HỘI THẢO -TẬP HUẤN VỀ DẠY HỌC, KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG MÔN TOÁN Phần thứ nhất: Những vấn đề chung Giáo dục Tiểu học là cấp [r]
Trang 1HỘI THẢO -TẬP HUẤN VỀ DẠY HỌC, KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
MÔN TOÁN
Phần thứ nhất: Những vấn đề chung
Giáo dục Tiểu học là cấp học bắt buộc đối với mọi trẻ em từ 6 đến 14 tuổi; được thực hiện trong 5 năm học, từ lớp 1 đến lớp 5 Tuổi của học sinh vào học lớp 1 là 6 tuổi
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT qui định những trường hợp có thể bắt đầu học trước tuổi hoặc ở tuổi cao hơn tuổi qui định
I Mục tiêu giáo dục tiểu học:
- Nhằm giúp HS hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở
- Mục tiêu GDTH được cụ thể hoá thành mục tiêu của các môn học và các hoạt động giáo dục khác trong chương trình tiểu học Đặc biệt, mục tiêu GDTH đã cụ thể hoá thành các yêu cầu cơ bản cần đạt của HS tiểu học bao gồm các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng, thói quen niềm tin, thái độ hành vi, định hướng Các yêu cầu cơ bản này lại phân định thành các mức độ phù hợp với từng lớp ở cấp Tiểu học, cụ thể là:
+ Về nghe, nói, đọc, viết, tính toán: có kĩ năng cơ bản
+ Về tự nhiên - xã hội: có hiểu biết đơn giản cần thiết
+ Về nghệ thuật: có hiểu biết ban đầu
+ Về rèn luyện thân thể: có thói quen
II Phạm vi, cấu trúc và yêu cầu đối với nội dung giáo dục tiểu học
1 Kế hoạch giáo dục tiểu học
a Các môn học và giáo dục ở tiểu học:
+ Ở các lớp 1, 2, 3 có 6 môn học: Tiếng Việt, Toán, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội, Nghệ thuật (gồm 3 phân môn: Mĩ thuật, Âm nhạc, Thủ công), Thể dục và các hoạt động khác
+ Ở lớp 4 và lớp 5 có 9 môn học: Tiếng Việt, Toán, Đạo đức, Khoa học, Lịch sử - Địa lí, Âm nhạc, Mĩ thuật, Kĩ thuật, Thể dục và các hoạt động khác
- Các môn tự chọn: Ngoại ngữ, Tin học, tiếng dân tộc, các môn phát triển theo năng lực cá nhân
- Các hoạt động giáo dục: Đức, Trí, Thể, Mĩ, rèn luyện các kĩ năng cơ bản
Tất cả các trường, lớp đều phải dạy đủ số môn qui định trong từng lớp, từng giai đoạn học tập ở tiểu học
Trang 2b Phân phối thời gian dạy học:
- Số năm học: 5 năm học (từ lớp 1 đến lớp 5)
- Số tuần lễ thực dạy và học trong mỗi năm: 35 tuần
- Đối với các trường, lớp dạy học 5 buổi/tuần, mỗi buổi học không quá 4 giờ (240 phút); các trường, lớp dạy học 2 buổi/ngày hoặc nhiều hơn 5 buổi/tuần, mỗi ngày học không quá 7 giờ (420 phút)
- Thời lượng trung bình mỗi tiết học: 35 phút Giữa các tiết học có thời gian nghỉ ngơi, tập thể dục
- Mỗi tuần có ít nhất 2 tiết hoạt động tập thể để sinh hoạt lớp, Sao Nhi đồng, Đội Thiếu niên và sinh hoạt toàn trường
III Chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ của chương trình tiểu học
+ Chuấn kiến thức, kĩ năng là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức và kĩ năng của môn học, hoạt động giáo dục sau mỗi giai đoạn học tập mà học sinh cần phải và có thể đạt được Được áp dụng thống nhất trong tất cả các trường tiểu học trong cả nước
+ Chuẩn kiến thức, kĩ năng được cụ thể hoá ở các chủ đề của môn học theo từng lớp, ở các lĩnh vực học tập cho từng lớp và cho cả cấp học Yêu cầu về thái độ được xác định cho từng lớp và cả cấp học
+ Chuẩn kiến thức, kĩ năng là cơ sở để biên soạn sách giáo khoa, quản lí dạy học, đánh giá kết quả giáo dục ở từng môn học và hoạt động giáo dục nhằm bảo đảm tính thống nhất, tính khả thi của Chương trình tiểu học, bảo đảm chất lượng và hiệu quả của quá trình giáo dục ở Tiểu học
+ Chuẩn kiến thức, kĩ thường ổn định trong một khoảng thời gian xác định, khi chương trình giáo dục thay đổi hoặc khi khi các điều kiện của môi trường giáo dục thay đổi thì chuẩn phải sẽ phải thay đổi hoặc điều chỉnh theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng của một môn học thường được xưyên suốt từ lớp đầu cấp đến lớp cuối của nhà trường phổ thông
IV Phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục ở tiểu học.
