Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 1: Văn bản: Cổng trường mở ra (Tiết 65)

Tiết 9 đến tiết 12 Những câu hát về tình cảm gia đình; Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người; Từ láy; Quá trình tạo lập văn bản; Viết bài Tập làm văn số 1 học sinh làm[r]

Trang 1

Tài liệu PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH THCS

(Dùng cho các cơ quan quản lí giáo dục và giáo viên,

áp dụng từ năm học 2011-2012)

LỚP 7

Cả năm: 37 tuần (140 tiết) Học kì I: 19 tuần (72 tiết) Học kì II: 18 tuần (68 tiết)

HỌC KÌ I

Tuần 1

Tiết 1 đến tiết 4

Cổng trường mở ra;

Mẹ tôi;

Từ ghép;

Liên kết trong văn bản.

Tuần 2

Cuộc chia tay của những con búp bê;

Bố cục trong văn bản;

Mạch lạc trong văn bản

Tuần 3

Những câu hát về tình cảm gia đình;

Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người;

Từ láy;

Quá trình tạo lập văn bản;

Viết bài Tập làm văn số 1 học sinh làm ở nhà.

Tuần 4

Những câu hát than thân;

Những câu hát châm biếm;

Đại từ;

Luyện tập tạo lập văn bản.

Tuần 5

Sông núi nước Nam, Phò giá về kinh;

Từ Hán Việt;

Trả bài Tập làm văn số 1;

Tìm hiểu chung về văn biểu cảm.

Trang 2

Tuần 6

Côn Sơn ca;

Hướng dẫn đọc thêm: Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra;

Từ Hán Việt (tiếp);

Đặc điểm văn bản biểu cảm;

Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm

Tuần 7

Bánh trôi nước;

Hướng dẫn đọc thêm: Sau phút chia li;

Quan hệ từ;

Luyện tập cách làm văn bản biểu cảm.

Tuần 8

Qua đèo Ngang;

Bạn đến chơi nhà;

Viết bài Tập làm văn số 2.

Tuần 9

Chữa lỗi về quan hệ từ;

Hướng dẫn đọc thêm: Xa ngắm thác núi Lư;

Từ đồng nghĩa;

Cách lập ý của bài văn biểu cảm.

Tuần 10

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (Tĩnh dạ tứ);

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (Hồi hương ngẫu thư);

Từ trái nghĩa;

Luyện nói: Văn biểu cảm về sự vật, con người.

Tuần 11

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá;

Kiểm tra Văn;

Từ đồng âm;

Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm.

Tuần 12

Cảnh khuya, Rằm tháng giêng;

Kiểm tra Tiếng Việt;

Thành ngữ

Tuần 13

Trả bài kiểm tra Văn, bài kiểm tra Tiếng Việt;

Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học;

Viết bài Tập làm văn số 3.

Trang 3

Tuần 14

Tiếng gà trưa;

Điệp ngữ;

Luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học.

Tuần 15

Một thứ quà của lúa non: Cốm;

Chơi chữ;

Làm thơ lục bát.

Tuần 16

Chuẩn mực sử dụng từ;

Ôn tập văn bản biểu cảm;

Mùa xuân của tôi

Tuần 17

Hướng dẫn đọc thêm: Sài Gòn tôi yêu;

Luyện tập sử dụng từ;

Ôn tập tác phẩm trữ tình

Tuần 18

Ôn tập tác phẩm trữ tình (tiếp);

Ôn tập Tiếng Việt

Ôn tập Tiếng Việt (tiếp);

Chương trình địa phương phần Tiếng Việt

Tuần 19

Kiểm tra học kì I;

Trả bài kiểm tra kì I.

HỌC KÌ II

Tuần 20

Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất;

Chương trình địa phương phần Văn và Tập làm văn;

Tìm hiểu chung về văn nghị luận.

Tuần 21

Tìm hiểu chung về văn nghị luận (tiếp);

Tục ngữ về con người và xã hội;

Rút gọn câu.

Tuần 22

Đặc điểm của văn bản nghị luận;

Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận;

Trang 4

Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.

