Biện pháp 2: Tổ chức khảo sát một cách khách quan, toàn diện, làm tốt công tác dự báo về thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên của các cơ sở giáo dục của huyện đến năm 2021 ....
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN QUỐC TRÁCH
QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CỦA HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ ĐẾN NĂM 2021
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2018
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN QUỐC TRÁCH
QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CỦA HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ ĐẾN NĂM 2021
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Trần Quốc Thành
THÁI NGUYÊN - 2018
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của GS TS Trần Quốc Thành Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2018
Học viên thực hiện
Nguyễn Quốc Trách
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:
Các thầy, cô khoa Tâm lý - Giáo dục, trường ĐHSP, Đại học Thái Nguyên,
đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.TS Trần Quốc Thành, người Thầy đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong quá trình thực hiện Luận văn Tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo phòng GD&ĐT; phòng Nội vụ huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, các đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê đã tạo điều kiện thuận lợi trong việc cung cấp tài liệu, nhiệt tình trợ giúp và tư vấn khoa học trong quá trình học tập và nghiên cứu để tác giả hoàn thành luận văn
Tác giả cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, khuyến khích và tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả hoàn thành công trình này Mặc dù bản thân đã có rất nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện, song luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Tác giả kính mong nhận được sự đóng góp, chỉ dẫn của quý Thầy, Cô giáo, các bạn đồng nghiệp để luận văn thêm hoàn thiện
Tác giả
Nguyễn Quốc Trách
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Phạm vi nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 4
8 Cấu trúc luận văn 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUY HOACH ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC Ở CẤP HUYỆN 6
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6
1.2 Đội ngũ và Quy hoạch đội ngũ Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục 8
1.2.1 Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 8
1.3 Quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 13
1.3.1 Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý 13
1.3.2 Nội dung quy hoạch (các bước xây dựng quy hoạch) 14
1.3.3 Quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý 16
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục ở cấp huyện 24
1.4.1 Các yếu tố chủ quan 24
1.4.2 Các yếu tố khách quan 27
Kết luận chương 1 28
Trang 6Chương 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO
DỤC CỦA HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ 30
2.1 Khái quát chung về địa bàn nghiên cứu 30
2.1.1 Tình hình kinh tế- xã hội 30
2.1.2 Quy mô trường lớp, học sinh các cơ sở giáo dục 30
2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 32
2.2.1 Số lượng 32
2.2.2 Chất lượng 33
2.2.3 Phân bố cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục 37
2.2.4 Biến động đội ngũ quản lý giáo dục huyện Cẩm Khê 42
2.2.5 Công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 42
2.3 Thực trạng quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 44
2.3.1 Mục tiêu, nội dung và phương pháp khảo sát 44
2.3.2 Kết quả khảo sát 44
2.3.2 Kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh quy hoạch 55
2.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê đến năm 2021 56
2.4.1 Các yếu tố chủ quan 57
2.4.2 Các yếu tố khách quan 58
2.5 Đánh giá chung về quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện Cẩm Khê 59
2.5.1 Các kết quả đạt được 59
2.5.2 Các tồn tại, hạn chế và nguyên nhân 60
Kết luận chương 2 62
Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CỦA HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ ĐẾN NĂM 2021 64
3.1 Nguyên tắc để đề xuất biện pháp 64
Trang 73.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 64
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ 64
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 64
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 65
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 65
3.2 Các biện pháp quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện cẩm Khê tỉnh phú Thọ đến năm 2021 65
3.2.1 Biện pháp 1: Tổ chức quán triệt tầm quan trọng, yêu cầu của công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đến năm 2021 cho cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên của huyện 65
3.2.2 Biện pháp 2: Tổ chức khảo sát một cách khách quan, toàn diện, làm tốt công tác dự báo về thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên của các cơ sở giáo dục của huyện đến năm 2021 67
3.2.3 Biện pháp 3: Phối hợp chặt chẽ với các ban ngành trong huyện để xây dựng quy hoạch 73
3.2.4 Biện pháp 4 Tăng cường công tác tổ chức triển khai quy hoạch 74
3.2.5 Biện pháp 5: Chỉ đạo đạo sát sao việc thực hiện quy hoạch 83
3.2.6 Biện pháp 6: Thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra đánh giá, điều chỉnh quy hoạch 85
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 86
3.4 Khảo sát mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 87
Kết luận chương 3 90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO 94
PHỤ LỤC
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Quy mô mạng lưới trường, lớp, học sinh trên địa bàn huyện năm
học 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018 31 Bảng 2.2: Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên của các cơ sở giáo
dục của huyện từ năm học 2015 -2016, đến năm học 2017-2018 32 Bảng 2.3 Đội ngũ quản lý giáo dục huyện giai đoạn 2015-2018 32 Bảng 2.4 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ quản lý giáo dục
giai đoạn 2015 - 2018 33 Bảng 2.5 Trình độ lý luận chính trị, quản lý giáo dục, tin học, ngoại ngữ
của đội ngũ quản lý giai đoạn 2015-2018 33 Bảng 2.6 Cơ cấu độ tuổi của đội ngũ quản lý giáo dục năm học 2017-2018 34 Bảng 2.7 Thâm niên công tác của đội ngũ quản lý giáo dục huyện Cẩm
Khê năm học 2017 - 2018 34 Bảng 2.8 Kết quả xếp loại công chức của đội ngũ quản lý giáo dục huyện
Cẩm Khê (2015-2017) 34 Bảng 2.9 Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục mầm non huyện Cẩm
Khê năm học 2017-2018 37 Bảng 2.10 Thực trạng phân công công tác cán bộ quản lý các trường tiểu
học huyện Cẩm Khê năm học 2017-2018 38 Bảng 2.11 Thực trạng cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục THCS năm học
2017-2018 40 Bảng 2.12 Biến động số lượng cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện
Cẩm Khê (2015-2017) 42 Bảng 2.13 Số lượng quy hoạch cán bộ quản lý các đơn vị trường học năm 2017-2018 43 Bảng 2.14 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về quy hoạch đội ngũ
cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục 44 Bảng 2.15 Ý kiến của khách thể về việc xây dựng quy hoạch đội ngũ cán
bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện thời gian qua 46
Trang 10Bảng 2.16 Ý kiến của CBQL, giáo viên đánh giá về mức độ cần thiết của
các nội dung quản lý quy hoạch 47 Bảng 2.17 Khảo sát về mức độ phù hợp của các hình thức quản lý quy hoạch 50 Bảng 2.18 Đánh giá của CBQL, giáo viên về mức độ thực hiện và hiệu quả