+ Phương pháp giáo dục ở tiểu học phải phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc trưng môn học, hoạt động giáo dục, đặc điểm đối tượng học sinh và điều kiện của từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn
Sách giáo khoa và phương tiện dạy học phải đáp ứng yêu cầu của phương pháp giáo dục tiểu học
+ Hình thức tổ chức GDTH bao gồm hình thức tổ chức dạy học và hoạt động giáo dục ở trên lớp, trong và ngoài nhà trường Các hình thức tổ chức giáo dục phải bảo đảm cân đối, hài hoà giữa dạy học các môn và hoạt động giáo dục, giữa dạy học theo lớp, nhóm, cá nhân, bảo đảm chất lượng chung cho mọi đối tượng, bảo đảm quyền học tập cho mọi trẻ em
Trang 3+ Giáo viên chủ động lựa chọn, vận dụng các phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục cho phù hợp với nội dung, từng đối tượng học sinh và điều kiện cụ thể
V Đánh giá kết quả giáo dục tiểu học.
+ Đánh giá kết quả giáo dục đối với học sinh ở các môn học và hoạt động giáo dục trong mỗi lớp và cuối cấp nhằm xác định mức độ đạt được mục tiêu giáo dục, làm căn cứ
để điều chỉnh quá trình giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, động viên, khuyến khích học sinh
+ Đánh giá phải bảo đảm tính toàn diện, khoa học, khách quan, trung thực, phải căn cứ chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ của từng môn, từng lớp, toàn cấp, phải phối hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì, giữa đánh giá của GV và
tự đánh giá của HS, giữa đánh giá của nhà trường và đánh giá của gia đình, cộng đồng, phải kết hợp giữa hình thức trắc nghiệm khách quan, tự luận và các hình thức đánh giá khác
+ Các môn Tiếng Việt, Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Ngoại ngữ, Tiếng dân tộc, Tin học được đánh giá bằng điểm kết hợp với nhận xét của giáo viên; các môn học: Đạo đức, TN&XH, Âm nhạc, Mĩ thuật, Thủ công, Thể dục, Kĩ thuật và hoạt động giáo dục khác được đánh giá bằng nhận xét của GV
Phần thứ hai: Những vấn đề cụ thể của môn Toán
I MỤC TIÊU VÀ NỘI DUNG DẠY HỌC MÔN TOÁN TIỂU HỌC
1 Mục tiêu môn Toán
Môn Toán ở cấp Tiểu học nhằm giúp HS :
- Kiến thức: Có những kiến thức cơ bản ban đầu về số học các số tự nhiên, phân
số, số thập phân; các đại lượng thông dụng; một số yếu tố hình học và thống kê đơn giản
- Kĩ năng: Hình thành các kĩ kĩ năng thực hành tính, đo lường, giải bài toán có
nhiều ứng dụng thiết thực trong đời sống
- Thái độ và hành vi: Bước đầu phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp
lí và diễn đạt đúng (nói và viết) cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn giản, gần gũi trong cuộc sống; kích thích trí tưởng tượng; chăm học và hứng thú học tập toán; hình thành bước đầu phương pháp tự học và làm việc có kế hoạch, khoa học, chủ động, linh hoạt, sáng tạo
Các yếu tố mới của mục tiêu môn Toán :
+ Nội dung: Gần với cuộc sống hiện tại hơn qua các ví dụ, bài tập, thực hành
+ Kĩ năng: Hình thành các kĩ năng ứng dụng thiết thực trong đời sống
+ Bài tập: Đa dạng, phong phú, không có bài toán sao (*)
+ Phương pháp học tập mới: Tìm tòi, phát hiện và giải quyết những vấn đề gần gũi trong học tập và đời sống để tự chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng mới và vận dụng vào thực
