Mục tiêu : Chỉ & nói được tên các bộ phận cơ quan hô hấp, đường đi của không khí khi ta hít vào và thở ra.. Hiểu được vai trò của hoạt động thở đối với sự sống con người.[r]
Trang 1TUẦN 1
ND :19-8-09
I – MỤC TIÊU :
Nêu được tên các bộ phận và chức năng của cơ quan hô hấp
Chỉ đúng vị trí các bộ phận của cơ quan hô hấp trên tranh vẽ
*Biết được hoạt động thở diễn ra liên tục.Nếu bị ngừng thở 3-4 phút người ta sẽ bị
chết
II – ĐD DH : Hình SGK tr 4, 5 Phiếu câu hỏi HĐ2
III – HĐ TL :
15
15
HĐ 1 : Thực hành cách thở sâu
Mục tiêu : HS nhận biết được sự thay đổi của lồng
ngực khi hít vào thật sâu và thở ra hết sức
Bước 1 :
Mời HS thực hiện một số động tác hít thở
Cảm giác của các em sau khi nín thở ?
Bước 2 :
Gọi 1 HS thực hiện như hình 1 SGK
Mời cả lớp : đặt tay lên lồng ngực hít thở sâu
và thở ra hết sức
Khi hít vào thật sâu và thở ra hết sức lồng
ngực sẽ thay đổi như thế nào ?
Nêu ích lợi của việc hít thở sâu ?
Kết luận :
Khi thở, lồng ngực phồng lên hoặc xẹp
xuống đều đặn, đó là cử động hô hấp Cử động
hh gồm 2 động tác : hít vào và thở ra Hít vào
hết sức lồng ngực phồng lên để nhận nhiều
không khí, lồng ngực sẽ nở to ra Thở ra hết sức,
lồng ngực sẽ xẹp xuống, đẩy không khí từ phổi
ra ngoài
HĐ 2 : Làm việc với SGK
Mục tiêu : Chỉ & nói được tên các bộ phận cơ
quan hô hấp, đường đi của không khí khi ta hít
vào và thở ra Hiểu được vai trò của hoạt động thở
đối với sự sống con người
Bước 1 : Làm việc theo cặp
Mời từng cặp hỏi và đáp (phát phiếu ghi sẵn
câu hỏi) :
Bịt mũi, nín thở, thấy klhó chịu thì thở ra
… sẽ thở nhanh và nhiều lần
Nghe & nhận biết
Xem hình tr 4, 5 trao đổi & nêu :
Trang 2 Tên các bộ phận của cơ quan hô hấp ?
Đường đi của không khí trên hình 2 tr5 ?
Mũi dùng để làm gì ?
Khí quản, phế quản có chức năng gì ?
Phổi có chức năng gì ?
Bước 2 : Làm việc cả lớp
Gọi vài cặp hỏi và đáp theo nội dung trên
Kết luận :
Cơ quan hô hấp gồm : mũi, khí quản, phế quản
và hai lá phổi Các cơ quan ấy là đường dẫn
khí có chức năng trao đổi khí
Kết thúc :
Điều gì xãy ra khi tắt đường thở ?
* Do đó phải biết giữ gìn và bảo vệ cơ quan
hô hấp : khi ăn không được cười nói, không uống nước vội vàng, …
* Chú ý : người bình thường có thể nhịn ăn 3
ngày nhưng không thể nhịn thở quá 3 phút
Do vậy khi tắt đường thở cần cấp cứu ngay
Mời HS đọc lại mục bạn cần biết tr5
… mũi, khí quản, phế quản, hai lá phổi
… mũi > khí quản > phế quản > 2 lá phổi
Hít & thở
Dẫn không khí ra vào phổi
Nhận không khí
Từng cặp hỏi và đáp
… sẽ chết
Đọc mục bạn cần biết
Trang 3TUẦN 1
ND :21-8-09
Bài 2 : NÊN THỞ NHƯ THẾ NÀO ?
