Bài giảng GA Ngữ văn 9 HKI Chuẩn - 3cột

Dặn dò: 3 phút Xem lại nội dung bài học Chuẩn bị bài: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh?. Nội dung hoạt động: Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cầ

Trang 1

Tuần 1

Ngày soạn:22/8/2010 Ngày giảng:24/8/2010

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: HS nắm được một số biểu hiện trong phong cách Hồ Chí Minh trong đời

sồng và sinh hoạt

- Ý nghĩa phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc dân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận qua một đoạn văn cụ thể

2 Kĩ năng: Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập ví thế giới và bảo

2 Kiểm tra: (3 phút)Kiểm tra dụng cụ của học sinh.

3 Bài mới: a Giới thiệu: (1 phút)

b Nội dung hoạt động:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung (20 phút)

GV gọi HS đọc văn bản sau

khi hướng dẫn học sinh đọc

Yêu cầu HS phân chia bố cục

Gv yêu cầu HS trả lời một số

1 Hồ Chí Minh - sự tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại (15 phút)

? Vốn tri thức văn hoá của chủ

tịch Hồ Chí Minh sâu rộng như

thế nào?

? Làm sao người có đựơc vốn

tri thức sâu rộng đó?

? Bác Hồ tiếp thu những tri

thức văn hoá đó như thế nào?

GV chốt: Đó là do việc đi

nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều

nền văn hoá

HS thảo luận nhóm trả lời

HS trả lời

- Bác Hồ có một vốn tri thức sâu rộng:

+ Nói và viết được nhiều thứ tiếng+ Học hỏi, tìm hiểu đến mức khá uyên thâm

- Người tiếp thu một cách có chọn lọc các cái hay, cái đẹp, phê phán cái xấu, cái tiêu cực

- Tiếp thu dựa trên nền tảng văn hóa Dân tộc Việt Nam

2 Nét đẹp trong lối sống thanh cao, giản dị của Hồ Chí Minh ( 15 phút)

Trang 2

? Ở cương vị lãnh tụ nhưng Hồ

Chí Minh có một lối sống như

thế nào? Biểu hiện?

Gv bổ sung

? Đây có phải là lối sống khắc

khổ như một số người xưa hay

không?

Nó giống và không giống cách

sống của các vị hiền triết ngày

xưa như thế nào?

3 Những nét nghệ thuật của văn bản: (10 phút )

HS nhận xét về bút pháp nghị

luận của tác giả?

GV bổ sung

HS trả lời theo kỉ thuật “khăn trải bàn”

- Kết hợp giữa kể và hình thức bình luận

- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu

- Đan xen những câu thơ

HS đọc ghi nhớ trong SGK

* Ghi nhớ : SGK

4 Củng cố: (5 phút) ? Bác Hồ có một lối sống như thế nào?

? Vẻ đẹp trong phong cách của Bác là gì?

HS trả lời Gv bổ sung, chốt

5 Dặn dò: (3 phút) Xem lại nội dung bài học

Chuẩn bị bài: Các phương châm hội thoại"

Soạn bài mới: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

IV Rút kinh nghiệm:

Trang 3

Tuần 1

I Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:

1 Kiến thức: Nắm được nội dung phương châm về lương, phương châm về chất.

2 Kĩ năng: Nhận biết và phân tích được cách sử dụng phương châm về lượng và phương

châm về chất trong một tình huống cụ thể

3 Thái độ: Có ý thức vận dụng đúng các phương châm hội thoại phù hợp với tình huống

giao tiếp

II Chuẩn bị: bảng phụ ghi bài tập, câu hỏi thảo luận.

III Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp (1 Phút)

2 Kiểm tra: (3 phút) Kiểm tra dụng cụ của học sinh

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu phương châm về lượng (10 phút)

GV gọi HS đọc đoạn hội

muốn biết không?

? Vậy An đã trả lời đầy

đủ thông tin chưa?

? Hai người trong truyện

đã hỏi và trả lời như thế

nào?

? Hỏi và Trả lời như vậy

có cần thiết không?

GV Kết luận

Vậy phương châm về

lượng yêu cầu điều gì

khi giao tiếp?

2 Bài học: Khi giao tiếp, lời nói phải có

nội dung, nội dung của lời nói phải đáp ứng yêu cầu giao tiếp, không thiếu, không thừa

Hoạt động 2: Tìm hiểu phương châm về chất ( 10 phút)

? Truyện cười này phê

phán điều gì?

? Vậy khi giao tiếp cần

chú ý điều gì?

HS đọc truyện quả bí khổng lồ

Trang 4

.Gv bổ sung

GV gọi HS nhắc lại khái

niệm

HS trả lời Ghi bài

Hoạt động 3: Luyện tập ( 15 phút)

GV gọi HS lên bảng làm

bài tập

GV sửa chữa, bổ sung

Bài tập 2:

GV bổ sung

HS đọc bài tập

HS làm bài tập

Học sinh đọc bài tập, lên bảng trả lời

1/ a thừa cụm từ "nuôi ở nhà"

b Thừa cụm từ " Có hai cánh"

2/ a Nói có sách, mách có chứng

b Nói dối

c Nói mò

d Nói nhăng, nói cuội

e Nói trạng

3 Vi phạm phương châm về lượng

4 Khi truyền đạt một thông tin chưa chắc chắn, để đảm bảo phương châm về chất

ta phải dùng những cách nói như thế này

4 Củng cố: (5 phút) ? Nhắc lại các phương châm đã học.

Chuẩn bị bài: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh Soạn bài mới: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Trang 5

Tuần 1

Tiết 4

SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN THUYẾT MINH

1 Kiến thức: Văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh thường dùng.

- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh

2 Kĩ năng: Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản thuyết minh

Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết bài văn thuyết minh

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong nói, viết.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Cho ví dụ một số văn bản thuyết minh?

Hoạt động 1: Ôn tập kiến thức về văn bản thuyết minh(10 phút)

? Văn bản thuyết minh là

1 Văn bản thuyết minh là loại văn bản được viết ra nhằm trình bày, giới thiệu, giải thích về một sự vật, một vấn đề nào đó

- Các phương pháp thuyết minhPhương pháp định nghĩa

Phương pháp so sánhPhương pháp liệt kê, cho ví dụPhương pháp phân tích, tổng hợp

Hoạt động 2: Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản

HS thảo luận nhóm các câu hỏi trên 5 phút

HS trình bày

II Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

> Văn bản trở nên sinh động, giàu hình ảnh hơn

2 Bài học : Ghi nhớ

Trang 6

? Vậy biện pháp nghệ

thuật có tác dụng gì

trong văn bản thuyết

minh?

HS trả lời theo ghi nhớ trong SGK

? Văn bản có tính chất

thuyết minh không?

? Tính chất ấy thể hiện ở

những điểm nào?

? Những phương pháp

thuyết minh được sử

dụng?

GV gọi Các nhóm khác

bổ sung

GV chốt nội dung

HS đọc văn bản Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh

HS thảo luận, trình bày

HS ghi bài vào vở

Văn bản : Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh

- Thuyết minh về loài ruồi

- Nghệ thuật: Thuyết minh dưới hình thức một câu chuyện

- Các phương pháp thuyết minh + Định nghĩa

+ Phân loại, phân tích + Dùng số liệu

+ Liệt kê

- Nhờ biện pháp nghệ thuật tự sự, nhân hoá, gây hứng thú cho người đọc

4 Củng cố: (5 phút) ? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

5 Dặn dò: (3 phút) Xem lại nội dung bài học, hoàn thành bài tập.

Chuẩn bị bài: Luyện tập Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Trang 7

Tuần 1

Tiết 5

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN THUYẾT MINH

1 Kiến thức: Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng (cái quạt, cái bút, cái kéo ).

- Tác dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2 Kĩ năng: Xác định yêu cầu của một đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể.

- Lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh (sử dụng một số biệm pháp nghệ thuật) về một đồ dùng

3 Thái độ: Hiểu được văn bản thuyết minh rất quan trọng trong cuộc sống hàng ngày.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Nêu vai trò của việc sử dụng biện pháp nghệ thuật trong văn bản

thuyết minh?

Hoạt động 1: Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh (10 phút)

GV kiểm tra sự chuẩn bị

HS thảo luận, ghi dàn ý ra giấy

HS lên bảng trình bày theo nhóm

Luyện tập: Thuyết minh về một trong

số các đồ dùng học tập sau: Cái bút, cái thước kẻ, cái trống

GV yêu cầu HS triển khai

dàn ý thành bài viết

GV bổ sung

GV thu và chấm điểm

HS tiếp tục thảo luận triển khai dàn

ý thành bài viết hoàn chỉnh

Các nhóm cử đại diện trình bày

HS hoàn chỉnh và nộp lại bài của nhóm

4 Củng cố: (5 phút) ? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

5 Dặn dò: (3 phút) Xem lại nội dung bài học, hoàn thành bài tập.

Chuẩn bị bài: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Trang 8

Tuần 2

Tiết 6-7

ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH

1 Kiến thức: Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năn 1980 liên quan đén văn bản

- Hệ thĩng luận điểm, luận cứ và cách lập luận trong văn bản

2 Kí năng: Đọc hiểu văn bản nhât dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm vụ đấu tranh vì hòa bình của nhân loại

3 Thái độ: Có ý thức đấu tranh bảo vệ hòa bình

II Chuẩn bị: Sưu tầm Tranh về chiến tranh ở Việt Nam và thế giới.

2 Kiểm tra: (3 phút) Nêu và phân tích vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh.

HS đọc đến hết văn bản

HS trả lời một số chú thích từ khó

HS thảo luận phân chia bố cục văn bản

1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ loài người(15 phút)

? Nguy cơ chiến

tranh hạt nhân đang

đe doạ toàn thể loài

người như thế nào?

HS nêu dẫn chứng

- Kho vũ khí hạt nhân đang được tàng trữ

có khả năng huỷ diệt cả trái đất

- Cuộc chạy đua vũ trang đã làm mất đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng tỉ người

- Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngược lại lí trí của con người mà còn ngược lại với lí trí của tự nhiên, phản lại

sự tiến hoá

2 Nhịêm vụ cấp bách hiện nay

? Trước nguy cơ - Con người phải ngăn chặn chiến tranh

Trang 9

chiến tranh hạt

nhân , người viết đã

đưa ra nhiệm vụ

hiện nay là gì?

GV bổ sung

? Nhận xét về cách

lập luận của tác giả?

GV bổ sung

HS thảo luận nhóm, trả lời

HS trả lời

hạt nhân đấu tranh cho một thế giới hoà bình

> Luận cứ xác đáng, làm rõ luận điểm

Hoạt động 3: Tổng kết (5 phút)

? Nêu cảm nhận về

văn bản?

? Liên hệ tình hình

thực tế hiện nay?

GV bổ sung

HS trả lời

HS đọc ghi nhớ trong SGK

* Ghi nhớ : SGK

4 Củng cố: (5 phút) ? Chiến tranh hạt nhân đang gây ra những nguy cơ nào?

? Nhiệm vụ đặt ra cho toàn thể loài người là gì?

Chuẩn bị bài: Các phương châm hội thoại (tt)

Trang 10

Tuần 2

I Mục tiêu cần đạt: Giúp Học sinh

1 Kiến thức: Nội dung Phương châm quan hệ, phương châm cách thức, phương châm lịch

sự

2 Kĩ năng: vận dụng hiệu quả phương châm quan hệ, phương châm cách thức, phương

châm lịch sự trong giao tiếp

- Nhận biết và phân tích đươc cách sử dụng phương châm quan hệ, phương châm cách thức, phương châm lịch sự trong 1 tình huống giao tiếp cụ thể

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng phương châm quan hệ, phương châm cách thức, phương

2 Kiểm tra: (3 phút)? Thế nào là phương châm về lượng, phương châm về chất?

? Nhận biết các trường hợp vi phạm phương châm trong một số câu thành ngữ, tục ngữ ( bảng phụ)?

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu phương châm quan hệ (10 phút)

GV gọi HS trả lời tình huống

? Điều gì xãy ra khi xuất hiện

những tình huống như vậy?

HS đọc ghi nhớ SGK

I Phương châm quan hệ:

- Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề

Hoạt động 2: Tìm hiểu phương châm cách thức ( 10 phút)

GV đặt câu hỏi, khai thác

? Các thành ngữ này dùng để

chỉ cách nói như thế nào?

? Nó ảnh hưởng tới giao tiếp ra

sao?

? Vậy khi giao tiếp cần chú ý

tới điều gì?

Gv bổ sung

GV bổ sung

HS đọc bài tập

Hs trả lời

HS lần lượt trả lời

HS đọc phần II.2 thảo luận, trả lời

HS đọc ghi nhớ

II Phương châm cách

thức:

Khi giao tiếp cần nói ngắn gọn, rành mạch, tránh cách nói mơ hồ

Hoạt động 3: Tìm hiểu phương châm lịch sự ( 5 phút)

HS đọc bài tập III Phương châm lịch

Trang 11

? VÌ sao các nhân vật trong câu

chuyện đều có những tình cảm

như vậy?

? Thái độ của cậu bé thể hiện

điều gì?

? Rút ra bài học khi giao tiếp

GV chốt nội dung bài học

HS trả lời

sự:

Khi giao tiếp cần phải tế nhị và tôn trọng người khác

Hoạt động 4: Luyện tập (20 phút)

Bài tập 1: Ông cha ta khuyên dạy: ăn nói tế nhị, lịch sự, vừa lòng người nghe

VD: Lời nói chẳng mất tiền mua

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau

- Lời chào cao hơn mâm cổ

- Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe

Bài tập 2: Phương châm lịch sự liên quan tới biện pháp nói giảm, nói tránh

Bài tập 3:

a Nói mát

b Nói hớt

c Nói móc

d Nói leo

e Nói ra đầu ra đủa

4 Củng cố: (2 phút) Nhắc lại nội dung các phương châm đã học.

5 Dặn dò: (3 phút) Xem lại nội dung bài học, hoàn thành bài tập

Chuẩn bị bài: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Trang 12

Tuần 2

Tiết 9

SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN

BẢN THUYẾT MINH

1 Kiến thức: Tác dụng của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh: Làm cho đối tượng

thuyết minh hiện lên cụ thể, gần gũi, dễ cảm nhận hoặc nổi bật, gây ấn tượng

- Vai trị của miêu tả trong văn bản thuyết minh: Phụ trợ cho việc giới thiệu nhằm gợi lên hình ảnh cụ thể của đối tượng cần thuyết minh

2 Kĩ năng: Quan sát các sự vật hiện tượng.

- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả trong việc tạo lập văn bản thuyêt minh

3 Thái độ: Có ý thức quan sát các sự vật hiện tượng để phục vụ cho việc viết văn miêu tả

2 Kiểm tra: (3 phút)? Nêu vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn TM?

Hoạt động 1: Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh (20 phút)

? Đối tượng thuyết minh trong

văn bản này

? Chỉ ra những câu văn thuyết

minh?

? Chỉ ra những câu văn có tính

chất miêu tả? Nêu tác dụng của

nó trong bài văn thuyết minh

này?

GV bổ sung bằng bảng phụ

HS đọc văn bản “ Cây chuối trong đời sống Việt Nam”

2 Ghi nhớ: SGK

Hoạt động 2: Luyện tập ( 15 phút)

GV hướng dẫn HS làm bài tập

4 Củng cố: (2 phút) Nêu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

HS trả lời HS đọc lại ghi nhớ GV chốt nội dung

Chuẩn bị bài: Luyện tập Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Trang 13

Tuần 2

Tiết 10

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

1 Kiến thức: Những yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh.

- Vai trò của yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh

2 Kĩ năng: Viết đoạn văn, bài văn thuyết minh sinh động hấp dẫn.

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng yếu tố miêu tả trong việc tạo lập văn bản thuyết minh.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Nêu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh?

