4, Đại ý : -Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ HS theo dõi P1 của văn bản trong đêm không ngủ trước ngày khai - Trong đêm trước ngày khai trường tâm trường lần đầu tiên của con mình[r]
Trang 1LỚP 7
Cả năm 37 tuần (140 tiết) Học kì I: 19 tuần (72 tiết) Học kì II: 18 tuần (68 tiết)
Học kì I
1 Cổng trường mở ra
4 Liên kết trong văn bản
5-6 Cuộc chia tay của những con búp bê
7 Bố cục trong văn bản
8 Mạch lạc trong văn bản
9 Những câu hát về tình cảm gia đình - Chỉ dạy bài ca dao 1và 4
10 Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người - Chỉ dạy bài
ca dao 1 và 4
12 Quá trình tạo lập văn bản
Viết bài Tập làm văn số 1 ở nhà
13 Những câu hát than thân – Chỉ dạy bài ca dao 2 và 3
14 Những câu hát châm biếm - Chỉ dạy bài ca dao 1 và 2
15 Đại từ
16 Luyện tập tạo lập văn bản
17 Sông núi nước Nam
18 Phò giá về kinh
19 Từ Hán Việt
20 Trả bài Tập làm văn số 1
21 Tìm hiểu chung về văn biểu cảm
Trang 222 Hướng dẫn đọc thêm: Côn Sơn ca; Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường
trông ra; Sau phút chia li
23 Từ Hán Việt (tiếp)
24 Đặc điểm văn bản biểu cảm
25 Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm
26 Bánh trôi nước
27 Quan hệ từ
28 Luyện tập cách làm văn bản biểu cảm
29 Qua đèo Ngang
30 Bạn đến chơi nhà
31-32 Viết bài Tập làm văn số 2
33 Chữa lỗi về quan hệ từ
34 Hướng dẫn đọc thêm: Xa ngắm thác núi Lư; Bài ca nhà tranh bị gió thu
phá
35 Từ đồng nghĩa
36 Cách lập ý của bài văn biểu cảm
37 Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (Tĩnh dạ tứ)
38 Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (Hồi hương ngẫu thư)
39 Từ trái nghĩa
40 Luyện nói: Văn biểu cảm về sự vật, con người
41 Kiểm tra Văn
42 Từ đồng âm
43 Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm
44-45 Cảnh khuya, Rằm tháng giêng
46 Kiểm tra Tiếng Việt
47 Trả bài Tập làm văn số 2
48 Thành ngữ
49 Trả bài kiểm tra Văn, trả bài kiểm tra Tiếng Việt
50 Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học - Chọn ngữ liệu phù hợp
hơn để dạy
Trang 351-52 Viết bài Tập làm văn số 3
53-54 Tiếng gà trưa
56 Luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
57 Một thứ quà của lúa non: Cốm
58 Trả bài Tập làm văn số 3
60 Làm thơ lục bát
61 Chuẩn mực sử dụng từ
62 Ôn tập văn bản biểu cảm
63 Mùa xuân của tôi
64 Hướng dẫn đọc thêm: Sài Gòn tôi yêu
65 Luyện tập sử dụng từ
66 Ôn tập tác phẩm trữ tình
67 Ôn tập tác phẩm trữ tình (tiếp)
68 Ôn tập Tiếng Việt
69 Ngữ văn địa phương: Rèn luyện chính tả
70-71 Kiểm tra học kì I
72 Trả bài kiểm tra học kì I
Học kì II
73 Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
74 Ngữ văn địa phương: Hướng dẫn học sinh sưu tầm ca dao, dân ca, tục
ngữ địa phương Ninh Bình
75 Tìm hiểu chung về văn nghị luận
76 Tìm hiểu chung về văn nghị luận (tiếp)
77-78 Tục ngữ về con người và xã hội
79 Rút gọn câu
80 Đặc điểm của văn bản nghị luận
Trang 481 Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận
82 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
83 Câu đặc biệt
84 Tự học có hướng dẫn: Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn
nghị luận
85 Luyện tập về phương pháp lập luận trong văn nghị luận
86 Thêm trạng ngữ cho câu
87-88 Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh
89 Thêm trạng ngữ cho câu (tiếp)
90 Kiểm tra Tiếng Việt
91
Cách làm bài văn lập luận chứng minh - Chọn trọng điểm để dạy cho
học sinh: Văn chứng minh là gì? Những nét đặc trưng của văn chứng minh? …
92 Luyện tập lập luận chứng minh
93-94 Đức tính giản dị của Bác Hồ; Hướng dẫn đọc thêm: Sự giàu đẹp của
tiếng Việt
95 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
96-97 Viết bài Tập làm văn số 5
98-99 Ý nghĩa văn chương
100 Kiểm tra Văn
101 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động (tiếp)
102 Luyện tập viết đoạn văn chứng minh
103 Ôn tập văn nghị luận
104 Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
105-106
Trả bài Tập làm văn số 5, trả bài kiểm tra Tiếng Việt, trả bài kiểm tra Văn
107 Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích
108- Sống chết mặc bay
Trang 5110 Cách làm bài văn lập luận giải thích - Chọn trọng điểm để dạy cho học
sinh: Văn giải thích là gì? Những nét đặc trưng của văn giải thích?
