Đề tài Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2007 – 2008

Phạt học sinh ở đây chính là việc học sinh không được tuyên dương, khen thưởng và chỉ được làm khán giả trong các trò chơi tập thể do giáo viên tổ chøc trß ch¬i sÏ ®­îc tr×nh bµy ë gi¶i [r]

Phòng giáo dục huyện ứng hoà

Trường Tiểu học hồng quang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt

Nam

Độc lập Tự do Hạnh phúc

****************

đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Năm học 2007 2008

Họ và tên : Nguyễn Xuân Trường

Sinh ngày : 23 3 1975

Năm vào ngành : 01 01 1995

Chức vụ : Tổ trưởng tổ 4 5

Đơn vị công tác : Trường Tiểu học Hồng Quang ứng Hoà - Hà Tây Trình độ chuyên môn : Đại học

Khen thưởng : Sáng kiến kinh nghiệm loại C Cấp tỉnh

II nội dung đề tài

Tên đề tài :

“Hình thành và củng cố một số kĩ năng sống cho học sinh thông qua công tác chủ nhiệm lớp 5”

1- Lí do chọn đề tài

Nếu kiến thức học  trong các nhà  là hành trang giúp học sinh

  vào cuộc sống thì các kĩ năng sống sẽ giúp học sinh biết phân tích, xử lí toàn diện đi tới thành công trong cuộc sống sau này

nghiên cứu khoa học thì yếu tố có sự khác biệt đó chính là các kĩ năng sống và

cực trên quan điểm học đi đôi với hành đã tích cực xây dựng cho học sinh các kĩ

trọng xây dựng và truyền thụ kiến thức cho học sinh là chủ yếu, còn một khoảng sách mở cửa của nền kinh tế thị * chúng ta đã đạt  những thành tựu to

… thông qua các tài liệu, phim ảnh, trò chơi không lành mạnh từ Intơnet, băng hình, sách báo …làm một số bộ phận học sinh bị vấp ngã.

Học sinh lớp 5 là những học sinh đang ở độ tuổi 11 – 12, độ tuổi có

bên ngoài tác động Vì vậy vấn đề đặt ra là làm thế nào để lôi kéo học sinh tham gia các hoạt động tập thể lành mạnh, giúp học sinh hình thành các kĩ năng sống

đủ bản lĩnh   những tệ nạn xã hội đã nêu

Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi đã nghiên cứu, tìm tòi và

vận dụng kinh nghiệm : “Hình thành và củng cố một số kĩ năng sống cho học

sinh thông qua công tác chủ nhiệm lớp 5”   đầu đã thu  những thành

công rất khả quan

2- Phạm vi và thời gian thực hiện

- Đề tài  thực hiện trên đối  là học sinh lớp 5 trong các tiết sinh

…

- Thời gian thực hiện xuyên suốt trong cả một năm học

III quá trình thực hiện đề tài

1 Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện.

- Đối với học sinh :

Qua điều tra cho thấy : tình trạng nói tục, chửi bậy, đánh nhau, uống

* hút thuốc của học sinh lớp 5 xảy ra nhiều và càng ngày càng có dấu hiệu ra

động hơn

- Đối với giáo viên :

Nhiều giáo viên đã coi nhẹ công tác chủ nhiệm lớp từ đó cũng coi nhẹ việc rèn các kĩ năng sống cho học sinh

- Đối với môi trường địa phương :

Hồng Quang là một xã thuần nông, nằm cuối huyện ứng Hoà và là địa bàn giáp danh với tỉnh Hà Nam, bên cạnh khu thắng cảnh DE Sơn lại có những

cũng có nhiều tệ nạn xã hội khác Nhiều học sinh có bố mẹ bị nghiện và nhiễm

HIV, nhiều em đã phải sống trong cảnh mất bố mẹ hoặc thiếu sự quan tâm, giáo

dục của gia đình Đây chính là điều kiện tốt để các tệ nạn xã hội xâm nhập vào

các em nếu không có sự quản lí tốt của nhà  – gia đình và xã hội trong đó

công tác chủ nhiệm lớp đóng vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục ở nhà

 và gia đình

2- Khảo sát thực tế

động nhóm… của học sinh E đối kém Hầu hết các em rụt rè, xấu hổ và trình

bày ý kiến một cách ấp úng không rõ chủ điểm Đồng thời với việc điều tra này,

tôi tiến hành điều tra việc học sinh vi phạm kỉ luật và tệ nạn xã hội Kết quả

khảo  thể hiện trong bảng sau :

