Muốn thực hiện tốt việc "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết" thì cô giáo phải có một sự chuẩn bị chu đáo, chuẩn bị trước tiên là phải nghiên cứu kỹ n[r]
Trang 1"Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học,
làm quen với chữ viết
I Đặt vấn đề:
Bác Hồ vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc ta đã nói:
"Vì lợi ích 10 năm trồng cây Vì lợi ích trăm năm trồng người"
chung và giáo dục Mầm non nói riêng Sự nghiệp "Trồng người" có một ý nghĩa
kỳ "Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá" Để đạt *A điều đó giáo dục có vị trí quan trọng hàng đầu bởi vì Đảng ta đã nhấn mạnh: "Giáo dục là quốc sách hàng
đầu" trong đó giáo dục Mầm non có vị trí đặc biệt quan trọng, vì bậc học Mầm
phấn đấu của bậc học Mầm non Bởi vậy hàng năm có những chuyên đề bổ sung chỉnh sửa để phù hợp, với công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong thời kỳ đổi mới
Một trong những nội dung đó là thực hiện chuyên đề "Nâng cao chất lượng cho
trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết " có một ý nghĩa hết sức to lớn vì qua đó trẻ sẽ *A tiếp xúc với lời hay ý đẹp trong văn học, tiếp xúc với ngôn
từ, với hình ảnh Hình ảnh ở đây là hình ảnh trẻ cảm nhận *A qua thơ qua, qua
hoa, lá:
Hoa cà tim tím
Trang 2Hoa #*:3 vàng vàng Hoa lựu chói chang
Ông mặt trời óng ánh Toả nắng hai mẹ con
Hoặc là:
Những ngôi sao trên trời ]* cánh đồng mùa gặt
Tất cả đều hiện lên trong thơ, truyện bằng những hình ảnh phong phú, từ
tâm hồn trẻ những cảm xúc ban đầu, trẻ sẽ *A giáo dục về mặt tình cảm, trí tuệ,
đạo đức đồng thời cũng kơi dậy về mặt năng khiếu, thẩm mỹ
]* ta đã biết, ngay từ lúcc lọt lòng mẹ, nằm trên chiếc nôi *F trẻ đã thích thú lắng nghe những câu ca dao trong lời ru của bà, của mẹ Những bài ca dao về cái cò, cái vạc, cái nông đã đi vào giấc ngủ của trẻ, có nhà thơ đã viết:
Ngày con ra đời lời ru đẩy tao nôi Những cái vạc, cái nông trong lời ru con ngủ Cô Tấm gọi: bống bống bang bang nho nhỏ Quả thị thơm cho đời con ngoan Lớn lên chút nữa, những chuyện kể dân gian, cổ tích mà trẻ *A bà, mẹ
kể cho nghe đã là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của trẻ Khi
khi nghe kể chuyện đọc thơ và thích xem biểu diễn rối, diễn kịch Không những trẻ giành nhiều thời gian cho sở thích mà đó chính là nội dung những câu chuyện bài thơ đã gây ra những biến đổi trong tâm lý trẻ, nó chi phối các hoạt động khác,
làm cho nó mang màu sắc độc đáo của lứa tuổi Mầm non Việc "Nâng cao chất
lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết" sẽ hình thành lòng
Trang 3yêu bố mẹ, ông bà, yêu những việc làm tốt, không đồng tình với việc làm xấu
ở lứa tuổi Mầm non trẻ đặc biệt nhạy cảm .*: những vấn đề buộc về tình
lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết" có một ý nghĩa hết
sức to lớn đối với trẻ Mầm non và nhất là trong việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1
thật sự *A chú trọng Một phần do năng lực của giáo viên còn hạn chế Một phần do nghệ thuật lên lớp của giáo viên còn hạn chế mà bộ môn này đòi hỏi ở
Một phần do điều kiện giáo viên đứng lớp ngày hai buổi nên gặp khó khăn trong
* *A diễn cảm Một phần còn do giáo viên còn lúng túng, cứng nhắc trong chuyển đổi hình thức dạy trẻ, * linh hoạt, sáng tạo, còn nặng nề hình thức dạy
cũ Và còn một khó khăn không nhỏ đó nhận thức của một số phụ huynh *
trọng của việc "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen
