Nhấn mạnh sự trùng điệp của những con đèo nối tiếp nhau Bài tập 4 : Đoạn văn hs Bài tập 4 : Yêu cầu hs viết - Hs làm theo hướng dẫn viết có sử dụng điệp ngữ.. văn có sử dụng điệp ngữ và [r]
Trang 1Tuần: 16
Tiết : 31,32 Ngày dạy:18/12/2008
ÔN TẬP VĂN BIỂU CẢM
A Mục tiêu yêu cầu :
Gv cần giúp hs đạt được :
- Ôn tập những đặc điểm quan trọng nhất về lý thuyết văn biểu cảm
- Phân biệt được văn tự sự, miêu tả với yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm
- Cách lập ý và lập dàn ý cho một đề văn biểu cảm
- Cách diễn đạt trong văn biểu cảm
B Chuẩn bị :
- Gv : Giáo án , Sgk …
- Hs : Chuẩn bị trước bài ở nhà, sgk,…
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ : (1’)
- Gv kiểm tra sự chuẩn bị của hs
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài : (1’)
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Hướng dẫn hs tìm hiểu câu hỏi sgk A Lý thuyết: I Phân biệt văn miêu
tả và văn biểu cảm
- Gv cho hs tự đọc lại các
bài văn
Em hãy cho biết văn
miêu tả và văn biểu cảm
khác nhau như thế nào ?
- Văn bản thường sử dụng
các biện pháp tu từ, ẩn dụ,
nhân hoá ….
- Hs đọc các nội dung gv yêu cầu
+ Văn miêu tả : Tái hiện lại đối tượng cho người
ta cảm nhận được nó
+ Văn biểu cảm : Mượn đối tượng để nói lên suy nghĩ , cảm xúc của mình
- Văn miêu tả : Tái hiện lại đối tượng (người, vật, cảnh vật) cho người ta cảm nhận được nó
- Văn biểu cảm : Mượn đối tượng để nói lên suy nghĩ , cảm xúc của mình
Hoạt động 2 : Hướng dẫn hs phân biệt sự khác nhau
giữa văn biểu cảm và văn tự sự
II Phân biệt văn biểu cảm với văn tự sự
- Gọi hs đọc lại văn bản
kẹo mầm (bài 11)
Em hãy cho biết văn
biểu cảm khác văn tự sự ở
điểm nào ?
- Hs đọc + Tự sự : Kể có đầu, có đuôi
+ Biểu cảm : Yếu tố tự sự
- Tự sự : Kể có đầu, có đuôi
- Biểu cảm : Yếu tố tự sự làm nền để nói lên cảm xúc qua sự việc
Trang 2- Gv nhấn mạnh : Yếu tố tự
sự trong văn biểu cảm
thường là nhớ lại sự
viểctong quá khứ, những sự
việc để lại ấn tượng sâu
đậm chứ không đi sâu vào
nguyên nhân kết quả
làm nền để nói lên cảm xúc qua sự việc
Hoạt động 3 : Tìm hiểu vai trò của yếu tố tự sự và
miêu tả trong văn biểu cảm
III Vai trò của tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm
Tự sự và miêu tả trong
văn biểu cảm đóng vai trò
gì ?
Chúng thực hiện nhiệm
vụ biểu cảm như thế nào?
- Gv phân tích cụ thể trong
văn bản kẹo mầm cho hs
hiểu rõ hơn
- Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm đóng vai trò làm giá đỡ cho tình cảm, cảm xúc của tác giả được bộc lộ
- Thiếu tự sự, miêu tả thì tình cảm mơ hồ, không thể hiện cụ thể, bởi vì tình cảm, cảm xúc của con người nảy sinh từ sự việc, cảnh vật cụ thể
- Tự sự và miêu tả thường không thể thiếu trong văn biểu cảm, nó là cái cớ, là giá đỡ cho tác giả bộc lộ cảm xúc, tình cảm.