của các nội dung chỉ đạo quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý 51 Bảng 2.19 Đánh giá về mức độ phù hợp của các hình thức kiểm tra, đánh giá
để điều chỉnh, bổ sung quy hoạch hàng năm 55 Bảng 3.1 Nhu cầu bổ sung quy hoạch số lượng quản lý các cơ sở giáo dục
của huyện Cẩm Khê (năm 2018-2021) 71 Bảng 3.2 Kết quả khảo sát về mức độ cần thiết và tính khả thi của sáu
biện pháp được đề xuất 88
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn chăm lo đến công tác cán
bộ, trong đó đặc biệt coi trọng đến công tác quy hoạch cán bộ, nhằm chủ động tạo nguồn cán bộ cho nhu cầu trước mắt và lâu dài Nghị quyết Hội nghị lần thứ
ba Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước đã chỉ rõ: "Quy hoạch cán bộ
là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ, đảm bảo cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa, đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và lâu dài"
Ngành giáo dục và đào tạo của một huyện cũng vậy Cũng cần có Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục để chủ động trong phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ phát triển Giáo dục và Đào tạo của huyện Trong điều kiện đổi mới căn bản và toàn diện Giáo dục và Đào tạo hiện nay, quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục càng cần thiết và quan trọng hơn Đây cũng là một giải pháp quan trọng để thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo mà Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ trong Nghị quyết 29 của Ban chấp hành Trung ương khóa
Trang 12pháp để tạo động lực cho những chuyển biến khác của toàn bộ nền giáo dục huyện nhà
Trong thời gian qua thực trạng công tác quy hoạch cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện Cẩm Khê được thực hiện tương đối tốt, chất lượng đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục và giáo viên từng bước được nâng lên về số lượng và chất lượng Tuy nhiên, so với đòi hỏi của sự phát triển giáo dục trong giai đoạn hiện nay thì đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non, tiểu học và THCS của huyện vẫn còn có những bất cập Nguyên nhân một phần là công tác quy hoạch cán bộ quản lý giáo dục của huyện còn bộc lộ một số hạn chế dẫn đến công tác quy hoạch còn hình thức, thiếu tính khả thi Chất lượng nguồn quy hoạch chưa cao, chưa đồng đều, chưa có tầm nhìn xa, chưa bảo đảm cơ cấu, ít cán bộ trẻ, cán bộ
nữ Chiến lược "đổi mới căn bản toàn diện giáo dục" của huyện chỉ có thể trở
thành hiện thực và đạt được những mục tiêu đề ra khi làm tốt công tác quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện
Tính đến nay, huyện Cẩm Khê chưa thực hiện một đề tài chuyên biệt cụ thể nào về quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các trường Mầm non, Tiểu học
và Trung học cơ sở Việc quản lư tốt công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lư các trường mầm non, tiểu học và Trung học cơ sở sẽ là cơ sở cho việc xây dựng
kế hoạch để phát triển, bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng về chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chính trị, đáp ứng với yêu cầu sự phát triển giáo dục của huyện trong thời gian tới
Từ nay đến năm 2021, quy mô phát triển giáo dục của huyện sẽ có nhiều thay đổi Vì vậy việc quản lý quy hoạch, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đảm bảo đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, có cơ cấu hợp lý là hết sức cần thiết
Từ những lý do nêu, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài "Quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đến năm 2021”
Trang 133 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4 Giả thuyết khoa học
Huyện Cẩm khê, tỉnh Phú Thọ đã quan tâm xây dựng Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Tuy nhiên, các nội dung cụ thể của quy hoạch và các biện pháp quản lý cụ thể để triển khai quy hoạch lại chưa được quan tâm đầy đủ Để có được đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu, đảm bảo về chất lượng của huyện đến năm 2021, cần
và có thể đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp để hoàn thiện và triển khai có hiệu quả quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện; để đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục có thể để đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục của huyện trong giai đoạn hiện nay
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục ở cấp huyện
5.2 Khảo sát thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý
các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đến năm 2021
Trang 146 Phạm vi nghiên cứu
6.1 Về nội dung
Chỉ nghiên cứu việc quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục thuộc loại hình công lập của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
6.2 Về Số liệu nghiên cứu
Các số liệu phục vụ cho nghiên cứu được giới hạn từ năm 2015 đến quý IV
năm 2017
6.3 Về người được nghiên cứu
- 01 Lãnh đạo UBND huyện; 04 lãnh đạo, chuyên viên phòng GD&ĐT, phòng Nội vụ;
- 30 cán bộ quản lý các đơn vị trường học;
- 25 giáo viên thuộc diện quy hoạch;
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát và hệ thống hóa các tài liệu khoa học và các văn bản có liên quan đến đề tài nhằm khái quát hóa cơ sở lý luận của quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện
7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp điều tra bằng phiếu khảo sát về thực trạng công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
- Phương pháp chuyên gia: Là phương pháp điều tra qua đánh giá của các chuyên gia về vấn đề quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
- Phương pháp quan sát: Là phương pháp thu thập thông tin thực nghiệm thông qua các tri giác như nghe, nhìn, để thu nhận các thông tin từ thực tế nhằm đáp ứng mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Phương pháp khảo nghiệm: Kiểm nghiệm mức độ cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất
Trang 157 3 Phương pháp xử lý thông tin
Sử dụng phương pháp thống kê toán học và các công cụ khác đế xử lý số liệu điều tra từ phiếu khảo sát
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục; Luận văn được chia thành 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các
cơ sở giáo dục ở cấp huyện
Chương 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và công tác quản lý quy hoạch
đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
Chương 3: Các biện pháp quản lý Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các
cơ sở giáo dục huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đến năm 2021
Trang 16Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUY HOACH ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC Ở CẤP HUYỆN
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Quy hoạch là một khâu quan trọng trong công tác cán bộ, là thuật ngữ quen thuộc với các nhà làm công tác tổ chức cán bộ và hiện nay trong các văn kiện Đại hội Đảng, các Nghị quyết, Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của nhà nước, của địa phương thường được nhắc đến
Đã có một số Luận văn Thạc sĩ với đề tài quy hoạch như:
- "Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở tỉnh Quảng Ngãi đến năm 2010 " của tác giả Lê Hoài Thanh;
- "Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý trường học trực thuộc Phòng Giáo dục huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2006-2015" của tác giả Ngô Thanh Tùng
- “Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên phổ thông trung học tỉnh Hà Tây giai đoạn 2002-2010 “của tác giả Lê Xuân Trung