…
111 Luyện tập lập luận giải thích
Viết bài Tập làm văn số 6 ở nhà
112 Dùng cụm chủ vị để mở rông câu Luyện tập (tiếp)
113 Luyện nói: Bài văn giải thích một vấn đề
114 Ca Huế trên sông Hương
115 Liệt kê
116 Tìm hiểu chung về văn bản hành chính
117 Trả bài Tập làm văn số 6
118 Hướng dẫn đọc thêm: Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu;
Quan Âm Thị Kính
119 Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy
120 Văn bản đề nghị
121 Ôn tập Văn học
122 Dấu gạch ngang
123 Ôn tập Tiếng Việt
124 Văn bản báo cáo
125 Luyện tập làm văn bản đề nghị
126 Luyện tập làm văn bản báo cáo
127-128
Ôn tập Tập làm văn
129 Ôn tập Tiếng Việt (tiếp)
130 Hướng dẫn làm bài kiểm tra
131-132
Kiểm tra học kì II
133 Ngữ văn địa phương: Tổng kết, đánh giá bài tập sưu tầm ca dao, dân ca,
tục ngữ địa phương Ninh Bình
Trang 6134 Ngữ văn địa phương: Ca dao, dân ca địa phương Ninh Bình
135-136
Hoạt động Ngữ văn
137 Ngữ văn địa phương: Tục ngữ địa phương Ninh Bình
138 Ngữ văn địa phương: Rèn luyện chính tả
139-140
Trả bài kiểm tra học kì II
Trang 7Ngày soạn……… Học kỳ I
Ngày giảng……
Tuần 1 : Bài mở đầu Bài 1: Tiết 1: Cổng trường mở ra
A- Mục tiêu cần đạt
* Giúp học sinh:
- Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đôid với con cái
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người
B- Chuẩn bị:
Gv : SGK + SGV
HS: Bài soạn + SGK
Tiến trình lên lớp :
* Hoạt động 1:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra: Sự chuẩn bị của học sinh
3- Bài mới :
Như thường lệ, mỗi năm một lần cứ vào dịp 5/9 là tất cả HS trong cả nước nô nức phấn khởi đón trào ngày khai trường, chào 1 năm học mới Nhưng có lẽ ngày khai trường đầu tiên vào lớp 1 là ngày đáng nhớ không của riêng ai Hôm nay học bài văn này, chúng ta sẽ hiểu được trong đêm trước ngày khai trường để vào lớp 1 của con, những người mẹ đã làm gì và nghĩ những gì nhé…?
* Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
- Theo em cần đọc văn bản này với
giọng đọc như thế nào? Vì sao?
( GV đọc mẫu gọi 1- 2 HS đọc rồi uốn
nắn )
- Học sinh đọc phần chú thích :
- Trong bài có xuất hiện 1 số từ mượn?
I/ Tiếp xúc với văn bản:
1- Đọc:
- Yêu cầu : Giọng trầm tĩnh, tha thiết, sâu lắng , chậm rãi ( Văn bản biểu cảm)
2- Chú thích:
- Từ mượn7,8,10
Trang 8Đó là những từ nào ? Các từ đó được
giải nghĩa ra sao?