với chữ viết" Trong quá trình thực hiện còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật
này đòi hỏi tính sáng tạo, tính nghệ thuật và thẩm mỹ cao, đòi về sự phong phú,
đa dạng về thể loại đồ dùng mới thu hút và hấp dẫn trẻ Xác định *A ý nghĩa to
lớn trong việc "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen
với chữ viết" và đứng .*: những thực trạng trên nên tôi đã chọn đề tài: Một số
kinh nghiệm để thực hiện tốt chuyên đề "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen
với văn học, làm quen với chữ viết"
II biện pháp:
Trang 4Qua ba năm thực hiện chuyên đề tôi dự toán áp dụng một số biện pháp sau:
1 Tạo môi trường cho trẻ "làm quen với văn học, làm quen với chữ viết":
Ngay từ đầu năm học, cô giáo cần phối hợp với cha mẹ các cháu đóng góp
%* tầm các sách văn học các hoạ báo tạp chí nguyên liệu cho trẻ tự làm sách để
xây dựng "góc sách" mang nội dung văn học Tại "góc sách" trẻ *A xem các
sách tranh chuyện, tạp chí, hoa báo Cô sẽ đọc cho trẻ nghe và dạy trẻ cách tri
giác tranh chuyện Dần dần trẻ có thể tự "đọc" lúc đầu trẻ sẽ đọc theo trí nhớ, trẻ
nhớ về nội dung câu chuyện cô đã kể rồi khớp với nội dung truyện với sách tranh
truyện Trong lớp bố trí góc văn học hoặc "vườn cổ tích" trang trí các hình ảnh
trong câu chuyện cổ tích, các bài thơ theo chủ điểm mà trẻ đã *A nghe, *A
*A xem các hình ảnh Ngoài góc văn học cô cần tận dụng các khoảng trống trong lớp treo các bức tranh có nội dung minh hoạ, các câu chuyện bài thơ, hình
ảnh nhân vật ngộ nghĩnh, trong các câu chuyện bài thơ để trẻ *A quan sát, tiếp xúc và các góc, các đồ dùng đều viết chữ to để hàng ngày khi chơi ở các góc, khi
lấy đồ dùng đồ chơi trẻ *A tiếp xúc, *A quan sát, *A "đọc" từ đó trẻ biết ý
nghĩa của từ, tên của đồ dùng, của góc Trẻ *A làm quen với chữ viết tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ lên loép 1 và học phổ thông vào dịp ngày lễ hội, cô có thể cho trẻ cùng cô làm các đồ dùng minh hoạ hoặc trang trí quần áo để đóng kịch, làm mũ nhân vật Trẻ rất yêu thích và hứng thú khi *A cùng tham gia thể hiện
2 "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết" qua các hoạt động:
a Hoạt động chung:
Trang 5Ví dụ: Khi dạy môn "làm quen môi trường xung quanh" đề tài "quá
trình phát triển của cây từ hạt" tôi đã vận dụng * bài thơ "vòng quay luân
chuyển" vào để giới thiệu bài
"Từ những hạt quýt Nảy ra mầm non Mầm thành cây xanh
Ra hoa đầy cành Hoa lại thành quả
Quýt vàng ngọt lành Người ta ăn quả
Nhả hạt xinh xinh
Từ những hạt ấy Nảy ra mầm non Mầm thành cây xanh
Ra hoa đầy cành Hoa lại ra quả
Quýt vàng ngọt lành Vòn quay luân chuyển Tiếp mãi không ngừng"
Và vận dụng cây chuyện "chú đỗ con" để kể cho trẻ nghe ở phần củng cố Kết thúc câu chuyện tôi nhấn mạnh cho trẻ biết "chú đỗ con chính là hạt đậu,
được mưa xuân tưới nước, được bác mặt trười sưởi ấm đã nảy mầm thành cây
đậu đấy" Khi vận dụng cây chuyện, bài thơ vào tiết học thì tiết học đỡ khô khan
và rất sinh động, trẻ hứng thú học và kết quả trẻ nắm rất vững quá trình phát triển của cây từ hạt mà theo tôi nghĩ nếu chỉ chắc lời giải của cô thì kết quả * thể
Cũng ở tiết này tôi đã vận dụng cho trẻ làm quen với chữ viết g*: các
*: / Quá trình từ quan sát tranh đồng thời cho trẻ đọc từ, trẻ hiểu *A ý nghĩa
Trang 6của từ đó, *A nhận biết mặt chữ nhằm phát triển lời nói cung cấp vốn từ và trẻ
*A làm quen với chữ viết một cách hiệu quả nhất
Ví dụ : Khi dạy môn giáo dục âm nhạc, bài hát "ông cháu" tôi đã * bài thơ "ông em" để giới thiệu dẫn dắt vào bài.
