Hãy kể tên các nhân vật, sự việc trong văn bản “ cuộc chia tay của những con búp bê” và cho biết các sự việc và nhân vật trong truyện có xoay quanh một sự việc chính không.. đó là sự việ[r]
Trang 1Ngày soạn: 22/08/2012
Tuần : 2, tiết PPCT: 05+06
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
(Khánh Hoài)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp HS thấy được:
- Hoàn cảnh éo le và tình cảm, tâm trạng của các nhân vật trong truyện
- Nhận ra được cách kể chuyện rất chân thật và cảm động của tác giả
2 Kĩ năng:
- Đọc hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật
- Kể và tóm tắt truyện
3 Giáo dục;
- Biết thông cảm, chia sẻ với những nguời không may rơi vào hoàn cảnh éo le, đáng thương
II Chuẩn bị :
- Thầy : Nghiên cứu SGK, SGV, đọc tài liệu tham khảo
- Trò : Học bài cũ, soạn bài mới đầy đủ
III Tổ chức các hoạt động dạy – học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ :
? Hãy trình bày tâm trạng của người mẹ vào đêm trước ngày khai trường của con?
1 Bài mới:
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Đọc – hiểu vb
? Em biết gì về tác giả của văn bản
? Nêu thể loại và kiểu văn bản của
tác phẩm
? Nêu xuất xứ văn bản ?
- GV cung cấp cho HS một số thông
tin về tác giả và xuất xứ của tác
phẩm
* Hướng dẫn HS đọc tác phẩm, tìm
hiểu chú thích
- Gọi HS đọc văn bản, nhận xét cách
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: SGK.
2 Tác phẩm.
- Xuất xứ ( SGK )
- Thể loại: Truyện ngắn
- Kiểu văn bản: Tự sự + biểu cảm
- Bố cục : 3 phần
Trang 2đọc của bạn.
? Nêu các sự việc chính trong truyện
từ đó xác định bố cục của truyện
? Truyện viết về ai, về việc gì ? Ai
là nhân vật chính trong truyện ?
? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy
? Tác dụng ?
- Gv phân tích sâu tác dụng của ngôi
kể này đối với việc thể hiện nội
dung
Hoạt động 2
? Tìm các chi tiết miêu tả tình cảm
của 2 anh em Thành và Thuỷ ?
- Gv dẫn dắt để HS tìm chi tiết
? Cử chỉ Thuỷ để lại con búp bê em
nhỏ cho anh và những lời dặn búp bê
có làm em xúc động không? tại sao?
? Qua đó ta thấy được tình cảm gì
của 2 anh em
- GV nhấn mạnh tình cảm gắn bó của
2 anh em
? Búp bê có ý nghĩa như thế nào
trong cuộc sống của 2 anh em Thành
và Thuỷ ?
? Vì sao 2 anh em phải chia búp bê
ra ?
? Cuộc chia tay búp bê diễn ra như
thế nào ?
- Gv dẫn dắt để HS tìm các chi tiết
? Lời nói và hành động của Thuỷ khi
thấy anh chia 2 con búp bê ra 2 bên
có gì mâu thuẫn ?
- Phân tích sâu mâu thuẫn trong lòng
bé Thuỷ
? Theo em có cách nào giải quyết
II Phân tích.
1 Tình cảm của hai anh em.
- Hai anh em rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ, quan tâm tới nhau
2 Cuộc chia búp bê.
- Nghệ thuật: Miêu tả diễn biến tâm lí mhân vật chân thật, sâu sắc
- Nội dung:
+ Tâm trạng buồn khổ, đau xót, bất lực của 2 anh em
+ Tình anh em keo sơn, bền chặt.Tấm lòng nhân hậu trong
Trang 3được mâu thuẫn ấy không ?
? Hình ảnh 2 con búp bê đứng cạnh
nhau có ý nghĩa gì ?
? Từ sự phân tích trên, em có nhận
xét gì về tình cảm anh em Thành và
Thuỷ ?
TIẾT 2
? Tìm các chi tiết thể hiện rõ nhất
tâm trạng của : Thuỷ ? Cô giáo ?
Bạn bè ? khi Thuỷ đến chia tay lớp
học
- Gv hướng dẫn HS tìm nhanh các
chi tiết
? Chi tiết nào trong cuộc chia tay của
Thuỷ với lớp học làm cô giáo bàng
hoàng và khiến em cảm động nhất?
Vì sao?
- Giaó viên liên hệ về quyền trẻ em
? Cảm nghĩ của em trước cuộc chia
tay đầy nước mắt này?