I – MỤC TIÊU :
Hiểu được cần thở bằng mũi không nên thở bằng miệng
hít thở không khí trong lành sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh
– Nếu hít thở kk có nhiều khói bụi sẽ hại cho sức khỏe
*Biết được khi hít vào,khí ơ xy cĩ trong kk sẽ thấm vào máu ở phổi để đi nuơi cơ thể
;khi thở ra ,khí các bơ nic cĩ trong máu được thải ra ngồi qua phổi
II – ĐD DH : Hình SGK tr 6, 7 Gương soi
III – HĐ TL :
3
15
HĐ 1 : khởi động
Cho cả lớp thực hiện động tác hít thở
Nêu & ghi tựa bài
HĐ 2 : Thảo luận nhóm
Mục tiêu : Giải thích được tại sao ta nên thở
bằng mũi không nên thở bằng miệng
Chia lớp thành 4 nhóm, nêu yc thảo luận
Mời đại diện trình bày
Nhóm 1 : dùng gương soi quan sát kĩ lỗ
mũi
Nhóm 2 : khi sổ mũi em thấycó gì chảy
ra từ hai lỗ mũi ?
Nhóm 3 : hằng ngày dùng khăn lau bên
trong mũi em thấy có gì lạ ?
Nhóm 4 : tại sao thở bằng mũi tốt hơn
thở bằng miệng ?
Giảng : Trong lỗ mũi có nhiều lông mũi để
cản bớt bụi trong không khí khi ta hít vào
Ngoài ra trong lỗ mũi có tuyến dịch nhầy để
cản bụi và diệt khuẩn, tạo độ ẩm đồng thời
có nhiều mao mạch sưởi ấm không khí
Kết luận :
Thở bằng mũi là hợp vệ sinh, có lợi
cho sức khỏe, vì vậy chúng ta nên thở
bằng mũi
Nhóm trưởng điều khiển thảo luận & trình bày :
… lông mũi
… có chất nhầy
… bụi bám trong lỗ mũi
… vì trong mũi có lông mũi cản bớt bụi & có chất nhầy làm sạch không khí
Nghe nhắc lại
Trang 42
HĐ 3 : Làm việc với SGK
Mục tiêu : Nói được ích lợi của việc hít thở
không khí trong lành và tác hại của việc hít
thở không khí có nhiều khí các-bô-níc, khói
bụi, đối với sức khỏe con người
Bước 1 : Làm việc theo cặp
Mời từng cặp quan sát hình 3, 4, 5 tr7 &
thảo luận (ghi bảng):
Bức tranh nào thể hiện không khí trong
lành, tranh nào thể hiện không khí có
bụi khói ? Vì sao ?
Khi được hít thở không khí trong lành
bạn thấythế nào ?
Nêu cảm giác của bạn khi phải thở
không khí có nhiều khói bụi ?
Bước 2 : Làm việc cả lớp
Gọi vài cặp hỏi và đáp theo nội dung
trên – nhận xét
Sau đó hỏi :
Thở không khí trong lành có lợi gì ?
Thở không khí nhiều khói bụi có hại gì ?
Kết luận :
Không khí trong lành là không khí chứa
nhiều khí ô-xi, ít khí các-bô-níc và khói bụi
Khí ô-xi cần cho hoạt động sống của cơ thể
Vì vậy, thở không khí trong lành giúp chúng
ta khỏe mạnh Không khí nhiều khí
các-bô-níc và khói bụi là không khí bị ô nhiễm
Thở không khí bị ô nhiểm có hại cho sức
khỏe
Kết thúc :
Mời HS đọc lại mục bạn cần biết tr7
Trao đổi cặp :
… không khí trong lành là tranh 3,
vì cảnh sạch sẽ, thoáng mát, có nhiều cây xanh, … Không khí có khói bụi là tranh 4, 5 vì ngồi cạnh bếp lửa có nhiều khói bốc lên, các bạn chơi nơi có nhiều xe thải khói,
… dễ chịu, khỏe người, …
… khó chịu, cảm thấy khó thở, …
Vài cặp trình bày hỏi và đáp
… cảm giác dễ chịu, khỏe mạnh
… dễ mắc các bệnh đường hô hấp, có hại cho sức khỏe
Nghe & nhận biết
Đọc mục bạn cần biết
Trang 5TUẦN 2
ND : 25-8-09
Bài 3 : VỆ SINH HÔ HẤP
I – MỤC TIÊU :
Nêu những việc nên làm và không nên làm để giữ vệ sinh cơ quan hô hấp
*Nêu ích lợi tập thể dục buổi sáng và giữ sạch mũi, miệng
II – ĐD DH : Hình SGK tr 4, 5 Phiếu câu hỏi HĐ2
III – HĐ TL :
3
14
15
HĐ 1 : Khởi động
Không khí trong lành có chừa nhiều khí
gì ?
Không khí ô nhiễm có chứa gì ?
Hít thở không khí nào có lợi cho sức khỏe
?