Hoạt động 1: Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh (10 phút)

GV kiểm tra sự

chuẩn bị ở nhà của

học sinh

HS trình bày sự

chuẩn bị

Hoạt động 2: Luyện tập ( 15 phút)

GV ghi đề bài lên

bảng

? Đề yêu cầu thuyết

minh về đối tượng

nào?

? với đề bài đó, có

thể có những ý

chính nào?

? Tập viết những câu

miêu tả để thuyết

minh về con trâu?

, GV sửa chữa

HS đọc đề bài

HS thảo luận, viết các câu miêu tả

GV cho HS thảo luận và viết theo nhóm

HS trình bày

Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam

1 Con trâu đã gắn bó với người nông dân trong việc đồng áng từ bao đời

2 Con trâu với văn hóa làng quê

3 Con trâu trong những lễ hội

4 Con trâu trong tuổi thơ Việt Nam

4 Củng cố: (2 phút) Nêu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

HS trả lời HS đọc lại ghi nhớ GV chốt nội dung

Chuẩn bị bài: Tuyên bố thế giới về sự sống còn, Quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em

Tuần 3 TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, Ngày soạn:4/9/2010

Trang 14

Tiết 11-12 QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM Ngày giảng:7/9/2010

2 Kĩ năng: Nâng cao một bước kĩ năng – hiểu một văn bản nhật dụng.

- Học tập p pháp tìm hiểu, phân tích trong tạo lập văn bản nhật dụng

- Tìm hiểu và biết được quan điểm của Đảng, nhà nước ta về vấn đề được nêu trong văn bản

3 Thái độ: Thấy được tầm quan trong của vấn đề quyền sống, quyền được bảo vệ và phát

triển của trẻ em và trách nhiệm của cộng đồng quốc tế về vấn đề này

II Chuẩn bị: Sưu tầm Tranh về trẻ em, các tổ chức cho trẻ em.

2 Kiểm tra: (3 phút) Trình bày các luận điểm trong bài “ Đấu tranh cho một thế giới hòa

bình”

HS đọc đến hết văn bản

HS trả lời dựa vào chú thích trong SGK

HS thảo luận phân chia bố cục văn bản

GV gọi HS giải thích

một số từ khó

? Hiện nay, trẻ em thế

giới nói chung đang

mắc phải những hiểm

họa gì?

HS đọc phần văn bản I

HS thảo luận, trả lời

- Trẻ em có thể trở thành nạn nhân của chiến tranh, bạo lực, phân biệt chủng tộc…

- Đói nghèo, khủng hoảng kinh tế, vô gia cư, dịch bệnh, mù chữ…

- Suy dinh dưỡng, bệnh tật

Trang 15

GV bổ sung.

2 Những cơ hội mà trẻ em được hưởng

? Tuy nhiên, bên cạnh

đó, trẻ em Việt Nam

nói riêng và trẻ em thế

giới nói chung có

được những cơ hội

nào?

HS trả lời GV bổ

sung

- Công ước về quyền trẻ em ra đời

- Sự hợp tác, đoàn kết quốc tế ngày càng có hiệu quả

- Sự quan tâm của Đảng và nhà nước

- Sự nhận thức, quan tâm của các cơ quan, tổ chức, xã hội

3 Nhiệm vụ của mọi người và các tổ chức xã hội.

? Trước những thách

thức và cơ hội đó, đã

đặt ra nhiệm vụ gì đối

với mọi người?

GV bổ sung, kết luận

HS thảo luận cặp, trả

lời

- Tăng cường sức khỏe và dinh dưỡng.

- Phát triển giáo dục

- Củng cố gia đình, xây dựng môi trường xã hội

- Đảm bảo quyền bình đẳng

- Khuyến khích trẻ em tham gia vào các hoạt động văn hóa-xã hội

4 Tầm quan trọng của vấn đề

GV cho HS thảo luận

về tầm quan trọng của

vấn đề bảo vệ và

chăm sóc trẻ em

Gv bổ sung, kết luận

HS thảo luận

HS trả lời

- Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến tương lai của đất nước và của toàn nhân loại

- Thể hiện trình độ văn hóa của đất nước, của toàn xã hội

4 Củng cố: (5 phút) ? Nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản

? Liên hệ đến Sự quan tâm của đất nước ta đối với trẻ em Việt Nam

Chuẩn bị bài: Các phương châm hội thoại (tt)

Trang 16

Tuần 3

1 Kiến thức: Mối quan hệ giữa phương châm hội thoại với tình huống giao tiếp.

- Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại

2 Kĩ năng: lựa chọn đúng phương châm hội thoại trong quá trình giao tiếp.

- Hiểu đúng nguyên nhân về việc không tuân thủ các phương châm hội thoại

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng phương châm quan hệ, phương châm cách thức, phương

2 Kiểm tra: (3 phút)? Trình bày một số phương châm hội thoại đã hoc?

? Xác định các tình huống vi phạm phương châm nào? (Bảng phụ)

Hoạt động 1: Phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp (10 phút)

GV gọi

? Nhân vật chàng rễ có tuân

thủ đúng Phương châm lịch

sự không? Vì sao?

? Tuân thủ phương châm hội

thoại như thế có nên không?

? Tìm những tình huống

tương tự?

HS đọc truyện cười

“Chào hỏi”

HS trả lời

Hs cho ví dụ

I Quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp:

- Khi giao tiếp, cần vận dụng các phương châm hội thoại phù hợp với tình huống giao tiếp

-Hoạt động 2: Những trương hợp không tuân thủ phương châm hội thoại ( 10 phút)

? Những tình huống nào

không tuân thủ PCHT?

GV nêu câu hỏi GV bổ

GV hướng dẫn HS làm các bài tập trong SGK

HS lên bảng làm bài tập.GV sửa chữa, bổ sung

4 Củng cố: (2 phút) HS đọc ghi nhớ trong SGK.

Chuẩn bị bài: Viết bài văn số 1: Văn Thuyết minh

Tuần 3 BÀI VIẾT SỐ 1: VĂN THUYẾT MINH Ngày soạn:6/9/2010

Trang 17

Tiết 14-15 Ngày giảng:8/9/2010

1 Kiến thức: Củng cố kiến thức về văn thuyết minh.

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng sử dụng các yếu tố miêu tả và biện pháp nghệ thuật trong văn bản

thuyết minh

II Đề bài:

Thuyết minh về một lễ hội ở quê hương em.

III Đáp án:

- Bài viết yêu cầu phải có bố cục 3 phần:

+ Phần Mở bài: Giới thiệu về lễ hội quê hương em

+ Phần thân bài: Thuyết minh về lễ hội

- Nguồn gốc:

- Cách thức chuẩn bị

- Trang phục của mọi người tham gia lễ hội

- Lễ hội được tiến hành như thế nào?

- Ý nghĩa của lễ hội…

( Trong quá trình thuyết minh phải sử dụng yếu tố miêu tả và các biện pháp nghệ thuật) + Phần kết bài: Cảm nghĩ của em và lời mời đến quê hương em

- Văn viết trôi chảy, mạch lạc, lời văn trong sáng, cô đọng, có ý tưởng hay, mới lạ…

GV tùy mức độ mà cho điểm

IV Thống kê, nhận xét:

Lớ

p

TS Số bài 8-10 6.5-7.9 5-6.4 3.5-4.9 0-3.4 TB trở

lên

SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL

9/1 28

9/2 28

* Nhận xét:

………

Trang 18

1 Kiến thức: Cốt truyện, nhân vât, sự kiện trong tác phẩm truyện truyền kì

- Hiện thực về số phận của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ cũ và vẻ đệp truyện thống của họ

- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể chuyện

- Mối liên hệ giữa tác phẩm và truyện Vợ chàng Trương

2 Kĩ năng: Vận dụng kiến thức đã học để đọc - hiểu tác phẩm viết theo thể loại truyền kì.

- Cảm nhận được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồn gốc dân gian

- Kể lại được truyện

3 Thái độ: Thông cảm với thân phận của người phụ nữ trước cách mạng Biết đấu tranh

bảo vệ hạnh phúc gia đình

II Chuẩn bị: Bảng phụ ghi bố cục.

