- Mét lßng v× con - LÊy giÊc ngñ cña con lµ niÒm vui cña m×nh -§øc hi sinh thÇm lÆng cña mÑ -§ã lµ thø t×nh c¶m thiªng liªng v« cïng cao quý của con người - Không phải : vì đứa con của m[r]
Trang 1tuần 1 bài 1
tiết 1 Thứ sáu ngày06 tháng 8 năm 2010 Văn bản : cổng trường mở ra
a / mục tiêu cần đạt
Giuựp HS :
Caỷm nhaọn vaứ hieồu ủửụùc nhửừng tỡnh caỷm thieõn lieõng, ủeùp ủeừ cuỷa cha meù ủoỏi vụựi con caựi
Thaỏy ủửụùc yự nghúa lụựn lao cuỷa nhaứ trửụứng ủoỏi vụựi cuoọc ủụứi moói con ngửụứi
B / CHUẩN Bị : GV:Đọc tài liệu , soạn giáo án Chuẩn bị tranh ảnh liên quan đến bài dạy
HS : Đọc văn bản trả lời câu hỏi sách giáo khoa
C / : tiến trình lên lớp
1 / OÅn định tổ chức
2 / Kiểm tra: SGK, vở ghi bút, dụng cụ học tập
3 Bài mới : gtb:Vào bài: Trong cuộc đời học sinh chúng ta đã chứng kiến biết bao ngày lễ khai trường, nhưng có lẽ ngày lễ khai trường ấn tượng hơn cả là ngày lễ khai trường năm ta vào lớp
1 Bởi năm đó ta được đón nhận rất nhiều sự quan tâm, chăm sóc của mọi người đặc biệt là của mẹ
Mẹ đã giành cho ta những tình cảm đẹp đẽ gì? Tâm trạng mẹ ra sao trong ngày đầu tiên chuẩn bị cho ta đến trường ấy Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hình dung lại điều đó
I / Đọc - hiểu chú thích văn bản
1 Hướng dẫn đọc
Đọc vơí giọng dịu dàng, chậm, đôi khi thì thầm, hết sức tình cảm có khi giọng xa vắng hơi buồn
HS đọc, GV nhận xét, uốn nắn
- Văn bản là một bài ký của Lý Lan được trích từ báo "Yêu trẻ" số 166 của Thành phố Hồ Chí Minh ngày 1/9/2000
2 Giải thích từ khó
? Hãy giải thích và đặt câu với mỗi từ sau ; Thiết giáp, khai trường
HS tự bộc lộ
3.Cấu trúc văn bản
.Vaờn baỷn “Coồng trửụứng mụỷ ra” kể chuyện
gì ?
- Tâm tư của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con
.Vậy nhân vật chính trong truyện là ai ? - Người mẹ
Tự sự là kể người kể việc, biểu cảm là bộc lộ
trưc tiếp cảm nghĩ của con người Vậy, tác
phẩm thuộc loại văn bản nào?
- Kiểu văn bản biểu cảm
Truyện có nhiều sự việc không ?
-có cốt truyện k ?
-xác định ngôi kể ?
- Truyện có rất ít chi tiết, chủ yếu là tâm trrạng của người mẹ
-Truyện không có cốt truyện -ngôi kể thứ nhất
Từ những phân tích trên em hãy tóm tắt ngắn
gọn văn bản ?
Theo em văn bản có thể chia làm mấy phần,
em hãy chỉ rõ và nêu nội dung ứng với mỗi
phần đó ?
- Văn bản có thể chia làm 3 phần -Tâm trạng của mẹ vào đêm trước ngày khai trường lớp một của con
Trang 2-Đ1: từ đầu đến “ ngày đầu năm học ’’
-Tâm trạng của mẹ khi nhớ lại ngaỳ đâù tiên mẹ đi học
Đ2: Tiếp theo đến “vừa bước vào ”
- Cảm nghĩ của mẹ về giáo dục trong nhà trường
- Đ3-Đoạn còn lại
II / Tìm hiểu chi tiết văn bản
! Đọc đoạn một
?.Tìm những chi tiết miêu tả diễn biến tâm
trạng cuả mẹ và con ?