HĐ 2 : Thảo luận nhóm
Mục tiêu : Nêu được ích lợi của việc tập thở
buổi sáng
Bước 1 : Làm việc theo nhóm
Chia lớp thành 4 nhóm (quan sát hình 1,
2, 3 tr 8) :
Nhóm 1, nhóm 2 : Tập thở buổi sáng có lợi gì ?
Nhóm 3, nhóm 4 : Hằng ngày chúng
ta nên làm gì để giữ sạch mũi, họng ? Bước 2 : Chuyển sang làm việc cả lớp
Gọi lần lượt từng nhóm trình bày
Chốt nội dung : Nên có thói quen tập thể
dục buổi sáng và có ý thức giữ vệ sinh
mũi, họng
HĐ 3 :Thảo luận theo cặp
Mục tiêu : Kể những việc nên làm và không
nên làm để giữ vệ sinh cơ quan hô hấp
Bước 1 : Làm việc theo cặp
Mời từng cặp hỏi và đáp (phát phiếu ghi
sẵn câu hỏi & quan sát hình tr 9) :
Nhóm 1, 2 : nêu nội dung trong từng hình ?
… khí ô-xi
… khí các-bô-níc, khói bụi, mùi hôi, …
…hít thở không khí trong lành giúp ta khỏe mạnh
Nhóm trưởng điều khiển trao đổi :
… hít thở không khí trong lành, các mạch máu lưu thông, cơ thể khỏe mạnh
… lau mũi, súc miệng bằng nước muối…
Thảo luận theo cặp & nêu :
… hình 4 : hai bạn đang chơi bắn bi nơi có nhiều khói bụi Hình 5 : các bạn đang chơi nhảy dây nơi có không khí trong lành
Trang 6Nhóm 3, 4 : việc làm của các bạn đó, việc làm nào có lợi, việc làm nào có hại ? Tại sao ?
Bước 2 : Làm việc cả lớp
Gọi vài cặp hỏi và đáp theo nội dung
trên
Hỏi lại : Hãy kể những việc làm để bảo
vệ cơ quan hô hấp ? Em đã làm được việc
gì để bầu không khí trong sạch ?
Kết luận :
Không nên ở trong phòng có người hút
thuốc lá và chơi đùa nơi có nhiều khói bụi
Khi quét dọn cần đeo khẩu trang Luôn quét
dọn và giữ sạch đồ đạc để đảm bảo không
khí trong nhà luôn trong sạch Không vứt rác,
khạc nhổ bừa bãi,
Kết thúc :
Cho vài em thi kể những việc làm để bảo
vệ cơ quan hô hấp
Hình 6 : hai chị em đang ngồi gần người lớn hút thuốc lá Hình 7 : các bạn làm vệ sinh lớp có đeo khẩu trang bảo vệ đường hô hấp Hình 8 : các bạn mặc quần áo ấm để giữ ấm cổ, ngực, …
… việc chơi hình 4 là có hại cho cơ quan hô hấp Hình 5 có lợi, hình 6 có hại Hình 7 có lợi Hình 8 có lợi
> tại vì cần bảo vệ cơ quan hô hấp, cần vui chơi nơi có không khí trong lành, làm vệ sinh lớp học phải có mang khẩu trang những nơi khói bụi có hại cho sức khỏe
Từng cặp hỏi đáp – nhận xét bổ sung
Kể những việc như đã nêu trên
& kể thêm một số việc làm của cá nhân để giữ bầu không khí trong sạch
Trang 7TUẦN 2
ND : 29-8-09
Bài 4 : PHÒNG BỆNH ĐƯỜNG HÔ HẤP
I – MỤC TIÊU :
Kể được tên một số bệnh thường gặp ở cơ quan hô hấp như viêm mũi,viêm
họng,viêm phế quản,viêm phổi
Biết cách giữ ấm cơ thể,giữ vệ sinh mũi, họng
*Nêu nguyên nhân mắc các bệnh đường hơ hấp
II – ĐD DH : Hình SGK tr 10, 11 Phiếu câu hỏi HĐ2
III – HĐ TL :
3
10
13
HĐ 1 : Khởi động
Hãy nói tình trạng không khí nơi em ở ?
Cần làm gì để bảo vệ bầu không khí trong
nhà luôn trong sạch ?
HĐ 2 : Động não
Mục tiêu : Kể được tên một số bệnh đường hô
hấp thường gặp
Hãy kể tên các cơ quan hô hấp ? Cho biết
tên về bệnh đường hô hấp ?