2 Kiểm tra: (3 phút) Trong thời đại hiện nay, trẻ em đang đứng trước những thách thức

nào? Có những cơ hội nào?

? Nhiệm vụ của mọi người với sự phát triển của trẻ em? Tầm quan trọng của vấn đề?

? Nêu hiểu biết về

truyện “Truyền kì

mạn lục” của tác giả

Nguyễn Dữ?

GV giới thiệu vài

nét về tác giả

Nguyễn Dữ và văn

xuôi trung đại

GV hướng dẫn học

sinh đọc văn bản

GV đọc mẫu, GV bổ

HS tóm tắt văn bản

HS phân chia bố cục

I Tìm hiểu chung:

1 Đọc văn bản:

2 Tìm hiểu chú thích

3 Bố cục: 3 phần ( Bảng phụ)

- P1: Từ đầu…cha mẹ đẻ mình

- P2: Tiếp theo….qua rồi

- P3: Còn lại

Hoạt động 2: Phân tích

1 Những phẩm chất tốt đẹp của Vũ Nương(15 phút)

? Tìm những chi tiết

kể, tả về nhân vật Vũ

Trang 19

Gv bổ sung ? Qua

những chi tiết về

hành động và lời nói

của nàng, em có

nhận xét gì?

GV bổ sung

HS suy nghĩ, trả lời,

một mực chờ chồng trở về

- Nàng đau khổ trước nỗi oan khuất không được giải bày và đành tự vẫn

 Vũ Nương là người phụ nữ xinh đẹp, nết na nhưng bất hạnh Bi kịch của Vũ Nương cũng chính là bi kịch của người phụ nữ trong XHPK

2 Nhân vật Trương Sinh

? Tìm những chi tiết

nói về Trương

Sinh ?

? Nhận xét về cuộc

hôn nhân giữa

Trương Sinh và Vũ

3 Nghệ thuật của truyện

? Em thấy cách dẫn

dắt tình tiết câu

chuyện ra sao?

? Nhận xét về lời

thoại, độc thoại

trong truyện?

? Những yếu tố kì ảo

trong truyện có vai

trò gì?

HS trả lời

- Sự sáng tạo trong các tình tiết tạo sự

sinh động, hấp dẫn

- Đối thoại, độc thoại đúng chỗ

 Khắc họa tâm lí, tính cách nhân vật

- Sử dụng nhiều yếu tố kì ảo

Hoạt động 3: Tổng kết

GV gọi HS đọc ghi nhớ trong SGK Tổng kết: Ghi nhớ: SGK

4 Củng cố: (5 phút) ? Tóm tắt lại chuyện?

? Nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản?

HS trả lời GV kết luận

Chuẩn bị bài: Xưng hô trong hội thoại

Trang 20

Tuần 4

1 Kiến thức: Hệ thống từ ngữ xưng hô tiếng Việt

- Đặc điểm của việc sử dụng từ ngữ xưng hô tiếng Việt

2 Kĩ năng: Phân tích để thấy rõ mối quan hệ giữa việc sử dụng từ ngữ xưng hô trong văn

bản cụ thể

- Sử dụng thích hợp từ ngữ xưng hô trong giao tiếp

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng từ ngữ xưng hô thích hợp trong tình huống giao tiếp cụ thể.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Trình bày một số phương châm hội thoại đã hoc?

? Nêu mối quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp

Hoạt động của Gv Hoạt động của HS Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Từ ngữ xưng hô và cách sử dụng từ ngữ xưng hô (10 phút)

GV yêu cầu HS nêu một số từ ngữ

xưng hô? Nêu cách dùng những từ

ngữ xưng hô đó?

GV bổ sung

? Nhận xét về cách xưng hô của

người Việt trong một số tình huống?

? nhận xét về cách xưng hô của

nhân vật?

GV bổ sung, nhận xét, kết luận

HS trả lời

HS đọc đoạn trích trong SGK,

trong SGK

I Từ ngữ xưng hô và cách sử dụng từ ngữ xưng hô:

- Ví dụ: Tôi, tao, tớ, mình…

 Ngôi thứ nhấtCậu, bạn, đằng ấy…  Ngôi thứ 2

Chúng nó, nó, cô ấy…  Ngôi thứ 3

- Ghi nhớ: SGK

Hoạt động 2: Luyện tập

GV hướng dẫn HS làm bài tập

GV gọi HS nhận xét

GV nhận xét, bổ sung

HS trả lời hoặc lên bảng làm bài tập

HS nhận xét

II Luyện tập:

1/ a Chúng ta: Gộp ít nhất 2 người, cả người nói và người nghe

b Chúng tôi: Gộp ít nhất 2 người, không có người nghe

 Cô học viên người nước ngoài đã nhầm lẫn cách xưng hô

2/ Xưng Tôi trong văn bản khoa học nhằm tăng tính khách quan

Chuẩn bị bài: Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp

Trang 21

1 Kiến thức: Cách dẫn trực tiếp và lời dẫn trực tiêp.

- Cách dẫn gián tiếp và lời dẫn gián tiếp

2 Kĩ năng: Nhận ra được cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

- Sử dụng được cách dẫn trực tiếp cách dẫn gián tiếp trong quá trình tạo lập văn bản

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng lời dẫn trong khi tạo lập văn bản.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Nêu các từ ngữ xưng hô trong hội thoại và cách sử dụng chúng?

Hoạt động 1: Tìm hiểu cách dẫn trực tiếp.(10 phút)

GV gọi

? Xác định vai trò của bộ

phận in đậm?

? Nhận xét về hình thức

của các bộ phận trên?

? Thế nào là cách dẫn trực

I Cách dẫn trực tiếp:

1 Ví dụ:

2 Bài học: Ghi nhớ(SGK)

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dẫn gián tiếp(10 phút)

GV gọi

? Vậy thế nào là lời dẫn

gián tiếp?

? So sánh sự khác nhau

giữa cách dẫn trực tiếp và

cách dẫn gián tiếp?

2 Bài học: Ghi nhớ SGK

* So sánh: Bảng phụ

1 a) Dấn lời, dẫn trực tiếpb) Dẫn ý, dẫn gián tiếp.

Chuẩn bị bài: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

Tuần 4

Tiết 20 LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

Trang 22

1 Kiến thức: Các yếu tố của thể loại tự sự (nhân vật, sự việc, cốt truyện ) Yêu cầu cần

đạt của một văn bản tóm tắt tác phẩm tự sự

2 Kĩ năng: Tóm tắt một văn bản tự sự theo các mục đích khác nhau.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Nêu mục đích của việc tóm tắt văn bản tự sự.

Hoạt động 1: Ôn tập về tóm tắt văn bản tự sự.(10 phút)

GV gọi

? Nhận xét về sự cần

thiết phải tóm tắt

văn bản tự sự?

? Khi tóm tắt văn

bản tự sự cần lưu ý

điều gì?

? Nêu một tình

huống cần phải tóm

tắt?

GV bổ sung

HS đọc các tình huống trong SGK

I Sự cần thiết phải tóm tắt văn bản tự sự:

- Tóm tắt văn bản tự sự giúp người nghe nắm được nội dung chính của văn bản

- Khi tóm tắt văn bản tự sự cần bỏ đi những chi tiết phụ không quan trọng

Hoạt động 2: Thực hành(25 phút)

? Nhận xét về các sự

việc chính nêu đã đủ

chưa?