- Giáo viên kết hợp giáo dục tình
cảm, đạo đức cho học sinh
? Tại sao khi ra khỏi trường , Thành
lại kinh ngạc khi thấy mọi người vẫn
đi lại bình thường…
- Giáo viên phân tích, bình chi tiết
này
? Giây phút chia tay của 2 anh em đã
diễn ra như thế nào ?
- Gợi ý: đọc đoạn cuối và tìm chi tiết
? Tác giả đã dùng biện pháp nghệ
thuật gì để tái hiện lại điều đó?
? Qua đó ta thấy tâm trạng của 2 anh
em trong cuộc chia tay như thế nào?
- Gv nhấn mạnh nỗi đau tột độ của 2
sáng, vị tha của hai em bé
3 Cuộc chia tay với lớp học
- NT : miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật
- ND : đây là cuộc chia tay thấm đầy nước mắt
4 Cuộc chia tay của hai anh em.
- Nghệ thuật : Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật
- Nội dung : Tâm trạng đau xót tột
độ , lưu luyến không muốn rời xa nhau
Trang 4anh em.
- Giáo viên liên hệ môi trường gia
đình và sự ảnh hưởng đến trẻ em
Hoạt động 3 :Tổng kết
? Hãy tóm tắt những nét chính về nội
dung và nghệ thuật của văn bản?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
- GV nhấn mạnh nội dung cơ bản của
bài
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật
- Kể chuyện bằng nghệ thuật miêu
tả tâm lý nvật, tả cảnh vật xung quanh , ngôi kể thứ nhất
- Lời kể chân thành, giản dị, phù hợp với tâm trạng nvật
2 Nội dung :SGK 3.Ghi nhớ.SGK T27
4 Củng cố:
? Em sẽ làm gì nếu phải chứng kiến cuộc chia tay đầy nước mắt của Thuỷ với lớp học?
? Câu chuyện chia tay buồn bã nhưng ám áp tình anh em ruột thịt Điều đó gợi
cho em suy nghĩ gì về tình anh em ruột thịt của con người?
5 Dặn dò:
- Đọc phần đọc thêm trong SGK
- Hoàn chỉnh 2 câu hỏi trên
- Nắm được nội dung cơ bản của bài
- Soạn “Bố cục trong VB”
IV.Rút kinh nghiệm.
………
………
………
Ngày soạn: 22/08/2012
Tuần : 2, tiết PPCT: 07
BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp HS.
- Có những hiểu biết về tầm quan trọng của bố cục trong văn bản
Trang 5- Thế nào là bố cục rành mạch và hợp lí để bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch, hợp lí trong bài làm của mình
2 Kĩ năng:
- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản cụ thể
3 Giáo dục: Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản.
II Chuẩn bị:
- Thầy : Bảng phụ, Văn bản mẫu
- Trò : Học bài cũ, soạn bài mới
III Tổ chức các hoạt động dạy – học
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ :
? Liên kết là gì? Làm thế nào để văn bản có tính liên kết?
3 Bài mới
Hoạt động 1
? Nêu nội dung chính của một lá
đơn xin nghỉ học ?
? Các trình tự trên có thể đảo lộn
được không? Vì sao ?
* GV: Sự sắp đặt nội dung các
phần trong văn bản theo một
trình tự hợp lý được gọi là bố
cục
? Bố cục trong văn bản là gì ?
? Vì sao khi xây dựng VB cần
phải quan tâm đến bố cục ?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ 1
SGK T30
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1
- Yêu cầu học sinh thi theo bàn
* Chốt lại nội dung mục một
I Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản
1 Bố cục của văn bản
- Bố cục là sự bố trí, sắp xếp các phần, đoạn theo một trình tự, một
hệ thống rành mạch và hợp lí
* Ghi nhớ: SGK/30
Trang 6- Gọi HS đọc 2 ví dụ trong SGK
T29
? Câu chuyện trên đã có bố cục
chưa?
? Bản kể trong ngữ văn 6 và bản
kể ví dụ có những câu văn về cơ
bản là giống nhau, nhưng tại sao
bản kể ví dụ lại khó nắm được
trong đó nói chuyện gì ?
- GV gợi ý: Gồm mấy đoạn ?
Các câu văn có tập trung quanh
một ý lớn không ? ý đoạn này có
phân biệt được với ý đoạn kia
không ?
> Muốn được tiếp nhận dễ
dàng thì các đoạn trong VB phải
rõ ràng, bố cục phải rành mạch
- Gọi HS đọc ví dụ
? Cách kể chuyện trên bất hợp lý
ở chỗ nào?