Chốt lại ý kiến đúng của HS & mời 1 HS
nhắc lại các bệnh thường gặp
HĐ 3 : Làm việc với SGK
Mục tiêu : Nêu được nguyên nhân vàcách đề
phòng bệnh đường hô hấp Có ý thức phòng
bệnh đường hô hấp
Bước 1 : Làm việc theo cặp
Gợi ý : Nam là người mặc áo màu trắng, các
em nhìn tranh các có câu hỏi của bạn Nam,
bác sĩ hình (1, 2, 3)
Tại sao Nam phải đi khám bệnh (H1) ?
Người bạn đoán Nam bệnh gì (H2) ?
Bác sĩ nói Nam bị bệnh gì ?
Nam phải làm gì mới hết bệnh ?
Trong lành – ô nhiễm
… quét dọn, không vức rác, không khạc nhổ bừa bãi,
mũi, khí quản, phế quản, hai lá phổi Có các bệnh như : viêm họng, viêm mũi, viêm phế quản, viêm phổi
1 HS nêu lại tên một số bệnh đường hô hấp
Quan sát hình 1, 2, 3 tr 10
Nam bị ho và đau họng khi nuốt nước bọt
Bị bệnh viêm họng cần đến bác sĩ khám bệnh
Bác sĩ nói Nam bị bệnh viêm họng do cảm lạnh
Cần uống thuốc và súc miệng bằng nước muối
Trang 81
Bước 2 : Làm việc cả lớp
Gọi vài cặp hỏi và đáp theo nội dung trên
Nêu : Người bệnh đường hô hấp thường ho,
sốt Nếu không chữa trị kịp thời rất nguy hiểm
Vậy, em cần làm gì để phòng bệnh viêm
đường hô hấp ?
Em nào đã làm đúng như bạn nói ?
Kết luận :
* Các bệnh : viêm họng, viêm phế
quản, … Nguyên nhân chính là do bị nhiễm
lạnh, nhiễm trùng hoặc biến chứng của các
bệnh truyền nhiễm (cúm, sởi, ) Cần mặc đủ
ấm, không để nhiễm lạnh : cổ, hai bàn tay, bàn
chân Ăn đủ chất và không uống quá lạnh &
thường xuyên tập thể dục
HĐ 4 : TRÒ CHƠI BÁC SĨ
HD cách chơi : 1 HS vai bác sĩ 1 HS vai bệnh
nhân, bác sĩ khám và nêu được tên bệnh của
bậnh nhân, bệnh nhân nêu được nguyên nhân
và cách phòng bệnh
Mời một cặp chơi nháp
Tuyên dương cặp thực hiện tốt các vai & nêu
được nội dung trò chơi
Kết thúc : Mời đọc mục bạn cần biết
Vài cặp hỏi và đáp – cả lớp nhận xét & bổ sung
… mặc đủ ấm, không để nhiễm lạnh : cổ, hai bàn tay, bàn chân Ăn đủ chất và không uống quá lạnh
… giơ tay
Chơi nháp > vài cặp thực hiện trước lớp
Đọc mục bạn cần biết tr 11
Trang 9TUẦN 3 Ngày dạy :1-9-09
Bài 5 : BỆNH LAO PHỔI
I – MỤC TIÊU :
Biết cần tiêm phòng lao,thở không khí trong lành,ăn đủ chất để phòng bệnh lao
phổi
*Biết được nguyên nhân gây bệnh và tác hại bệnh lao phổi
II – ĐD DH : Hình SGK tr12, 13 Phiếu câu hỏi HĐ3
III – HĐ TL :
2
12
12
HĐ 1 : Khởi động
Hãy cho biết nguyên nhân của bệnh đường
hô hấp ?
Cách phòng và chữa bệnh ?
HĐ 2 : Làm việc với SGK
Mục tiêu : Nêu nguyên nhân, đường lây bệnh
và tác hại của bệnh lao phổi
Bước 1 : Làm việc theo nhóm 4
Mời quan sát hình & thảo luận :
*Nguyên nhân gây bênh lao phổi ?
Bệnh lao phổi có những biểu hiện gì ?
Bệnh lây lan bằng con đường nào ?
*Bệnh lao phổi có hại gì ?