? Cần bổ sung

những chi tiết nào?

Vì sao?

GV bổ sung xét

GV nhận xét, bổ

HS trình bày, nhận

II Thực hành:

1 Bài tập 1:

2 Bài tập 2: Tóm tắt văn bản Chuyện người con gái Nam Xương

4 Củng cố: (2 phút) HS đọc ghi nhớ trong SGK HS làm bài tập.

Chuẩn bị bài: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

Trang 23

Tuần 5

Tiết 21 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TỪ VỰNG

1 Kiến thức: Sự biến và phát triển nghĩa của từ ngữ.

- Hai phương thức phát triển nghĩa của từ ngữ

2 Kĩ năng: Nhận biết ý nghĩa của từ ngữ trong các cụm từ và trong văn bản.

- Phân biệt các phương thức tạo nghĩa mới của từ ngữ với các tu từ ẩn dụ, hoán dụ

3 Thái độ: Có ý thức tìm tòi để tăng thêm vốn từ.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Thế nào là cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp? Cho ví dụ?

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ.

? Giải thích nghĩa của từ “Kinh

tế” trong câu thơ của Phan Bội

Châu?

? Ngày nay từ này có còn được

dùng với nghĩa đó không?

Nghĩa phổ biến của từ này là gì?

? Xác định nghĩa của từ Xuân,

Tay? ? Nghĩa nào là nghĩa gốc,

nghĩa nào là nghĩa chuyển?

? Nghĩa chuyển được hình thành

theo phương thức nào?

GV bổ sung, Kết luận

HS đọc bài tập trong SGK

I Tìm hiểu sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ:

1 Bài tập:

2 Bài học: Ghi nhớ SGK

Hoạt động 2: Luyện tập(25 phút)

GV nhận xét, sửa chữa, kết luận

HS đọc bài tập, lên bảng làm bài tập

HS nhận xét

II Luyện tập:

1) a/ Chân: Nghĩa gốc

b/ Chân: Nghĩa chuyển, theo PT hoán dụ c/ Chân: Nghĩa chuyển, theo PT ẩn dụ

d/ Chân: Hoán dụ

2) Trà: Nghĩa chuyển

3) Dụng cụ dùng để đo giống đồng hồ

4 Củng cố: (2 phút) HS đọc ghi nhớ trong SGK HS làm bài tập 3,4.

Chuẩn bị bài: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

Trang 24

Tuần 5

Tiết 22 CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH

1 Kiến thức: Sơ giản về thể văn tùy bút thời trung đại.

- Cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự những nhiễu của bọn quan lại thời lê trịnh

- Những đặc điểm nghệ thuật của một văn bản viêt theo thể tùy bút thời kì trung đại truyện Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh

3 Thái độ: GD cho hs thái độ phê phán chế độ xã hội, giai cấp thống trị, xa hoa, nhũng

nhiễu

II Chuẩn bị: Bảng phụ ghi bố cục.

2 Kiểm tra: (3 phút) ? Trình bày cảm nhận của em về nhân vật Vũ Nương?

? Nêu hiểu biết về tác giả

và tập tùy bút?

GV giới thiệu vài nét về tác

giả và tùy bút thời trung

đại GV hướng dẫn học

sinh đọc văn bản

GV đọc mẫu, HS đọc tiếp

đến hết văn bản

GV bổ sung

HS trả lời theo chú

thích SGK

HS tóm tắt văn bản,

I Tìm hiểu chung:

? Em hãy nêu nhận xét về

các việc làm của chúa

Trịnh và bọn quan lại hầu

cận?

GV nhận xét, kết luận,

giảng giải

? Đoạn văn gợi lên điều gì?

HS thảo luận tìm các chi tiết và sự việc thể

hiện thói ăn chơi xa xỉ của Chúa Trịnh và

bọn quan lại hầu cận (3 phút)

HS trình bày

HS trả lời

HS đọc đoạn văn “ Mỗi khi đêm thanh

- Xây cung điện, đền đài

- Giải trí bằng những trò chơi lố lăng, tốn kém tiền của

- Cướp đoạt tiền của nhân dân

=> Bằng miêu tả sinh động, cụ thể, ấn tượng Tác giả đã tố cáo sự ăn chơi xa xỉ, sự hưởng lạc ích kỉ trên

Trang 25

HS : Gợi sự tan tác đau

thương

? Nhận xét về thái độ của

tác giả trong đoạn này?

2 Sự nhũng nhiễu tác oai, tác quái của bọn quan lại hầu cận (10 phút)

? Tìm và nêu những thủ

đoạn bỉ ổi của bọn quan lại

hầu cận?

.GV KL

? Những chi tiết đó thể

hiện điều gì?

GV bổ sung

? Nhận xét về những chi

tiết ở đoạn cuối văn bản?

? Qua đoạn này tác giả thể

hiện thái độ gì?

GV bổ sung Bình giảng

HS tìm và trả lời

GV gọi HS đọc ghi nhớ

trong SGK

? Viết đoạn văn nêu cảm

xúc của em sau khi học văn

bản này?

Hs đọc ghi nhớ

HS viết hoặc về nhà

viết

Tổng kết: Ghi nhớ: SGK

4 Củng cố: (5 phút) ? Tóm tắt lại chuyện?

? Nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản? Thái độ của tác giả?

HS trả lời GV kết luận

Chuẩn bị bài: Hoàng Lê Nhất thống chí

Trang 26

Tuần 5

Tiết 23-24

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

(Ngô Gia văn phái)

Ngày soạn20/9/2010:

Ngày giảng:22/9/2010

1 Kiến thức: Những hiểu biết chung về nhĩm tác thuộc Ngô gia văn phái, về phong trào

Tây Sơn và người anh hùng dân tộc Quang Trung-Nguyễn Huệ

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm được viết theo thể loại tiểu thuyết chương hồi

2 Kĩ năng: Quan sát các sự việc được kể trong đoạn trích trên bản đồ.

- Cảm nhận sức trỗi dậy kì diệu của tinh thần dân tộc, cảm quan hiện thực nhạy bén, cảm hứng yêu nước của tác giả trước những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc Liên hệ những nhân vật, sự kiện trong đoạn trích với văn bản liên quan

3 Thái độ: GD học sinh lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, căm thù bọn bán nước hại

dân

II Chuẩn bị: Bảng phụ , tư liệu lịch sử về Quang Trung.

2 Kiểm tra: (3 phút) ? Trình bày nội dung văn bản “ Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh”?

GV gọi

? Giới thiệu vài nét

về tác giả, tác phẩm?

GV tóm tắt sơ lược

về hồi 12, 13

Hướng dẫn HS đọc

hồi 14, đọc mẫu.?

GV chốt, kết luận

? Qua những chi tiết

đó em cảm nhận ntn

về người anh hùng

dân tộc này?

GV bổ sung, bình

giảng

? Tác giả là một

HS thảo luận tìm những chi tiết miêu tả Nguyễn Huệ trong đoạn trích

HS trình bày theo nhóm, bổ sung

Trang 27

người làm quan dưới

triều Lê nhưng lại có

cảm tình khi viết về

Nguyễn Huệ, Vì

sao?

GV giải thích

HS suy nghĩ, trả lời

2 Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh(10p)

Gv nêu yêu cầu

GV bổ sung

? Nhận xét về cách

miêu tả của tác giả ở

đoạn trích này?