- Nổi dung của Văn bản “ Cổng trường
mở ra’’ nhằm kể chuyện đi học hay biểu
hiện tâm tư của người mẹ ?
( Biểu hiện tâm tư tình cảm của người
mẹ )
- Nếu thế nhân vật chính trong văn bản
này là ai ? ( Nhân vật chính : người mẹ )
- Hãy xác định bố cục văn bản?
- Hãy tóm tắt đại ý của văn bản bằng
một vài câu ngắn gọn?
( HS theo dõi P1 của văn bản)
- Trong đêm trước ngày khai trường tâm
trạng của người mẹ và đứa con có gì
khác thường ? Tìm chi tiết ?
- Nhận xét về cách miêu tả nhân vật đứa
con?
- Theo em vì sao người mẹ không ngủ
được ( Có phải lo lắng cho con, hồi hộp
chờ ngày khai trường đầu tiên của mình
mừng vì con đã lớn ? Hy vọng những
điều tốt đẹp sẽ đến với con ?
- Trong đêm không ngủ mẹ đã làm gì
cho con?
- Qua những việc làm đó, em cảm nhận
- Chú ý các từ địa phương
3, Bố cục ( 2 phần)
P1: Từ đầu – Tgiới mà mẹ vừa bước vào : Tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày con đến trường
P2: ( Còn lại ) Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc đời con người
4, Đại ý :
-Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con mình
II/ Phân tích văn bản
1, Tâm trạng của người mẹ
* Con:
- Cảm nhận được sự quan trọng của ngày khai trường lần đầu tiên
- Giúp mẹ dọn đồ chơi
- Ngủ dễ dàng, ngon lành: “ Như uống
Miêu tả tâm trạng cảm xúc trẻ con “háo hức nhưng cũng rất vô tư, không lo nghĩ ”
* Mẹ
- Chuẩn bị chu đáo cho con
- Không tập trung làm được việc gì
- Trằn trọc không ngủ được
- Suy nghĩ miên man
Trang 9được gì về tình cảm mẹ con?
- Trong đêm không ngủ người mẹ đã
sống lại những kỷ niệm nào trong quá
khứ?
- Nhớ lại những kỷ niệm đó ? lòng mẹ “
rạo rực những bâng khuâng xao xuyến”
Nhận xét gì về cáhch dùng từ trong
câu văn trên? Tác dụng của nó trong
việc miêu tả tâm trạng người mẹ?
- Trong văn bản người mẹ nói chuyện
với con hay với ai? Tác dụng của cách
viết đó ?
- Qua phân tích đoạn1, em hình dung
người mẹ tron văn bản là người như thế
nào?
( HS theo dõi phần 2 của văn bản)
Trong đêm không ngủ được, người mẹ
còn nghĩ về điều gì ?
( Sự quan râm của xã hội đối với sự
nghiệp giáo dục)
Câu văn nào trong văn bài nói lên tầm
quan trọng của nhà trường đối với thế hệ
trẻ? ( Ai cũng biết rằng…cả dặm sau
này)
Câu nói của mẹ “ bước qua cánh cổng
- Đắp mền, buông mành, nhìn con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con
Yêu con đến độ quên mình, đức hy sinh, một vẻ đẹp giản dị mà lớn lao trong người
mẹ Việt Nam
- Nhớ ngày bà ngoại dắt vào lớp 1, nhớ tâm trạng hồi hộp trước cổng trường
( rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến )
Những từ láy liên tiếp gợi tả những tâm trạng vừa vui, vừa nhớ, vừa hồi hộp của người mẹ khi lần đầu vào lớp 1
( Tưởng như người mẹ đang tâm sự với con nhưng thực ra là đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỷ niệm của riêng mình
Đi sâu vào thế giới tâm hồn, miêu tả tinh
tế tâm trạng hồi hộp, trăn trở, xao xuyến, bâng khuâng của người mẹ những điều không nói trực tiếp được)
Rất yêu con, sẵn sàng hy sinh vì sự tiến
bộ của con, quan tâm lo lắng cho con và tin tưởng ở tương lai của con
2, Vai trò của nhà trường, của gia đình
( Liên hệ với hoàn cảnh của địa phương, đất nước VN )
- Không được phép sai lầm trong giáo dục: Sai 1 ly đi 1 dặm
Trang 10trường một thế giới kỳ diệu sẽ mở ra”
Theo em cái thế giới kỳ diệu ấy là gì?
