Kĩ năng: Biết được ý nghĩa của đồ thị trong thực tiễn và trong nghiên cứu hàm số Biết cách vẽ đồ thị Hàm số y = a.x - Thái độ: Rèn tính cẩn thận khi vẽ đồ thị II/ Chuẩn bị: GV: Bảng phụ,[r]
Trang 1Trường THCS Mường Phăng * Môn: Đại số 7
Ngày soạn: Ngày giảng:
TIẾT 32 : ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ y = ax ( a 0 )
I / Mục tiờu:
- Kiến thức: Học xong bài này học sinh cần phải
Hiểu được khỏi niệm: đồ thị của hàm số , đồ thị của hàm số : y=a.x
- Kĩ năng: Biết được ý nghĩa của đồ thị trong thực tiễn và trong nghiờn cứu hàm số
Biết cỏch vẽ đồ thị Hàm số y = a.x
- Thỏi độ: Rốn tớnh cẩn thận khi vẽ đồ thị
II/ Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, Phấn màu, Thước cú chia khoảng
HS: Xem trước bài mới, ụn cỏc kiến thức cú liờn quan
III/ Cỏc hoạt động dạy - học:
1 Ổn định tổ chức: (1’)
- Kiểm tra sĩ số : 7C 7D 7E
2 Kiểm tra bài cũ ( 5’)
Hàm số y được cho bởi bảng:
a.- Viết tất cả cỏc cặp gớa trị tương M
ứng ( x,y) cho Hàm số trờn N 2
b.-Vẽ 1 hệ trục toạ độ Oxy và xỏc 1 P
định cỏc điểm biờủ diễn cỏc cặp số 1,5
(x,y)ở cõu a -2 -1 0 0,5 1 2
-1 Q
-2 R
GV: Đặt vấn đề vào bài mới như SGK
3 Bài mới.
*Hoạt động 1 ( 10’) Đồ thị của
hàm số là gỡ
GV: ?1
GV: Cỏc điểm M, N, P,Q, R biểu
diễn cỏc cặp giỏ trị của hàm số y =
f(x) Tập hợp cỏc điểm đú gọi là đồ
thị của hàm số y = f(x) đó cho
? Đồ thị của hàm số y = f(x) đó cho là
tập hợp cỏc điểm nào trờn mặt phẳng
toạ độ?
? Đồ thị của hàm số y = f(x) là gỡ
? Đọc định nghió SGK/ 69
? Để vẽ được đồ thị của hàm số đó
cho trong ? 1 ta đó làm như thế nào
GV: Cho HS thực hiện vẽ
Đồ thị của hàm số đó cho là tập hợp cỏc điểm M,N,P,Q,R
HS nờu định nghĩa
HS đọc Định nghĩa
- Vẽ hệ trục toạ độ Oxy
- Xỏc định trờn mặt phẳng toạ độ cỏc điểm biểu diễn cỏc cặp giỏ trị ( x; y) của hàm số
HS vẽ vào vở
1 - Đồ thị của hàm số là gỡ a) Định nghĩa( SGK/ 69 )
b) Vớ dụ :
Vẽ đồ thị của hàm số y = f(x) trong
? 1
Trang 2số y = ax ( a 0 )
GV: Xét hàm số y = 2x
? Hàm số này có bao nhiêu cặp số
(x ; y) ?