GV bổ sung

HS thảo luận cặp tìm những chi tiết miêu tả sự thất bại thảm hại của quân tướng nhà Thanh

HS trình bày

HS suy nghĩ, trả lời

- Tôn Sĩ nghị bất tài, kiêu ngạo, chủ quan nên thất bại thảm hại

- Khi Quân Thanh tiến đánh chúng đã hoảng loạn, lúng túng, bỏ chạy mất mật

 Tác giả miêu tả một cách chân thực, sinh động, giọng điệu hả hê, sung sướng

3 Số phận thảm bại của bọn vua tôi phản dân, hại nước (10 p)

? Hãy tìm những chi

tiết miêu tả số phận

của bọn vua tôi phản

dân, hại nước Lê

Chiêu Thống?

, GV bổ sung

? Nhận xét về giọng

điệu của tác giả

trong đoạn trích

HS đọc câu hỏi 4

SGK Làm bài tập

vào vở

trong SGK

* Ghi nhớ : SGK

4 Củng cố: (5 phút) GV cho HS nhắc lại nội dung chính của các phần

Chuẩn bị bài: Truyện Kiều của Nguyễn Du

Xem trước bài học tiếp theo: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TỪ VỰNG

Trang 28

1 Kiến thức: Việc tạo từ ngữ mới, Việc mượn từ ngữ của tiếng nước ngoài

- nắm được sự phát triển từ vựng của một ngôn ngữ bằng cách tăng số lượng từ ngữ

2 Kĩ năng:Nhận biết từ ngữ mới được tạo ra và những từ ngữ mượn của tiếng nước ngoài.

- Sử dụng từ mượn tiếng ngoài cho phù hợp

3 Thái độ: GDHS lòng say mê khám phá kiến thức.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Trình bày hiểu biết của em về sự phát triển của từ vựng Tiếng Việt?

Cho ví dụ?

Hoạt động 1: Tìm hiểu cách phát triển từ vựng nhờ tạo từ ngữ mới (10 p)

GV hỏi, hướng dẫn

cho HS trả lời

GV Bổ sung

HS đọc bài tập SGK

HS đọc câu I.2 SGK, trả lời

I Tạo từ ngữ mới:

1 Ví dụ: Điện thoại di động, kinh tế tri

thức…

X+tặc: Lâm tặc, hải tặc, không tặc, ngư tặc, tin tặc…

2 Bài học: Một trong những cách phát

triển từ vựng là tạo từ ngữ mới để làm cho vốn từ ngữ tăng lên

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách phát triển từ vựng nhờ mượn từ ngữ của tiếng Nước ngoài.

? Tìm những từ ngữ

Hán Việt có trong 2

đoạn trích?

? Xác định nguồn

gốc của những từ

ngữ này?

? Trong TV những

từ nào dùng để chỉ

các khái niệm AIDS,

Maketting?

? Vậy những khái

niệm này có từ ngôn

ngữ nào?

GV bổ sung

HS đọc 2 đoạn trích trong SGK trang 73

Cho ví dụ

II Mượn từ ngữ của tiếng nước ngoài

1 Mượn tiếng HánVD: Gia nhân, thi sĩ, thanh minh…

 Chiếm đa số trong ngôn ngữ tiếng Việt

2 Mượn gốc Ấn – Âu VD: Ra-di-o; in-ter-net; ô-tô…

* Bài học: Mượn từ ngữ của tiếng nước ngoài cũng là một cách để phát triển từ vựng tiếng Việt.

Trang 29

Hoạt động 2: Luyện tập(25 phút)

GV nhận xét, sửa

chữa, ghi điểm cho

HS

HS đọc bài tập SGK, lên bảng làm bài tập

HS làm bài tập vào vở

Chuẩn bị bài mới: Truyện Kiều của Nguyễn Du

Trang 30

Tuần 6

1 Kiến thức: Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du.

- Nhân vật, sự kiên, cốt truyện của truyện Kiều

- Thể thơ lục bát truyền thống của dân tộc trong tác phẩm văn học trung đại

- Những giá trị nội dung nghệ thuật chủ yếu của tác phẩm

2 Kĩ năng: - Đọc hiểu một tác phẩm truyện thơ Nôm trong văn học trung đại.

- Nhận ra những đặc điểm nổi bật về cuộc đời và sáng tác của một tác giả văn học trung đại

3 Thái độ: GD lòng tự hào và cảm phục thi hào dân tộc Nguyễn Du

II Chuẩn bị: Truyện Kiều, Tranh về tác giả Nguyễn Du, Thúy Kiều.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Phân tích hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ?

? Số phận của bọn cướp nước và vua tôi Lê Chiêu Thống được miêu tả như thế nào?

Hoạt động 1: Tìm hiểu về tác giả Nguyễn Du ( 15p)

GV gọi

? Nêu những hiểu

biết của em về tác

giả

GV bổ sung, cung

cấp thêm kiến thức

GV giới thiệu những

tác phẩm tiêu biểu

của Nguyễn Du và

phong cách sáng tác

cũng như con người

I Tác giả Nguyễn Du:

- Nguyễn Du(1765-1820) tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên

- Quê ở làng Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh

- Sinh trưởng trong một gia đình nhiều đời làm quan to dưới triều Lê – Trịnh

- Là một thiên tài văn học, một nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn

- Ông để lại nhiều tác phẩm lớn, trong đó có Truyện Kiều

Hoạt động 2: Giới thiệu tác phẩm Truyện Kiều (15p)

GV gọi

? Truyện Kiều có

nguồn gốc từ đâu?

GV bổ sung

GV trình bày về các

giá trị của Truyện

Kiều cho HS nghe

Minh họa bằng một

HS đọc Phần II SGK

HS trả lời

HS thảo luận nhóm, tóm tắt tác phẩm theo từng phần HS trình bày

1 Nguồn gốc: Truyện Kiều dựa theo cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của Tác giả Thanh Tâm tài nhân (TQ)

2 Tóm tắt tác phẩm: SGK

3 Giá trị của Truyện Kiều:

a Giá trị nội dung:

* Giá trị nhân đạo:

* Giá trị hiện thực:

Trang 31

vài đoạn trích b Giá trị nghệ thuật:

- Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ văn học dân tộc một cách điệu nghệ

- Nghệ thuật tự sự độc đáo: kể chuyện bằng thơ

- Thể thơ lục bát đạt đến đỉnh cao rực rỡ

Trang 32

2 Kĩ năng: Đọc –hiểu một văn bản truyện thơ trong văn học trung đại

- Theo dõi diễn biến sự việc trong tác phẩm truyện

- Có ý thức liên hệ với văn bản liên quan để tìm hiểu về nhân vật

- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu cho bút pháp nghệ thuật cổ điển của Nguyễn Du trong văn bản

3 Thái độ: Trân trọng vẻ đẹp và tài năng của 2 chi em Thúy kiều

II Chuẩn bị: Truyện Kiều, Tranh về tác giả Nguyễn Du, Thúy Kiều.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Kể tóm tắt Truyện Kiều? Nêu vài nét về tác giả Nguyễn Du?

? Nêu giá trị của Truyện Kiều?

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung (10’)

? Dựa vào tiêu đề các phần và căn cứ

vào nội dung đoạn trích, theo em đoạn

trích nằm ở phần nào của tác phẩm ?

? Nội dung của đoạn trích?

GV lưu ý cho hs cách đọc thể thơ lục bát

Đọc chú ý ngắt nhip 2 vế tiểu đối

- K.tra phần tìm hiểu chú thích của hs

? Em hãy cho biết kết cấu của đoạn trích

trên?

? Theo em kết cấu đó có liên quan gì

đến trình tự miêu tả NV của tác giả?

GV bổ sung bằng bảng phụ

3 Bố cục:

- 4 câu đầu : giới thiệu chung về 2 chị em Thuý Kiều

- 16 câu tiếp theo: g.thiệu riêng về vẻ đẹp của Th.Vân và TK

- 4 câu cuối: cuộc sống phong lưu, khuôn phép mẫu mực của 2 chị em

Hoạt động 2: Tìm hiểu chi tiết

1 Giới thiệu chung về hai chị em Thúy Kiều (10’)

Trang 33

Gọi hs đọc 4 câu thơ mở đầu

H? Em hãy giải thích nghĩa của từ “tố

nga”?

