Hoạt động của thầy Nội dung Hoạt động trò I/ Bố cục HÑ 1:Tìm hieåu boá cuïc trong - Văn bản không thể được vaên baûn: vieát moät caùch tuyø tieän maø phaûi -Em phaûi vieát 1 laù ñôn xin [r]
Trang 1Tuần : 2 Ngày soạn :14/08/09
BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
-Thấy được tầm quan trọng của bố cục trong văn bản
-Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
-Bước đầu xây dựng được bố cục khi tạo lập văn bản có bố cục rành mạch, hợp lí cho các bài làm
B Chuẩn bị:
*Thầy: Bảng phụ.
* Trò: Nghiên cứu bài trước , soạn các câu hỏi có trong bài.
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
* Ổn định :
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
(?) Em hiểu thế nào là liên kết trong văn bản ?
(?) Muốn cho văn bản có tính liên kết thì chúng ta phải sử dụng những phương tiện liên kết nào
? Cho ví dụ minh hoạ
* Giới thiệu bài:
* Từ những ví dụ trong bóng đá,trong chiến đấu…Đặt vấn đề Trong việc tạo lập văn bản, có cần được bố trí,sắp đặt như các vị tướng hay các huấn luyện viên không ?
HĐ 1:Tìm hiểu bố cục trong
văn bản:
-Em phải viết 1 lá đơn xin phép
nghỉ học Hãy cho biết trong lá
đơn ấy , em phải ghi những nội
dung gì ?
- Những nội dung trên được sắp
xếp theo trật tự như thế nào?
- Các trình tự trên cĩ thể đảo lộn
được khơng? vì sao?
*Sự sắp đặt nội dung các phần
trong VB theo 1 trình tự hợp lý
được gọi là bố cục
- Bố cục trong VB là gì?
-Vì sao khi xây dựng VB cần phải
quan tâm đến bố cục?
* Phần chính:
- Đơn gửi ai?
- Ai gửi đơn?
- Lý do gửi đơn?
- Nguyện vọng, yêu cầu
Trật tự : Trước – sau 1 cách hợp
lí, chặt chẽ , rõ rà
- Khơng, vì lá đơn sẽ rất lộn xộn khơng theo một trật tự nhất định
> người đọc khơng hiểu > khơng đạt mục đích giao tiếp
HS đọc ghi nhớ SGK
-Để người đọc hiểu được văn bản
I/ Bố cục
- Văn bản không thể được viết một cách tuỳ tiện mà phải có bố cục rõ rà Bố cục là sự bố trí , sắp xếp các phần , các đoạn theo một trình tự , một hệ thống rành mạch và hợp lí
Trang 2HĐ 2 : Tìm hiểu những yêu
cầu về bố cục trong VB:
Gọi HS đọc VD 1/tr 29
(?) Văn bản trong VD có mấy
đoạn văn ?
(?) Các câu trong mỗi đoạn có
tập trung quanh một ý chung
thống nhất không ? Ý của đoạn
này và đoạn kia có được phân
biệt với nhau không ?
(?) Theo em , để dễ dàng tiếp
nhận ta nên sắp xếp lại ntn cho
rõ ràng , rành mạch ?
(?) Rành mạch có phải là yêu
cầu duy nhất đối với 1 bố cục
không
-GV cho HS đọc vd2
(?) Văn bản gồm mấy đoạn văn
?
(?) Nội dung của mỗi đoạn có
tương đối thống nhất không ?
(?) Vậy, kể theo cách này có quá
thiếu rành mạch không ?
(?) Cách kể như trên bất hợp lí
chổ nào ?
- Gợi ý :
(?) Cách hỏi ấy có nêu bật ý
phê phán không , có làm ta buồn
cười như trong nguyên bản
không ? Tại sao ?
(?) So với nguyên bản thì các
câu các ý ở đây có gì thay đổi
(?) Sự thay đổi đó dẫn đến kết
quả như thế nào ?
(?) Từ đây em rút ra được gì từ
bố cục của văn bản ?
HĐ 3 :Tìm hiểu các phần của
bố cục:
(?) Hãy nêu nhiệm vụ 3 phần :
MB , TB , KB trong văn bản
miêu tả và văn bản tự sự ?