=> ta không thể liệt kê hết các cặp số
của hsố để tìm hiểu đồ thị HS này ta
làm ?2
? Thực hiện ? 2 theo nhóm
Gv nhấn mạnh: các điểm biểu diễn
các cặp số của y =2.x cùng thuộc 1
đường thẳng
? Đồ thị hàm số y = ax có dạng như
thế nào
- GV giới thiệu: đồ thị hsố y= ax (a
0) là 1 đường thẳng qua gốc toạ độ
? Trả lời ? 3
? 1 HS lên bảng làm ? 4
? Vẽ đồ thị hàm số y= 0,5x ta vẽ như
thế nào cho nhanh
? 1 HS lên bảng vẽ đồ thị hàm số
? Khi vẽ đồ thị hàm số y=ax
( a0)Ta chỉ cần xác định mấy điểm
thuộc đồ thị khác 0
? Nêu cách xác định điểm đó
? Vẽ đồ thị hàm số y = -1,5x
? Nêu các bước vẽ
GV : Vễ đồ thị hàm số đó
? Đồ thị của hàm số y = ax
( a0) nằm ở góc phần tư nào nếu a
< 0 hay a > 0
Có vô số Cặp số (x ; y)
HS hoạt động nhóm làm ? 2
a/ (-2 ;-4) ; ( -1 ;-2) ; (0 ;0) ; ( 1 ;2) ; ( 2 ;4) b/ y
4
2 -2 - 1 0 1 2
-2
-4 c/ Các điểm còn lại nằm trên đường thẳng đi qua
2 điểm (-2 ;-4) và (2 ;4)
- Các điểm biểu diễn các cặp số đó cùng nằm trên một đường thẳng đi qua gốc toạ độ
- Ta chỉ cần biết 2 điểm thuộc đồ thị
HS làm ? 4
- Lấy 1 điểm A khác O thuộc đồ thị hàm số , đường thẳng OA là đồ thị hàm số
HS thực hiện
HS nêu nhận xét SGK/
71
HS nêu cách làm
HS thực hiện
- Nếu a > 0 Đồ thị hàm
số nằm ở góc phần tư I
và III
- Nếu a < 0 Đồ thị hàm
số nằm ở góc phần tư II
và IV
a) Ví dụ 1 : Xét hàm số y= 2x
- Đồ thị hàm số y = 2x là một đường thẳng đi qua gốc toạ độ
*) Tổng quát : ( SGK/ 70)
*) Ví dụ 2 :
- Vẽ đồ thị hàm số y = 0,5x a/ Cho x = 2 y = 1 Vậy A ( 2 ;1) b/ Đường thẳng OA là đồ thị của hàm số y = 0,5x
y
1 A
0 2 x
* Nhận xét :( SGK / 71)
* Ví dụ 3 : Vẽ đồ thị hàm số
y = f(x) = - 1,5x + Với x = 2 y = -3 Điểm A ( 2;-3) Thuộc đồ thị hàm số
- Đường thẳng OA là đồ thị của hàm số y = -1,5x
0 1 2 3 x -1
-2 -3 A
Trang 3Trường THCS Mường Phăng * Môn: Đại số 7
* Hoạt động 3:( 7’) Củng cố - luyện
tập
? HS làm bài tập sau :
Vẽ đồ thị hàm số y = -1,5x
a) Bằng đồ thị hàm số Hóy tỡm f(-1) ;
f(2)
b) M ( 2 ;-3) cú thuộc đồ thị hàm số
đú khụng
c) A ( a ; 9 ) Thuộc đồ thị hàm số trờn
hóy tỡm a
?Nhận xột bài làm của bạn?
GV: Hướng dẫn hs sửa chữa sai sút
nếu cú
HS căn cứ vào đồ thị ở vớ
dụ 3 để làm bài tập HS1 làm cõu a HS2 làm cõu b
Hs cỏc nhúm nhận xột
Hs theo dừi ghi vở
3 Luyện tập
c) Vỡ A(a;9) Thuộc đồ thị hàm số
y =-1,5x Nờn : Thay x = a; y = 9 vào hàm số
y = -1,5x ta được: 9 = - 1,5a
a = 9 : (-1,5)
Vậy a = 6
4 Hướng dẫn về nhà ( 2’)
- học thuộc cỏc khỏi niệm , cỏch vẽ đồ thị hàm số y = ax ( a 0)
- BTVN : 39, 40, 42/ SGK / 72
Trang 4TIẾT 33 : LUYỆN TẬP
I/ Mục tiêu :
- Kiến thức :Củng cố khái niệm đồ thị hàm số, đồ thị hàm số y =a.x(a 0).
- Kĩ năng : Rèn kĩ năng về đồ thị hàm số y =ax (a 0).Biết kiểm tra điểm thuộc đồ thị , điểm không thuộc đồ thị hàm số
Biết cách xác định hệ số a khi biết đồ thị hàm số
- Thái độ : Thấy được ứng dụng của đồ thị trong thực tiễn
II / Chuẩn bị :
GV : Bảng phụ, thước kẻ
HS : Làm bài tập, ôn các khái niệm của bài
III/ Các hoạt động dạy - học :
1 Ổn đinh tổ chức : ( 1’ )
- Kiểm tra sĩ số : 7C 7D 7E
2.Kiểm tra bài cũ (5’)
? Thế nào là đồ thị của hàm số , Đồ thị hàm số y = ax (a 0) Có dạng như thế nào,
Nêu cách vẽ nhanh đồ thị hàm số đó
3 Bài mới :
*Hoạt động 1( 10’) Chữa bài tập
GV : Gọi 2 HS lên bảng chữa phần b
và c
? Nhận xét bài làm của bạn ?
