp HS :
- Cảm nhận /IJ tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu IK ,phong thái ung dung của Hồ Chí Minh thể hiện trong hai bài thơ
- Biết /IJ thể thơ và chỉ ra /IJ những nét đặc sắc về ngệ thuật của hai bài thơ
B Chuẩn bị :
- SGK ,SGV ,bài soạn ,chân dung Hồ Chí Minh , bức ảnh trong sgk phóng to
C.Các hoạt động dạy học :
*Bài củ: ?ở lớp 6 các em đã /IJ học những văn bản nào của tác giã Hồ Chí Minh?
Em hảy đọc thuộc lòng một bài thơ mà em cho là hay nhất ?
- GV nhận xét -khen đọng viên HS
* Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài
Hoạt động của GV - HS
Hoạt động 1:
HS chú ý đọc phần chú thích dấu *
Em hảy nêu những hiểu biết của em về
tác gĩa ?
Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ ?
Hoạt động 2:
- GV %IK dẩn HS đọc thơ -Đọc diễn
Nội dung bài học
I Đọc - Hiểu chú thích
1 Tác giả - tác phẩm
* Tác giả : -(1890-1969)
-Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc việt nam
+6I[ anh hùng dân tộc -Danh nhân văn hoá thế giới ,nhà văn lớn
*.Tác phẩm
- Viết ở Việt Bắc trong những năm
đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân pháp xâm >IJ
2 Từ khó
II.Đọc -Hiểu văn bản
Trang 4cảm đúng nhịp thể hiện tâm trạng của
tác giã
-GV đọc một lần -Sau đó gọi HS đọc
-GV nhận xét cách đọc của các em
?Cả hai bài thơ /IJ sáng tác theo thể
loai nào ?Bản phiên âm và dịch thơ có
gì khác?
HS đọc bài
Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ
/IJ tác giả miêu tả %I thế nào ?
?Vào thời điểm nào?
ở câu 1 tác giã sử dụng biện pháp nghệ
thuật gì ?Tác dụng của nó?
(Tìm một số câu thơ tả về tiếng suối mà
em biết )
?Theo em tại sao tác giã nghe tiếng
suối %I tiếng hát ?
6%I vậy vẻ đẹp hai câu thơ đầu của bài
Cảnh khuya là :
a.Sử dụng có hiệu quả phép so sánh và
nhân hoá
b Miêu tả âm thanh tinh tế và hình ảnh
sinh động
c Vận dụng sáng tạo những hình ảnh
quen thuộc của /I[ thi
d kết hợp giữ miêu tả và biểu cảm trực
tiếp
Hai câu sau nói lên điều gì ?Tâm trạng
của nhà thơ %I thế nào ?
Vì sao Bác lại %I ngũ ?
Em hiểu gì về tâm hồn của I[ qua
văn bản này ?
HS đọc bài
Bức tranh thiên nhiên /IJ tác giã vẽ
lên %I thế nào ?vào thời điểm ra sao?
-HS đọc bài
-Thất ngôn tứ tuyệt =>4câu mỗi câu 7 chữ
-HS nêu
* Văn bản : Cảnh khuya
- Tiếng suối chảy
- ắnh trăng ,cây cổ thụ ,hoa
- Bức tranh thiên nhiên về cảnh khuya ở rừng Việt Bắc
-So sánh =>Tiếng suối trong %I tiếng hát xa
-Làm cho thiên nhiên trở nên gần gủi với con I[
- Đêm ở đây rất yên tĩnh ,khuya ,tác giã rất chú ý đến cảnh thiên nhiên
HS nêu
-Tâm trạng nhà thơ RS%I ngũ (điệp từ )
- Say mê vễ đẹp đêm trăng thiên nhiên
- Lo lắng trằn trọc vì vận mệnh của đất
IK
-Yêu IK %I? dân
HS đoc văn bản
* Văn bản :Rằm tháng giêng
Trang 5Nêu vẽ đẹp về không gian của bài thơ?
GV treo bức tranh lên bảng
Trên dòng sông đó xuất hiện ai ?Và
đang làm gì ?
Qua đó cho biết tác giã là I[ %I
thế náo ?
Đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của
hai bài thơ trên là ?
a.Sử dụng biện pháp nghệ thuật có giá
trị biểu cảm cao
b Cảnh vật vừa có màu sắc cổ diển vừ
toát lên sức sống của thời đại
c Tâm hồn thi sỉ kết hợp với phẩm chất
chiến sĩ trong con I[ Hồ Chí Minh
d.Cã 3 %I? án trên đều đúng
Đêm rằm tháng giêng ,trăng rằm tròn vành vạnh,trời trong xanh ,gió mát ,ở giữa dòng sông trên rừng Việt Bắc
- Không gian cao rộng ,bát ngát mênh mông ,tràn đầy ắnh trăng Bầu trời và vầng trăng %I không có giới hạn
=>sức xuân đang tràn ngập cả đất trời=>Tạo ra một vẽ đẹp huyền ảo
- Bác Hồ và các chiến sĩ cách mạng
đang bàn bạc công viêc một cách bí mật
-Yêu thiên nhiên đất IK
-Ung dung lạc quan
HS nêu
* GI nhớ: SGK
HS đọc gi nhớ
- GV đọc một số bài thơ viết về trăng của 6I[
D 7" dẩn học ở nhà :
Về nhà học thuộc lòng hai bài thơ
Ôn tập phần tiếng việt để tiết sau kiểm tra Tiếng việt
Tuần 12 Ngày soạn 12/11/
Bài12
Tiết 46: Kiểm tra Tiếng việt
A Mục tiêu cần đạt :
- Qua đây để đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của HS
- Rèn luyện ý thức tự giác của học sinh khi làm bài
- Kỉ năng áp dụng lý thuyết vào làm bài tập trắc nghiệm
B.Hoạt động trên lớp ;
GV thông qua đề ra -đề chẵn lẽ
Trang 6Phát đề cho HS làm -GV theo giỏi hết giờ thu bài về nhà chấm
Đề ra: (Chẵn )
I.Trắc nghiệm : (5điểm)
* Đọc các câu sau và trả lời câu hỏi
1.Từ nào sau đây có thể điền vào chổ trống trong mỗi câu sau : Nhai, nhả ,ăn ,chở
A Tàu vào cảng than
B.Em bé đang cơm
2.Tìm từ trái nghĩa với những từ đã cho sau :
Chín : - Quả chín
- Cơm chín
3.Trong các câu sau câu nào đúng câu nào sai (Điền chữ Đ vào câu đúng và chữ S vào câu sai )
a Hễ học giỏi đẹp trai
b Nó rất thân ái với bạn bè
c Con xin báo một tin vui cho cha mẹ mừng
4 Phân biệt nghĩa của từng yếu tố Hán việt trong các từ Hán việt sau :
Thi ca
Tồn vong
Quốc kì
5 Đặt câu với với mỗi cặp từ đồng âm sau :
a Đào (dt) - Đào (đ t) , b Sâu (d t) -Sâu (tính từ) , c 9I (dt) - 9I (đ t)
II Tự luận (5 điểm )
1 Phân biệt từ đồng nghĩa hoàn toàn và từ đồng nghĩa không hoàn toàn ? Cho mỗi loại một ví dụ minh hoạ
2.Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7-10 câu trong đó có sử dụng từ trái nghĩa ? (gạch chân các từ trái nghĩa đó )
Đề lẻ :
I Trắc nghiệm :(5 điểm )
* Đọc câu hỏi và trả lời :
1.Từ nào sau đây có thể thay thế cho từ chết trong câu "Chiếc ô tô bị chết máy"
Khoanh tròn vaò chữ cái mà em cho là đúng nhất:
a) Mất b) Hỏng c) Đi d) Qua đời
2 Trong các câu sau câu nào đúng câu nào sai
Điền chữ Đ vào câu mà em cho là đúng và chữ S vào câu sai
a.Nó,tôi cùng nhau đến câu lạc bộ
b Bố mẹ rất buồn con
d Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam
3.Tìm từ trái nghĩa với những từ đã cho sau
Lành: - áo lành
Trang 7- tính lành
4.Phân biệt nghiã của từng yếu tố hán viêt
Hoan hỷ
Sinh tử
ái Quốc
5 Đặt câu với mổi cặp từ đồng âm sau
a.Cày(Danh từ) - Cày động từ
b Năm (Danh từ) - Năm (số từ)
c.Khoá (Động từ) - Khoá (Danh từ)
II Tự luận: (5 điểm )
1.Phân biệt từ dồng nghĩa và từ đồng âm ? Cho ví dụ?
2.Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7 -> 10 câu trong đó có sử dụng từ đồng nghĩa Gạch chân (IK các từ đồng nghĩa đó?