- Mẹ: không ngủ được
“Mẹ không tập trung được đã chuẩn bị cho con”
Mẹ lên giường trằn trọc bởi nhớ lại thủa học trò cuả mình
- Con:Giấc ngủ đến vơí con dễ dàng
“Không có mối bận tâm cho kịp giờ”
?Em có nhân xét gì về tâm trạng của hai mẹ
con ? - Mẹ thao thức, không ngủ ,triền miên suy nghĩ -Con thì thật thanh thản , nhẹ nhàng vô tư
?Mẹ nhìn con ngủ vơí tình cảm yêu thương
?Tâm trạng của mẹ khi nghĩ về những viêc
con đã làm hàng ngày trước khi đi ngủ ? - Mẹ mừng vui hạnh phúc vì con đã lớn khôn Đã bắt đâù có ý thức trách nhiệm với mỗi việc làm của
mình
? Trong đêm không ngủ mẹ đã làm gì cho
? Em nhận được gì về tình mẫu tử qua việc
làm của mẹ trong đêm trước ngày khai
trường của con?
- Một lòng vì con
- Lấy giấc ngủ của con là niềm vui của mình -Đức hi sinh thầm lặng của mẹ
-Đó là thứ tình cảm thiêng liêng vô cùng cao quý của con người
? Tại sao đã lên giường nằm mà mẹ vẫn
không sao ngủ được ? Mẹ không ngủ được
có phải vì lo cho đứa con ngày mai đến
trường không?
- Không phải : vì đứa con của mẹ đã lớn rồi việc chuẩn bị cho con đến trường lại rất chu đáo.Thực sự
mẹ không lo lắng đến nỗi không ngủ được
? Tại sao mẹ không lo nhiều mà vẫn không
sao ngủ được ?
? Mẹ nhớ lại những kỉ niệm nào?
- Vì mẹ nhớ lại ngày đầu tiên đi học của mình
- Bà ngoại dắt mẹ vào lớp 1, nhớ tâm trạng hồi hộp trước cổng trường
? ấn tượng của mẹ về ngày đầu tiên đi học
có gì đặc biệt?
- Kỉ niệm ngày khai trường đầu tiên sống dậy mạnh
mẽ và sâu sắc trong tâm tưởng của mẹ : tiếng đọc
bài trầm bổng vang lên bên tai, và nhất là cái “giây phút chơi vơi hốt hoảng khi mẹ bước qua cổng trường và cổng trường đóng lại
? Mẹ không ngủ được còn vì lí do nào khác
nũa ? - Mẹ nghĩ đến ngày khai trường ở nước Nhật với sự quan tâm của mọi người đến nhà trường, đến việc
giáo dục thế hệ trẻ cho tương lai cũng hiện ra trước mắt mẹ
-Nghĩ đến ngày mai đưa con đến mẹ sẽ “cầm tay con dắt qua cổng rồi buông tay con mà giục con
hãy can đảm bước vào cái thế giới kì diệu của mình
? Qua những phân tích trên em có suy nghĩ
gì về tâm trạng và lo lắng của mẹ đối với con
mình ?
- Như vậy là dù có nghĩ đến cái gì rồi cuối cùng mẹ vẫn nghĩ về đứa con, nghĩ đến cái giây phút hệ trọng nhất của cuộc đời con bước qua cánh cổng trường.ko phải mẹ lo cho con ngày mai sẽ đến trường như thế nào mà lo cho cả cuộc đơì nó bắt đầu từ cái giây
Trang 3phút quyết định đó
? Đọc lai đoạn văn bắt dầu từ “cái ấn
tượng bước vào”,từ đó tìm đọc câu văn cho
ta thấy sự chuyển đổi tâm trạng của người
mẹ một cách thật tự nhiên ?
- “Để rồi xao xuyến”
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ trong
- Gợi tả cảm xúc phức tạp trong lòng mẹ:vui, nhớ, tin tưởng, lo lắng
? Giây phút bước qua cánh cổng trường của
mẹ ngày xưa và của đứa con hôm nay có gì
khác?
- Ngày xưa là giây phút chơi vơi hốt hoảng và bây giờ mẹ lại buông tay giục đứa con can đảm bước vào
? Em có suy nghĩ về quyết định: buông tay
giục đứa con can đảm bước vào của người
mẹ?
- Mẹ có một niềm tin vững chắc vào tình yêu thương của mình dành cho con , tin vào con của mình và tin vào sự giáo dục của nhà trường đối với thế hệ trẻ
-Tình yêu con sâu nặng của mẹ đã gắn liền với niềm tin vào vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người Ngày khai trường đã để lại dấu
ấn sâu đậm trong tâm hồn mẹ để mẹ có được những suy nghĩ và hành động đúng đắn với con trong ngày khai trường đầu tiên
? Câu văn nào trong đoạn nói lên tầm quan
trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ? -“Ai cũng biêt rằng hàng dặm sau này - Thế giớ này là của con
? Tìm những câu tục ngữ được sử dụng trong
đoạn văn và giải thích câu tục ngữ này gắn
với văn bản ?