- Thiếu tự sự, miêu tả thì tình cảm mơ hồ, không thể hiện cụ thể
Hoạt động 4: Hướng dẫn cho hs tìm ý cho đề văn cụ
thể
IV Các bước của bài văn biểu cảm
Em hãy nhắc lại các
bước để thực hiện một bài
văn biểu cảm ?
Em hãy tìm ý cho một
đề văn sau : Cảm nghĩ mùa
xuân ?
- Gv : Đối với đề văn trên
ta thấy cảm nghĩ mùa xuân
phải bắt đầu từ ý nghĩa của
mùa xuân đối với con
người
Vậy có thể tìm được
những ý nghĩa gì ?
- Gv kết luận
+Tìm hiểu đề và tìm ý + Lập dàn ý
+ Viết bài + Đọc và sửa chữa
- Hs thảo luận và trả lời.
Các nhóm khác nhận xét
1 Tìm hiểu đề và tìm ý
2 Lập dàn bài
3 Viết bài
4 Đọc lại và sửa chữa VD: Tìm ý cho đề văn
“Cảm nghĩ mùa xuân”
- Mùa xuân đem lại cho mỗi người một tuổi trong đời.
- Đối với thiếu nhi mùa xuân là mùa đánh dấu sự trưởng thành
- Mùa xuân là mùa đâm chồi, nảy lộc của thực vật, là mùa sinh sôi của muôn loài
- Mùa xuân là mùa mở
Trang 3đầu cho 1năm, mở đầu cho một kế hoạch, một
dự định
Suy nghĩ về mình và
về mọi người xung quanh
Hoạt động 5 : Tìm hiểu các biện pháp tư từ thường
sử dụng trong văn biểu cảm :
V Các biện pháp tư từ thường sử dụng trong văn biểu cảm :
Bài văn biểu cảm
thường sử dụng các biện
pháp tu từ gì ?
Người ta nói ngôn ngữ
văn biểu cảm gần với thơ,
em có đồng ý không? Vì
sao ?
GV hướng dẫn HS phát
biểu cảm nghĩ về một số
tác phẩm văn học
GV phân nhóm cho HS
thảo luận và phát biểu
trong nhóm theo đề.
GV nhận xét chung và lưu
ý HS cách diễn đạt và tư
thế trình bày trước lớp, chú
ý từ, câu, ngữ pháp,…
+ So sánh, ẩn dụ, nhân hoá, điệp ngữ …
+ Ngôn ngữ biểu cảm gần với ngôn ngữ thơ, Vì
nó có mục đích biểu cảm như thơ
+ Trong cách biểu cảm trực tiếp, người viết sử dụng ngôi thứ nhất (tôi,
em, chúng em …) trực tiếp bộc lộ cảm xúc của mình trong lời than, lời nhắn, lời hô …
+ Trong cách biểu cảm gián tiếp tình cảm ẩn dụ trong các hình ảnh
HS phát biểu cảm nghĩ về một số tác phẩm văn học
HS thảo luận nhóm theo yêu cầu của GV
Đại diện nhóm trình bày trước lớp, HS trong lớp nhận xét, bổ sung
HS lưu ý sửa chữa.
- So sánh, ẩn dụ, nhân hoá, điệp ngữ …
- Ngôn ngữ biểu cảm gần với ngôn ngữ thơ, Vì nó
có mục đích biểu cảm như thơ
B Luyện tập:
1 Phát biểu cảm nghĩ về
bài thơ: Bài ca nhà tranh
bị gió thu phá.
2 Phát biểu cảm nghĩ về tình bà cháu trong bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt.
3 Phát biểu cảm nghĩ về bài thoe Cảnh khuya và rằm tháng giêng của Hồ Chí Minh.
4.Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh của Lý Bạch.