Tuần 23

Câu đặc biệt;

Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận;

Luyện tập về phương pháp lập luận trong văn nghị luận.

Tuần 24

Sự giàu đẹp của tiếng Việt;

Thêm trạng ngữ cho câu;

Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh.

Tuần 25

Thêm trạng ngữ cho câu (tiếp);

Kiểm tra Tiếng Việt;

Cách làm bài văn lập luận chứng minh;

Luyện tập lập luận chứng minh.

Tuần 26

Đức tính giản dị của Bác Hồ;

Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động;

Viết bài Tập làm văn số 5 tại lớp.

Tuần 27

Ý nghĩa văn chương;

Kiểm tra Văn;

Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động (tiếp);

Luyện tập viết đoạn văn chứng minh.

Tuần 28

Ôn tập văn nghị luận;

Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu;

Trả bài Tập làm văn số 5, trả bài kiểm tra Tiếng Việt, trả bài kiểm tra Văn;

Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích.

Tuần 29

Sống chết mặc bay;

Cách làm bài văn lập luận giải thích;

Luyện tập lập luận giải thích;

Viết bài Tập làm văn số 6 học sinh làm ở nhà.

Tuần 30

Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu;

Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu Luyện tập (tiếp);

Luyện nói: Bài văn giải thích một vấn đề.

Tuần 31

Trang 5

Ca Huế trên sông Hương;

Liệt kê;

Tìm hiểu chung về văn bản hành chính;

Trả bài Tập làm văn số 6.

Tuần 32

Quan Âm Thị Kính;

Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy;

Văn bản đề nghị.

Tuần 33

Ôn tập Văn học;

Dấu gạch ngang;

Ôn tập Tiếng Việt;

Văn bản báo cáo.

Tuần 34

Luyện tập làm văn bản đề nghị và báo cáo;

Ôn tập Tập làm văn.

Tuần 35

Ôn tập Tiếng Việt (tiếp);

Hướng dẫn làm bài kiểm tra;

Kiểm tra học kì II.

Tuần 36

Chương trình địa phương phần Văn và Tập làm văn (tiếp);

Hoạt động Ngữ văn

Tuần 37

Chương trình địa phương phần Tiếng Việt;

Trả bài kiểm tra học kì II.

Gi¸o ¸n mÉu tiªu chuÈn n¨m häc 2011-2012

Tiết 1

VĂN BẢN:

CỔNG TRƯỜNG MỞ RA

Theo Lý Lan Ngày soạn:

A MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 KiÕn thøc:

- Cảm nhận được những tỡnh cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường

- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với trẻ

2 KÜ n¨ng:

Trang 6

- Hiểu và thấm thía được tỡnh cảm thiờng liờng, sõu nặng của cha mẹ đối với con cái và con cái đối với cha mẹ

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Đọc tài liệu, soạn bài

2 Học sinh: Đọc văn bản, trả lời các câu hỏi trong SGK

C CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra: Sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Trong ngày khai trường đầu tiên vào lớp 1, ai là người đưa em đến trường? Em nhớ lại đêm trước ngày khai trường mẹ em đã làm gì?

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

- GV đọc mẫu

- Gọi HS đọc văn bản

- Hỏi chú thích 1, 2, 7, 10

(Tích hợp giải nghĩa từ với

phần từ ghép)

- Tóm tắt văn bản 5 – 7 câu

- HS đọc

- HS trả lời

- HS tóm tắt văn bản

1 Đọc:

2 Chú thích:

- Văn bản viết về việc gì? - HS trả lời: VB viết về

tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường của con

1 Tâm trạng của người mẹ và con trước ngày khai trường:

- Tìm những chi tiết cho thấy

tâm trạng của mẹ và con trước

ngày khai trường?

- Vì sao tâm trạng của mẹ và

con có sự khác nhau đó?

- Chi tiết nào chứng tỏ ngày

khai trường đầu tiên đã để lại

dấu ấn thật sâu đậm trong tâm

hồn người mẹ?

- Đó có phải là lý do chính

khiến mẹ không ngủ không?