Ông em tóc bạc
Ông em kể chuyện Ngày xửa ngày P*
Em ngồi nghe chuyện
Mê mãi, say %*///
Ví dụ : Khi dạy môn Toán, đề tài "số 10" tôi đã vận dụng * câu chuyện
"ai đáng khen nhiều hơn" để dẫn dắt vào bài Cô kể: "Ngày xưa trong khu
rừng nọ có hai anh em thỏ xám sống cùng mẹ, bố thì đưa làm xa nên cậu nào cũng tỏ ra mình là đứa con ngoan nhất, được mẹ khen nhiều nhất Biết được chuyện đó một hôm thỏ mẹ bảo: Các em của mẹ, bvữa nay các con được nghỉ học, thỏ anh lên rừng hái cho mẹ 10 chiếc nấm hương, thỏ em ra đồng cổ hái cho mẹ 10 bông hoa đồng tiền thật đẹp " bạn nào giỏi xung phong làm thỏ anh, thỏ em hái hoa và nấm cho mẹ nào ? tôi cho hai trẻ làm thỏ anh thỏ em đi hái hoa và nấm sau đó cho cả lớp đếm lại Bằng cách này tiết học thêm sinh động trẻ rất hứng thú và thiết học toán đỡ khô khan khi * chuyện kể vào
* Tích hợp các môn học để "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với
văn học, làm quen với chữ viết" Tiết học sẽ sinh động, gây hứng thú cho trẻ và
đạt kết quả cao hơn khi cô giáo biết linh hoạt, khéo léo tích hợp các môn học vào
giờ dạy "làm quen với văn học" cô có thể vận dụng môn giáo dục âm nhạc để
giới thiệu dẫn dắt vào câu chuyện kể, bài thơ hoặc chuyển tiếp giữa các phần, vận dụng môn tạo hình và tiết dạy làm quen với văn học ở phần luyện tập hoặc là vận
hợp
Trang 7Ví dụ: Khi kể chuyện "Tích chu" tôi đã vận dụng bài hát "cháu yêu bà"
câu chuyện muốn đề cập tới
Ví dụ: Khi dạy bài thơ: Trăng ơi từ đâu đến tôi đã vận dụng cho trẻ ôn luyện chữ cái cho trẻ đọc bài thơ bằng chữ to và cho trẻ lên tìm chữ cái a, ă, â trong bài thơ nhằm ôn luyện chữ cái đã học, đồng thời trẻ đếm xem đã tìm *A bao nhiêu chữ a ? chữ ă ? chữ â ? và so sánh củng cố thêm về toán cho trẻ
Ví dụ : Khi dạy bài thơ: "Hoa kết trái" tôi đã vận dụng * môn tạo hình
thú vẽ, qua hình ảnh ngộ nghĩnh trẻ vẽ, trẻ cũng *A củng cố thêm về các loài hoa, các màu sắc và cảm nhận *A vẻ đẹp thiên nhiên qua nội dung bức tranh,
b Hoạt động góc:
"học bằng chơi, chơi mà học" vì vậy, để thực hiện tốt "Nâng cao chất lượng
cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết" qua trò chơi có một ý nghĩa hết sức to lớn
Ví dụ: Trong buổi chơi trong trò chơ có đóng kịch, cô giáo vận dụng các
hoạt cảnh hoặc đóng kịch trẻ rất hứng thú khi tham gia Trẻ *A vào vai một cách tích cực, chủ động, sáng tạo, trẻ tái tạo lại ngôn ngữ, hành động nhân vật
một cách hồn nhiên thông qua vai diễn của mình (chuyện "cáo thỏ gà trống",
"củ cải trắng", "ai đáng khen nhiều hơn", "ba cô gái", "tích chú" ).