? Hãy sắp xếp lại bố cục truyện ?
? Nêu các điều kiện để bố cục
được rành mạch và hợp lý ?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
? Một bài văn em viết thường
gồm có mấy phần?
? Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần
mở bài, thân bài, kết bài trong
VB miêu tả và tự sự ?
? Có cần phân biệt rõ ràng nhiệm
vụ của mỗi phần không ? vì sao
?
- GV chốt ý: Kiểu văn bản nào
2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
- Bố cục cần phải rõ ràng từng phần, từng đoạn và phải thống nhất với nhau
- Bố cục phải hợp lí để giúp cho văn bản đạt mức cao nhất mục đích giao tiếp mà người tạo lập đặt ra
* Ghi nhớ 2 SGK /30
3 Các phần của bố cục.
Trang 7cũng có 3 phần với những nhiệm
vụ cụ thể, rõ ràng
? Có bạn cho rằng : phần MB chỉ
là sự tóm tắt, rút gọn của phần
thân bài, còn phần kết bài chẳng
qua chỉ là sự lặp lại 1 lần nữa
của mở bài, nói như vậy có đúng
không ? Vì sao ?
? Có phải cứ chia văn bản thành
3 phần là bố cục của nó sẽ tự
nhiên trở nên rành mạch và hợp
lí không? cho VD
? Có phải văn bản nào cũng có
bố cục 3 phần không?
? Văn bản thường có mấy phần?
* Gọi HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3 : Luyện tập
? Ghi lại bố cục của truyện
“Cuộc chia tay của những con
búp bê”?
- Gợi ý: HS dựa vào việc phân
tích ở tiết trước
- Yêu cầu HS thảo luận theo bàn,
cử đại diện trình bày
? Bố cục của bản báo cáo đã rành
mạch và hợp lý chưa ? vì sao ?
- Gợi ý: Cần đọc kĩ yêu cầu của
đề xem nội dung đã đủ chưa, sát
yêu cầu chưa
- Bố cục thường có 3 phần :
Mở bài, thân bài, kết bài
- Ghi nhớ 3 SGK /30
II Luyện tập
Bài tập 2 ( SGK trang 30)
Gồm 4 phần:
- Tâm trạng anh em Thành, Thuỷ mới thức dậy vào buổi sáng
- Hai anh em chia đồ chơi
- hai anh em chia tay cô giáo
- cảnh chia tay của hai anh em
* Bài tập 3 (SGK trang 30)
Bố cục chưa rành mạch và hợp
lý Các điểm 1, 2, 3 ở phần thân bài mới chỉ kể lại việc học tốt chứ chưa trình bày kinh nghiệm học tốt (4) lại không nói về vấn đề học tập
4 Củng cố:
? Tìm bố cục của văn bản “ Cổng trường mở ra”?
Trang 85 Dặn dò:
- Học thuộc ghi nhớ SGK
- Hoàn chỉnh các bài tập
- Chuẩn bị bài : Mạch lạc trong văn bản
IV.Rút kinh nghiệm.
………
………
………
_
Ngày soạn: 22/08/2012
Tuần : 2, tiết PPCT: 08
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn
2 Kĩ năng: Rèn kỹ năng nói, viết mạch lạc.
3 Giáo dục: ý thức tạo tính mạch lạc trong các bài tập làm văn.
II Chuẩn bị :
- Thầy: Văn bản mẫu, bảng phụ
- Trò : Học bài cũ, chuẩn bị bài mới
III Tổ chức các hoạt động dạy – học
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Bố cục của văn bản là gì ? Những yêu cầu về bố cục trong văn bản ?
3 Bài mới :
Hoạt động 1
- Gọi học sinh đọc phần 1 trong
SGK
? Xác định tính chất của mạch lạc:
- Trôi chảy thành dòng, mạch
I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản.
1 Mạch lạc trong văn bản
- Văn bản cần phải mạch lạc: Mạch lạc là
Trang 9- Tuần tự đi khắp các phần các
đoạn trong văn bản
- Thông suốt, liên tục, không đứt
đoạn
? Có ý kiến cho rằng: Trong văn
bản, mạch lạc là sự tiếp nối của
các câu, các ý theo một trình tự
hợp lí Em có tán thành ý kiến đó
không? tại sao?
- Giáo viên thống nhất các ý kiến
và kết luận
? Em hiểu thế nào là mạch lạc?