? Đồ thị hàm số y = ax
nếu a > 0 nằm ở góc phần tư nào
HS thực hiện
Lớp nhận xét bổ xung
HS trả lời
Bài tập 39 / SGK / 71
b)Cho x = 1 y = 3 điểm A ( 1 ;3) thuộc đồ thị
- Đường thẳng OA là đồ thị của hàm số
y = 3x 3
0 1 2 c) Cho x = 1 ; y = -2 ; điểm B ( 1 ;-2) thuộc đồ thị
- Đường thẳng OB là đồ thị của hàm số y
= -2x
y
0 1 x -1
-2
*Hoạt động 2 ( 28’)
? Đọc bài tập 41/SGK / 72
? Nêu hướng giải câu a?
HS đọc bài
- Thay hoành độ vào công thức y = -3x, rồi kiểm tra xemgiá trị của hàm
số có bằng tung độ
Bài tập 41 / SGK / 72
Có hàm số y=-3.x + Xét điểm A( ;1)
3
1
Thay x = vào y = -3.x
3 1
Trang 5Trường THCS Mường Phăng * Môn: Đại số 7
? HS lờn bảng trỡnh bày
? Nhận xột bài làm
GV: Bảng phụ Giới thiệu cỏch 2:
Dựng đồ thị hàm số
- Vẽ đồ thị hàm số y = -3x
- Biểu diễn cỏc điểm A,B, C trờn mặt
phẳng toạ độ
- Kiểm tra xem điểm nào thuộc đồ thị
hàm số y = -3x
? Trong 2 cỏch trờn cỏch nào đơn giản
hơn
? Đọc bài tập 42/SGK/72
? Nờu cỏch xỏc định hệ số a
? 2 em lờn bảng làm cõu b, c
? Nhận xột bài làm
? Tỡm giỏ trị của x khi y = 1
GV: Ta cú thể dựng đồ thị hàm số để
tỡm x từ y hoặc ngược lại
? Đọc bài tập 44/ SGK / 73
? nờu yờu cầu của bài tập
GV: Cho HS hoạt động nhúm
? Đại diện nhúm trỡnh bày
GV: Lưu ý cỏch sử dụng đồ thị để tỡm
cỏc giỏ trị của x và y
khụng, rồi kết luận
HS thực hiện
Lớp nhận xột bổ xung
HS quan sỏt hỡnh vẽ
Cỏch 1 đơn giản
HS đọc bài
- Vỡ A(2;1) thuộc
đồ thị hàm số
y =ax nờn ta thay x
= 2; y= 1 vào cụng thức để tỡm a
2 HS lờn bảng làm cõu b, c
Khi y = 1 thỡ
x = -2
HS đọc và phõn tớch bài
Cỏc nhúm thực hiện
=> y = - ) 1
3
1 (
=> Điểm A thuộc đồ thị hàm số
y = -3.x + Xột B ( ;1)
3
1
Thay x = - vào y = -3.x cú
3 1
y = -3( - ) =1
3 1
B khụng thuộc đồ thị Hàm số
y = -3x + Tương tự C(0;0) thuộc đồ thị
y = -3x
Bài 42/SGK / 72
a.- Vỡ: A(2;1) thuộc đồ thị hàm số
y = ax , Nờn ta thay x = 2 ; y = 1 vào Cụng thức y = a.x
1 = a.2 a = y = 1/2x
2
b.- B ( )
4
1
; 2 1
c- C (-2;-1)
Bài 44/SGK / 73
Y 2,5
-5 0 4 x -2
a.)- f(-2) = -1; f(-4) =-2; f(0) = 0 b.)- y = -1 x =2
y = 0 x = 0
y = 2,5 x = -5
c y > 0 x < 0
y < 0 x > 0
*Củng cố
? Nờu dạng đồ thị của hàm số y = ax (
a 0)
? Nờu cỏch vẽ đồ thị của hàm số y =
ax ( a 0)
? Những điểm cú toạ độ như thế nào
thỡ thuộc
đồ thị hàm số
Đường thẳng đi qua gốc toạ độ
Nờu cỏch vẽ Những điểm cú toạ
độ thoả món cụng thức của hàm số y = f(x) thỡ thuộc đồ thị hàm số y = f(x)
4.- Hướng dẫn về nhà ( 1’)
- Học thuộc cỏc khỏi niệm cơ bản , Đọc bài đọc thờm SGK / 74,75
- BTVN : 43, 45 / SGK / 74, 75