- “Quy hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học phổ thông tỉnh Phú Yên đến năm 2010” của tác giả Nguyễn Văn Tá
Các luận văn này đi sâu vào việc nghiên cứu xây dựng quy hoạch đội ngũ giáo viên tiểu học, giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông, quy hoạch mạng lưới trường lớp, quy hoạch cơ sở vật chất
Các tác giả đều chưa nói đến việc quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản
lý các cơ sở giáo dục để làm cơ sở tham mưu cho ủy ban nhân dân huyện trong việc quản lý, chỉ đạo, định hướng phát triển sự nghiệp giáo dục có hiệu quả Quản lý quy hoạch cán bộ quản lý là một loại quản lý đặc biệt: Quản lý quản lý Đối tượng của nó là quản lý việc quy hoạch, bổ nhiệm, luân chuyển, điều động, sử dụng con người, vừa là đối tượng vừa là chủ thể của quản lý
Trang 17Cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện là một lực lượng rất quan trọng, là nhân tố quyết định sự thành công hay thất bại ở từng đơn vị giáo dục và của cả ngành giáo dục
Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII) về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước đã khẳng định: “Quy hoạch cán bộ là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ, bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa, đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và lâu dài”
Thực tế trước và sau khi có Nghị quyết xác định tầm quan trọng của việc quy hoạch cán bộ, các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương đều thực hiện việc quy hoạch cán bộ Nhưng tại Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX) Bộ Chính trị đã đánh giá “Nhiều cấp uỷ địa phương, ngành, đơn vị chưa thật sự coi trọng, không chủ động làm quy hoạch cán bộ, nhất là cán
bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý hoặc nếu có làm thì làm một cách qua loa, hình thức, chất lượng thấp”
Kết luận Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX)
Bộ Chính trị đã nêu cụ thể: “Tăng cường công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo và quản lý Đặc biệt quan tâm tạo nguồn cán bộ lãnh đạo quản lý trẻ có thành tích xuất sắc, những cán bộ xuất thân từ công nhân, con em nông dân, gia đình có công với cách mạng, cán bộ dân tộc thiểu số, cán bộ nữ Trên cơ sở đẩy mạnh việc đào tạo, đào tạo lại cán bộ theo chức danh và cán bộ dự nguồn”
Từ những nhận xét trên cho thấy việc quy hoạch cán bộ rất được Đảng và Nhà nước quan tâm coi trọng nhưng thực tế việc thực hiện còn nhiều bất cập, từ chủ trương đến thực tiễn còn là một khoảng cách, trong đó khâu lựa chọn, bồi dưỡng, đào tạo chưa được chú trọng quan tâm đúng mức, có tác động chủ quan
từ nhiều phía, nên việc quy hoạch thực hiện còn gặp những khó khăn nhất định,
có nơi chưa thực sự lựa chọn được những người có đủ phẩm chất và năng lực để đáp ứng được nhiệm vụ trước mắt và lâu dài
Trang 18Với yêu cầu về sự phát triển giáo dục của huyện Cẩm Khê, thực trạng quy
mô dân số, yêu cầu sắp xếp lại quy mô mạng lưới trường lớp, cũng như yêu cầu của vị trí việc làm tại các đơn vị giáo dục của huyện Cẩm Khê hiện tại và trong thời gian tới (cụ thể đến năm 2021), yêu cầu bức thiết phải làm tốt công tác quản
lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục, đề tài nghiên cứu này sẽ góp phần vào việc cung cấp hệ thống lý luận cơ sở và thực tiễn, xây dựng quy trình và đề ra những giải pháp chủ yếu cho việc quản lý quy hoạch đội ngũ cán
bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Cẩm Khê đến năm 2021
1.2 Đội ngũ và Quy hoạch đội ngũ Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục
1.2.1 Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục
1.2.1.1 Cán bộ quản lý
Theo nghĩa rộng cán bộ quản lý là những người làm việc trong bộ máy, là
người thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu của tổ chức với kết quả và hiệu quả cao
Theo nghĩa hẹp cán bộ quản lý là những người có thẩm quyền ra quyết định
dù được phân quyền hay uỷ quyền
Vậy có thể hiểu cán bộ quản lý là những người phụ trách và ra quyết định
- Một cán bộ quản lý được xác định bởi ba yếu tố:
+ Có vị thế trong tổ chức với những quyền hạn nhất định trong quá trình ra quyết định
+Có chức năng thể hiện những công việc cần thực hiện trong toàn bộ hoạt động của tổ chức
+ Có nghiệp vụ thể hiện phải đáp ứng những đòi hỏi nhất định của công việc
1.2.1.2 Đội ngũ cán bộ quản lý
Cán bộ quản lý là những người tham gia trong bộ máy quản lý trong những lĩnh vực hoạt động cụ thể, có nhiệm vụ chỉ huy, điều chỉnh các quá trình xã hội
và hành vi của con người để cho hệ thống xã hội vận động và phát triển theo
đúng quy luật đạt được các mục tiêu đã xác định
Cán bộ quản lý được chia thành 3 loại:
Trang 19+ Cán bộ lãnh đạo: Là thủ trưởng các cơ quan quản lý nhà nước, người đứng đầu các đơn vị, các tổ chức có thẩm quyền ra quyết định quản lý và chịu trách nhiệm chính về trạng thái của tổ chức, đơn vị mình
+ Các chuyên gia: Là người công tác ở các cơ quan quản lý nhà nước, các
bộ máy quản lý có nhiệm vụ giúp cán bộ lãnh đạo trong việc đề ra những quyết định quản lý, những chương trình, chính sách… Nhìn chung, họ là những người thực hiện chức năng tham vấn trong bộ máy quản lý
+ Cán bộ kỹ thuật: Là những người phục vụ trong trong bộ máy quản lý thực hiện chức năng kỹ thuật, nghiệp vụ mang tính tác nghiệp trong bộ máy quản
lý
Theo từ điển Tiếng Việt, cán bộ quản lý là: “Người làm công tác có chức
vụ trong một cơ quan, một tổ chức phân biệt với người không có chức vụ” Cán bộ quản lý là chủ thể quản lý gồm những người giữ vai trò tác động ra lệnh, kiểm tra đối tượng quản lý, cán bộ quản lý là người chỉ huy, lãnh đạo, tổ chức thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ của tổ chức Người quản lý lãnh đạo cơ quan đó vừa chịu sự lãnh đạo quản lý của cấp trên
Cán bộ quản lý được phân chia ra nhiều cấp bậc khác nhau: Cán bộ quản lý cấp trung ương, cán bộ quản lý cấp tỉnh, cán bộ quản lý cấp huyện, cán bộ quản
lý cấp cơ sở
Cán bộ quản lý là lực lượng rất quan trọng trong cơ quan đơn vị dù cao hay thấp
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh người cán bộ quản lý phải có những phẩm chất:
“Phải độ lượng thì mới có thể đối sử với cán bộ một cách chí công vô tư, không thành kiến khiến cán bộ khỏi bị bỏ rơi Phải có tinh thần rộng rãi mới có thể gần gũi những người mình không ưa Phải có tính chịu khó dạy bảo, mới có thể nâng
đỡ những đồng chí còn kém, giúp cho tiến bộ Phải sáng suốt mới khỏi bị bọn vu
vơ bao vây mà xa cách cán bộ tốt Phải có thái độ vui vẻ thân mật, các đồng chí mới vui lòng gần mình [15]
Trang 201.2.1.3 Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục
Cán bộ quản lý trường học là những cá nhân thực hiện chức năng lãnh đạo nhà trường, có thẩm quyền ra các quyết định quản lý trong phạm vi quyền hạn của mình và chịu trách nhiệm về các quyết định đó
Cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục gồm Hiệu trưởng là nhà lãnh đạo, Phó Hiệu trưởng là các chuyên gia trong bộ máy quản lý trường học
Đội ngũ cán bộ quản lý trường học: Đội ngũ là tập hợp gồm số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp tạo thành một lực lượng
Trong lĩnh vực giáo dục, thuật ngữ đội ngũ cũng được sử dụng để chỉ những tập hợp người được phân biệt với nhau về chức năng trong hệ thống giáo dục Ví
dụ đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bội quản lý trường học
Điều 16 - Luật Giáo dục quy định vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục là: “Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục"[18]