- Sai môt li đi một dặm
Không được sai lầm trong giáo dục, vì giáo dục quyết định tương lai của đất nước
?Em hiểu thế nào về câu nói cuối bài - Khẳng định vai trò to lớn và cực kì quan trọng của
nhà trườngđối vói việc giáo dục thế hệ trẻ -Tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục
-Đó là mong muốn, ước mơ của mẹ
- khích lệ con đến trường
?Đã bảy năm bước qua cổng trường bây giờ
em hiểu “thế giới kì diệu”đó là gì?
?Trong bài văn này bà mẹ nói với ai? Có phải
trực tiếp nói với con mình không? Cách viết
này có tác dụng gì?
- Bà mẹ nói với mình, không trực tiếp nói với con
mà chỉ đang thì thầm tâm sự với chính mình -Giọng độc thoại là giọng chủ đạo của bài văn.Nhân vật là nhân vật tâm trạng trữ tình Cách viết như vậy khiến cho nội tâm nhân vật được bộc lộ một cách sâu sắc, diễn tả được những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp làm tăng thêm chất trữ tình biểu cảm cho bài văn
III / Y nghĩa văn bản
? Hãy đọc lại văn bản chỉ ra đoạn thâu tóm
? Đoạn văn đó diễn tả điều gì
Những kỉ niệm tốt đẹp nào thức dậy trong
em sau khi học xong tác phẩm này ?
-Tình yêu và lòng tin của mẹ dành cho con cho nhà trường và xã hội tốt đẹp
- Kỉ niệm về mái trường, thêm yêu c/đ học trò
IV-Luyện tập
? Hãy viết một đoạn văn kể về kỉ niêm ngày khai trường trong suốt bảy năm học mà em ấn tượng
nhất
Làm bài tâp trong vòng 15 phút và trình bày trước lớp
Trang 4-Đọc GHI NHớ
D / Củng cố dăn dò
1 Học thuộc Ghi nhớ
2 Làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị bài tiếp theo
<><> _
tiết 2
Văn bản : mẹ tôi
A / MUẽC TIEÂU CAÀN ẹAẽT :
Giuựp HS :
Hieồu bieỏt vaứ thaỏm thớa nhửừng tỡnh caỷm thieõng lieõng saõu naởng cuỷa cha meù ủoỏi vụựi con caựi
B / : TIếN TRìNH LÊN LớP
1 / : ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Nêu noọi dung chớnh vaờn baỷn : “ Cổng trường mở ra”
Baứi hoùc saõu saộc nhaỏt maứ em ruựt ra tửứ baứi vaờn “Cổng trửụứng mụỷ ra” laứ gỡ ?
3 Bài mới : gtb
Vào bài: Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,
cao cả và thiêng liêng Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đó, chỉ đến khi mắc lỗi lầm ta mới nhận ra được Văn bản "Mẹ tôi" sẽ cho chúng ta một bài học thấm thía
Hoạt động của thầy Hoạt dộng c ủa trò
I / Đọc và tìm hiểu chung
1 Hướng dẫn đọc
2 Giải thích từ khó
? Giải thích các từ :vong ân bội nghĩa,
bội bạc và đặt câu với mỗi từ đó
- Đọc với giọng chậm , tình cảm tha thiết, nghiêm trang Chú ý các câu cảm và câu cầu khiến, đọc với giọng thích hợp
.3 nhân vật
1 /Nhân vật chính trong tác phẩm là ai ?
Vì sao em biết
Người cha
Vì hầu hêt lời nói trong tác phẩm là lời tâm tình của người cha
đã mắc với mẹ mình
4 / Hãy đọc bốn câu đầu, xác định kiểu
văn bản của đoạn văn và ngôi kể của
người kể chuyện
GV: Văn bản có tới 4 thể loại kết hợp:
nhật kí tự sự, viết thư, nghị luận
Nhưng xét trên văn bản cụ thể ta vẫn
thấy kiểu viết thư và biểu cảm vẫn đóng
vai trò chủ yếu
5 / Taùi sao noọi dung vaờn baỷn laứ 1 bửực
thử cuỷa ngửụứi boỏ giửỷ cho con nhửng
nhan ủeà laùi laứ “Meù Toõi”?