- Bảng số liệu điều tra về các tệ nạn

Lớp 5A (lớp thực nghiệm) Lớp 5C (Lớp đối chứng)

Mức độ vi phạm Mức độ vi phạm

Nhiều lần 1-2 lần Chưa lần nào Nhiều lần 1-2 lần Chưa lần nào

Các tệ nạn

Nói tục, chửi bậy

Uống bia, rượu

Hút thuốc

Đánh nhau

Vi phạm các quy

định của nhà trường

Chơi bài tiền (hoặc

hiện vật)

*Bảng số liệu các điều tra một số kĩ năng sống của học sinh

Lớp 5A (lớp thực nghiệm) Lớp 5C (Lớp đối chứng)

Tốt thườngBình Chưa tốt Tốt thườngBình Chưa tốt

Các kĩ năng

sống

Diễn đạt trước đám

đông

Tương trợ nhóm khi

làm việc

Tự giác chấp hành

nội quy

- Đánh giá kết quả khảo sát

Từ kết quả khảo trên cho thấy : Tỉ lệ học sinh diễn đạt   đám đông,

sinh mắc phải và có triệu chứng sẽ mắc phải các tệ nạn xã hội E đối cao và

E E nhau trong cả hai lớp, đáng báo động Điều đó rất đáng phải suy

nghĩ và khiến tôi phải trăn trở làm thế nào giúp học sinh phát huy  các kĩ

năng sống từ đó giúp các em tránh và hạn chế  những tệ nạn xã hội đang có

3 Những biện pháp thực hiện

3.1 Biện pháp thứ nhất : Tạo ý thức chấp hành kỉ luật trong nhà

trường nói riêng và ngoài xã hội nói chung

* Cơ sở khoa học :

công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất   đó chính là ý thức chấp hành kỉ luật

trình dài thực hiện

thông, ý thức giữ gìn vệ sinh môi * chấp hành nội quy… và lớn hơn nữa là phải nói là rất kém Nhiều công dân Việt Nam khi làm việc trong các công ty

Quả thật, ta thèm có những học sinh ăn kẹo mà lại bỏ vỏ vào túi đến khi gặp thùng rác thì mới lấy ra bỏ vào, thèm có học sinh khi uống xong một hộp sữa liền bóp bẹp rồi mới cho vào thùng rác để … đỡ tốn thể tích của thùng rác.

Chính vì vậy ta mới thấy việc  ra những nội quy của lớp trên cơ sở là các quy định chung của nhà  * xã hội, nhà  phù hợp với đối  học sinh là cần thiết giúp các em hình thành và rèn luyện tính kỉ luật trong học tập và

cực đến sự phát triển và khả năng hoạt động tự chủ của các em

* Các bước tiến hành

Dựa trên các cơ sở khoa học trên, điều đầu tiên khi tôi nhận lớp là tìm hiểu

nhận thức của từng học sinh, xếp loại học lực và hạnh kiểm của học sinh thông qua học bạ và trao đổi với giáo viên chủ nhiệm năm học  ; Sau đó, dựa trên những nội quy, quy định của nhà  tôi cùng các em xây dựng những nội quy của lớp

Để làm  điều này, tôi phân loại học sinh, chia tổ, nhóm sao cho có sự

đồng đều về giới tính, học lực, hạnh kiểm và hoàn cảnh sống … Đội ngũ cán bộ lớp sẽ tích cực giúp duy trì nề nếp và các nội quy đã đề ra nên tôi tận dụng đội ngũ cán bộ lớp cũ sau đó đặc biệt chú trọng quan sát, nhận định theo kinh nghiệm kết hợp với việc cho các em bầu dân chủ để tìm ra đội ngũ cán bộ lớp mới, làm việc hiệu quả và có uy tín với số học sinh trong lớp

Khi đã có bộ khung tổ chức lớp, tôi cùng các em thảo luận  ra những quy định, nội quy của lớp sau đó phân công trách nhiệm của từng thành viên :

+ Lớp / theo dõi chung giữ sổ theo dõi thi đua, quản lí lớp trong các giờ tự quản

+ Lớp phó học tập phụ giúp lớp / khi  yêu cầu và giữ sổ theo dõi theo dõi điểm 10