Cán bộ quản lý giáo dục phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và trách nhiệm cá nhân
Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nhằm phát huy vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục, bảo đảm phát triển sự nghiệp giáo dục
Cán bộ quản lý trường học là Hiệu trưởng hoặc Phó Hiệu trưởng của một
cơ sở giáo dục được cơ quan quản lý cấp trên bổ nhiệm bằng quyết định hành chính nhà nước Cấp phó giúp việc cho cấp trưởng, chịu trách nhiệm trước cấp trưởng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về công việc được phân công
- Đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục huyện: Đội ngũ cán bộ quản lý
các cơ sở giáo dục của huyện bao gồm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở được quy định theo Điều lệ trường mầm non, tiểu học, trung học của Bộ Giáo dục& Đào tạo như sau:
- Hiệu trưởng: Là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà
trường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận [6]
Trang 21- Phó Hiệu trưởng: Là người giúp việc cho Hiệu trưởng, chịu trách nhiệm
trước Hiệu trưởng và trước pháp luật [7, tr 15-16]
Mỗi cơ sở giáo dục có một Hiệu trưởng và một số Phó Hiệu trưởng Nhiệm
kỳ của Hiệu trưởng là 5 năm, thời gian đảm nhận chức vụ Hiệu trưởng không
quá 2 nhiệm kỳ ở một trường
Tóm lại đội ngũ cán bộ quản lý nói chung, cán bộ quản lý trường học nói riêng là những người có chức vụ, được cấp trên bổ nhiệm bằng quyết định hành chính nhà nước, giữ nhiệm vụ quản lý lãnh đạo cơ quan do mình phụ trách thực hiện nhiệm vụ được giao phó, có đủ phẩm chất và năng lực của người cán bộ
nòng cốt trong đơn vị, là tấm gương sáng để mọi người noi theo
Đội ngũ cán bộ quản lý trường học là lực lượng tiên phong trong lĩnh vực giáo dục cần được quan tâm xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng để họ có đủ phẩm chất
và năng lực quản lý, thúc đẩy sự nghiệp giáo dục phát triển
Từ những phân tích nêu trên, có thể quan niệm: Đội ngũ cán bộ quản lý các
cơ sở giáo dục là các cá nhân đứng đầu các trường học được tổ chức thành một lực lượng (có tổ chức) cùng chung nhiệm vụ, trách nhiệm và quyền hạn trong việc tác động đến các đối tượng quản lý nhằm làm cho hoạt động giáo dục của nhà trường phát triển theo nguyên lý giáo dục, phù hợp với quy luật khách quan
Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật, thể chế xã hội Họ chính là nguồn lực quan trọng trong lĩnh vực giáo dục của quốc gia
1.2.1.4 Các cơ sở giáo dục ở cấp huyện
- Trường học (nhà trường) là một thiết chế xã hội, là đơn vị cấu trúc cơ bản của hệ giáo dục quốc dân, trong đó việc dạy học, giáo dục được tiến hành một cách có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch nhằm đào tạo con người đáp ứng những yêu cầu cho một xã hội nhất định
- Nhà trường thường có những đặc điểm cơ bản:
+ Việc giáo dục - dạy học được tiến hành với nội dung giáo dục chung cho
cả nước được lựa chọn và sắp xếp có hệ thống, với phương pháp giáo dục có tính
Trang 22khoa học, với phương tiện và điều kiện giáo dục tạo nên kết quả và hiệu quả giáo dục cao
+ Học sinh cùng một lứa tuổi, cùng trình độ nhận thức được cùng học theo từng lớp học với số lượng nhất định cùng học với nhau cho đến hết cấp học + Việc giáo dục - dạy học được sự chỉ đạo, hướng dẫn của nhà sư phạm có học vấn rộng, có nhân cách mẫu mực, có kinh nghiệm nghề nghiệp
+ Việc giáo dục - dạy học được tiến hành theo kế hoạch, chương trình nhất định thống nhất chung cho cả nước, khoa học và chặt chẽ, có tác động mạnh mẽ đối với sự phát triển nhân cách
Nhà trường hiện đại (nhà trường trong xã hội hiện đại) có các đặc điểm mới như sau:
+ Nhà trường luôn gắn liền với môi trường sống và môi trường tự nhiên Dạy học theo đinh hướng phát triển năng lực cho học sinh
+ Nhà trường gắn liền với các cơ sở sản xuất nhằm phát huy nội lực, lôi cuốn sự tham gia của các cơ sở sản xuất vào giáo dục học đường; mặt khác giúp cho nội dung giáo dục học đường gắn với đời sống sản xuất thực, học đi đôi với hành
+ Nhà trường gắn liền với xã hội, với chức năng chuyển giao văn hoá và là tác nhân thay đổi Giáo dục nhà trường là giúp mỗi học sinh trở thành một thành viên của cộng đồng Giáo dục nhà trường còn là tác nhân chủ yếu chuyển giao nền văn hoá cho thể hệ sau để duy trì bản sắc văn hoá của dân tộc
+ Tăng cường mối quan hệ giữa các nhà trường trong phạm vi quốc gia và quốc tế dưới nhiều hình thức phong phú
+ Nhà trường gắn liền với các cá nhân và không còn bị hạn chế về không gian và thời gian Người học không chỉ quan hệ trực tiếp với nhà trường trong quá trình học mà còn quan hệ gián tiếp thông qua nhiều hình thức tiếp xúc với
sự hỗ trợ của công nghệ thông tin
Trang 23Theo phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục, Phòng Giáo dục&Đào tạo thuộc Ủy ban nhân dân huyện quản lý một số cấp, bậc học xác định Theo đó, các cơ sở giáo dục của huyện gồm các trường mầm non - mẫu giáo, tiểu học, trung học cơ sở đóng trên địa bàn huyện kể cả trường phổ thông dân tộc nội trú theo phân cấp quản lý [5]
1.3 Quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục
1.3.1 Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý
Khái niệm quy hoạch được biểu đạt theo những cách khác nhau:
- Trung Quốc quan niệm “Quy hoạch là sự dự báo kế hoạch, là chiến lược quyết định các hoạt động để đạt tới mục tiêu, qua đó xác định các mục tiêu và các biện pháp mới" [3]
- Hàn Quốc quan niệm” Nhiệm vụ của quy hoạch là xây dựng chính sách phát triển“ [3]
- Pháp quan niệm “Quy hoạch là dự báo phát triển và tổ chức thực hiện theo lãnh thổ“ [3]
- Anh quan niệm “Quy hoạch là sự phân bổ có trật tự, sau đó là sự tiến hoá
có kiểm soát đối tượng trong không gian nhất định” [3]
- Nga quan niệm “Quy hoạch là tổng sơ đồ phát triển và phân bố lực lượng sản xuất” [3]
Trên cơ sở các quan niệm trên thì có thể hiểu khái quát về quy hoạch như sau “Quy hoạch là một bản luận chứng khoa học trong đó thể hiện sự bố trí, sắp xếp toàn bộ nhân lực, vật lực theo một quy trình hợp lý cho từng thời gian làm
cơ sở cho việc xây dựng các kế hoạch dài hạn và ngắn hạn“ [3]
- Quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý: Là công tác phát hiện sớm nguồn cán
bộ trẻ có đức, có tài, có triển vọng về khả năng lãnh đạo, quản lý, đưa vào quy hoạch để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn các chức danh lãnh đạo, quản lý, đáp ứng nhiệm vụ chính trị trước mắt và lâu dài của từng địa phương,
cơ quan, đơn vị và của đất nước [3]
Trang 24Trong đề tài nghiên cứu này, đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện bao gồm Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng- chức danh nhiệm vụ được quy định theo Điều lệ trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở của Bộ Giáo dục và Đào tạo
1.3.2 Nội dung quy hoạch (các bước xây dựng quy hoạch)
1.3.2.1 Thẩm quyền và đối tượng quy hoạch
Tham mưu cho cấp có thẩm quyền xây dựng và quyết định quy hoạch cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện Trong đó có các công việc cụ thể như sau:
- Lãnh đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục xây dựng quy hoạch và xem xét, phê duyệt quy hoạch của các cơ sở giáo dục
- Tập hợp đề xuất của các cơ sở giáo dục, xây dựng quy hoạch của toàn ngành và đề xuất, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt,
1.3.2.2 Quy trình xây dựng quy hoạch
- Chuẩn bị xây dựng quy hoạch: Trước khi thực hiện quy trình quy hoạch tiến hành các công việc sau:
+ Chỉ đạo cấp dưới xây dựng quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý làm cơ sở