H? Vẻ đẹp chung đó được tác giả miêu

tả qua hình ảnh nào?

H? Em cảm nhận được gì qua vẻ đẹp

của tuyết và mai?

Từ đó giúp em hình dung được gì về vẻ

nhiên nào để m.tả vẻ đẹp của TV ?

? Dựa vào phần chú giải, em hãy trình

H? Theo em, với vẻ đẹp ấy, Ng.Du

ngầm dự đoán gì về cuộc đời, số phận

của TV sau này thái?

 B.pháp n.thuật: Ước lệ tượng trưng, ẩn dụ, nhân hoá miêu tả Bức chân dung của 1 λ con gái đẹp:

Vẻ đẹp phúc hậu, đoan trang, dịu dàng

Vẻ đẹp của Vân tạo sự hoà hợp với chung quanh nên nàng sẽ có cuộc đời

êm đềm, phẳng lặng và hạnh phúc

2 Bức chân dung của Thúy Kiều (10’)

Gọi hs đọc những câu thơ tả chân dung

TK:

H? N.xét về số lượng câu thơ mà t.g’

dành m.tả Kiều so với Vân ?

H? Theo em việc tả Vân trước, tả Kiều

sau thể hiện dụng ý ng.thuật gì của t.g’

Ng.Du đã tập trung m.tả những nét đẹp

nào của Kiều ?

H? T.g’ đã s/d những b.pháp ng.thuật

nào để m.tả vẻ đẹp của Kiều ?

H? Dựa vào chú giải, em hãy dùng lời

văn của mình để m/tả vẻ đẹp của Kiều ?

H? Trước vẻ đẹp ấy, thiên nhiên có thái

T.g’ đã dồn hết bút lực của mình để tập trung m.tả

vẻ đẹp tâm hồn của Kiều qua h.ảnh đôi mắt

Đôi mắt trong xanh như làn nước mùa thu, đôi lông mày thanh tú như dáng núi mùa xuân

Trang 34

độ ntn ? Hoa ghen thua thắm, liễu

? Qua việc m.tả chân dung Kiều, t.g’

ngầm dự báo điều gì về số phận của

nàng

GV bình giảng

H? Bên cạnh việc g.thiệu vẻ đẹp nhan

sắc, t.g’ còn nhấn mạnh những vẻ đẹp

nào của Kiều ?

H? Đọc những câu thơ giới thiệu tài

năng của Kiều ? Đó là những tài gì ?

H? Qua đó em hiểu gì về chữ tài theo

quan niệm của Ng.Du ?

H? Qua đó em thấy tấm lòng, tình cảm

của t.g’ dành cho TK ntn ?

? Khái quát g.trị n.thuật của đoạn trích

* Gợi ý: Bút pháp n.thuật ước lệ cổ điển

kết hợp so sánh, nhân hóa Ngôn ngữ

trong sáng, tinh tế, chọn lọc

Tả chân dung mang tính cách số phận

H? Tình cảm của t.g’ giành cho TV &

TK

HS trả lời

hờn kém xanh → Đó là thái độ trong thế thua kém

->Một cuộc đời đầy sóng gió, bể dâu, không thể tránh khỏi tấn bi kịch

“hồng nhan bạc phận”

Vẻ đẹp tài năng

Tài của Kiều đạt tới mức

lý tưởng theo quan niệm thẩm mỹ phong kiến: Tài thơ, tài hoạ, tài đàn, tài nào cũng tuyệt

=> Ngợi ca, trân trọng, đề cao những phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ

Hoạt động 3: Tổng Kết (5’)

GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK HS đọc III Ghi nhớ SGK

5 Dặn dò: (3 phút)

+ Học thuộc đoạn trích

+ Phân tích vẻ đẹp của n/v TK

+ Soạn: Cảnh ngày xuân

Trang 35

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên của thi hào Nguyên Du.

- Sự đồng cảm của Nguyễn Du với những tâm hồn trẻ

2 Kĩ năng: Bổ xung kiến thức đọc – hiểu văn bản truyện thơ trung đại, phát hiện, phân tích

được các chi tiết miêu tả cảnh thiên nhiên trong đoạn trích

- Cảm nhận được tâm hồn trẻ trung của nhân vật qua cái nhìn cảnh vật trong ngày xuân

- Vận dụng bài học để viết văn miêu tả và biểu cảm

3 Thái độ: Có thức vận dụng kiến thức đã học vào viết một bài văn

II Chuẩn bị: - Tranh, bảng phụ.

2 Kiểm tra: (3 phút)? Đọc thuộc bài thơ Chị em Thúy Kiều? Phân tích bức chân dung n/v

TK?

Hoạt động1: Tìm hiểu chung (10’)

? Đoạn trích nằm ở vị trí nào trong

HS thảo luận, trả lời

I.Vị trí và kết cấu đoạn trích:

+ 4 Câu cuối: Cảnh chị em Kiều du xuân trở về

II Đọc, tìm hiểu chú thích:

Hoạt động 2: Tìm hiểu chi tiết Khung cảnh thiên nhiên với vẻ đẹp riêng của mùa xuân.

Gọi hs đọc 4 câu thơ đầu:

? 4 câu thơ đã m.tả điều gì ?

H? Thời gian, không gian mùa xuân

được t.g’ g.thiệu ntn ?

Hs giải thích theo chú giải

Trang 36

H? Em hiểu “Thiều quang” ntn

2 câu đầu đã gợi trong em cảm

nhận gì về thời gian, không gian

nào trong ngày thanh minh ?

H? Không khí và h/động trong ngày

thanh minh đã được t.g’ gợi tả bằng

Gọi hs đọc 6 câu thơ cuối

H? 6 câu thơ cuối m.tả cảnh gì

H? Cảnh vật, không khí mùa xuân

trong 6 câu thơ cuối có gì ≠ so với 4

câu thơ đầu ? Vì sao

H? những từ (tà tà, thanh thanh, nao

nao) biểu đạt những sắc thái gì ?

Tất cả đã gợi lên vẻ đẹp riêng của mùa xuân: Mới mẻ, tinh khôi, giàu sức sống với không gian khoáng đạt

-Gần xa, nô nức yến oanh, dập dìu, ngổn ngang, sắm sửa.Những từ ngữ giàu chất tạo hình

 thể hiện ko khí nhộn nhịp, náo nhiệt, tươi vui của ngày hội

Kết cấu hợp lý theo thời gian của cuộc du xuân

Sử dụng ngôn ngữ giàu chất tạo hình: từ ghép, từ láy

Kết hợp giữa bút pháp tả và gợi có t/c điểm xuyết

Đoạn trích là 1 bức tranh thiên nhiên về lễ hội mùa xuân tươi đẹp, trong sáng

Hoạt động 3: Tổng Kết (5’)

HS trả lời III Tổng kết: Ghi nhớ SGK

5 Dặn dò: (3 phút)

Học thuộc lòng, học ghi nhớ, soạn bài tiếp theo Thuật ngữ

Trang 37

Tuần 6

1 Kiến thức - Khái niệm thuật ngữ Những đặc điểm của thuật ngữ

2 Kĩ năng:.

- Tìm hiểu ý nghĩa của thuật ngữ trong từ điển

- Sử dụng thuật trong quá trình đọc hiểu và tạo lập văn bản khoa học, công nghệ

3 Thái độ: Có ý thức vận dung thuật ngư trong nói và viết.

2 Kiểm tra: (3 phút) Em hãy nêu các cách phát triển của từ vựng TV? Cho ví dụ?

Hoạt động 1: Tìm hiểu Thuật ngữ là gì (10 phút)

GV đưa bảng phụ có 2 cách giải

thích về từ “nước” và “muối” để

Hs so sánh

? Các cách giải thích, người giải

thích đã dựa vào những cơ sở

nào ?