+ Lớp phó văn nghệ phụ trách văn nghệ, vệ sinh

+ Các tổ / theo dõi các mặt thi đua của tổ bạn, nếu thành viên trong

tổ bạn phạm lỗi thì báo cho lớp / để ghi vào sổ theo dõi

+ Các tổ phó phụ giúp các tổ / hoàn thành các nhiệm vụ theo dõi và quản lí tổ của mình

- Các mặt theo dõi đó là :

Giới thiệu sổ theo dõi và sinh hoạt lớp :

Bảng theo dõi thi đua lớp 5A tuần 1

Họ tên đánh nhau Nói tục chửi

bậy

Tự quản

Trang phục

Trật tự

Không làm bài

điểm kém

Chuyên cần

Lỗi

Trang (tt)

Nhung (tp)

Ng đại

Hiệu

Huyền

Thành

Vũ linh

Tổng số lỗi trong tuần của tổ 1

Tiến

t đạt (tt)

Hùng (tp)

Thuỷ

Khánh

Hồ đạt

n.anh

Phượng

Tổng số lỗi trong tuần của tổ 2

Ng tâm

(tt)

Hậu (tp)

Thảo

Phương

d nhung

Quyết

h tâm

Tổng số lỗi trong tuần của tổ 3

Th.đạt

An

h dũng

Lương (tt)

đạt linh

ng đạt

(tp)

Minh

Dương

Tổng số lỗi trong tuần của tổ 4

1 xếp loại : nhất tổ… Nhì tổ … ba tổ…

Tư tổ …. 2 tuyên dương :….………

3 khen thưởng : ………

4 những tồn tại và đề xuất : ………

………

………

………

5 Công việc tuần sau :………

………

………

………

*Cách sử dụng :

- Sổ gồm 35 trang E ứng với 35 tuần học và sau 4 hoặc 5 tuần (một tháng) có một tờ dành cho tổng kết

Nội dung tờ tổng kết

Bảng tổng kết thi đua tháng ….

1

2

4

Nhất tổ … Nhì tổ … Ba tổ … Tư tổ …

Bình bầu và xét các thành viên được tuyên dương và tham gia trò chơi Tổ 1: ………

Tổ 2: ………

Tổ 3: ………

Tổ 4: ………

Trò chơi tuần sau : ………

Chủ đề : ………

- Các mặt theo dõi này không chỉ theo dõi ở  mà  theo dõi cả trong quá trình học sinh sinh hoạt ở nhà

- Trong các giờ truy bài, (tự quản đầu giờ) các tổ / kiểm tra, theo dõi các mặt trong nội dung sổ theo dõi của tổ bạn sau đó báo cho lớp / các lỗi

mà các thành viên trong tổ bạn mắc phải

- Thành viên nào trong lớp phạm lỗi nào thì lớp / đánh dấu vào cột E ứng của lỗi đó bằng cách ghi số thứ mà học sinh phạm phải VD : Nguyễn Dũng hôm thứ hai, không hoàn thành bài tập, bị thầy nhắc tên trong giờ học thì

Các lỗi về quần áo đồng phục, khăn đỏ …  đánh dấu vào cột trang phục, lỗi mất trật tự, lộn xộn trong các giờ tự quản  lớp / trực tiếp theo dõi và

đánh dấu, các lỗi không hoàn thành bài tập  đánh dấu vào cột không làm

cột chuyên cần Tuỳ theo mức độ vi phạm giáo viên có thể can thiệp kịp thời để

có biện pháp uốn nắn sửa chữa VD : lỗi đánh nhau có thể bị ghi đến 5 lỗi trong một lần vi phạm

Ngoài ra, nếu cá nhân nào hoặc tổ nào mắc ít lỗi nhất sẽ  tuyên 7E   lớp và sau 4 tuần (một tháng) giáo viên tổng kết thi đua tổ một lần,

tổ nào xếp thứ nhất trên tuần  3 điểm ; xếp thứ 2  2 điểm ; xếp thứ ba

cho tổ xếp thứ nhất là cả tổ  tham gia trò chơi của tháng đó ; tổ xếp thứ nhì thì cử 1/2 thành viên mắc ít lỗi nhất trong tổ  tham gia trò chơi ; tổ xếp thứ

ba  cử 1/4 thành viên mắc ít lỗi nhất trong tổ  tham gia chơi ; tổ xếp cuối thì không  tham gia chơi mà chỉ tham dự với  cách là khán giả (các