tế Phát huy tính tích cực, chủ động, linh hoạt, sáng tạo của HS trong học tập môn Toán Tạo môi trường học tập toán thân thiện, hợp tác, gây hứng thú và tự tin trong học tập, góp phần phát triển khả năng diễn đạt, giao tiếp cho HS
Trang 4Vị trí của môn Toán ở trường tiểu học theo chương trình mới
- Môn Toán ở cấp Tiểu học là cơ sở toán học cung cấp cho học sinh những kiến thức toán học cơ bản nhất để học sinh có khả năng học tiếp toán học ở các bậc học, cấp học khác
- Về thời lượng, môn Toán ở tiểu học được thực hiện 840 tiết, chiếm 21,23% thời lượng học của toàn cấp Tiểu học và đứng thứ hai sau môn Tiếng Việt Cụ thể cho các lớp như sau:
+ Lớp 1: 4 tiết/tuần = 140 tiết
+ Lớp 2, lớp 3, lớp 4, lớp 5: mỗi lớp 5 tiết/tuần = 175 tiết
Đặc điểm môn Toán ở trường tiểu học theo chương trình mới
-Trọng tâm của môn Toán ở tiểu học là số học các số tự nhiên, phân số, số thập phân, các đại lượng cơ bản, một số yếu tố hình học; cùng những ứng dụng thiết thực của chúng trong thực hành tính, đo lường, giải bài toán có lời văn; một số yếu tố thống kê được kết hợp trong thực hành và ở dạng đơn giản
- Trình độ chung của chương trình môn Toán phù hợp với từng giai đoạn phát triển
về tâm sinh lí khả năng nhận thức của trẻ em, phù hợp với trình độ phổ cập giáo dục Tiểu học ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Trên cơ sở đó chương trình tạo ra những khả năng để phát triển năng lực toán học của từng cá nhân học sinh
2 Cấu trúc chương trình môn Toán ở cấp Tiểu học.
- Nội dung chương trình môn Toán ở tiểu học được phối hợp một cách chặt chẽ, hữu cơ với nhau, quán triệt tính thống nhất của toán học, đảm bảo sự liên tục giữa tiểu học và trung học
- Nội dung chương trình môn Toán được sắp xếp theo nguyên tắc đồng tâm hợp lí,
mở rộng và phát triển dần theo vòng số, từ các số trong phạm vi 10, trong phạm vi 100,
1000, 10.000 đến các số có nhiều chữ số, phân số, số thập phân; đảm bảo tính hệ thống
và thực hiện ôn tập, củng cố thường xuyên
- Gắn bó chặt chẽ với hoạt động tính (tính nhẩm, tính viết), đo lường, giải quyết các tình huống có vấn đề của đời sống hiện tại ở cộng đồng; đảm bảo học đi đôi với hành, dạy toán gắn liền với thực tiễn và phục vụ thực tiễn
- Trong chương trình tiểu học hiện hành, môn Toán có 4 mạch nội dung: Số học, đại lượng và đo đại lượng, yếu tố hình học, giải toán có lời văn Một số yếu tố đại số và yếu tố thống kê được tích hợp trong mạch số học Trong 4 mạch nội dung nêu trên, số học là hạt nhân của chương trình môn toán.Các mạch nội dung khác được sắp xếp xen kẽ trong các chủ đề của mạch số học, tạo ra sự phối hợp và hỗ trợ nhau giữa các mạch nội dung và tạo nên môn Toán thống nhất ở tiểu học
- Môn Toán ở TH kế thừa và phát huy những thành tựu, khắc phục những tồn tại của môn Toán cấp I CCGD (1981 - 2001); đồng thời thực hiện những đổi mới quan trọng
về mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục và cách đánh giá kết quả học tập môn Toán Đổi mới chủ yếu về nội dung môn Toán là đổi mới về cấu trúc các mạch nội dung Giảm nhẹ nội dung các yếu tố đại số, cấu trúc lại hạt nhân số học, hạn chế những trùng
Trang 5lạp không cần thiết và giảm mức độ khó, tăng hiệu quả dạy học trong các chủ đề nội dung, giảm nhẹ kiến thức lý thuyết, tăng thực hành, vận dụng trong học tập và đời sống