- HS phát hiện chi tiết

HS nhận xét:

- HS phát hiện: “Hằng năm dài và hẹp.”

- đó là 1 lý do xong cảm xỳc cơ bản khiến mẹ không ngủ là tỡnh cảm

về đứa con yêu dấu trước ngày khai trường

- Mẹ:

+ Không ngủ được + Thao thức suy nghĩ triền miên

- Con:

+ Giấc ngủ đến dễ dàng + Thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư

tâm trạng của mẹ và con có sự khác nhau trong mẹ đan xen tỡnh cảm về đứa con yêu dấu và những kỉ niệm của

mẹ thời thơ ấu con hồn nhiên ngây thơ sống trong vũng tay yờu thương của mẹ

Trang 7

- Qua đó em thấy mẹ là người

như thế nào?

- Em hãy đọc 1 câu ca dao, câu

thơ, câu danh ngôn nói về tấm

lòng của mẹ?

- Có phải mẹ đang trực tiếp nói

với con không? Cách viết này

có tác dụng gì?

* HS quan sát tranh Bức tranh

miêu tả điều gì?

GV mở rộng nói về sự quan

tâm của tất cả mọi người trong

nước và trên thế giới đối với

việc học tập của trẻ vì “Trẻ em

hôm nay, thế giới ngày mai”.

đầu tiên mẹ muốn con

có ấn tượng sâu đậm – như ngày xưa khi bà ngoại đưa mẹ tới trường

- hs nhận xột:

- HS tìm và đọc

- Làm nổi bật tâm trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm, những điều sâu thẳm, khó nói bằng lời trực tiếp

* Mẹ yêu thương con, quan tâm tới việc học của con

* Em hãy đọc câu văn “Ai

cũng biết rằng mỗi sai lầm ”

- Câu văn này nói về điều gì?

- HS đọc

- HS trả lời: Câu văn nói

về vai trò, vị trí của nhà trường

2 Vai trò và vị trí của nhà trường.

- câu nói của mẹ “đi đi con

thế giới kỡ diệu sẽ mở ra.”

em hiểu thế

gv gọi một số giới kỳ diệu đó

là gỡ?em trỡnh bày sau đó chốt

lại

- hs thảo luận nhúm trường học đem đến cho con người tri

thức khoa học, những tư tưởng, tỡnh cảm tốt đẹp, chắp cánh cho em những ước mơ tươi sáng, đẹp đẽ

- văn bản này, các em cần ghi

nhớ điều gỡ? hs đọc ghi nhớ. ghi nhớ: sgk/9

hoạt động 4: luyện tập, củng

cố

- gv nờu cõu hỏi cho học sinh

thảo luận

- gv gợi ý:

+ đó là kỉ niệm gỡ? vỡ sao

đáng nhớ (gắn liền với ai)?

hs thảo luận

iv luyện tập:

bài 1:

- hồi hộp nhất vỡ là lần đầu

- dấu ấn sâu đậm vỡ kỉ niệm tuổi thơ

bài 2:

- Câu nói của mẹ “Đi đi con

thế giới kì diệu sẽ mở ra.”

Em hiểu thế giới kỳ diệu đó là

gì?

GV gọi một số em trình bày

sau đó chốt lại

- HS thảo luận nhóm Trường học đem đến cho con người tri

thức khoa học, những tư tưởng, tình cảm tốt đẹp, chắp cánh cho em những ước mơ tươi sáng, đẹp đẽ

Trang 8

Hoạt động 3: Tổng kết III TỔNG KẾT

- Văn bản này, các em cần ghi

nhớ điều gì? HS đọc ghi nhớ. Ghi nhớ: SGK/9

Hoạt động 4: Luyện tập, củng

cố

- GV nêu câu hỏi cho học sinh

thảo luận

- GV gợi ý:

+ Đó là kỉ niệm gì? Vì sao

đáng nhớ (gắn liền với ai)?