đáP áN Và BIÊủ ĐIểM
(Đề chẵn )
I.Trắc nghiệm
Làm đúng một câu cho 1 điểm
Câu 1 điền từ (ăn)
Câu 2 xem lại bài từ trái nghĩa có thể điền: Cơm chín=>cơm sống
Quả chín =>quả xanh
Câu 3 Câu đúng : c
Câu 4 Xem lại bài từ Hán Việt
Câu 5 Đặt câu :Ví dụ Bác Đào đang đào đất trồng rau
dt đt
-HS đặt các câu còn lại
II Tự luận
Xem lại bài đồng âm và bài từ trái nghĩa
-Viết đoạn văn trong đó có sử dụng các từ đồng nghĩa
-Bài viết có nội dung ,có tính liên kết ,mạch lạc
Đề lẽ:
I.Trắc nghiệm:
Câu 1: Điền từ '' hỏng''
Câu 2: Câu d đúng
Câu 3 áo lành - áo rách
Tính lành - tính ác
Câu 4: Học sinh xem lại bài từ Hán Việt
Ví dụ: ái :yêu; quốc 2IK
Câu 5: Đặt câu
Ví dụ ổ khoá này /IJ dùng để khoá cửa
Trang 8II Tự luận
Viết đúng đoạn văn theo yêu cầu có sử dụng từ đồng nghĩa
Trình bày sạch sẽ ,đẹp
C 7" dẫn học ở nhà :
- Về nhà ôn lại bài củ
Tuần12 Ngày soạn 14/11/
Bài12
A.Mục tiêu cần đạt :
- Giúp HS tự đánh giá /IJ khả năng viết văn bản biểu cảm của mình Tự sửa các lổi %I[ gặp trong bài văn thông qua tiét trả bài
- Củng cố kiến thức về văn biểu cảm,kỉ năng viết văn bản
B.Chuẩn bị
Bài kiểm tra của HS
Sổ điểm
Bài văn mẩu
C Các hoạt động dạy học:
Giáo viên chm HS nhắc lại đề ra và chép lên bảng
Đề ra : Loài cây em yêu(Tự chọn)
- Đây là một đề văn biểu cảm yêu cầu các em chỉ chọn một loài cây mà em yêu thích nhất
* Ưu điểm:
- Nhìn chung các em đã làm đúng các IK của một bài văn có : mở bài ,thân bài và kết bài
- Biết chọn loài cây để bộc lộ cảm xúc
- Có một số bài viết tốt - chữ viết rõ ràng trình bày đẹp %I :
* ?@# điểm :
- Đa số các em còn sa vào kể ,tả nhiều %I làm nổi bật /IJ vấn đề
- Một số bài viết còn sơ sài ,cẩu thả %I đầu I - chữ viết còn sai lổi nhiều %I :
- GV cho đọc một vài bài viết khá - Một vài bài viết %I đạt yêu cầu
HS nhận xét so sánh
Em đã thật sự yêu loại cây đó %IE
Hiểu về loài cây đó ntn?
Theo em tình cảm ở đây phải là tình cảm ntn?
Trang 9=>Chân thật
Em đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào vào bài viết
Nó có tác dụng gì?
GV trả bài cho HS yêu cầu các em xem lại -có gì thắc mắc để GV giải thích
- Lấy điểm
- HS chữa vào một bên lề
- GV đọc một bài mẩu I? tự HS theo dỏi
C 7" dẩn học ở nhà
- Về nhà tập viết lại bài văn này
- Khắc phục các chổ còn %I đạt yêu cầu
Tuần12 Ngày soạn 15/11/
Bài12
Tiết 48: Thành ngữ
A Mục tiêu cần đạt :
Giúp học sinh :
- Hiểu /IJ đặc điểm về cấu tạo và ý nghĩa của thành ngữ
- Tăng thêm vốn thành ngữ ,có ý thức sử dụng thành ngữ trong giao tiếp
- Rèn luyện kỉ năng sử dụng thành ngữ trong khi nói và viết
B.Chuẩn bị :
-Bảng phụ ,phiếu học tập
C.Các hoạt động dạy học :
* Bài củ: Thế nào là từ đồng âm ? Cho ví dụ
-HS lên bảng trìng bày -GV nhận xét cho điểm và vào bài mới
* Bài mới :Giáo viên giới thiệu bài
Hoạt động của GV- HS
Hoạt động 1:
HS đọc ví dụ và chú ý từ in đậm
?Có thể thay cụm từ này bằng những từ khác
/IJ không ?Tại sao ?
?Có thể chêm xen một vài từ khác vào đó
hay thay đổi vị trí của nó /IJ không?
Nội dung bài học
I Thế nào là thành ngữ
VD Lên thác xuống gềnh -Không /IJ vì ý nghĩa sẽ trở nên lỏng lẽo,nhạt nhẽo
-Không :vì đây là một trật tự từ cố
định
Trang 10Từ ví dụ trên em hảy rút ra lời nhận xét về
đặc điểm , cấu tạo của thành ngữ?
? Cụm từ lên thác xuống ghềnh có nghĩa là
gì
?Nhanh %I chớp nghĩa là gì?
?Tại sao nói hanh %I chớp ?
Nêu một số ví dụ I? tự :
Vậy thành ngữ là gì ?Nó có ý nghĩa %I thế
nào ?
GV phát phiếu học tập HS làm
Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và
đặt câu vơi những thành ngữ đó :
A.An I lạc nghiệp
B Tóc bạc da mồi
C Sông sâu IK cả
?Thành ngữ ''tham sống sợ chết'' có nghĩa là
gì?