? Làm thế nào để nhận biết những

đặc tính đó của nước và muối ?

? Muốn hiểu được nghĩa của từ

“nước” và “muối” theo cách giải

thích 2 thì người tiếp nhận đòi hỏi

phải có những kiến thức chuyên

Cách 1: kinh nghiệm, có t/chất cảm tính

cách 2 là qua nghiên cứu lý thuyết và phương pháp khoa học

Đòi hỏi phải có những kiến thức chuyên môn ở môn hóa học

HS trả lời Cho ví

dụ

I Thuật ngữ là gì?

Địa lý: Thạch nhũ Hóa học: BazoNgữ văn: ẩn dụ Toán : Phân số thập phân

VB về KH, KT,công nghệ

KL: Thuật ngữ là những từ biểu thị 1 khái niệm khoa học công nghệ, thường được sử dụng trong lĩnh vực khoa học công nghệ.

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của thuật ngữ ( 10 phút)

? Các từ <<thạch nhũ, bazo, ẩn

dụ, phân số thập phân>> ngoài

HS trả lời II Đặc điểm của thuật

ngữ:

Trang 38

nghĩa đã nêu còn nghĩa nào khác

không ?

H? Từ đó em rút ra K/L gì về

nghĩa của thuật ngữ ?

H? Gv đưa từ <<tai>> Em hãy

tìm các nghĩa của từ <<tai>> ?

? Từ “tai” có phải là thuật ngữ ko

(Sinh học)+ Lưu lượng

(Địa lí)

+ Khí áp (Địa lí)+ Đơn chất (Hóa học)+ Thị tộc phụ hệ (L.sử)

2/ - Từ <<PT>> là 1 t/ngữ toán học

- Nhưng ở đoạn trích này từ <<PT>> không được dùng như 1 t/ngữ

- ở đây chỉ mối liên hệ giữa v/đề d/số với những nhân tố ≠ trong sự p.triển XH Mối l/hệ này cũng giống như mối l/hệ giữa những con số chưa biết (ẩn số) & những con số

đã biết của 1 đẳng thức toán học ⇒ Từ “PT” được dùng theo nghĩa ẩn dụ

3/ a) “Hỗn hợp” được dùng như 1 T/N

b) “Hỗn hợp” được dùng như 1 từ thông thường

Đặt câu: Quân giặc Mãn Thanh là 1 đội quân hỗn hợp không có sức chiến đấu

- Đ/nghĩa từ <<cá>> của sinh vật học: Cá là động vật có xương, sống ở dưới nước, bơi bằng vây, thở bằng mang

- Theo cách hiểu thông thường của λ Việt

4 Củng cố: (5 phút) ? HS nêu lại khái niệm thuật ngữ và đặc điểm của thuật ngữ.

5 Dặn dò: (3 phút) Xem lại nội dung bài học Chuẩn bị bài: Kiều ở lầu Ngưng Bích Tuần 6

1 Kiến thức - Các kiến thức về văn thuyết minh

Trang 39

2 Kĩ năng:.

Rèn kĩ năng làm văn thuyết minh Biết cách viết bài văn Thuyết Minh và sử dụng các biện pháp nghệ thuật khi làm văn thuyết minh

3 Thái độ: Có ý thức với các vấn đề trong đời sống

2 Kiểm tra: (3 phút) Nhắc lại vai trò của các biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả trong

văn Thuyết minh

Hoạt động của GV Hoạt động của HS GHI BẢNG

* HĐ 1: Gv chép đề bài lên bảng:

* HĐ2: Yêu cầu hs xác định yêu cầu của đề

Yêu cầu hs xem lại dàn ý đã xây dựng

Trong tiết học này, GV tập trung chủ yếu vào nhận xét

bài làm của hs

Nắm được p/pháp t/minh, biết vận dụng các p/pháp

t/minh, biết kết hợp yếu tố miêu tả

Bố cục rõ ràng, biết trình từng ý rõ ràng trong thân bài

Trình bày được đặc điểm sinh học cũng như tầm quan

trọng của con trâu đối với đời sống con người

Một số bài biết kết hợp hình thức tự thuật hoặc kể

chuyện

Tồn tại:

1 số bài còn chưa biết phát triển ý dẫn đến bài làm sơ sài

Chưa vận dụng được yếu tố miêu tả , hình thức kể

chuyện,

GV trả bài: Yêu cầu hs xem và sửa lỗi Dành thời gian

khoảng 15 phút

HS chép đề bài:

Giới thiệu về con trâu ở làng quê Việt Nam

I/ Xác định yêu cầu của đề:

Tìm hiểu đề1/ Thể loại: Thuyết minh kết hợp miêu tả

2/ Nội dung:Con trâu gắn

bó với làng quê VN

II/ Dàn bài:III/ Nhận xét bài làm:

1 Ưu điểm:2.Nhược điểm:

4 Củng cố: (5 phút) ? HS xem lại bài viết và sửa chữa lỗi.

5 Dặn dò: (3 phút) Xem lại nội dung bài học Chuẩn bị bài: Soạn bài:.Kiều ở lầu Ngưng

Bích

Tuần 7

Tiết 31

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

(Trích Truyện Kiều)

1 Kiến thức

- Ngôn ngữ độc thoại và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc của Nguyễn Du

- Phân tích tâm trạng nhân vật qua một đoạn trích trong tác phẩm Truyện Kiều

Trang 40

2 Kĩ năng

- Phân tích tâm trạng nhân vật qua một đoạn trích trong tác phẩm Truyện Kiều

Bổ sung kiến thức đọc hiểu văn bản trung đại

- Nhận ra và thấy được tác dụng của ngôn ngữ độc thoại của nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

3 Thái độ: Bồi dưỡng niềm cảm thông với những hoàn cảnh bất hạnh trong cuộc sống

2 Kiểm tra: (3 phút) Đọc thuộc văn bản Cảnh ngày xuân và cho biết nội dung và nghệ thuật

của đoạn trích?

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung ( 10 ‘)

H? Nêu vị trí đoạn trích trong

? Đoạn trích có thể chia làm mấy

phần ? Nội dung của từng phần ?

HS trả lời

HS xem SGK

HS thảo luận nhóm, Chia bố

cục+ 6 câu đầu+ 8 câu tiếp+ 8 câu cuối

I Tìm hiểu chung:

1 Vị trí đoạn trích: SGK Đoạn trích thể hiện tâm trạng bi kịch của TK khi bị giam lỏng ở lầu NB

2 Đọc, tìm hiểu chú thích:

3 Bố cục:

Đoạn trích chia làm 3 phần:

Hoạt động 2: Tìm hiểu đoạn trích(25’)

Gọi hs đọc 6 câu thơ đầu:

? Tả chị em Kiều trong đoạn

trích “Kiều gặp Kim Trọng”,

Ng.Du viết “một nền ”, ở đây

t.g’ lại viết “trước lầu .” theo

em “khoá xuân” ở đây có gì ≠

với lần trước ?

? Trong cảnh ngộ đó, ngồi trên

lầu cao nhìn ra xa, Kiều thấy

những cảnh vật nào của thiên

H? Qua việc khắc hoạ cảnh vật

thiên nhiên, t.g’ giúp λ đọc cảm

nhận được điều gì về tâm trạng

- Núi, trăng, cồn cát, bụi hồng

Ko gian mở ra theo chiều rộng, chiều xa, chiều cao “bốn bề bát ngát ”

 cảnh ở lầu NB rộng lớn, bát ngát, vắng lặng đến lạnh λ càng khắc sâu thêm nỗi cô đơn, buồn tủi

- Sớm, khuya Không gian khép kín, Cảnh nhuốm màu tâm trạng

Tiêu đề	Phong Cách Hồ Chí Minh
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài Giảng
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	142
Dung lượng	1,95 MB