Ví dụ:
khi tham gia chơi trẻ phải đọc thơ:
Rồng rắn lên mây
Có cây lúc lắc
Có nhà điện biên
Trang 8Hỏi ông thầy thuốc
Có nhà hay không ?
Và cuộc đối thoại giữ "thầy thuốc" và "rồng rắn" nhằm luyện cơ quan
phát âm và phát triển vốn từ cho trẻ
Ví dụ: Trò chơi "cáo và thỏ" một trẻ làm cáo, số trẻ còn lại làm thỏ Các
chú thỏ vừa đi vừa đọc thơ:
Trên bãi cỏ Những chú thỏ Tìm rau ăn Rất vui vẻ Thỏ nhớ nhé
Có cáo gian
Đang rình đấy Thỏ nhớ nhé Chạy cho nhanh Kẻo cáo gian Tha đi mất Trẻ vừa chơi vừa đọc thơ, vừa gây hứng thú vừa luyện đọc cho trẻ
c Qua các hoạt động khác:
Việc "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với
chữ viết"
dụng vào các hoạt động khác, ở mọi lúc mọi nơi nhằm ôn luyện các kiến thức đã học hoặc làm quen với tác phẩm văn học sắp *A học Đặc biệt là loại động
tập đọc kể diễn cảm, kể chuyện sáng tạo, biểu diễn rối, làm quen với cách đọc
sách, cách chỉ vào từ, làm quen với chữ viết từ đó việc "Nâng cao chất lượng
cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết" mới đạt kết quả cao
3 Khâu chuẩn bị của cô giáo để thực hiện tốt chuyên đề "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết":
Trang 9học, làm quen với chữ viết" thì cô giáo phải có một sự chuẩn bị chu đáo, chuẩn bị
.*: tiên là phải nghiên cứu kỹ nội dung tác phẩm, việc thông hiểu nội dung tác
bao trùm của chủ đề, bài thơ, câu chuyện, từ đó xác lập thái độ, cử chỉ, điệu bộ, giọng đọc, kể một cách phù hợp
Trong khâu chuẩn bị, mọi việc rất cần thiết đó là chuẩn bị đồ dùng dạy
học Đối với môn "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học" việc
chuẩn bị đồ dùng có tầm quan trọng đặc biệt vì đồ dùng vừa đòi hỏi tính sáng tạo
cho tiết dạy thì giờ đây không chỉ kể và xem tranh mà đòi hỏi phải tiết học có sử dụng rối Vì vậy việc chuẩn bị của cô phải có rối các nhân vật, sân khấu, cảnh nền và đòi hỏi có tinh quyết định đó là sự điều khiển con rối làm sao cho có hồn
và một số chuyện cô phải tập cho trẻ đóng kịch cho các bạn xem, khi đóng kịch thì phải chuẩn bị trang phục, mũ nhân vật, một số cảnh đơn giản để bố trí theo nội dung vở kịch Muốn thực hiện tốt, đòi hỏi ở cô giáo có một sự chuẩn bị kỹ
4 Tuyên truyền với phụ huynh về chuyên đề: "Nâng cao chất lượng
cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết"
Để tổ chức tốt chuyên để, công tác tuyên truyền với phụ huynh hết sức quan trọng Phải làm sao cho phụ huynh hiểu tầm quan trọng của chuyên đề từ
đó phối kết hợp với phụ huynh trong việc dạy trẻ Khi phụ huynh nhận thức *A
ảnh, chuyện thơ lứa tuổi mẫu giáo phụ huynh đã hết lòng ủng hộ, đã đóng góp các loại tranh truyện thơ thay phù hợp với lứa tuổi, và phong phú thêm góc sách của lớp
Trang 10Hoặc là khi Ban phát động cuộc thi sáng tạo chuyên đề "làm quen với văn