Thế giới của những điều hay lẽ phải
của tình thương và đạo lý làm người, thế
giới của ánh sáng tri thức, thế giới cảu
những ước mơ và khát vọng bay bổng
Trong kho tàng tục ngữ ca dao Việt
Nam có rất nhiều những câu ca nói về
vai trò của giáo dục, của nhà trường đối
con người Em hãy tìm?
Nhận xét gì về giọng văn ?
Tác dụng của nó đối việc thể hiện nội
dung tác phẩm?
- Kỷ niệm sâu sắc nhất trong ngày vào
lớp 1 của em là gì?
- Hãy kể lại
- Đọc phần đọc thêm
- Cho biết nội dung chính của đoạn văn
đó
* Hoạt động 3
* Hoạt động 4
4, Củng cố
- Giáo dục có vai trò quan trọng trong cuộc đời con người
- Không thầy đố mày làm nên
- Ngày em bé cỏn con Bây giờ em đã lớn khôn thế này Công cha nghĩa mẹ ơn thầy Nghĩ sao cho bõ những ngày
III/ Tổng kết
- Với giọng văn tâm tình, nhẹ nhàng, sâu lắng, bài văn đã đề cập đến 1 vấn đề quan trọng trong đời sống mỗi con người Vấn đề giáo dục và sự quan tâm của giáo dục đối với vấn đề này
Qua đó ta hiểu thêm về tâm trạng tình cảm của người mẹ dành cho con cái
- Ghi nhớ( SGK)
IV/ Luyện tập
- Gọi 1 – 3 HS kể lại kỷ niệm của mình trong ngày đầu tiên đi học
- Học sinh đọc phần đọc thêm
- Tâm trạng người mẹ trong buổi đầu đưa con vào lớp 1
Trang 115, Hướng dẫn về nhà
- Học bài
- Viết một đoạn văn khoảng 10 câu kể lại kỷ niệm sâu sắc nhất của em khi vào lớp 1
- Đọc, tìm hiểu văn bản “ Mẹ tôi ”
-Ngày soạn………
Ngày giảng………
Tiết 2: Mẹ tôi
( Những tấm lòng cao cả)
- Et-môn-đôc-tơ-A-mi-xi
A- Mục tiêu cần đạt :
* Giúp HS hiểu:
- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng đẹp đẽ của ch mẹ đối với con cái
- Con cái phải biếtơn - , hiếu thảo với cha mẹ
B – Chuẩn bị:
C- Các bước tổ chức hoạt động day- học
* Hoạt động 1: Khởi động
1- ổn định tổ chức
2- Kiểm tra bài cũ:
- Trong đêm trước ngày khai trườngcủa con người mẹ không ngủ được và có những suy nghĩ gì? Qua đó thể hiện điều gì?
- Đọc đoạn văn chuẩn bị ở nhà
3- Bài mới:
* Giới thiệu bài;
Trang 12Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, người mẹ có vị trí và ý nghĩ hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả Nhưng không phải khi nào cũng ý thức được điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm mới nhận ra tất cả Bài văn “ Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học như thế
* Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
- GV đọc mẫu
- Nêu yêu cầu đọc Gọic HS đọc bài
( GV bổ sung thêm về tác giả, tác
phẩm)
- Đọc chú thích
- Bố cục văn bản;
- Tại sao NDVB là bức thư người bố
gửi cho con nhưng nhan đề lấy tên “Mẹ
tôi ” nhân vật tôi là người kể lại nội
dung bức thư đề cập đến chuyện xảy ra
giữa bố – con hay
mẹ –con? mục đích bức thư nhằm nói
về bản thân bố hay mẹ của En ri cô?
Bức thư nhấn mạnh đến vai trò cuả
người nào trong gia đình?