Giới thiệu sổ theo dõi điểm 10

Bảng theo dõi điểm 10

1 Ng dũng x x

2 Trang (tt)

3 Nhung (tp)

4 Ng đại

5 Hiệu

6 Huyền

7 Thành

8 Vũ linh

9 Tiến

10 t đạt (tt)

11 Hùng (tp)

12 Thuỷ

13 Khánh

14 Hồ đạt

15 n.anh

16 Phượng

17 Ng tâm (tt)

18 Hởu (tp)

21 Thảo

20 Phương

21 d nhung

22 Quyết

23 Ngọc

24 h tâm

25 Th.đạt

26 An

27 h dũng

28 Lương (tt)

29 đạt linh

30 ng đạt (tp)

31 Minh

32 Dương

*Cách sử dụng :

Sổ này có tất cả 9 trang E ứng với 9 tháng trong một năm học Sổ chuyên dùng để ghi số điểm10 mà mỗi học sinh đạt  trong quá trình học tập, mỗi một điểm10  đánh dấu x vào sổ Sổ này giao cho lớp phó học tập giữ và theo dõi

*Sử dụng kết hợp cả hai sổ

sinh (không nhất thiết phải nặng về vật chất) và phạt không phải phạt học sinh về từng xảy ra Phạt học sinh ở đây chính là việc học sinh không  tuyên 7E*

chức (trò chơi sẽ  trình bày ở giải pháp 3)

Chính vì vậy, sau khi lớp / tổng kết sổ thi đua và số lỗi của mỗi học sinh, nếu học sinh nào phạm lỗi thứ 6 trong một tuần thì bị trừ 1 điểm 10, lỗi thứ

7 trừ 2 điểm 10, lỗi thứ 8 trừ 3 điểm 10

và không  tính vào tổng số điểm 10 của học sinh đó Ví dụ : Nguyễn Dũng phạm 6 lỗi trong tuần trong khi đó em  2 điểm 10 thì Nguyễn Dũng sẽ bị trừ

của giáo viên cũng có thể lấy từ quỹ lớp hoặc quỹ khuyến học của hội cha mẹ học sinh)

Khi số điểm 10 học sinh có không đủ để trừ bởi số lỗi mắc phải nhiều thì học sinh đó bị trừ hết số điểm 10 hiện có không tính nợ tuần sau Nếu học sinh

thời hạn chế mắc lỗi để khỏi bị trừ điểm 10

Để nội dung đề tài đi tới thành công cần có sự phối hợp tốt giữa gia đình

và giáo viên Sau khi giáo viên triển khai   học sinh thì sẽ triển khai   hội nghị phụ huynh nội dung này

3.2 Biện pháp thứ hai : Củng cố các kĩ năng sống cho học sinh thông

qua các hoạt động tập thể

* Cơ sở khoa học :

trách nhiệm trong hoạt động nhóm, kĩ năng giao tiếp, trình bày ý kiến   đám

đông … là những kĩ năng quan trọng giúp các em vững vàng trong cuộc sống

và phát triển trong các hoạt động tập thể Chính vì vậy tiết sinh hoạt lớp là môi  quan trọng giúp các em hình thành, củng cố kĩ năng này

* Các bước tiến hành

3.2.1 Các hoạt động tập thể do lớp tổ chức :

a Tổ chức giờ sinh hoạt :

Nội dung tiết sinh hoạt lớp :

- phần 1 :

Cuối mỗi tuần, trong giờ sinh hoạt, lớp / có trách nhiệm tổng hợp số lỗi của từng thành viên trong các tổ ghi vào cột số 10 sau đó cộng tất cả các lỗi của các thành viên trong tổ vào ô tổng lỗi của tổ Căn cứ vào số lỗi mắc phải của một tổ mà xếp loại tổ nhất, nhì, ba và * căn cứ vào số lỗi của mỗi thành viên nếu thành viên nào không phạm lỗi nào hoặc phạm lỗi ít nhất hoặc có sự tiến bộ

còn phải rút ra  những tồn tại chung của cả lớp có những đánh giá và nêu giải pháp khắc phục Đây là một công việc E đối khó nên mấy tuần đầu giáo viên trợ giúp để lớp / hoàn thành các nội dung trong sổ Sau đó dần dần để lớp / tự hoàn thành các nội dung trên và đọc   lớp trong phần đầu mỗi buổi sinh hoạt lớp cuối tuần Lớp phó có trách nhiệm cân đối giữa số lỗi của mỗi thành viên trong lớp đẻ trừ số với số điểm 10 E ứng, sau đó đọc số điểm

sinh đạt 10 điểm 10 (nếu có) và tuyên 7E khích lệ   lớp Nội dung này giúp các em biết phân công, điều hành, E trợ nhau trong hoạt động tập thể