để phát hiện nguồn quy hoạch
+ Rà soát đội ngũ cán bộ và đánh giá cán bộ:
+ Rà soát đội ngũ cán bộ về chất lượng, số lượng, cơ cấu, nhất là cơ cấu độ tuổi, cán bộ xuất thân, cán bộ nữ, cán bộ dân tộc ít người
+ Đánh giá cán bộ theo tiêu chuẩn quy định
+ Trên cơ sở yêu cầu xây dựng quy hoạch và tiêu chuẩn cán bộ đưa vào quy hoạch, tiến hành phân loại cán bộ theo chiều hướng phát triển: cán bộ có triển vọng đảm nhận nhiệm vụ cao hơn; cán bộ tiếp tục giữ chức vụ cũ; cán bộ cần đào tạo, bồi dưỡng thêm; cán bộ không đủ điều kiện giữ chức vụ hiện tại trong khóa tới
- Xác định phương hướng phát triển sự nghiệp giáo dục của huyện trong thời gian tới và cụ thể hóa tiêu chuẩn cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục:
Trang 25+ Căn cứ vào nhiệm vụ chính trị xác định phương hướng xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý phù hợp với yêu cầu lãnh đạo nhiệm vụ phát triển giáo dục, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Tuy nhiên, không vì cơ cấu mà hạ thấp tiêu chuẩn cán bộ đưa vào quy hoạch
+ Căn cứ vào tiêu chuẩn chung của cán bộ, nhiệm vụ, đặc điểm của địa phương và tình hình đội ngũ cán bộ, xác định tiêu chuẩn cụ thể của từng chức danh, cơ cấu, số lượng đưa vào quy hoạch
1.3.2.3 Các bước tiến hành quy hoạch cán bộ
Trước khi thực hiện quy hoạch cán bộ lãnh đạo quản lý ngành GD&ĐT phải chỉ đạo các đơn vị tiến hành rà soát đội ngũ cán bộ và nhận xét đánh giá cán bộ Nội dung đánh giá: Kết quả thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao; Về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; Chiều hướng, khả năng phát triển Đồng thời phân loại cán bộ theo mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ: Hoàn thành xuất sắc chức trách, nhiệm vụ; Hoàn thành chức trách, nhiệm vụ; Chưa hoàn thành chức trách, nhiệm vụ
Hiệu trưởng các nhà trường xây dựng kế hoạch thực hiện, thống nhất trong Lãnh đạo và Cấp ủy nhà trường Tổ chức triển khai, quán triệt chủ trương, tinh thần công tác quy hoạch và kế hoạch thực hiện tới toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên Chủ trì thực hiện các bước tiến hành như sau:
Bước 1 Tổ chức lấy ý kiến giới thiệu nhân sự quy hoạch của cán bộ chủ
chốt nhà trường bao gồm: Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, Cấp ủy Chi bộ, Trưởng các đoàn thể, Tổ trưởng chuyên môn và các thành viên trong Hội đồng trường bằng phiếu giới thiệu
Bước 2 Tổ chức lấy phiếu tín nhiệm của tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên
Trang 26kiểm phiếu từ 3-5 người (không là thành viên được giới thiệu quy hoạch) để tổ chức kiểm phiếu và lập danh sách những đối tượng được tín nhiệm đạt từ 50% số phiếu trở lên
Bước 3 Tập thể lãnh đạo nhà trường và các đoàn thể gồm: “Hiệu trưởng,
các Phó Hiệu trưởng, Cấp ủy Chi bộ, Chủ tịch Công đoàn và Tổng phụ trách Đội họp thảo luận, thống nhất đánh giá về những đối tượng được tập thể nhà trường tín nhiệm (bước 2) Sau đó biểu quyết giới thiệu nhân sự quy hoạch chính thức, tổ chức kiểm phiếu Những đối tượng đạt từ 50% số phiếu trở lên thì đưa vào quy hoạch” [26, tr 3]
Chú ý một số cơ cấu như sau: Cơ cấu độ tuổi; Cơ cấu nữ; Cơ cấu dân tộc
1.3.2.4 Định kỳ xây dựng và rà soát, bổ sung quy hoạch
Trong mỗi nhiệm kỳ đại hội đảng bộ các cấp, chỉ xây dựng quy hoạch cán
bộ 01 lần, đồng thời hằng năm tiến hành rà soát, bổ sung, điều chỉnh quy hoạch,
rà soát, bổ sung những cán bộ có triển vọng phát triển vào quy hoạch và đưa ra khỏi quy hoạch những đồng chí không còn đủ tiêu chuẩn, điều kiện và những đồng chí tín nhiệm thấp qua lấy phiếu tín nhiệm hằng năm
Khi rà soát, bổ sung quy hoạch, căn cứ vào đánh giá cán bộ để xem xét, bỏ phiếu quyết định, không cần thực hiện đầy đủ các bước như xây dựng quy hoạch ban đầu
1.3.2.5 Về độ tuổi cán bộ đưa vào quy hoạch
Những đồng chí đưa vào quy hoạch các chức danh lãnh đạo, quản lý lần đầu nói chung phải đủ tuổi để tham gia được hai khóa trở lên, ít nhất phải tham gia được trọn 01 khóa
Khi xây dựng mới và rà soát, bổ sung quy hoạch, căn cứ vào hướng dẫn về
độ tuổi nêu trên để xem xét, giới thiệu cán bộ vào quy hoạch
1.3.3 Quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý
1.3.3.1 Quản lý và các chức năng của quản lý
*Khái niệm quản lý
Theo Harold Koontz, Cyril Odonnell và Heinz Weihrich cho rằng: “Quản
lý là hoạt động đảm bảo sự phối hợp nỗ lực các cá nhân nhằm đảm bảo mục tiêu quản lý trong điều kiện chi phí thời gian, công sức, tài lực, vật lực ít nhất đạt
Trang 27được kết quả cao nhất” [12, tr 33]
Theo từ điển Tiếng Việt của viện ngôn ngữ học “Quản lý là trông coi, giữ gìn, tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [25, tr 772]
Theo Trần Quốc Thành “Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản
lý để chỉ huy, điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan” [21]
Từ đó có thể thấy: Quản lý là một quá trình tác động, gây ảnh hưởng của
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý một cách hợp quy luật nhằm đạt được mục tiêu chung phù hợp với yêu cầu đặt ra
*Chức năng quản lý
Quản lý có 4 chức năng cơ bản sau:
- Chức năng kế hoạch hóa: Là xác định mục tiêu cho bộ máy, xác định các
bước đi để tiến đến mục tiêu, xác định nguồn lực và các biện pháp để thực hiện mục tiêu Khi triển khai chức năng này, người ta phải căn cứ vào điều kiện thực tiễn và hệ thống các văn bản chỉ đạo của ngành, chính sách pháp luật của Nhà nước
* Chức năng tổ chức: Gồm 2 nội dung là tổ chức công việc và tổ chức bộ máy
Tổ chức công việc: Là sắp xếp công việc hợp lý, phân công nhiệm vụ rõ ràng để mọi người hướng vào mục tiêu chung
Tổ chức bộ máy: trên cơ sở sắp xếp công việc để tổ chức bộ máy bằng cách phân chia tổ chức thành các bộ phận với các nhiệm vụ cụ thể, xây dựng cơ chế phối hợp, mối quan hệ giữa các bộ phận để đạt mục tiêu chung
* Chức năng chỉ đạo: Sau khi có kế hoạch, cơ cấu tổ chức bộ máy đã hình
thành, nhân lực, vật lực, tài lực đã chuẩn bị đầy đủ thì phải có người lãnh đạo, vận hành tác nghiệp, điều hành hoạt động của tổ chức thực hiện đúng kế hoạch
đã lập ra để mục tiêu trong dự kiến trở thành hiện thực Việc chỉ đạo là nhằm biến các công việc đã được chuẩn bị thành hiện thực, khuyến khích những việc
Trang 28làm tốt, ngăn ngừa những sai sót có thể xảy ra
* Chức năng kiểm tra: Là việc thu thập thông tin ngược để kiểm soát hoạt
động của bộ máy nhằm điều chỉnh kịp thời những sai sót, lệch lạc đưa tổ chức tiến đến mục tiêu đã xác định
1.3.3.2 Quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý
a Khảo sát thực hiện quy hoạch
Khảo sát việc thực hiện quy trình xây dựng quy hoạch theo các văn bản hướng dẫn, các bước thực hiện quy hoạch như việc rà soát đội ngũ cán bộ, nhận xét đánh giá cán bộ theo tiêu chuẩn đồng thời tiến hành phân loại cán bộ có triển vọng đảm nhận chức vụ cao hơn, cán bộ giữ nguyên vị trí cũ, cán bộ được đào tạo bồi dưỡng thêm và cán bộ không đủ điều kiện tiếp tục giữ cương vị cũ trong nhiệm kỳ tới (Nghỉ hưu, phân công công tác khác) được thực hiện như thế nào, hiệu quả ra sao
Trên thực tế việc khảo sát thực hiện quy hoạch hàng năm đã được thực hiện như:
- Phân tích số lượng, cơ cấu, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục hiện có
- Phân tích cán bộ quản lý giáo dục theo yêu cầu quy hoạch:
+ Giáo viên đó được đào tạo cơ bản, hoàn thành tốt nhiệm vụ, có khả năng đảm nhiệm chức vụ cao hơn
+ Có triển vọng phát triển nhưng cần được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kiến thức, năng lực tổ chức thực tiễn
+ Hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, ổn định công tác