? Hãy kể tên các nhân vật, sự việc
trong văn bản “ cuộc chia tay của
những con búp bê” và cho biết các
sự việc và nhân vật trong truyện có
xoay quanh một sự việc chính
không? đó là sự việc gì?
? Các từ ngữ: chia tay, chia đồ
chơi, chia ra, chia đi, và một
loạt từ ngữ chi tiết khác biểu thị ý
không muốn phân chia cứ lặp đi
lặp lại Theo em đó có phải là chủ
đề liên kết các sự việc nêu trên
thành một thể thống nhất không?
có thể xem là mạch lạc của văn
bản không ?
- Giáo viên khẳng định ý một
trong phần ghi nhớ, lưu ý học sinh
2 khái niệm đề tài và chủ đề
- gọi học sinh đọc ý 1 trong phần
ghi nhớ
? Trong văn bản có đoạn kể việc
hiện tại, có đoạn kể việc quá khứ,
có đoạn kể việc ở nhà, có đoạn kể
sự tiếp nối của các câu, các ý theo một trình tự hợp lí
2 Các điều kiện để có một văn bản có tính mạch lạc.
- Các phần, các đoạn , các câu trong văn bản đều nói về một đề tài biểu hiện một chủ đề xuyên xuốt
Trang 10truyện ở trường, hôm qua, sáng
nay Cho biết các đoạn ấy được
nối với nhau theo mối liên hệ nào?
? Những mối liên hệ ấy có tự
nhiên và hợp lí không
? Việc đảm bảo cho các tình tiết
trong VB có mối liên hệ thông
suốt như vậy có tác dụng gì?
- Gv nhấn mạnh ý 2 trong phần ghi
nhớ
? Một văn bản có tính mạch lạc là
một VB như thế nào
- Gv khái quát các điều kiện để
một văn bản có tính mạch lạc
* Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Hoạt động 2: Luyện tập.
- Gọi học sinh đọc yêu cầu bài tập
1
- Gv chia lớp thành 3 nhóm mỗi
nhóm làm 1 ý
- gợi ý :
+ chủ đề của mỗi văn bản là gì ?
+ trình tự của các phần, các đoạn
có giúp cho sự thể hiện chủ đề
được liên tục và thông suốt không
- gọi học sinh đọc yêu cầu bài tập
- Các phần, đoạn, câu…tiếp nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lí …
* Ghi nhớ: SGK trang 32
II Luyện tập
* Bài tập 1( SGK trang 33)
a/ - Chủ đề: tâm trạng, thái độ của cha trước lỗi lầm của con
- Chủ đề này xuyên suốt qua các phần của VB
- Các phần được tiếp nối theo trình tự tâm lý: chỉ ra lỗi của E > gợi hình ảnh mẹ
> khuyên con nhận lỗi b/ Chủ đề: Lao động là vàng xuyên suốt bài thơ
- 2 câu đầu: giá trị của lao động
- 14 câu tiếp: hành trình lao động
- 4 câu còn lại: kho vàng đây là sức lao động của con người
c, ý chủ đạo xuyên suốt : sắc vàng trù phú đầm ấm của làng quê vào mùa đông, giữa ngày mùa
* Bài tập 2( SGK trang 33)
ý chủ đạo là xoay quanh cuộc chia tay
Trang 11? Trong truyện “Cuộc chia tay ”
tác giả đã không thuật lại tỉ mỉ
nguyên nhân dẫn đến sự chia tay
của 2 người lớn Theo em như vậy
có làm cho tác phẩm thiếu mạch
lạc không ?
- Gv gợi ý:
+ ý chủ đạo của tác phẩm là gì?
+ nếu thêm vào ý đó có ảnh
hưởng đến mạch truyện không?
- Gv chia lớp thành 4 nhóm, yêu
cầu Hs thảo luận
của 2 đứa trẻ Việc thuật lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của 2 người lớn có thể làm cho ý tứ chủ đạo bị phân tán, không có sự thống nhất, mất đi sự mạch lạc của câu chuyện
4 Củng cố:
- Gv cùng học sinh nhắc lại nội dung cơ bản của bài
- Làm bài tập 1 sách bài tập T17
5 Dặn dò.
- Học thuộc phần ghi nhớ SGK T32
- Tìm hiểu tính mạch lạc của 1 văn bản mà em thích
- Soạn “ Ca dao, dân ca về tình cảm gia đình ”
- Sưu tầm một số câu ca dao về tình cảm gia đình
IV.Rút kinh nghiệm.
………
………
………
Ngày tháng năm 2012
TUẦN : 02