3) Củng cố- dặn dò : (2’)
- Nhấn mạnh lại các nội dung của bài và hd HS về nhà tiếp tục thực hiện
4) Đánh giá tiết học : (1’
Trang 4Tuần 14 Ngày soạn : / / 200 Tiết: 27,28 Ngày dạy : / / 200
ÔN TẬP VỀ ĐIỆP NGỮ
A Mục tiêu yêu cầu :
Giúp hs củng cố và nắm vững kiến thức về điệp ngữ
Giáo dục ý thức học tập của hs
B Chuẩn bị :
- Gv : Giáo án , Sgk …
- Hs : Xem kĩ trước bài ở nhà …
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
I Ổn định tổ chức : 1’
II Kiểm tra bài cũ :
Lồng ghép vào phần bài học
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài :1’
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
I Ôn tập lí thuyết:
1 Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
35’ Hoạt động 1 : Hướng dẫn
hs ôn tập phần lí thuyết đã
học:
Nhắc lại khái niệm điệp
ngữ và tác dụng của điệp
ngữ?
Lấy ví dụ về phép điệp
ngữ đã học và nêu rõ tác
dụng của điệp ngữ trong ví
dụ vừa tìm được?
nêu tác dụng của điệp
ngữ?
( Điệp ngữ có thể được sử
dụng rộng rãi trong thơ,
văn xuôi Nhưng mang một
giá trị ý nghĩa chân chính
chứ không phải là một cách
lặp từ rờm rà và tối ý )
- Gv lấy vd ở phần bài tập
minh hoạ cho hs
Có mấy dạng điệp ngữ?
Lấy ví dụ ở mỗi loại?
- HS nhớ lại và trả lời câu hỏi theo yêu cầu.
- HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS lấy ví dụ, HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS nêu tác dụng của điệp ngữ HS khác nhận xét, bổ sung.
- HS trả lời và HS khác nhận xét, bổ sung.
2 Các dạng điệp ngữ :
1 Điệp ngữ cách
quãng :
2 Điệp ngữ nối tiếp :
Trang 53 Điệp ngữ chuyển
tiếp (điệp ngữ vòng)
49’ Hoạt động 2 : Hướng dẫn
hs làm bài tập :
Bài tập 1 : Tìm điệp ngữ
và cho biết kiểu điệp ngữ
nào được dùng trong đoạn
thơ sau?
- Gv hướng dẫn hs làm
bài.
Bài tập 2: Gạch chân điệp
ngữ trong câu văn sau và
cho biết đó là dạng điệp
ngữ gì?
- Gv hướng dẫn hs làm
bài.
Bài tập 3: Cách dùng điệp
ngữ trong câu thơ sau có ý
nghĩa gì?
- Gv hướng dẫn hs làm
bài.
Bài tập 4 : Yêu cầu hs viết
văn có sử dụng điệp ngữ và
nhận xét lẫn nhau
- Gv theo dõi nhận xét
chung
- Hs làm theo hướng dẫn của gv và sgk
- Hs làm theo hướng dẫn của gv và sgk
- Hs làm theo hướng dẫn của gv và sgk
- Hs làm theo hướng dẫn của gv và sgk
- Hs tiến hành viết -Các hs nhận xét lẫn nhau
- Hs lắng nghe và rút kinh nghiệm
- về nhà viết lại
II Luyện tập :
Bài tập 1 :
Hoa dãi nguyệt, nguyệt in một tấm,
Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông.
Nguyệt hoa hoa nguyệt trùng trùng,
Trước hoa dưới nguyêt trong lòng xiết đau.
(ĐN nối tiếp)
Bài tập 2 :
Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí đó không bao giờ thay đổi.
Bài tập 3 :
Một đèo…một đèo…lại một đèo
Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo.
(Nhấn mạnh sự trùng điệp của những con đèo nối tiếp nhau)
Bài tập 4 : Đoạn văn hs
viết có sử dụng điệp ngữ
3) Củng cố :2’
Gv nhấn mạnh lại các nội dung ;
+ Điệp ngữ, tác dụng của điệp ngữ + Các dạng điệp ngữ
4) Đánh giá tiết học :1’
5) Dặn dò :1’
Về nhà ôn tập kĩ phân bài đã học.