-HS đọc
- 2 đoạn
- Cá nhân : Lộn xộn , khó tiếp nhận
- Sắp xếp lại bố cục VD (Văn bản sách NV6 )
Chưa phải là duy nhất Ngoài ra còn phải phân biệt rạch ròi giữa các nội dung
- Đọc VD 2 (2)
- 2 đoạn -ND tương đối thống nhất:
+ Đoạn 1 : Anh hay khoe , muốn khoe mà khoe chưa được
+ Đoạn 2 : Anh đã khoe được -Không lộn xộn , ý có phân biết tương đối rõ ràng
- Đoạn 2 có sự thay đổi trật tự các sự việc
-Trả lời : Làm mất đi yếu tố bất ngờ , tiếng cười không bật ra mạnh và không tập trung phê phán nhân vật chính nữa
-HS đọc ghi nhớ SGK
+ Văn bản miêu tả :
MB : Giới thiệu đối tượng TB : Miêu tả đối tượng KB : Cảm nghĩ về đối tượng
+ Văn bản tự sự :
MB : Giới thiệu sự việc
II/ Những yêu cầu về bố cục trong VB
- Nội dung các phần các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ với nhau ; đồng thời , giữa chúng lại có sự phân biệt rạch ròi
- Trình tự xếp đặt các phần , các đoạn phải giúp cho người viết (người nói) dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp đã đặt ra
III/Các phần của bố cục:
- Văn bản thường được xây dựng theo một bố cục gồm có
3 phần : Mở bài , Thân bài , Két bài
Trang 3(?) Có cần phân biệt rõ ràng
nhiệm vụ của mỗi phần không ?
Vì sao ?
(?) Có bạn cho rằng : MB chỉ là
tóm tắt , rút gọn phần TB , còn
KB chỉ là sự lặp lại của MB lần
nữa Đúng không ? Vì sao ?
(?) Có bạn cho rằng : Nội dung
chính của việc miêu tả, tự sự dồn
cả vào TB nên MB và KB không
cần thiết lắm Em có đồng ý
không ?
Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
HĐ 4 : Luyện tập
BT 2
(?) Hãy ghi lại bố cục của truyện
: “ cuộc chia tay của những con
búp bê ” Bố cục ấy , theo em ,
đã rành mạch và hợp lí chưa ?
Có thể kể lại theo một bố cục
khác được không ?
BT 3 :
Gọi HS đọc bài tập 3
Gọi HS lean bảng làm BT
TB : Diễn biến của sự việc KB : Cảm nghĩ về sự việc
* Cần phân biệt rõ ràng vì : Mỗi phần có một nội dung riêng biệt
* Không đúng vì : + MB: Giới thiệu đối tượng , sụ việc
+ KB : Bộc lộ cảm xúc về đối tượng sự việc
+ MB : Ngoài việc giới thiệu còn nhằm gây hứng
+ KB : Không chỉ là nêu cảm nghĩ , hứa hẹn mà còn làm cho văn bản để lại ấn tượng tốt trong lòng người đọc
-HĐ đọc
-Mẹ bắt hai con phải chia đồ chơi
- Thành – Thuỷ rất thương nhau
- Chuyện về hai con búp bê
- Thành đưa em đến lớp chào cô và bạn
- Hai anh em chia tay
- Thuỷ để lại 2 con búp bê cho Thành
* Rành mạch , hợp lí
Nhưng vẫn có thể có bố cục khác
Bố cục của văn bản báo cáo chưa thật rành mạch , hợp lí :
- Các ý : 1,2,3(TB) chỉ kể việc học tốt chứ chưa nêu kinh nghiệm học tốt
- Ý 4 : Không nói về học tập mà lại nói về thành tích
Bổ sung : Nhờ rút ra kinh
nghiệm mà bản thân tiếng bộ ntn Cuối cùng nói lên nguyện vọng muốn được nghe các ý kiến trao đổi , đóng góp
IV/ Luyện tập:
*Củng cố:
- Thế nào là bố cục trong văn bản?
- Các yêu cầu của bố cục trong văn bản?
- Các phần của bố cục trong văn bản?
*Dặn dò: Soạn bài mạch lạc trong văn bản.