+ Cần phân công, bố trí lại công tác
- Quy trình tiến hành:
+ Tổ chức để cán bộ, giáo viên tự đánh giá mặt mạnh, mặt yếu, khả năng,
sở trường, tự phân loại đối chiếu với thực tiễn công tác
+ Lấy ý kiến nhận xét đánh giá cán bộ, giáo vięn, ý kiến của tổ chức cơ sở
Trang 29đảng, đoàn thể nơi cán bộ, giáo viên công tác, mức độ tín nhiệm của tập thể giáo viên, nhân viên ở cơ sở
b Lập kế hoạch xây dựng quy hoạch
Sau khi thực hiện khảo sát cần lập kế hoạch xây dựng quy hoạch Kế hoạch quy hoạch cần xác định rõ thời gian quy hoạch (từng năm, theo giai đoạn)
Khi xây dựng quy hoạch cần căn cứ vào các văn bản hướng dẫn quy hoạch của các cấp có thẩm quyền
Khi xây dựng quy hoạch cần xác định rõ mục đích, yêu cầu, nội dung tiêu chuẩn cán bộ quy hoạch:
- Mục đích: Quy hoạch là chuẩn bị tạo nguồn cán bộ bao gồm cả cán bộ
đương chức; bảo đảm tính kế thừa, phát triển và sự chuyển tiếp liên tục, vững vàng giữa các thế hệ cán bộ, đáp ứng nhiệm vụ trước mắt và lâu dài, tránh tình trạng bị đông động, hụt hẫng cán bộ quản lý Quy hoạch cán bộ là cơ sở căn cứ cho đào tạo, sử dụng luân chuyển và bổ nhiệm cán bộ, chủ động về nguồn cán
bộ dự bị các chức danh
Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý ngành có đủ phẩm chất, năng lực công tác
có bản lĩnh chính trị vững vàng, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong từng giai đoạn
Tạo điều kiện cho cơ sở chủ động, sớm phát hiện cán bộ trẻ có triển vọng,
tài năng đưa vào quy hoạch
- Yêu cầu: Người đứng đầu đơn vị có trách nhiệm chỉ đạo công tác quy
hoạch dưới sự thống nhất của cấp uỷ đảng, hướng dẫn của cấp trên trực tiếp quản
lý theo nguyên tắc tập trung dân chủ
Quy hoạch cán bộ thực hiện công khai, phải đảm bảo sự đoàn kết trong sự phát triển của đơn vị, vừa là động lực thúc đẩy, phát huy sức phấn đấu vươn lên của cán
bộ, không cứng nhắc, máy móc trong xây dựng và thực hiện quy hoạch
Hình thành được đội ngũ cán bộ có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng,
đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, giới tính, bảo đảm sự chuyển tiếp liên tục và vững vàng giữa các thế hệ cán bộ
Quy hoạch cán bộ được xây dựng trong thời gian 5 năm; hàng năm có điều
Trang 30chỉnh, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ chính trị
Xây dựng quy hoạch các chức danh: Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng các trường MN, TH, THCS
Quy hoạch cán bộ phải đảm bảo phương châm "mở" và "động" Quy hoạch
"mở" là một chức danh cần quy hoạch nhiều người và một người có thể quy hoạch vào một số chức danh mà họ có khả năng đảm nhận Quy hoạch "động" là quy hoạch được rà soát thường xuyên, để bổ sung, điều chỉnh hàng năm
- Nội dung tiêu chuẩn, điều kiện cán bộ quy hoạch:
+ Tiêu chuẩn: Quy định về tiêu chuẩn của cán bộ quy hoạch: Tiêu chuẩn về
phẩm chất chính trị, tiêu chuẩn về đạo đức lối sống, tiêu chuẩn về kiến thức, năng lực và trình độ, hiểu biết, phong cách lãnh đạo quản lý, về quan điểm quần chúng + Điều kiện: Là cán bộ quản lý đương chức hoặc giáo viên có thời gian công tác từ 5 năm trở lên, có sức khỏe và hoàn thành tốt nhiệm vụ được phân công
Ưu tiên chọn trong số các Tổ trưởng chuyên môn hoặc giáo viên đã đạt giáo viên dạy giỏi cấp huyện trở lên
- Có lý lịch rõ ràng, là đảng viên hoặc có khả năng phần đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời gian sớm nhất
- Tuổi đời không quá 45 tuổi đối với cả nam và nữ Đối với cán bộ quản lý đương chức nếu được tiếp tục giới thiệu quy hoạch thì tuổi đời không quá 50 tuổi đối với nữ và không quá 55 tuổi đối với nam
- Ngoài ra khi xây dựng quy hoạch cần xác định rõ vai trò của các cơ quan liên quan: Phòng GD&ĐT; Phòng Nội vụ; các đơn vị trường học trong việc thực hiện quy hoạch:
+ Phòng Nội vụ:
Là cơ quan tham mưu giúp UBND huyện tổ chức chỉ đạo triển khai thực hiện quy hoạch này Có trách nhiệm xây dựng kế hoạch thực hiện quy hoạch hàng năm và theo từng giai đoạn nhằm thực hiện được mục tiêu mà bản quy hoạch đã đề ra Tham mưu cho UBND huyện ban hành các quyết định bổ nhiệm,
bổ nhiệm lại đội ngũ CBQL ngành Giáo dục và Đào tạo hàng năm
Trang 31+ Phòng Giáo dục và Đào tạo:
Phối hợp với phòng Nội vụ xây dựng, tổng hợp và biên chế đội ngũ cho giáo dục và đào tạo theo phân cấp quản lý Tăng cường công tác giám sát việc
triển khai thực hiện sử dụng nguồn quy hoạch CBQL giáo dục
+ Các trường học trên địa bàn huyện:
Căn cứ vào kế hoạch triển khai thực hiện quy hoạch này, các nhà trường cần chú ý đến những cán bộ quản lý, giáo viên trong diện quy hoạch Việc cử cán bộ đi đào tạo, luân chuyển cán bộ, bổ nhiệm cán bộ hoặc giới thiệu để bầu
cử chức vụ lãnh đạo, quản lý các cấp phải căn cứ vào quy hoạch
- Quy định rõ quy trình thời gian và các bước thực hiện quy hoạch, tổ chức thực hiện quy hoạch:
+ Các bước thực hiện quy hoạch:
Trước khi thực hiện quy hoạch cán bộ lãnh đạo quản lý ngành GD&ĐT phải chỉ đạo các đơn vị tiến hành rà soát đội ngũ cán bộ và nhận xét đánh giá cán bộ Nội dung đánh giá: Kết quả thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao; Về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; Chiều hướng, khả năng phát triển Đồng thời phân loại cán bộ theo mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ: Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; Hoàn thành tốt nhiệm vụ; Hoàn thành nhiệm vụ; Không hoàn thành nhiệm vụ
Hiệu trưởng các nhà trường xây dựng kế hoạch thực hiện, thống nhất trong Lãnh đạo và Cấp ủy nhà trường Tổ chức triển khai, quán triệt chủ trương, tinh thần công tác quy hoạch và kế hoạch thực hiện tới toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên Chủ trì có thể thực hiện các bước theo quy định
+ Tổ chức thực hiện:
Cần xác định ró trách nhiệm các cơ sở giáo dục của huyện tổ chức tiến hành
quy hoạch và báo cáo kết quả quy hoạch cán bộ theo nội dung hướng dẫn
Trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn như Phòng GD&ĐT huyện, phòng Nội vụ, UBND huyện trong việc thực hiện công tác quy hoạch
Trang 32c Tổ chức triển khai quy hoạch
Trước khi thực hiện quy hoạch cán bộ lãnh đạo quản lý các cơ sở giáo dục, cần ban hành văn bản chỉ đạo thực hiện công tác quy hoạch để các đơn vị tiến hành rà soát đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên phục vụ cho công tác quy hoạch Tại các đơn vị trường Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch thực hiện, thống nhất trong Lãnh đạo và Cấp ủy nhà trường Tổ chức triển khai, quán triệt chủ trương, tinh thần công tác quy hoạch và kế hoạch thực hiện tới toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên Chủ trì thực hiện các bước theo quy định
Phòng Giáo dục & Đào tạo chủ động phối hợp với Phòng Nội vụ, lãnh đạo các cơ sở giáo dục căn cứ nhận xét, đánh giá cán bộ cuối năm đề nghị điều chỉnh,
bổ sung đưa vào quy hoạch những người có đủ tiêu chuẩn, đồng thời đưa ra khỏi quy hoạch những cán bộ không đủ tiêu chuẩn và điều kiện
Tổ chức hội nghị lấy ý kiến cán bộ cơ quan, đơn vị Kết quả bỏ phiếu tín nhiệm tại hội nghị cơ quan, đơn vị là căn cứ để hội nghị lãnh đạo đơn vị tham khảo, thảo luận bỏ phiếu đề nghị cấp trên xác nhận quy hoạch cán bộ
Trong quá trình rà soát hàng năm, cần chú ý đến thời hạn bổ nhiệm và bổ nhiệm lại của từng chức danh cán bộ trong đối tượng quy hoạch
d Chỉ đạo thực hiện quy hoạch
Chỉ đạo thực hiện quy hoach được thực hiện bằng các văn bản hướng dẫn như Nghị quyết, kế hoạch chung của huyện, kế hoạch riêng của phòng Giáo dục&Đào tạo và của từng cơ sở giáo dục