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :
Trang 6Tuần: 15 Ngày soạn : / / 200 Tiết: 29,30 Ngày dạy : / / 200
PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC
A Mục tiêu yêu cầu :
Giúp hs :
- Củng cố về cách làm bài văn PBCN về tác phẩm văn học
- Luyện tập phát biểu miệng trước tập thể, bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ về tác phẩm văn học
- Giáo dục ý thức học tập cho hs
B Chuẩn bị :
- Gv : Giáo án , Sgk …
- Hs : Bài cũ + Bài mới …
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ :
Không kiểm tra
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài : (1’)
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
35’ Hoạt động 1 : Gv HD HS
lập dàn ý cho bài phát
biểu :
GV chia nhóm cho HS thảo
luận thực hiện theo nhóm.
Mỗi nhóm lập dàn ý cho
một đề.
GV theo dõi và hướng dẫn
Hs thực hiện.
- Hs lập dàn ý cho bài phát biểu trong vở hoặc giấy nháp theo nhóm.
I Lập dàn ý cho bài phát biểu:
- Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ: Sông núi nước Nam
- Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ: Bánh trôi nước
- Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ: Qua đèo Ngang
- Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ: Bạn đến chơi nhà
20’ Hoạt động 2 : Gv chia tổ
hs , theo dõi hs tập phát
biểu :
- Gv lưu ý hs : Cần có nghi
thức thưa gởi , Có thể sử
dụng hình thức nói có lợi
thế (câu ngắn, nhắc lại chủ
- Chia nhóm tập phát biểu
II Thực hành trên lớp :
1) Luyện nói trong nhóm.
Trang 7
ngữ , dùng “nó” để thay thế
…)
- Tự hỏi, tự trả lời …
- Cử chỉ, điệu bộ …
- Cảm xúc phát biểu rõ
ràng mạch lạc, giọng nói
cảm xúc, tự nhiên
27’ Hoạt động 3 : Gv cho một
vài hs ở mỗi nhóm luyện
nói trước lớp
Gv nhận xét, tổng kết
- Hs luyện nói
- Hs khác nhận xét, bổ sung
2) Luyện nói trước lớp
3) Củng cố :(4’)
Nhận xét chung về tiết luyện nói :
- Luyện nói theo nhóm
- Luyện nói trước lớp.
- Gv có thể ghi nhận những hs có biểu hiện tích cực, bài nói tốt, ghi điểm
4) Đánh giá tiết học: (1’)
5) Dặn dò : (1’)
Về nhà tập phát biểu về những tác phẩm văn học mà em yêu thích.
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :
Trang 8Tuần: 17 Ngày soạn : / / 200
Tiết : 33,34 Ngày dạy : / / 200
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG TỪ
A Mục tiêu yêu cầu :
Giúp học sinh :
- Nhận biết được các lỗi trong bài kiểm tra của mình
- Rèn luyện kỹ năng viết đúng chính tả, cách viết văn logích, mạch lạc
- Giáo dục ý thức học tập, yêu thích môn học, giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt
B Chuẩn bị :
- Gv : Giáo án , Sgk …
- Hs : đem tất cả các bài kiểm tra làm văn …
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
I Ổn định tổ chức :1’
II Kiểm tra bài cũ :Không kiểm tra
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài :1’
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
Hoạt động 1 : Gv phát bài văn số 3 cho hs và yêu cầu hs thực hiện
theo yêu cầu :kẻ bảng, ghi lại những từ đã dùng sai và nêu cách sửa trong các bài làm văn của mình
Mẫu
- Gv hướng dẫn : Em tự lấy bút bi đỏ hoặc bút dù gạch chân dưới những lỗi sai, liệt kê những lỗi sai vào trong vở và nêu cách sửa
Hoạt động 2 : Gv cho hs đọc bài chéo với nhau giữa các bạn cùng
bàn, nhận xét các trường hợp dùng không đúng nghĩa, không đúng tính chất ngữ pháp, không đúng sắc thái biểu cảm và không hợp với tình huống giao tiếp
* Những trường hợp khó hs có thể hỏi GV
Hoạt động 3 : GV yêu cầu HS làm bài tập 3:
Mẩu chuyện sau có 15 từ viết sai chính tả Em hãy gạch chân các từ đó và nêu cách sửa
Trang 9CÂY THÔNG NON
Một cây thông con sinh sắn mọc giữa rừng Nó thấy các cây to quanh
nó được tiều phu đốn mang đi nhưng nó còn nhỏ không ai buồn ngó ngàng tới Rất xốt ruột, nó luôn lẩm bẩm:
- Mong sao họ đốn mình để mình biết họ dùng thông làm gì
Chị Cò biết nhiều điều bảo cây thông non:
- Có thể để đóng tàu
- Thế thì tuyệt! Được ngao du trên biển, được xem các xứ xở xa lạ… Nhưng một hôm, cây thông con thấy các bác tiều phu trặt đến những cây thông bé như mình Nó hỏi chị Cò:
- Thế họ cũng đóng tàu bằng những cây thông kích thước nhỏ ư?