học" tôi đã trao đỏi với phụ huynh về nội dung cuộc thi, phối hợp đã hết lòng ủng hộ, phụ huynh có cháu dự thi thì cũng lo lắng chuẩn bị cho cháu, phụ huynh cùng tham gia đóng kịch thì cùng cô và cháu tập luyện để dự thi Chỉ khi phụ huynh hiểu thì mới quan tâm, ủng hộ, tạo điều kiện giúp đỡ cho cô giáo một cách
đầu năm, cô giáo phải nêu *A chuyên đề chính trong năm, nói cho phụ huynh
hiểu ý nghĩa to lớn của việc "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn
học, làm quen với chữ viết" những nội dung cơ bản cần thiết chuyên đề, những yêu cầu mà trẻ cần đạt *A để phụ huynh nắm Sau nữa là tuyên truyền hàng ngày qua những dịp tiếp xúc với phụ huynh khi * đón trẻ, cô giáo trao đổi với phụ huynh, có thể là trao đổi về câu chuyện bài thơ đang học hoặc trao đổi về khả năng của cháu
Ví dụ : "Em thấy cháu kể chuyện cáo thỏ và gà trống ở lớp rất là hay,
chị về động viên cháu để cháu kể cho cả nhà cùng nghe" Hoặc là: "câu
chuyện này cháu được thuộc, đã kể được nhưng cháu chưa mạnh dạn lắm chị
về động viên cháu kể thê"
qua góc tập trung "góc văn học" "Vườn cổ tích" góc tuyên truyền có tầm quan
trọng rất lớn trong việc tuyên truyền với phụ huynh, với các đoàn thể, với các cháu, vì , lớp tôi phụ trách là lớp lẻ ở khối, lớp học và là nơi các cháu học tập, vừa là nơi hội họp và sinh hoạt văn hoá của khối cho nên việc xây dựng góc
có hiệu quả ở góc tuyên truyền chuyên đề văn học tôi đã bố trí các câu chuyện bài thơ trẻ đang học, ngoài ra còn có các hình ảnh nhân vật, nội dung câu chuyên
qua "vườn cổ tích", các câu chuyện bằng tranh vẽ để trẻ kể chuyện sáng tạo,
tranh đã %* tầm, qua góc tuyên truyền chuyên đề văn học và chữ viết phụ huynh
Trang 11huynh có cách nhìn, cách nghĩ đúng đắn hơn về công tác chăm sóc giáo dục trẻ Mầm non
5 "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học, làm quen với chữ viết" qua các phương tiện: Đài, ti vi, tạp chí "giáo dục Mầm non" gia
đình và bé":
băng đài, đĩa về các câu chuyện thơ lứa tuổi mẫu giáo Qua theo dõi tôi thấy nhiều gia đình đã có và đến lớp trẻ kể cho cô và các bạn nghe ở nhà trẻ đã xem
và nghe kể câu chuyện gì, trẻ kể cho cô và bạn nghe câu chuyện đó
"gia đình và bé" có những câu chuyện rất vui, rất ngộ ngĩnh dành cho trẻ lứa tuổi Mầm non Tôi cho trẻ xem và đọc ở hoạt động góc, ở mọi lúc mọi nơi, lúc
khi trẻ thuộc trẻ sẽ tự "đọc" bằng biện pháp này trẻ *A làm quen với tác phẩm
văn học, biết cách đọc và *A làm quen với viết
III kết quả:
Qua ba năm thực hiện chuyên đề "Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen
với văn học, làm quen với chữ viết" qua áp dụng các biện pháp trên tôi đã thu
*A một kết quả sau:
1 Kết quả ở trẻ:
- Hình thành ở trẻ khả năng cảm thụ văn học Trẻ đã bộ lộc cảm xúc của mình khi nghe kể chuyện, đọc thơ Trẻ thích *A nghe kể chuyện, đọc thơ, đồng giao, ca dao, thích xem biểu diễn rối đồng thời thích *A kể lại chuyện, đọc thơ,
cảnh vật gần gũi xung quanh trẻ, yêu những việc làm tốt, phê phán những việc