Lời kể của nhân vật tôi, nó là những dòng nhật kí ghi chép tâm tình và sự việc, tâm tư qua từng ngày
Người bố viết thư chính là để giáo dục con cần phải
có thái độ lễ độ và tình cảm kính yêu đối với người mẹ .Nhan đề “Mẹ tôi” vừa phản ánh nội dung bức thư vừa hàm chứa ý nghĩa giáo dục sâu sắc
- Mặt khác nếu đoc kĩ sẽ thấy, tuy bà mẹ không xuất hiện trưc tiếp trong truyện, nhưng đó lại là tiêu điểm
mà các nhân vật và chi tiết đều hướng tới để làm sáng tỏ
Trang 56 / Hình ảnh người mẹ hiện lên qua các
chi tiết nào trong văn bản ?
Thức suốt đêm có thể mất con sẵn sàng bỏ môt năm hạnh phúc để cưu sống con
7 / Qua đó cho em cảm nhận gì về người
mẹ Qua bức thư người bố gửi con, em thấy hiện lên hình tượng môt người mẹ cao cả và lớn lao
-Là người mẹ có tấm lòng yêu thương con sâu sắc luôn daứnh heỏt tỡnh caỷm cho con mỡnh, duứ coự phaỷi laứm nhửừng vieọc cuứng cửùc nhaỏt thaọm chớ hi sinh caỷ tớnh maùng ngửụứi meù vaón ủaỷm baỷo cuoọc soỏng cho ủửựa con
8 / Tại sao tác giả lại không để cho
người mẹ xuất hiện trực tiếp? Không để người mẹ xuất hiện trực tiếp , tác giả sẽ dễ dàng mô tả cũng như bộc lộ những tình cảm và thái
độ quí trọng của người bố đối với mẹ , có thể nói được một cách tế nhị và sâu sắc những gian khổ hi sinh mà người mẹ đã âm thầm , lặng lẽ dành cho đứa con của mình Điểm nhìn xuất phát từ người bố Qua cái nhìn của người bố mà thấy hình ảnh và phẩm chất của người
mẹ Điểm nhìn ấy một mặt làm tăng tính khách quan cho sự việc và đối tượng (người mẹ) được kể mặt khác thể hiện được tình cảm và thái độ của người kể
9 / Không chỉ nói về những nỗi vất vả
của mẹ khi nuôi con khôn lớn ngươi cha
con chi cho En-ri cô thây vai trò to lớn
của mẹ đối với cuộc đời con Em hay tìm
đọc các chi tiết đó ?
Mẹ không chỉ chăm lo cho em (giống như người mẹ trong vb Cổng trường mở ra ), mẹ còn có một vai trò to
lớn, có tính chất quyết định đến cuộc đời của đứa con
Mẹ là nguồn động viên an ủi khích lệ mỗi khi con yếu lòng và cả khi con có những thành công trong cuộc đời
11 / Đọc đoạn văn từ ; khi đã khôn
lớn kẻ nào chà đap lên tình thương
yêu đó Trong đoạn văn này người bố
muốn nhắn nhủ En điều gì ?
Nỗi đau của một dứa con mất mẹ
12/ Tìm những từ ghép diễn tả điều này
?Tác dụng của những từ ghép này ? - Yếu đuối, chở che, cay đắng, đau lòng, thanh thản lương tâm
-Nhấn mạnh nỗi đau mất mẹ Đó chính là điêu khủng
khiếp, là nỗi bất hạnh nhất trong cuộc đời của mỗi con người
13 / Qua bửực thử , em thaỏy thaựi ủoọ cuỷa
ngửụứi boỏ ủoỏi vụựi En-ri-coõ nhử theỏ naứo ?
Thaựi ủoọ buồn bã giaọn, kiên quyết, nghiêm khắc của người bố trước việc con trai thiếu lễ độ với mẹ
14 / Dựa vào đâu mà em biết được điều
viết trong bức thư của En-ri-cô
15 / Em haừy tỡm nhửừng tửứ ngửừ , lụứi leừ
trong bửực thử theồ hieọn thaựi ủoọ đó cuỷa
ngửụứi boỏ ?
vaứo tim boỏ -Boỏ khoõng neựn ủửụùc cụn tửực giaọn ủoỏi vụựi con
- Thaứ raống boỏ khoõng coự con
16 / Lyự do gỡ khieỏn ngửụứi boỏ coự thaựi ủoọ
aỏy ? khoõng nghú veà coõng lao , tỡnh caỷm hi sinh cuỷa ngửụứi Ngửụứi boỏ coự thaựi ủoọ aỏy bụỷi Enricoõ daừ khoõng nhụự ,
meù ủaừ daứnh cho ủửựa con
17 / ẹoùc bửực thử cuỷa ngửụứi boỏ , Enricoõ
ủaừ coự taõm traùng nhử theỏ naứo
18 / Theo em , ủieàu gỡ ủaừ khieỏn Enricoõ
xuực ủoọng voõ cuứng nhử theỏ ?