- Không, những cây thông nhỏ họ dùng làm cây thông Nô-en Nô-en là ngày hội lớn nhất trong năm Người ta trặt những cây thông để chang chí nhà Họ sẽ cheo lên cây các dây hoa, quả cầu đủ màu sắc, cả những ngọn nến nữa
Thông non mơ thấy nó cũng được chọn cho tết Nô-en Năm sau nó vui mừng chông thấy đám tiều phu tiến về phía nó Họ chặt và đem nó ra tỉnh Thông non thấy mình đứng giữa một phòng khách đẹp đẽ, sáng chưng, trang hoàng rực rỡ Đây là cây No-en đẹp nhất gia đình chưa từng có Cây thông non là chung tâm của ngày hội Tất cả mọi người ngắm nhìn, xờ tay
và ngồi dưới gốc của nó Nhưng đến giờ nhận quà Giáng xinh, bọn trẻ quên ngay cây thông non Nó cũng chẳng tiếc gì vì nó đã được hưởng đêm hội vui vẻ
Khi lễ Nô-en đã qua, cây thông non dũng cảm dực cháy trong bếp lò, xưởi
ấm cho mọi người trong những buổi tối mùa đông lạnh giá
(Theo Truyện cổ An-đéc-xen)
3) Củng cố :
- Gv nhận xét chung về cách sử dụng từ của hs qua bài kiểm tra
4) Đánh giá tiết học :
Gv nhận xét, tiết học
5) Dặn dò :
- Tự sửa chữa, uốn nắn những lỗi chính tả thường mắc phải, tạo thói quen viết đúng chính tả, dùng từ đúng nghĩa, đúng sắc thái biểu cảm
- Thường xuyên bồi dưỡng vốn từ vựng TV bằng cách tham khảo từ điển TV, đọc nhiều sách báo
- Soạn bài ôn tập tác phẩm trữ tình
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :
Trang 10Tuần: 18 Ngày soạn : / / 2008
Tiết : 35,36 Ngày dạy : / / 2008
ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
A Mục tiêu yêu cầu :
Giúp học sinh : Củng cố những kỹ năng cơ bản phân tích và cảm thụ tác
phẩm trữ tình
B Chuẩn bị :
- Gv : Giáo án , Sgk, tài liệu tham khảo …
- Hs : chuẩn bị trước bài ôn tập ở nhà
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình lên lớp :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ : (2’)
Kiểm tra sự chuẩn bị của hs
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài : (1’)
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
t/g Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung
10’ Hoạt động 1: Hướng dẫn hs ôn tập lại tên tác
phẩm, tác giả đã học về tác phẩm trữ tình
I Những tác phẩm trữ tình đã học :
- Gv treo bảng phụ 01 lên
bảng, yêu cầu hs thảo
luận điền cột tác giả ứng
với tác phẩm
- Hs nhớ lại và thực hiện theo yêu cầu của giáo viên
Như bảng kiến thức
01 sau