V¨n b¶n nhËt dông lµ nh÷ng v¨n b¶n cã néi dung gÇn gòi, bøc thiết đối với đời sống hiện tại của con người và xã hội như: thiên nhiên, môi trường, dân số… Các văn bản nhật dụng đã học: Cầ[r]
Trang 1Tiết 1: Văn bản: Cổng trường mở ra
(Lý Lan)
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ dành cho con nhân ngày khai '()*
- Thấy (- vai trò lớn lao của nhà '() đối với xã hội và đối với mỗi () *
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm, kể tóm tắt văn bản, nhận diện thể loại,
- Phân tích văn bản qua phân tích diễn biến tâm lý nhân vật
- Biết tích hợp với các kiến thức ở các bài “Mẹ tôi”; “Từ ghép” và
“liên kết trong văn bản”
3 Thái độ:
- Giáo dục lòng (? yêu, kính trọng cha mẹ
- Hình thành động cơ, mục đích học tập đúng đắn, ý thức học tập tích cực
ii chuẩn bị
- Giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án, một số đoạn văn, thơ nói về ngày khai '() tình mẫu tử…
- Học sinh: SGK, bài soạn, một số đoạn văn, thơ, nhạc nói về tình yêu
(? con vô bờ của mẹ
iii Tiến trình hoạt động
1 ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
- Giáo viên: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh về sách, vở
- Nêu yêu cầu, học bài, làm bài của phân môn
- Kiểm tra bài soạn của 02 học sinh
2 Tổ chức dạy học bài mới:
* Giới thiệu bài:
- Trong 7 lần khai giảng đã qua, lần khai giảng nào làm em nhớ nhất? Vì sao?
Trang 2- Em còn nhớ lần khai giảng vào lớp 1 của mình? Ai ( em đến
'()` Các em có biết trong đêm '(0 ngày khai '() vào lớp 1 của mình, bố (mẹ) đã làm gì và nghĩ gì không?
- Bài văn hôm nay sẽ giúp chúng ta thấm thía hơn những suy nghĩ, lo toan và tình cảm sâu sắc của các bậc cha mẹ khi con vào lớp 1
* Hoạt động 1:
- Tác giả bài văn là ai? Hiểu biết của
em về tác giả này?
(Lý Lan là nhà văn nữ đa tài hiện
đang định ( tại Mỹ và đã dịch bộ
truyện HarryPoster nổi tiếng sang
tiếng Việt)
- Giáo viên (0 dẫn đọc và đọc
mẫu
- Gọi 2 - 3 học sinh đọc các đoạn còn
lại
- Q(0 dẫn học sinh nhận xét về
giọng đọc của các bạn
- Giải thích lại bằng lời của mình các
từ: Háo hức, bận tâm, nhạy cảm Đặt
câu với từ “háo hức”
- Văn bản thuộc thể loại gì? Đặc
điểm của thể loại đó?
- Văn bản nhật dụng là gì? kể tên một
số văn bản nhật dụng mà em đã học ở
lớp 6? (Văn bản nhật dụng là những
văn bản có nội dung gần gũi, bức
thiết đối với đời sống hiện tại của con
() và xã hội ( thiên nhiên, môi
'() dân số… Các văn bản nhật
dụng đã học: Cầu Long Biên chứng
nhân lịch sử; Bức ( của thủ lĩnh da
đỏ; Động Phong Nha…).
I Đọc, Tìm hiểu chung
1 Tác giả - tác phẩm:
- Tác giả: Lý Lan
- Tác phẩm: Trích từ Báo “Yêu trẻ”,
số 166 Thành phố Hồ Chí minh
2 Đọc, chú thích:
- Đọc giọng chậm rãi, nhẹ nhàng, tình cảm, sâu lắng
3 Thể loại, phương thức biểu đạt,
bố cục:
- Thể loại: Bút ký có nội dung nhật dụng
- A(? thức biểu đạt: Biểu cảm +
tự sự + miêu tả
- Bố cục: 2 phần.
Trang 3- Văn bản này có thuộc kiểu văn bản
nhật dụng không? vì sao? (Là văn
bản nhật dụng vì đề cập đến quyền
(- đến '() của trẻ em, vấn đề
nhà '() và giáo dục)
- Chia bố cục cho bài văn
* Hoạt động 2:
- Tóm tắt đại ý của bài bằng 1 vài câu
ngắn gọn
(Gợi ý: Bài văn viết về ai? Về việc gì?
=> viết về tâm trạng của mẹ trong
đêm không ngủ '(0 ngày khai
'() đầu tiên của con)
- Tâm trạng của mẹ nảy sinh trong
hoàn cảnh nào?
Thảo luận
- Giáo viên chia lớp làm 2 nhóm:
+ Một nhóm tìm những từ ngữ thể
hiện tâm trạng của con
+ Một nhóm tìm những từ ngữ thể
hiện tâm trạng của mẹ
- Tâm trạng của 2 mẹ con có gì khác
nhau? Nghệ thuật gì (- sử dụng ở
đây?