Enricoõ :”Xuực ủoọng voõ cuứng “
- Vỡ boỏ gụùi laùi nhửừng kổ nieọm giửừa meù vaứ Enricoõ
- Vỡ thaựi ủoọ kieõn quyeỏt vaứ nghieõm khaộc cuỷa boỏ
- Vỡ nhửừng lụứi noựi raỏt chaõn tỡnh , saõu saộc cuỷa boỏ
19 / Boỏ ủaừ khuyeõn Enricoõ nhửừng ủieàu
gỡ ?
vụựi meù
Trang 6- Con phaỷi xin loói meù
- Con haừy caàu xin meù hoõn con
20 / Những mong muốn của người cha từ
những lời khuyên đó ?
Người cha mong muốn con mình phải thành thật, sự hối lỗi phải xuất phát tự đáy lòng và mong muốn đươc sửa lỗi Phải thật sự yêu thương và kính trọng mẹ chứ không phải vì sợ bố
21 / Em coự nx gỡ veà lụứi khuyeõn cuỷa boỏ ? Lụứi khuyeõn ủuựng ủaộn , chaõn thaứnh , xuực ủoọng
22 / Tại sao trong thư thỉnh thoảng người
bố lại hỏi con, gọi con: Enricô của bố ạ
!, Hãy nghĩ xem En của bố à ! ?
Bức thư là lời giáo huấn nhắc nhở dạy dỗ của người cha đối với En Mặc dù trong tâm trạng rất đau xot và bực tức nhưng qua lời gọi và câu hỏi đó ta cũng cảm nhận được tinh thương yêu ân cần cua người cha đối với con
23 / Em hiêu gì về những lời nhắn nhủ
của người cha trong đoạn văn vừa đọc ? Những lời gọi những câu hỏi đó nhằm mục đích nhắc nhở , nhắn nhủ cho En hãy nhớ và đừng bao giờ
mắc phải sai lầm như thế nữa
- Bố muốn En nhớ rằng tình cảm cha mẹ là vô cùng thiêng liêng cao cả, nếu kẻ nào không biết nâng niu trân trọng thì sẽ bị coi thường và lên án
24/ Em cảm nhận được diều gì về người
cha sau khi đọc văn bản ?
Là người yêu quý và luôn trân trọng tình cảm gia
đình và trước hết ông là người con hiếu thảo với mẹ mình
- Là người có tình cảm thiêng liêng không bao giờ làm
điêu xấu để hổ thẹn với lương tâm
- Tỡnh caỷm saõu saộc thửụứng teỏ nhũ, kớn ủaựo , nhieàu khi khoõng noựi trửùc tieỏp ủửụùc
25.Theo em, tại sao ngửụứi boỏ khoõng noựi
trửùc tieỏp vụựi Enricoõ maứ laùi vieỏt thử
?(HS thaỷo luaọn )
? Qua bức thư này tác giả muốn nói với
người đọc điều gì?
- Tỡnh caỷm saõu saộc thửụứng teỏ nhũ, kớn ủaựo , nhieàu khi khoõng noựi trửùc tieỏp ủửụùc
Vieỏt thử laứ chổ noựi rieõng cho ngửụứi maộc loói bieỏt , vửứa giửừ kớn ủửụùc sửù kớn ủaựo , teỏ nhũ ,vửứa khoõng laứm ngửụứi maộc loói maỏt loứng tửù troùng ẹaõy chớnh laứ baứi hoùc veà caựch ửựng xửỷ trong gia ủỡnh , ụỷ trửụứng vaứ ngoaứi XH
Tình yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng, cao cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho
kẻ nào không biết nâng niu , kính trọng tình yêu thương
đó
III / ý nghĩa văn bản :
1Nội dung
1 Từ văn bản em cảm nhận những điều
sâu sắc nào từ tình cảm con người ?