Người đứng đầu đơn vị có trách nhiệm chỉ đạo công tác quản lý quy hoạch dưới sự thống nhất của cấp uỷ đảng, hướng dẫn của cấp trên trực tiếp quản lý
theo nguyên tắc tập trung dân chủ
Hiệu trưởng các cơ sở giáo dục của huyện tổ chức tiến hành xây dựng kế hoạch quy hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý quy hoạch, báo cáo kết quả quy
Trang 33hoạch cán bộ quản lý theo nội dung hướng dẫn
Phòng GD&ĐT của huyện là cơ quản lý trực tiếp công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch của các cơ sở giáo dục thuộc quyền quản lý tổ chức duyệt danh sách quy hoạch cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục, phối hợp với phòng Nội
vụ tham mưu cho UBND huyện ra quyết định phê duyệt quy hoạch cán bộ quản
lý các cơ sở giáo dục theo giai đoạn và chỉ xem xét bổ nhiệm những người trong diện quy hoạch của các trường học
Chủ tịch UBND huyện là người có thẩm quyền cao nhất trong việc phê duyệt quy hoạch và thực hiện quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ
sở giáo dục của huyện
Quy hoạch cán bộ thực hiện công khai, phải đảm bảo sự đoàn kết trong sự phát triển của đơn vị, vừa là động lực thúc đẩy, phát huy sức phấn đấu vươn lên của cán
bộ, không cứng nhắc, máy móc trong xây dựng và thực hiện quy hoạch
Hình thành được đội ngũ cán bộ có chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng,
đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, giới tính, bảo đảm sự chuyển tiếp liên tục và vững vàng giữa các thế hệ cán bộ
Quy hoạch cán bộ được xây dựng trong thời gian 5 năm; hàng năm có điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ chính trị
Xây dựng quy hoạch các chức danh: Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng các trường MN, TH, THCS
Quy hoạch cán bộ phải đảm bảo phương châm "mở" và "động" Quy hoạch "mở" là một chức danh cần quy hoạch nhiều người và một người có thể quy hoạch vào một số chức danh mà họ có khả năng đảm nhận Quy hoạch
"động" là quy hoạch được rà soát thường xuyên, để bổ sung, điều chỉnh hàng năm
e Kiểm tra đánh giá, điều chỉnh quy hoạch
Quản lý quy hoạch phải thực hiện hoạt động kiểm tra: “Quản lý thì phải
Trang 34kiểm tra, không có kiểm tra thì không có quản lý!” Thanh, kiểm tra là hoạt động thường xuyên của người quản lý để người quản lý trực tiếp thấy được thực trạng công tác quy hoạch cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của địa phương qua đó đánh giá chủ trương, biện pháp quản lý quy hoạch để điều chỉnh, uốn nắn nếu cần; nắm rõ điều kiện quy hoạch thực hiện quy hoạch Quản lý qua thanh, kiểm tra mang tính toàn diện
Công tác kiểm tra chỉ có ý nghĩa khi người quản lý nắm rõ yêu cầu công việc, khả năng và điều kiện làm việc của lực lượng được quản lý và luôn khách quan công bằng, không định kiến, đố kỵ, tất cả vì sự tiến bộ, sự phát triển của ngành và của đơn vị
Kiểm tra quy hoạch tất cả các khâu thực hiện quy hoạch như: đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, luân chuyển, điều động, bố trí, sắp xếp cán bộ theo quy hoạch
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục ở cấp huyện
1.4.1 Các yếu tố chủ quan
1.4.1.1 Chất lượng đội ngũ quản lý các cơ sở giáo dục
Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quy hoạch Chất lượng đội ngũ quản lý tốt sẽ lựa chọn được người có
đủ phẩm chất, năng lực đưa vào quy hoạch, làm cho việc bố trí, sử dụng cán bộ quản lý sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn; việc đánh giá năng lực của cán bộ quản lý cũng sát với thực tế hơn Nếu chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý không sát với yêu cầu công việc sẽ là một bất lợi cho tổ chức vì phải tiến hành đào tạo, bồi dưỡng mới có thể đảm bảo điều kiện quy hoạch, bổ nhiệm
Chất lượng của đội ngũ công chức sẽ ảnh hưởng đến chiến lược, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch, bổ nhiệm và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý Chất lượng ảnh hưởng lớn số lượng quy hoạch, chất lượng, cơ cấu về độ tuổi, giới tính trong việc thực hiện quy hoạch
Trang 351.4.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên
Đây là yếu tố mang tính quyết định đến chất lượng quy hoạch, vì vậy yêu cầu đội ngũ giáo viên phải có trình độ chuyên môn, kỹ năng sư phạm đạt chuẩn và kinh qua thực tế công tác Bởi vì công tác quy hoạch cần lựa chọn được những người có đủ phẩm chất, năng lực, khả năng phát triển đảm nhận nhiệm vụ cao hơn
để có kế hoạch đào tạo bồi dưỡng chủ động cho công tác cán bộ trong giai đoạn trước mắt và lâu dài Cho nên chất lượng giáo viên ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện
1.4.1.3 Năng lực quản lý của các cơ quan chuyên môn của huyện
- Phòng Giáo dục- Đào tạo cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện + Phòng giáo dục và đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân huyện trực tiếp thực hiện công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch đội ngũ cán
bộ quản lý các cơ sở giáo dục thuộc phạn vi quản lý của mình và tham mưu giúp
Uỷ ban nhân dân huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo (trừ đào tạo nghề) tại địa phương về các dịch vụ công thuộc phạm vi quản
lý của phòng theo quy định pháp luật, thực hiện một số nhiệm vụ quyền hạn theo
sự uỷ quyền của Uỷ ban nhân dân huyện
+ Phòng GD&ĐT chịu sự quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Uỷ ban nhân dân huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Giáo dục và Đào tạo [5]
+ Phòng GD&ĐT chủ động, phối hợp với Phòng Nội vụ: Tham mưu giúp
UBND huyện xây dựng kế hoạch quy hoạch cán bộ thuộc diện UBND huyện quản lý (chức danh Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng các trường MN, Tiểu học, THCS; Giám đốc, phó giám đốc TT GDTX) Đồng thời triển khai hướng dẫn các nhà trường thực hiện kế hoạch của UBND huyện ban hành
+ Phòng GD&ĐT tổng hợp kết quả quy hoạch do các trường xây dựng trình UBND huyện qua phòng Nội vụ
Trang 36+ Ban giám hiệu, chi ủy các cơ sở trường học trên cơ sở thực tế đội ngũ cán
bộ hiện có và căn cứ vào đối tượng, thẩm quyền quy hoạch cán bộ, chủ động xây dựng kế hoạch quy hoạch và quản lý công tác quy hoạch của đơn vị, đề xuất danh sách nhân sự đưa vào quy hoạch để trình trước hội nghị lấy phiếu tín nhiệm giới thiệu quy hoạch các chức danh theo phân cấp quản lý
+ Các đồng chí tham dự hội nghị có thể giới thiệu thêm người quy hoạch ngoài đối tượng tham gia quy hoạch vào danh sách đã được chuẩn bị trước
- Phòng Nội vụ cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện, phối hợp với Phòng GD&ĐT tham mưu cho chủ tịch UBND huyện trong công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch
+ Phòng Nội vụ là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện
có chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý nhà nước về:
Tổ chức bộ máy; vị trí việc làm; biên chế công chức và cơ cấu ngạch công chức trong các cơ quan, tổ chức hành chính nhà nước; vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp và số lượng người làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập; tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lao động hợp đồng trong cơ quan, tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập; cải cách hành chính; chính quyền địa phương; địa giới hành chính; cán bộ, công chức, viên chức; cán bộ, công chức cấp xã và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; hội, tổ chức phi chính phủ; văn thư, lưu trữ nhà nước; tôn giáo; thi đua - khen thưởng; công tác thanh niên