3 Một số biện pháp quản lí thực hiện nội dung chương trình môn Toán ở tiểu học.
a Xây dựng kế hoạch triển khai nội dung chương trình môn Toán ở tiểu học
Tuy đã có phân phối chương trình, có hướng dẫn năm học của môn Toán nhưng hiệu trưởng hàng năm vẫn phải xây dựng kế hoạch triển khai nội dung chương trình môn Toán trong nhà trường Kế hoạch triển khai dựa trên các thông tin cơ bản sau:
+ Mục tiêu của môn Toán ở khối
+ Kết quả giảng dạy môn Toán ở các năm trước (kết quả này liên quan đến kết quả kiểm tra đánh giá, xếp loại hàng năm)
+ Những thuận lợi và khó khăn của năm học tới
+ Tình hình đội ngũ giáo viên hiện tại
+ Tình hình học tập của học sinh về môn Toán của các lớp trong năm qua
+ Các chỉ tiêu dự kiến của nhà trường về chất lượng các môn nói chung và môn Toán nói riêng (tỉ lệ Khá, Giỏi, TB, Yếu, Kém, số HS giỏi, )
+ Kế hoạch nhiệm vụ năm học của các cấp
+ Tổng số lớp , số học sinh dự kiến
+ Cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học môn Toán,
Trên cơ sở các thông tin trên, Hiệu trưởng giao cho các tổ trưởng chuyên môn xây dựng bản dự kiến kế hoạch triển khai nội dung chương trình môn Toán trong năm học và sau đó họp cùng duyệt với tổ trưởng
Kế hoạch triển khai chương trình khi xây dựng phải trình bày rõ những căn cứ xây dựng để đạt được mục tiêu của môn học, ghi rõ các mốc thời điểm và các kết quả dự kiến đạt được tại các thời điểm đó
Trong kế hoạch cũng cần dự kiến trước các phép đo lường, đánh giá nhằm kiểm tra xem kế hoạch có thực hiện đúng hay không đồng thời cũng đưa ra được các dự báo về khả năng ảnh hưởng đến việc hoàn thành kế hoạch, các biện pháp dự phòng
Kế hoạch cần phải quán triệt từ GV, tổ chuyên môn đến lãnh đạo nhà trường
b Tổ chức thực hiện nội dung chương trình môn Toán ở tiểu học
Các công việc của Hiệu trưởng cần làm khi thực hiện nội dung chương trình môn Toán ở tiểu học:
+ Bố trí sắp xếp các tổ chuyên môn
+ Phân công giảng dạy
+ Phổ biến và thống nhất các tiêu chí đánh giá
Trang 6+ Tổ chức đánh giá
4 Nội dung dạy học môn Toán
Nội dung dạy học môn Toán được nêu trong Chương trình giáo dục phổ thông -
cấp Tiểu học theo từng lớp, trong đó có nêu rõ mức độ cần đạt về kiến thức, kĩ năng
(Chuẩn kiến thức, kĩ năng) của từng chủ đề, theo các mạch kiến thức của từng lớp
Tài liệu Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức kĩ năng môn Toán được soạn theo
kế hoạch dạy học qui định ( tuần, tiết - bài) trình bày thứ tự theo các bài học trong SGK môn Toán ở từng khối, lớp đang được sử dụng trong các trường học trên toàn quốc Chúng ta khẳng định rằng: Dạy học trên cơ sở Chuẩn kiến thức kĩ năng là quá trình dạy học đảm bảo mọi đối tượng HS đều đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng cơ bản của môn học bằng sự nỗ lực của bản thân, đồng thời đáp ứng được nhu cầu phát triển năng lực riêng của từng HS về môn Toán Như vậy dạy học trên cơ sở Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán thực chất là quá trình tổ chức, hướng dẫn HS hoạt động học tập môn Toán để mọi đối tượng HS đều đạt được chuẩn và phát triển được các năng lực cá nhân bằng các giải pháp phù hợp đối tượng
Đối với từng bài học trong SGK môn Toán, cần quan tâm tới yêu cầu cơ bản, tối
thiểu mà tất cả HS cần phải đạt được sau khi học xong bài học đó Có thể hiểu theo nghĩa
rộng là: Căn cứ vào Chuẩn kiến thức, kĩ năng ở mỗi chủ đề của chương trình môn Toán
và đặc điểm, khả năng nhận thức của HS, mỗi bài học đều có một mục tiêu cụ thể nhằm hướng tới mục tiêu khái quát mang tính tổng hợp ở cấp độ cao hơn của Chuẩn kiến thức,