2 Nghệ thuật
26 /Theo em có gì độc đáo trong bài văn
này ? Tác dụng của cách thể hiện này ?
27 / Qua bửực thử naứy , em ruựt ra ủửụùc
baứi hoùc gỡ cho baỷn thaõn mỡnh ?
Tình cảm con người là thứ tình cảm thiêng liêng cao cả nhất
Tình cảm cha mẹ dành cho con cái và con cái dành cho bố mẹ là vô cùng thiêng liêng không gì sánh được
- Con cái không được hư đốn và chà đạp lên tình cảm đó
Dùng hình thức viết thư
Người viết có cơ hội trực tiếp bày tỏ cảm xúc và thái
độ một cách chân thành
Coỏ gaộng ủửứng laứm nhửừng ủieàu sai quaỏy khieỏn meù ủau loứng
Neỏu lụừ phaùm sai laàm thỡ phaỷi thaứnh khaồn nhaọn loói bụỷi meù laứ ngửụứi raỏt bao dung , ủoọ lửụùng , ngửụứi seừ saỹn saứng tha thửự moùi loói laàm cuỷa chuựng ta
Trang 7GV cho HS ủoùc – cheựp ghi nhụự
(SGK/12)
Hieồu ủửụùc coõng lao to lụựn khoõng gỡ so saựnh ủửụùc cuỷa ngửụứi meù, seừ luoõn coỏ gaộng laứm nhieàu vieọc toỏt ủeồ ủeàn ủaựp coõng ụn cuỷa meù
D / Củng cố dăn dò
1 Học thuộc Ghi nhớ
2 Làm các bài tập còn lại
tiết 3
Tiếng Việt : Từ ghép
A / mục tiêu cần đạt : Giuựp hoùc sinh:
- Naộm ủửụùc caỏu taùo cuỷa 2 loaùi tửứ gheựp: Tửứ gheựp chớnh phuù vaứ tửứ gheựp ủoọc laọp
- Hieồu cụ cheỏ taùo nghúa cuỷa tửứ gheựp TV
- Bieỏt vaọn duùng nhửừng hieồu bieỏt veà cụ cheỏ taùo nghúa vaứo vieọc tỡm hieồu nghúa cuỷa heọ thoỏng tửứ gheựp TV
B / chuẩn bị
GV : Nghiên cứu tài liệu sgk, sgv, soạn giáo án
HS : chuẩn bị theo yêu cầu sgk
C / TIếN TRìNH LÊN LớP
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ :- KT taọp soaùn cuỷa HS
Em hãy cho biết cấu tạo của các từ : Xe đạp, quần áo.
- Gồm 2 tiếng :
+ Xe : chính
+ Quần
? Vậy qua xét 2 ví dụ trên em cho biết từ ghép có mấy loại?
- Có hai loại: Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
Giáo viên: Vậy thế nào là từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập chúng ta đi nghiên cứu phần 1
3 Baứi mụựi:
I / Tìm hiểu cấu tạo của từ ghép
1.ghép C - P
! Đọc ví dụ 1
1 Haừy cho bieỏt trong caực tửứ gheựp “Baứ
ngoaùi, thụm phửực” tieỏng naứo laứ tieỏng chớnh,
tieỏng naứo laứ tieỏng phuù?
2 Tieỏng phuù coự taực duùng gỡ?
3 Em coự nhaọn xeựt gỡ veà traọt tửù cuỷa caực tieỏng
a Bà/ thơm : tiếng chính Ngoại/ phức : tiếng phụ
Boồ sung nghúa cho tieỏng chớnh
Tieỏng chớnh ủửựng trửụực, tieỏng phuù ủửựng
Trang 8trong nhửừng tửứ aỏy?
4 ẹoự laứ tửứ gheựp loaùi naứo?
5 Vậy thế nào là từ ghép C- P ?
Định nghĩa 1
6 Tìm các từ ghép cp trong hai văn bản đã học
?
Chú ý : cũng có trường hợp tiếng chính đứng sau
tiếng phụ đứng trước Ví dụ : ác ý, thiện ý
2 Ghép ĐL
1 Em có nhận xét gì về ý nghĩa của các từ ghép
quần áo, trầm bổng ?
2 Xét về mặt ngữ pháp 2 tiếng trong hai từ
ghép trên có vai trò như thế nào với nhau ?
3 Đó chính là từ ghép đẳng lập Vậy thế nào là
từ ghép đẳng lập ?