Bước 2 : Làm việc cả lớp
Mời đại diện các nhóm trình bày và bổ
sung
Kết luận :Nguyên nhân gây bệnh lao phổi là do
vi khuẩn lao gây ra Những người ăn uống thiếu
thốn, làm việc quá sức thường hay mắc bệnh này
Bệnh có thể lây sang người lành qua đường hô
hấp Người mắc bệnh có sức khỏe kém, ăn uống
khó & hay sốt về chiều
HĐ 3 : Thảo luận nhóm
Mục tiêu : Nêu được những việc nên & không
nên làm để phòng bệnh lao phổi
Bước 1 : Chia lớp thành 4 nhóm thảo luận các
câu hỏi :
Nhóm 1, 2 : Kể ra những việc làm
* Trả lời theo nội dung đã học bài trước
Quan sát – đọc các lời thoại (từ hình 1 > hình 5 tr 12) & trao đổi :
… do một loại vi khuẩn gây ra
… cơ thể mệt mỏi, ăn không ngon, gầy đi và sốt nhẹ về chiều
… sức khỏe kém, có thể lây sang người lành qua đường hô hấp
Đại diện trình bày ý kiến của 4 câu hỏi trên
Nghe & nhận biết
Nhóm trưởng điều khiển thảo luận & cử đại diện trình bày : Nhóm 1, 2 : …người lao động quá
Trang 10vàhoàn cảnh khiến ta dễ mắc bệnh lao phổi ?
Nhóm 3 : Nêu những việc làm vàhoàn cảnh giúp ta có thể phòng tránh được bệnh lao phổi
Nhóm 4 : Tại sao không nênkhạc nhổ bừa bãi ?
Bước 2 : Làm việc cả lớp
Gọi đại diện các nhóm trình bày và bổ
sung
Chốt : Nên ăn uống đủ chất, nhà cửa sạch sẽ,
không khạc nhổ bừa bãi, lao động không quá
sức, không nên tiếp xúc với khói bụi, khi mắc
bệnh về đường hô hấp phải đến bác sĩ trị bệnh
Bước 3 : Liên hệ thực tế
Em và gia đình cần làm gì để tránh bệnh
lao ?
Kết luận :
Bệnh lao là một bệnh truyền nhiễm do vi
khuẩn lao gây ra
Ngày nay có thuốc chữa khỏi & có thuốc
tiêm phòng bệnh lao
Trẻ em được tiêm phòng bệnh lao có thể
cả đời không mắc bệnh lao
HĐ 4 : Đóng vai
Mục tiêu : Nói với bố mẹ bản thân khi có dấu
hiệu bị bệnh đường hô hấp cần đi khám và
chữa trị kịp thời Tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ
khi bị bệnh
Bước 1 : Chuẩn bị
Nêu tình huống :
Nếu mắc 1 trong các bệnh về đường hô
hấp em sẽ làm gì để bố mẹ đưa em đi
khám bệnh ?
Khi được khám bệnh em sẽ nói gì với bác
sĩ ?
Bước 2 : Trình diễn
Nhận xét (em biết cách nói với bốmẹ và bác sĩ
chưa ?) – tuyên dương
Kết luận :
Khi bị sốt cao ta phải nói ngay với bố mẹ, khi
đi đến bác sĩ phải nói rõ tình trạng sức khỏe
của mình Phải uống thuốc đúng theo chỉ dẫn
của bác sĩ
Kết thúc : HS đọc lại mục bạn cần biết tr 13
sức, nơi làm việc ẩm thấp, ăn uống thiếu thốn, …
Nhóm 3 : … tiêm phòng cho trẻ
em Làm việc, ăn uống điều độ Nhà ở sạch sẽ thoáng mát & có ánh nắng chiếu vào, …
Nhóm 4 : … gây dơ bẩn & trong nước bọt của người bệnh có vi khuẩn lao
… vệ sinh nhà ở, mở cửa sổ cho ánh nắng lọt vào, không hút thuốc lá, ăn uống làm việc điều độ, … Nghe – biết
Nhóm 3 em đóng vai : người mẹ, bác sĩ, con
* Thảo luận trong nhóm
Ví dụ : Mẹ ơi ! Hôm nay con thấy cổ họng đau quá và có sốt, trong người khó chịu lắm
À ! Mẹ đưa con đến bác sĩ khám và chữa nhé
Bác sĩ ơi ! Cháu bị đau họng và cảm thấy khó chịu quá
Cháu bị bệnh viêm họng đấy ! Cháu hãy uống thuốc này và súc miệng bằng nước muối nhé !
Đọc mục bạn cần biết