HS thảo luận

IV LUYỆN TẬP:

Bài 1:

- Hồi hộp nhất vì là lần đầu

- Dấu ấn sâu đậm vì kỉ niệm tuổi thơ

Bài 2:

4 Hướng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn văn bản “Mẹ tôi”

Tiết 2

Văn bản: MẸ TÔI

Ét-môn-đô đơ A-mi-xi

Ngày soạn:

1 KiÕn thøc:

Giúp học sinh:

- Hiểu biết và thấm thía tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái và con cái đối với cha mẹ

2 KÜ n¨ng:

- Giáo dục các em những tình cảm tốt đẹp đối với cha mẹ

- Thấy được tác dụng của cách diễn đạt tình cảm và phương thức viết thư

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Đọc tài liệu, soạn bài, chuẩn bị truyện: Những tấm cao cả

2 Học sinh: Đọc văn bản, trả lời các câu hỏi trong SGK

2 Kiểm tra:

Bài học sâu sắc mà em rút ra được từ văn bản “Cổng trường mở ra” là gì?

3 Bài mới:

Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng, cao cả Nhưng chẳng phải khi nào ta cũng ý thức được điều đó Chỉ khi mắc lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Bài văn “Mẹ tôi” sẽ đem đến cho các em một bài học như thế

Hoạt động của thầy Hoạt động của

trò

Nội dung cần đạt

Trang 9

Hoạt động 1: Hướng dẫn đọc và tìm hiểu chú thích I ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG:

- Theo em, cần đọc văn bản

với giọng như thế nào?

- Gọi HS đọc

- Quan sát phần cuối văn bản

và chú thích *, nêu hiểu biết

của em về tác giả, tác phẩm?

- Hỏi chú thích 1, 5, 7,

(Tích hợp giải nghĩa từ với

phần từ ghép)

- HS trả lời

- HS đọc

- HS quan sát trả lời câu hỏi

- HS giải nghĩa các từ

1 Đọc:

2 Chú thích:

- Tác giả: Ét-môn-đô đơ A-mi-xi (1846-1908) là nhà văn I-ta-li-a

- Tác phẩm:

Trích “Những tấm lòng cao cả”

- Văn bản được viết theo thể

loại nào?

- HS trả lời: VB nhật dụng

- Ai viết thư? Viết cho ai?

Viết để làm gì?

- Tâm trạng của Enricô khi

đọc thư?

- HS phát hiện

HS nhận xét:

1 Hoàn cảnh viết thư :

Bố En-ri-cô viết cho con, phê phán nghiêm khắc khi En-ri-cô nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến thăm mẹ em

Em rất xúc động

- Tìm những chi tiết biểu hiện

thái độ của bố đối với Enricô?

- Qua những chi tiết đó em

thấy thái độ của bố đối với

Enricô là thái độ như thế nào?

Vì sao ông có thái độ đó?

- Những chi tiết, hình ảnh nào

nói về mẹ Enricô?

- Từ những chi tiết, hình ảnh

đó, em thấy mẹ Enricô là

người như thế nào?

- Tình cảm của mẹ Enricô cho

em nhớ tới tình cảm của

người mẹ trong văn bản nào

đã học?

- HS phát hiện chi tiết

- HS suy nghĩ trả lời

- HS phát hiện

- Văn bản “Cổng trường mở ra”

2 Nội dung bức thư :

a) Thái độ của bố trước lỗi lầm của con:

- Sự hỗn láo của con như nhát dao đâm vào tìm bố vậy

- Bố không nén được cơn giận dữ

- Thật đáng xấu hổ

- Không bao giờ con được thốt ra

- Con phải xin lỗi mẹ

- Con hãy cầu xin mẹ tiếc rằng bố không

có con còn hơn con bội bạc với mẹ

* Ông hết sức buồn bã, đau đớn và tức giận

vì Enricô có lời lẽ thiếu lễ độ với mẹ

b Tình cảm của mẹ Enricô.

- Mẹ thức suốt đêm mất con

- Người mẹ cứu sống con

* Mẹ thương yêu con sâu nặng

- Điều gì khiến Enricô xúc - HS suy nghĩ trả - Bố gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và

Trang 10

động vô cùng khi đọc thư bố?