Định nghĩa 2
Bài tập : Tìm các từ ghép đẳng lập trong 2 văn
bản đã học ?
2 Ghi nhớ:
- Từ ghép có 2 loại : ghép CP, ĐL
sau
Từ ghép chính phụ
Trả lời theo Ghi nhớ
H tự bộc lộ
Các tiếng này không phân ra tiếng chính tiêng phụ
Các tiếng bình đẳng với nhau về mặt ngữ pháp
Trả lời theo Ghi nhớ
Hỗn láo, tức giận, buồn thảm, dũng cảm, chở che , khôn lớn, trưởng thành , trầm bổng, quần áo
Đọc Ghi nhớ
II : Nghĩa của từ ghép :
1 Nghĩa của từ ghép CP
Ví dụ
1 Hãy so sánh của các từ bà ngoại với bà;
thơm phức với thơm
Quần áo với quần, áo
Trầm bổng với trầm , bổng
2 Từ việc so sánh trên em có thể rút ra kết
luận gì ?
3 Em có nhận xét gì về nghĩa của từ ghép
chính phụ ?
2.Nghĩa của từ ghép ĐL
4Hãy so sánh tiếp các cặp từ ghép đẳng lập
5.Em có nhận xét gì về nghĩa của từ ghép đẳng
lập từ các phân tích trên ?
2 Ghi nhớ
Đọc Ghi nhớ
/ Baứ ngoaùi : ngửụứi ủaứn baứ sinh ra meù
- Baứ : người ủaứn baứ sinh ra boỏ hoặc meù
b / Thơm phức : có mùi thơm bốc lên mạnh hấp dẫn
- Thơm: có mùi như hương của hoa, dễ chịu , làm cho thích ngửi
Qua so sánh có thể rút ra kết luận
- Nghĩa của từ bà ngoại hẹp hơn nghĩa của từ
bà
- Nghĩa của từ thơm phức hẹp hơn nghĩa của
từ thơm
Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
a/ Quần áo là quần và áo nói chung
- Quần là đồ măc của con người có hai ống
- Aó là đồ mặc che phần thân và hai tay của cơ thể
b/ Trầm bổng : là âm thanh khi cao khi thấp nghe rất êm tai
- Trầm : âm thanh ở âm vực thấp
- Bổng : là âm thanh ở âm vực cao
Như vậy những từ hai tiếng ở trên nghĩa
đã chung hợp lại với nhau đẻ tạo ra nghĩa của từ ghép đẳng lập
Trang 9- Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo ra nó
III / Luyện tập :
1 Bài tập 1/15
! Đọc bài tập 1
Ghép chính phụ Lâu đời, xanh ngắt, nhà má, nhà ăn, cười nụ Ghép đẳng lập Suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi
Bài tập 2,3 h/s tự làm nhanh
2/ Bài tập 4/15
! Đọc bài tập 4
Đáp án :Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của tiếng tạo nên nó Như vậy , có thể nói một cuốn sách một cuốn vở vì sách vở là một danh từ chỉ sự tồn tại dưới dạng cá thể, có thể
đếm được Còn sách vở là từ ghép đẳng lập có nghĩa tổng hợp – khái quát chỉ chung cả loại nên không thể nói một cuốn sách vở
3 / Bài tập5/15
! Đọc bài tập 5
- Đáp án :
A / Hoa hồng là một loài hoa (như hoa thược dược, hoa lan hoa huệ )chứ không phải là hoa
có màu hồng( trong thực tế có cả hoa hồng bạch tức là hoa hông màu trắng) Như vậy không phải mọi thứ hoa có màu hồng đều gọi là hoa hồng
B/ Aó dài là một loại áo, cho nên cái áo ấy có thể ngắn
C/ Cà chua là một loại quả có thể chua, có thể ngọt
D/ Cá là một loại cá cảnh đẻ chơi(có màu vàng, màu đỏ ).Như vậy không phải mọi loại cá cảnh đều màu vàng
D / Củng cố dăn dò
1 Học thuộc Ghi nhớ
2 Làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị bài tiếp theo
_<><> _
Tiết 4 Tập làm văn : Liên kết trong văn bản
A / MUẽC TIEÂU CAÀN ẹAẽT :