( +(? phản:
+ Con: Thanh thản, vô (*
+ Mẹ: Thao thức, suy nghĩ triền
miên)
- Tại sao mẹ lại không ngủ (-`
(Không phải mẹ quá lo lắng cho con
vì mọi sự đã (- mẹ chuẩn bị chu
đáo, mẹ cũng rất tin (H ở con Mẹ
không ngủ (- vì mẹ đang sống lại
với những kỷ niệm 2( của chính
mình - mẹ nghĩ đến tuổi thơ, đến thời
+ Tâm trạng của 2 mẹ con trong buổi tối '(0 ngày khai '() (Từ đầu
=> “ngày đầu năm học”)
+ ấn (- tuổi thơ và liên (H của
mẹ (còn lại)
ii Đọc, hiểu chi tiết
1 Thời điểm nảy sinh tâm trạng của mẹ:
Đêm '(0 ngày khai '() vào lớp
1 của con
2 Diễn biến tâm trạng của mẹ:
- Mẹ không ngủ (-*
- Mẹ không tập trung (- vào việc gì
- Tự bảo mình nên đi ngủ sớm
- Mẹ lên () và trằn trọc
- Mẹ xao xuyến, bâng khuâng nghĩ
về ngày khai '() đầu tiên của mình
- Mẹ liên (H đến ngày khai '()
ở Nhật
Trang 4cắp sách, đến ngày khai giảng đầu
tiên của mẹ)
- Từ dấu ấn sâu đậm đó, điều mà mẹ
mong muốn ở đây là gì? (Mẹ muốn
nhẹ nhàng, cẩn thận, tự nhiên ghi vào
lòng con ấn (- sâu sắc về ngày
khai '() đầu tiên)
- Câu nào ở đoạn văn này cho thấy sự
chuyển đổi tâm trạng của mẹ diễn ra
thật tự nhiên? (Câu đầu đoạn)
- ước mong của mẹ khi liên (H
đến ngày khai '() ở Nhật? Tìm
một số từ ghép trong đoạn văn này
- Từ những việc làm, suy nghĩ, trăn
trở của mẹ, em hãy nhận xét về tình
cảm của mẹ đối với con? Em sẽ làm
gì để đền đáp lại những tình cảm đó
của mẹ?
- Tìm câu văn nói lên vai trò, tầm
quan trọng của giáo dục đối với thế
hệ trẻ? (“Ai cũng biết… sau này”).
Thảo luận:
- Kết thúc bài văn, () mẹ nói:
“F(0 qua cánh cổng '() một thế
giới kỳ diệu sẽ mở ra” Em hiểu “thế
giới kỳ diệu đó là gì? (thế giới của
những tri thức mới, đạo đức làm
() M thế giới của tình bạn bè trong
sáng, tình thấy trò cao đẹp; thế giới
đó sẽ chắp cánh cho những (0 mơ
của con (- bay cao, bay xa)
* Hoạt động 3:
- Qua tâm trạng, suy nghĩ của mẹ, em
thấy điều mà tác giả muốn nói ở đây
là gì?
=> Mẹ thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên
=> Tình yêu (? sâu nặng mẹ dành cho con
3 Suy nghĩ của mẹ về ngày mai khi cổng trường mở ra.
- Mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh
(H đến cả 1 thế hệ mai sau
- F(0 qua cánh cổng '() một thế giới kỳ diệu sẽ mở ra
=> Vai trò to lớn của nhà '() đối với mỗi () *
iii Tổng kết
1 Nội dung:
- Tình mẹ (? con sâu nặng
- Vai trò to lớn của nhà '() đối với mỗi () *
2 Nghệ thuật:
- Giọng văn nhỏ nhẹ, tâm tình, sâu lắng
Trang 5- Trong văn bản có phải () mẹ
đang nói với con không? Vậy mẹ
đang tâm sự với ai? Cách viết này có
tác dụng gì? (mẹ đang nói với chính
mình => khắc hoạ (- những tâm (
tình cảm sâu thẳm khó nói bằng
những lời trực tiếp)
- Nhận xét về lời văn, giọng văn của
văn bản
- Lời văn miêu tả, tự sự kết hợp biểu cảm nhuần nhuyễn lay động xúc cảm của () đọc, () nghe
3 Luyện tập, củng cố:
- Q(0 dẫn học sinh làm BT1/9 (Có thể có những ý kiến khác nhau miễn là tập trung vào ý nghĩa của ngày khai '() đầu tiên đối với ký ức học sinh Cần kích thích học sinh phát biểu suy nghĩ và tôn trọng ý kiến của học sinh)
4 Đỏnh giỏ, nhận xột:
- Gấp sách vở, nêu nội dung và nghệ thuật chủ yếu của bài văn? Tìm một số câu thơ, bài hát nói về tình yêu (? con vô bờ của mẹ
- Giáo viên nhận xét giờ học, phê sổ đầu bài
5 Hướng dẫn hoạt động tiếp nối.
- Bài cũ:
+ Đọc lại văn bản, nắm nội dung, nghệ thuật
+ Làm BT2/9 (viết đoạn văn 10-15 câu)
+ Đọc thêm văn bản I+'() học”, suy nghĩ xem bài học thêm giúp cho em điều gì?
- Bài mới:
lời câu hỏi phần đọc - hiểu văn bản, tìm những câu thơ, bài hát về thái độ, tình cảm của con với mẹ)