+ Phòng Nội vụ chấp hành sự lãnh đạo, quản lý về tổ chức, vị trí việc làm, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức và công tác của Ủy ban nhân dân cấp huyện, đồng thời chấp hành sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Nội vụ [10]
Các cơ quan chuyên môn trên thực hiện tốt công tác tham mưu sẽ giúp cho UBND huyện tốt công tác quy hoạch và ngược lại
Trang 371.4.2 Các yếu tố khách quan
1.4.2.1 Điều kiện kinh tế -xã hội của địa phương
Điều kiện kinh tế- xã hội cần được xem xét khi thực hiện quy hoạch do nó
có những ảnh hưởng nhất định đến công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của một của địa phương như thế nào là hợp lý, từ tính toán chi tiết là sẽ cần bao nhiêu trường học, bao nhiêu cán bộ quản lý, giáo viên Thiếu phân tích kinh tế - xã hội sẽ dẫn đến khả năng phán đoán sai yêu cầu phát triển giáo dục Muốn quy hoạch cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục hiệu quả, nếu ta không tính xem thực trạng kinh tế xã hội của địa phương thì quy hoạch số lượng cán bộ quản lý trở nên dư thừa hay thiếu hụt thì sẽ rất tốn kém Trước khi làm quy hoạch, các nhà chuyên môn sẽ phải đánh giá và phân tích điều kiện kinh tế-
xã hội của huyện và các vùng lân cận trong tương lại Phải cố gắng trả lời câu hỏi: Thực trạng tình hình kinh tế- xã hội của huyện và các vùng lân cận phát triển như thế nào, có ảnh hưởng gì đến sự phát triển giáo dục của huyện nói chung và công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện nói riêng sao cho hợp lý
Quy hoạch sẽ thất bại, ít nhất là về mặt kinh tế, nếu nó không tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực do giáo dục đào tạo ra cho phát triển kinh tế xã hội của huyện
1.4.2.2 Cơ chế chính sách đối với cán bộ quản lý giáo dục
Đây là yếu tố quan trọng, tạo nền móng và định hướng cho công tác quy hoạch, triển khai thực hiện quy hoạch
Thứ nhất, chính sách là phương tiện để thể chế hóa đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng và Nhà nước đối với công tác quy hoạch cán bộ quản lý các
cơ sở giáo dục
Thứ hai, dựa vào văn bản quy phạm pháp luật quy định chính sách để xác
định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng ngành, từng cấp, từng cơ quan
Trang 38về quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý
Thứ ba, dựa vào các văn bản quy định chính sách để xây dựng quy hoạch
phù hợp với đặc thù của ngành giáo dục, địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển nâng cao chất lượng giáo dục của huyện
Thứ tư, dựa vào văn bản quy định để kiểm tra, kiểm soát công tác quy hoạch
cũng như kết quả đạt được của công tác quy hoạch đội ngũ công chức
1.4.2.3 Yêu cầu đổi mới giáo dục
Mục tiêu của đổi mới giáo dục hiện nay là: Tạo chuyển biến căn bản, mạnh
mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và
làm việc hiệu quả
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản toàn diên giáo dục trong giai đoạn hiện nay thì phải thực hiện đổi mới ngay từ công tác cán bộ quản lý giáo dục, cụ thể là công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của huyện
* Như vậy có thê hiểu quản lý quy hoạch bao gồm tất cả các biên pháp và thủ tục áp dụng cho việc quy hoạch của một đơn vị và giải quyết tất cả các trường hợp xảy ra có liên quan đến công tác quy hoạch
Quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quả lý các cơ sở giáo dục của huyện là
sự lựa chọn và sử dụng nguồn nhân lực của một cơ sở giáo dục hay của ngành giáo dục của huyện một cách hợp lý, hiệu quả
Quy hoach phải gắn với công tác quản lý quy hoạch và việc đào tạo bồi dưỡng,
bổ nhiệm, luân chuyển, điều động cán bộ trong bộ máy tổ chức để đảm bảo khả năng quản lý sử dụng cán bộ một cách hiệu quả cả hiện tại lẫn tương lai
Kết luận chương 1
Quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục ở cấp huyện
Trang 39là một yêu cầu tất yếu của hoạt động quản lý của ngành Giáo dục và Đào tạo của một huyện Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục của một địa phương được xây dựng trên cơ sở các văn bản pháp quy hiện hành, thể hiện tầm nhìn của nhà quản lý Tuy nhiên, để xây dựng được quy hoạch đội ngũ các cơ sở giáo dục, cần căn cứ vào yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng giai đoạn của từng địa phương, căn cứ vào thực tiễn Giáo dục và Đào tạo của địa phương Nên khi quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, người ta thường gắn với
kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của từng địa phương và tương ứng với các giai đoạn này là nhiệm kỳ của lãnh đạo địa phương Vì vậy, các mốc của quy hoạch gắn với mốc của từng nhiệm kỳ những người đứng đầu địa phương
Ở cấp huyện, người ta phải xây dựng quy hoạch cán bộ quản lý cho tất cả các ban, ngành trong đó có quy hoạch riêng đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục Do đó, ngành Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm cùng với lãnh đạo huyện quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý của ngành mình
Nội dung quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục ở cấp huyện bào gồm: Khảo sát thực tiễn để có cơ sở xây dựng và triển khai quy hoạch; xây dựng quy hoạch và xin cấp trên phê duyệt; tổ chức thực hiện các nội dung của quy hoạch; chỉ đạo việc thực hiện quy hoạch; kiểm tra, đánh giá và điều
chỉnh quy hoạch
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý
các cơ sở giáo dục ở cấp huyện Trong đó có thể kể đến một số yếu tố sau: Chất
lượng đội ngũ quản lý các cơ sở giáo dục; Thực trạng đội ngũ giáo viên; Năng lực quản lý của các cơ quan chuyên môn của huyện; Điều kiện kinh tế -xã hội của địa phương; Cơ chế chính sách đối với cán bộ quản lý giáo dục; Yêu cầu đổi mới giáo dục mà Nhà nước đang đặt ra
Trang 40Chương 2 THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC CƠ SỞ
GIÁO DỤC CỦA HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ
2.1 Khái quát chung về địa bàn nghiên cứu
2.1.1 Tình hình kinh tế- xã hội
Cẩm Khê là huyện miền núi nằm ở phía tây bắc của tỉnh Phú Thọ, tổng diện tích đất tự nhiên 23.392,39 ha trong đó 2/3 là đồi núi với địa hình đa dạng
đã chia huyện làm hai vùng chính là vùng đồi gò và vùng ven sông Thao Huyện
có 31 xã, thị trấn chia thành 305 khu dân cư, có 38.598 hộ với 136.846 người Chiều dài toàn huyện khoảng 40 km, chiều ngang bình quân 10 km Nằm cách
thành phố Việt Trì khoảng 50 km, cách trung tâm Thủ đô Hà Nội 100 km
Nhìn chung, Cẩm Khê vẫn là huyện nghèo của tỉnh Phú Thọ Đến hết năm
2016, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện còn 18,31%, cận nghèo 13,71%, trong đó tỷ lệ
hộ nghèo ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn 28,19%; cơ cấu kinh tế vẫn dựa chủ yếu vào sản suất nông nghiệp Tuy còn nghèo nhưng phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức thường xuyên tại các xã và các khu dân cư
Cơ bản các khu dân cư đều có nhà văn hóa, có sân chơi thể thao, câu lạc bộ bóng chuyền hơi, câu lạc bộ dưỡng sinh cho người cao tuổi
2.1.2 Quy mô trường lớp, học sinh các cơ sở giáo dục
Huyện Cẩm Khê có 31 xã, thị trấn, năm học 2017-2018 toàn huyện có 92 đơn
vị trường học, trong đó bậc mầm non 32 trường; cấp tiểu học 34 trường; cấp trung học cơ sở 26 trường, với tổng số nhóm trẻ, lớp học: Bậc học mầm non: 311 nhóm lớp với 10.205 trẻ, cấp tiểu học 392 lớp với 11.794 học sinh, cấp THCS có 228 lớp với 7.432 học sinh Về cơ bản 100% số xã có đủ các cấp học từ mầm non đến tiểu học, riêng cấp học THCS ở một số địa phương quy mô dân số nhỏ nên chủ chương của UBND huyện sáp nhập với các đơn vị trường THCS gần kề
* Quy mô giáo dục tại các trường trên địa bàn huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