Giuựp HS thaỏy :
Muoỏn ủaùt ủửụùc muùc ủớch giao tieỏp thỡ vaờn baỷn phaỷi coự tớnh lieõn keỏt Sửù lieõn keỏt caàn ủửụùc theồ hieọn caỷ 2 maởt : Hoc taọp ngoõn ngửừ vaứ noọi dung yự nghúa
Caàn vaọn duùng nhửừng kieỏn thửực ủaừ hoùc ủeồ bửụực ủaàu xaõy dửùng ủửụùc nhửừng vaờn baỷn coự tớnh lieõn keỏt
B / tiến trình lên lớp :
1 / OÅn định tổ chức:
2 / Kiểm tra; vở ghi, vở tlv
Trang 103 / Baứi mới : GV cho HS nhaộc laùi : Vaờn baỷn laứ gỡ ? Vaờn baỷn coự nhửừng tớnh chaỏt naứo ? Seừ
khoõng theồ hieồu ủửụùc 1 caựch cuù theồ veà vaờn baỷn , cuừng nhử khoự coự theồ taùo laọp ủửụùc nhửừng vaờn baỷn toỏt , neỏu chuựng ta khoõng tỡm hieồu kyừ veà 1 trong nhửừng tớnh chaỏt quan troùng nhaỏt cuỷa noự laứ lieõn keỏt
I : Tớnh lieõn keỏt và phương tiện liên kết trong văn bản :
1 Tính liên kết của văn bản
a :Ví dụ :
GV cho HS ủoùc vd 1 a
1 Đọc mấy câu trong thư, Enricô có thể
hiểu bố nói gì không ?
Đọc mục 2b sách giáo khoa T -17
2 Chúng ta đều biết rằng văn bản sẽ
không thể được hiểu rõ khi các câu văn sai
ngữ pháp.Trường hợp này có phải như vậy
không ?
3 Vậy có phải do câu văn có nội dung
chưa thật rõ ràng ?
4 Vậy lí do nào khiến Enricô không hiểu ?
5 Em có thể đối chiếu với nguyên văn văn
bản dã học để thấy đoạn văn thiếu các ý
gì ?
6 Từ những phân tích trên em có thể rút ra
kết luận gì ?
? Vậy thế nào là liên kết trong văn bản ?
b : Khái niệm :
Enricoõ khoõng theồ hieồu ủieàu boỏ muoỏn noựi
Khoõng Mặc dù các câu văn đều đúng ngữ pháp
- Không- Các câu văn nội dung đều rõ ràng
- Vì giữa các câu còn chưa có sự liên kết
Học sinh tự bộc lộ
Chỉ có các câu văn chính xác rõỏ ràng đúng ngữ pháp thì vẫn chưa đảm bảo sẽ làm nên văn bản Không thể có văn bản nếu các câu các đoạn văn trong đó không nối liền nhau Tức là thiếu tính lk
trọng nhất của văn bản, làm cho văn bản trở nên
có nghĩa, dễ hiểu
2 Phương tiện liên kết trong văn bản
a Ví dụ :
7 Từ việc đối chiếu ví dụ trang 17 với
nguyên văn văn bản em thấy thiếu ý gì ?
8 Đọc lai nguyên văn văn bản chỉ ra các câu
còn thiếu ?
Giảng:Ba câu còn thiếu mang nội dung ; sự
tức giận và nỗi đau xót cưc độ của bố khi
En đã phạm sai lầm, đã xúc phạm đén người
mẹ hết lòng yêu thương mình
10 / Vaọy lieõn keỏt trong vaờn baỷn trửụực heỏt
caàn phaỷi lieõn keỏt veồ phửụng dieọn naứo ?
11/Nhưng chỉ có sự liên kết về nội dung ý
nghĩa không thôi thì đã đủ chưa ?
! Đọc ví dụ 2b
12 / So với nguyên bản Cổng trường mở ra
:câu thứ 2 thiếu cụm từ nào, câu 3 chép sai từ
nào ?
13 / Việc chép thiếu, chép sai đó khiến đoạn
văn ra sao ?
Thiếu sư liên kết về nội dung ý nghĩa
Thiếu 3 câu sau câu 1
Thiếu 1 câu sau câu 2
Thiếu 1 câu sau câu 3
Và có thể bỏ câu cuối cùng để ý của đọan văn
được trọn vẹn như trong văn bản
Lieõn keỏt trong vaờn baỷn trửụực heỏt laứ sửù lieõn keỏt veà phửụng dieọn noọi dung yự nghúa
Coứn baõy giụứ (2)
- ẹửựa treỷ (1 ) – con (2)
Việc chép thiếu và chép sai khiến cho đoạn văn