kĩ năng môn Toán, trong đó có những vấn đề yêu cầu cốt lõi cần đạt của bài học Nói cách khác yêu cầu cần đạt của mỗi bài học thực chất là yêu cầu cơ bản, tối thiểu - phần mang tính lượng hoá của mục tiêu bài học Như vậy ngoài yêu cầu cần đạt của bài học đặt ra cho tất cả đối tượng HS, mục tiêu của mỗi bài học (có thể tham khảo SGV) còn có thể hướng tới giải quyết và phát triển những kiến thức, kĩ năng được khai thác mở rộng hoặc sâu hơn nhằm nâng cao, phát hiện cho một bộ phận học sinh có năng lực học toán
Quá trình tích luỹ được qua yêu cầu cần đạt ở mỗi bài học đối với HS cũng chính
là quá trình bảo đảm cho HS đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng cơ bản của môn Toán theo từng chủ đề, từng lớp và toàn cấp Tiểu học
Để đảm bảo thực hiện được yêu cầu cần đạt của mỗi bài học, phải thực hiện các
bài tập cần làm trong số các bài tập thực hành, luyện tập của bài học trong SGK Đây là
các bài tập cơ bản, thiết yếu phải hoàn thành đối với HS trong mỗi giờ học Các bài tập
cần làm ở mỗi bài học trong SGK đã được lựa chọn theo những tiêu chí (đảm bảo tính sư
phạm, tính khả thi, tính đặc thù của môn học, ) nhằm đáp ứng các yêu cầu sau:
- Là các dạng bài tập cơ bản, cần thiết, tối thiểu giúp HS thực hành để từng bước
nắm được kiến thức, rèn kĩ năng và yêu cầu về thái độ nhằm đáp ứng yêu cầu cần đạt của
mỗi bài học
- Góp phần thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng của mỗi chủ đề nội dung trong môn Toán đối với từng lớp 1, 2, 3, 4, 5
- Góp phần thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ mà HS cần đạt sau khi học hết mỗi lớp ; thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ của chương trình tiểu học
Trang 7Như vậy, trong quá trình chuẩn bị và dạy học, GV phải nắm được yêu cầu cần đạt
và các bài tập cần làm của mỗi bài học trong SGK đối với HS để bảo đảm mọi đối tượng
HS đều đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình môn Toán theo từng chủ đề, từng
lớp và toàn cấp Tiểu học
Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục ở tiểu học trên các phương diện sau:
- Nâng cao nhận thức trong chỉ đạo, dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của
HS cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên
- Tăng cường hiệu quả về tổ chức thực hiện dạy học, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS trên cơ sở chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học
- Hỗ trợ thiết thực cho công tác quản lý, chỉ đạo của các cấp quản lý từ TW đến các địa phương và các trường
5 Sử dụng Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán trong tổ chức hoạt động dạy học.
Khi chuẩn bị bài dạy môn Toán (soạn kế hoạch dạy học) cùng với SGK, tham khảo SGV, GV căn cứ vào yêu cầu cần đạt và các bài tập cần làm trong bài học (được nêu trong tài liệu Hướng dẫn) để xây dựng các hoạt động dạy học, chuẩn bị các câu hỏi gợi ý, dẫn dắt, dự kiến các tình huống sư phạm và tiến trình thời gian phù hợp để tất cả
HS, có chú ý đến HS yếu, kém hoàn thành hết các bài tập cần làm Đồng thời, GV cũng chuẩn bị kế hoạch để các HS có khả năng năng lực học toán, sau khi đã hoàn thành các bài tập cần làm, có thể tiếp tục hoàn thành các bài tập còn lại trong sách giáo khoa