- Phần 2 :

Học sinh trong lớp tham đăng kí ý kiến và trình bày   lớp những ý rèn cho học sinh thói quen ghi lại các ý kiến và sẽ trình bày trong giờ sinh hoạt phát biểu xoay quanh những !  mắc vấp phải trong quá trình hoạt động trong

phải khi học sinh sinh hoạt học tập ở gia đình Lúc này, giáo viên cần tôn trọng các em trong khi học sinh phát biểu và khuyến khích các em diễn đạt ý kiến của mình   lớp một cách rõ ràng, mạch lạc Sau đó giáo viên nên cho các em cùng tham gia giải quyết các ý kiến học sinh nêu và chốt lại Nếu học sinh mắc lỗi giáo viên yêu cầu lớp / ghi số lỗi đó vào tuần sau

- Phần 3 :

- Căn cứ vào báo cáo của học sinh, giáo viên  ra các công việc cần củng cố và thực hiện trong tuần sau Lớp / ghi các công việc giáo viên phổ

biến vào mục Công việc tuần sau trong sổ theo dõi (Riêng tiết sinh hoạt cuối

hợp thành tích các tổ, tuyên 7E* bình bầu học sinh phạm ít lỗi nhất  tham tích)

b Phong trào “Đôi bạn cùng tiến”:

Đây là một hoạt động tập thể đã  triển khai và thu  kết quả khá cao

Để tổ chức hoạt động này, đầu tiên tôi nêu mục đích và yêu cầu của phong

trào “Đôi bạn cùng tiến” đó là việc học sinh kết bạn và đăng kí giúp đỡ nhau trong học tập, sinh hoạt Nếu đã đăng kí tham gia phong trào “Đôi bạn cùng

tiến”, một bạn tiến bộ thì bạn còn lại cũng  khen ngợi,  lại nếu một

Đầu tiên, giáo viên cho học sinh đăng kí và làm thí điểm ở một số đôi Sau mỗi tuần giáo viên có nhận xét, tổng kết hoạt động của các đôi bạn đã đăng kí, khen ngợi những đôi có tiến bộ và có thể đặc cách cho cả đôi đó tham gia trò

thời gian, khi đã kích thích, thu hút học sinh tích cực hoạt động giáo viên mở rộng đến các đôi khác

c

3.2.2 Các hoạt động do nhà trường, Đoàn - Đội phát động

Ngoài các hoạt động tập thể của lớp thì các hoạt động tập thể do nhà

mất”, “Vòng tay bè bạn” Các phong trào thi đua trong những ngày lễ lớn, các

phong trào rèn luyện đội viên … cũng là cơ hội rất tốt giúp giáo viên khai thác

của bản thân Đầu tiên,   khi triển khai một phong trào tôi đều nêu mục đích, yêu cầu của phong trào ấy sau đó tôi cho học sinh tham gia xây dựng kế hoạch

giám sát, khích lệ của giáo viên

Sau mỗi một phong trào, giáo viên giúp học sinh đánh giá, phân tích quên chắt lọc khen ngợi những cá nhân, tổ có hoạt động tích cực đạt kết quả

3.3 Biện pháp thứ ba : Tổ chức các trò chơi ngoại khoá.

Học sinh lớp học sinh độ tuổi 11 – 12, độ tuổi có

bên ngồi tác động Vì vấn đề đặt làm để lôi kéo học sinh tham gia hoạt động tập thể lành mạnh, giúp học. .. thời gian thực hiện

- Đề tài  thực đối  học sinh lớp tiết sinh

…

- Thời gian thực xuyên suốt năm học

III trình thực đề tài< /b>

1 Tình... trên, điều tơi nhận lớp tìm hiểu

nhận thức học sinh, xếp loại học lực hạnh kiểm học sinh thông qua học bạ trao đổi với giáo viên chủ nhiệm năm học  ; Sau đó, dựa nội quy, quy định nhà