Nêu cách hiểu nghĩa của thành ngữ này ?
Hoạt động 2:
HS đọc ví dụ ở SGK và cho biết chức vụ ngữ
pháp mà các thành ngữ trên đảm nhiệm là
gì?
Ví dụ Bảy nổi ba chìm
Tắt lửa tối đèn
Phân tích cái hay của việc sử dụng thành ngữ
trong hai ví dụ trên
GV nhận xét nhóm từ :Tráo trở,bội bạc,phản
trắc=>Đồng nghĩa với nhau
Các thành ngữ :Ăn cháo đá bát,qua cầu rút
ván cũng đồng nghĩa với nhau
-Đặc điẻm cấu tạo chặt chẽ về thứ tự các từ và nội dung ý nghĩa
- Có nghĩa là trôi nổi,lênh đênh ,phiêu bạt
- Cuộc sống vất vả khổ cực
- Hành động mau lẹ rất nhanh chính xác
- Dùng hình ảnh so sánh
*Ghi nhớ:
HS làm
-Là thái độ ham muốn sự sống sợ hải caí chết
RS%I[ để chỉ sự hèn nhát -Hiểu trực tiếp từ nghĩa đen tạo nên nó
II Sử dụng thành ngữ
-Làm vị ngữ
-Làm phụ ngữ cho danh từ khi
-Ngắn gọn ,hàm súc,gợi liên Ih cho I[ /<I[ nghe có tính biểu cảm cao
Ghi nhớ :SGK:
HS nge giảng
Trang 11III Bài tập :
1.Tìm và giải thích từ thành ngữ:
- Sơn hào hải vị=> là những món ăn ngon những sản phẩm quý hiếm
- Khoẻ %I voi=>Có nghĩa là rất khoẻ
- Tứ cố vô thân =>không có ai thân thích ruột thịt
- Gia mồi tóc I?RS về già
2.HS kể vắn tắt các câu chuyện"Con rồng cháu tiên" "ếch ngồi đáy giếng" Đặt câu với các câu thành ngữ đó?
VD: Chúng ta tự hào về tổ tiên mình là con rồng cháu tiên
GV %IK dẩn HS về nhà làm các bài tập còn lại:
D.7" dẩn học ở nhà:
Về nhà học thuộc phần ghi nhớ:
Tập lấy các ví dụ về thành ngữ:
Làm các bài tập còn lại:
Chuẩn bị kiến thức để tiết sau trả bài kiểm tra văn và tiếng việt:
Tuần 13 Ngày soạn 18/11/
Tiết 49
Trả bài kiểm tra văn ,bài kiểm tra tiếng việt
A Mục tiêu bài học:
- Đánh giá kết quả bài làm của học sinh về môn Văn-Tiếng việt
- Tiếp tục cũng cố kiến thức kỉ năng làm bài
- Giúp học sinh biết chửa lổi trong bài làm
B Chẩn bị :
- Bài kiểm tra ,sổ điểm ,đoạn văn mẩu
C.Các hoạt động dạy học :
- Cho học sinh nhớ lại đề ra
GV nhận xét về I và khuyết điểm của bài kiểm tra
* Ưu điểm :
- Đa số các em đã tự giác làm bài
- Một số em có bài làm I? đối tốt -biết vận dụng kiến thức đã học vào làm bài kiểm tra
- Về môn văn :-Các em đả nắm vững nội dung chính của bài học
-Có cảm xúc ,tình cảm khi học xong tác phẩm
Tiêu biểu là bài của : Linh, Hoà, Giang7A ; Yến, Sỹ, 7B ; Vĩnh, Huyền
- Về tiếng việt: -Nắm chắc kiến thức về từ đồng âm ,trái nghĩa ,từ Hán việt
- Biết viết đoạn văn đúng yêu cầu 2%I bài của Tài, Quân, Sỹ 7B, Tr Linh, Lụa, Giang .7A ; Huỳnh, Ngân, Huyền 7C
... đối tốt -biết vận dụng kiến thức học vào làm kiểm tra- Về môn văn : -Các em đả nắm vững nội dung học
-Có cảm xúc ,tình cảm học xong tác phẩm
Tiêu biểu : Linh, Hoà, Giang7A... Tuần1 2 Ngày soạn 14/11/
Bài1 2
A.Mục tiêu cần đạt :
- Giúp HS tự đánh giá /IJ khả viết văn biểu cảm Tự sửa lổi %I[ gặp văn thông qua tiét trả
- Củng... kết làm học sinh môn Văn- Tiếng việt
- Tiếp tục cố kiến thức kỉ làm
- Giúp học sinh biết chửa lổi làm
B Chẩn bị :
- Bài kiểm tra ,sổ điểm ,đoạn văn mẩu