- Đọc thư bố Enricô đã nhận

ra điều gì?

- Em có nhận xét gì về cách

lập luận của bố Enricô?

- Em hãy suy nghĩ xem tại sao

bố Enricô không nói trực tiếp

mà phải viết thư?

(Cho HS thảo luận nhóm)

- Qua đó em hiểu gì về bố

Enricô?

- Đọc xong bức thư của bố,

Enricô sẽ suy nghĩ và hành

động như thế nào?

- Đây là bức thư người bố gửi

cho con, tại sao lại lấy tên văn

bản là “Mẹ tôi”?

lời

- HS nhận xét

- HS thảo luận nhóm, cử đại diện trình bày: Tình cảm sâu sắc thường tế nhị, kín đáo, nhiều khi không thể nói trực tiếp Viết thư là chỉ viết riêng cho người mắc lỗi, vừa giữ được sự kín đáo, tế nhị, giữ được lòng tự trọng cho người mắc lỗi

Đây là cách ứng

xử trong đời sống gia đình và xã hội

- HS thảo luận

Enricô

- Những lời nói chân tình, sâu sắc xong thái

độ kiên quyết, nghiêm khắc

* Enricô nhận ra: Tình yêu thương kính

trọng mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Mất mẹ là nỗi bất hạnh lớn lao nhất trong đời người

- Lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục cao (điều đó có tác dụng với cảm xúc)

- Bố Enricô thương yêu con, mong và luôn giáo dục con trở thành người con hiếu thảo, trân trọng vợ

Ông là người chồng, người cha tốt

- Em có nhận xét gì về lời lẽ

trong thư?

- Hãy nêu nội dung chính của

bức thư?

* Hãy đọc to phần ghi nhớ HS đọc ghi nhớ

- Lập luận chặt chẽ, lời lẽ chân thành, giản

dị, giàu cảm xúc, có sức thuyết phục cao

- Tâm tư tình cảm buồn khổ và thái độ nghiêm khắc cua người cha trước lỗi lầm của con

- Tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái và con cái đối với cha mẹ

Hoạt động 4: Luyện tập, củng

cố

- Đã có lần nào em nói năng

thiếu lễ độ với cha mẹ chưa?

Nếu có thì văn bản này gợi cho

em suy nghĩ gì?

HS thảo luận

IV LUYỆN TẬP:

Trang 11

4 Hướng dẫn học tập:

- Học thuộc ghi nhớ và bài thơ “Thư gửi mẹ”

- Viết 5 - 7 câu nêu cảm nghĩ khi đọc “Mẹ tôi” và “Cổng trường mở ra”

- Soạn: Từ ghép

_

Ngày soạn:

1 KiÕn thøc:

Giúp học sinh:

Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép tiếng Việt

2 KÜ n¨ng:

- Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa vào việc tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép tiếng Việt

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Đọc tài liệu, soạn bài, chuẩn bị bảng phụ

2 Học sinh: Đọc trước bài, trả lời các câu hỏi ở phần I, II trong SGK

2 Kiểm tra: Nhắc lại khái niệm từ ghép?

3 Bài mới:

Ở lớp 6, các em đã biết khái niệm từ ghép Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về cấu tạo và nghĩa của các loại từ ghép

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

* GV dùng bảng phụ ghi 2 đoạn

văn - HS đọc

- Các từ in đậm thuộc loại từ nào?

- Đâu là tiếng chính, đâu là tiếng

phụ? Tại sao?

- Nhận xét về vị trí tiếng chính,

phụ?

- Từ ghép chính phụ có cấu tạo

như thế nào?

- HS quan sát - đọc

- Trả lời

1 Từ ghép chính phụ:

a) Ví dụ: SGK

- Bà ngoại, thơm phức là từ ghép

- "ngoại" bổ sung đặc điểm cho "bà"

- "phức" bổ sung đặc điểm cho "thơm"

- Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau

b) Ghi nhớ: Ý 1 - ghi nhớ 1/ SGK-14

2 Từ ghép đẳng lập:

a) Ví dụ: SGK

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	242,44 KB