- Vì sao bố En ri lại viết thư
Nghiã của cụm từ “ thiếu lễ độ” En ri
cô kể lại tâm trạng của mình khi đọc
I/ Tiếp xúc văn bản:
1, Đọc, tóm tắt văn bản
2, Tìm hiểu chú thích:
* Et- môn đô đơ- At-mi-xi tên tuổi của ông đã trở thành bất tử qua tác phẩm “Những tấm lòng cao cả’’
- Chú thích: 7,8,9,10
3, Bố cục : 2 phần
P1: Từ đầu đến vô cùng: Vì sao bố phải viết thư
P2 Còn lại: Nội dung bức thư>
II/ Phân tích văn bản
1, Phần 1: Lý do viết thư
- Nhan đề ( Tác giả đặt phù hợp) Đây là trang nhật ký của En-ri-co-ghico ( kể lại việc mình phạm lỗi, kể lại thái độ của
bố trước khi viết thư ghi lại bức thư của bố )
- Nội dung thư đề cập chuyện xảy ra giữa mẹ – con nhấn mạnh công lao, sự hy sinh, vai trò của người mẹ con trong gia đình
* Lý do viết thư
…“ khi nói với mẹ tôi nhớ… lời thiếu lễ độ ”
Viết thư để cảnh cáo
Trang 13thư bố như thấ nào?
- Tại sao En ri cô lại có tâm trạng “xúc
động” đến vậy ( Thái độ dạy bảo
nghiêm khắc của bố và En ri cô nhận rõ
tình yêu, sự hy sinh thiêng liêng cao cả
của mẹ thấy lỗi lầm của mình)
- Nhận xét gì về cách xưng hô của bố
với con trong thư ? Thấy đựơc điều gì
?Có tác dụng như thế nào trong việc
giáo dục con ?
- Tuy rất yêu thương con nhưng trước
sai lầm của con, bố En ri đã có thái độ
như thế nào?( buồn bã, tức giận) Tìm
chi tiết?
-Cảnh cáo gay gắt sự hỗn láo của con
- Tìm những chi tiết trong bài nói về
hình ảnh người mẹ? ( Cổ ngữ có câu: “
Mẫu tử tình thâm” Đứa con là hạt máu
cắn đội của mẹ,
Tìm những câu thơ văn nói về tình
cảm mẹ con?
( GV đọc và bình đoạn văn về nỗi bất
hạnhcủa co khi không còn mẹ)
- Qua bức thư người bố gửi cho con,
người đọc thấy hiện lên hình ảnh người
mẹ như thế nào?
( Qua đó khiến cho lời khuyên con
càng thám thía, sâu xa)
- Lý do En ri cô xúc động khi đọc thư
- Tâm trạng xúc động vô cùng
2, Nội dung bức thư:
* Thái độ dạy bảo nghiêm khắc của bố
- Ông rát yêu con qua giọng thư trìu mến, nhiều lần nhắc tên con qua việc làm từ “ ạ! Này ! Rằng! ”
Lời giáo huấn thâm sâu tâm hồn con làm em
“xúc động vô cùng”
Trước sự sai trái của con
“ Như một nhát dao đâm vào tim- buồn đau đớn” Bố không thể nén được cơn tức giận đối với con Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư? Thà rằng không có con còn hơn Con phải xin lỗi mẹ…
Thái độ buồn bã tức giận, đau đớn cương quyết, nghiêm khắc, hiểu, yêu thương và tôn trọng vợ
* Hình ảnh của người mẹ:
“ Thức suốt đêm….cúi mình trông chừng, quằn quại nỗi sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con”
Sẵn sàng bỏ hết 1 năm HP để tránh cho con 1 giờ đau đớn”đi ăn xin để nuôi con, hy sinh tính mạng để cứu con chỉ cho con nỗi bất hạnh khi không có mẹ
Hình tượng người mẹ cao cả, lớn lao về đức
hy sinh và tình yêu thương mênh mông
Khuyên bảo thấm thía Tình yêu thương cha
mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả gốc của đạo làm con
“Thật đáng xấu hổ và nhục nhã” kẻ bất