Khi lên lớp, căn cứ vào tình hình thực tế của các đối tượng HS, của lớp học, GV đầu tư thời gian thích hợp để hướng dẫn, giúp đỡ HS làm được hết các bài tập cần làm Đồng thời khuyến khích, tạo điều kiện cho HS có năng khiếu làm thêm các bài tập còn lại của mỗi bài học trong SGK GV cần chủ động, linh hoạt, sáng tạo vận dụng SGK trong tổ chức dạy học cho các đối tượng HS khác nhau, phù hợp với từng vùng miền nhằm phát triển tối đa năng lực cá nhân của từng HS, góp phần thực hiện dạy học phân hoá đối tượng ở tiểu học
Qua thực tiễn những năm qua: GV thường chú ý nhiều đến nội dung kiến thức, ít quan tâm chú ý đến PPDH nên bài soạn hoặc khi giảng dạy trên lớp chỉ là tóm tắt SGK, không nắm rõ mục tiêu, trọng tâm bài học; không hiểu hết dụng ý SGK, sử dụng thiết bị dạy học chưa hiệu quả, không làm nổi bật phương pháp dạy học của bài học, chưa làm rõ tường minh các hoạt động dạy - học Mặt khác lượng bài tập thực hành thường khó hoàn hoàn thành trong 1 tiết dạy học nên GV thường cháy giáo án hoặc chạy hết bài nhưng hiệu quả dạy học rất hạn chế (chỉ một bộ phận HS hoàn thành còn đa số HS chưa làm được các bài tập)
Dạy học theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng qua một số bài cụ thể đối với môn Toán ở mỗi lớp được trình bày trong tài liệu Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn
Toán như sau :
Trang 8bài tập cần làm
1
Phép trừ
trong phạm
vi 5
(Toán 1,
trang 6)
- Sử dụng các mô hình, hình vẽ thao tác để minh hoạ
- Nhận biết ý nghĩa của phép trừ , thuộc bảng trừ trong phạm vi 10 và biết trừ nhẩm trong phạm vi 10
- Bài 1
- Bài 2 (cột 1)
- Bài 3
- Bài 4 (câu a)
2
Luyện tập
(Toán 2,
trang 6)
- Biết cộng nhẩm số tròn chục có 2 chữ số
- Biết tên gọi thành phần và kết quả của phép cộng
- Biết thực hiện phép cộng các số có hai chữ số không nhớ trong phạm vi 100
- Biết giải bài toán bằng một phép tính cộng
- Bài 1
- Bài 2: Cột 2
- Bài 3: Câu a, câu c
- Bài 4
3
Cộng, trừ
các số có ba
chữ số,
không nhớ
(Toán 3,
trang 4)
- Biết cách tính cộng, trừ các số có ba chữ số (không nhớ)
- Biết giải toán có lời văn về nhiều hơn, ít hơn
- Bài 1: Cột a, cột c
- Bài 2
- Bài 3
- Bài 4
4
Ôn tập các
số đến
100 000
(Toán 4,
trang 3)
- Đọc, viết được các số đến 100 000
- Biết phân tích cấu tạo số
- Bài 1
- Bài 2
- Bài 3:
+ Câu a: Viết được 2 số
+ Câu b: Dòng 1
5
Hỗn số
(Toán 5,
trang 12)
- Biết đọc, viết hỗn số
- Biết hỗn số có phần nguyên và phần phân số
- Bài 1
- Bài 2: Câu a
Ví dụ: Phép trừ trong phạm vi 5 (SGK Toán 1 Trang 58)
+ Xác định bài Phép trừ trong phạm vi 5 thuộc chủ đề Phép cộng và phép trừ trong phạm vi 10 của Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Toán lớp 1
+ Về mức độ cần đạt: Sử dụng các mô hình, hình vẽ, thao tác để minh hoạ; nhận biết ý nghĩa của phép trừ, thuộc bảng trừ trong phạm vi 10
+ Đây chính là cơ sở để biên soạn nội dung bài: Phép trừ trong phạm vi 5 với mục tiêu cụ thể: Giúp HS tiếp tục củng cố khái niệm ban đầu về phép trừ và mối quan hệ giữa
Trang 9phép cộng và phép trừ; thành lập và ghi nhớ bảng trừ trong phạm vi 5; biết làm tính trừ trong phạm vi 5 ( tham khảo SGV Toán 1)
+ Căn cứ vào khả năng nhận thức của HS lớp 1 và thời lượng của tiết học cần chỉ
ra yêu cầu cần đạt (thuộc bảng trừ, làm được tính trừ trong phạm vi 5) cùng với các bài tập cần làm (Bài 1, bài 2 (cột 1), bài 3, bài 4 (câu a) trang 59 SGK Toán 1
+ Đây chính là lượng hoá mục tiêu của bài và là yêu cầu cơ bản, tối thiểu mà mọi
HS cần đạt sau khi hoàn thành bài học
+ Như vậy từ mục tiêu của bài học qui định mức độ cần đạt, cách thức tổ chức và phương pháp dạy học, từ đó xác định đồ dùng dạy học cần thiết và các hoạt động dạy học chủ yếu
+ Lưu ý : Phương pháp tổ chức hoạt động dạy học toán của HS lớp 1: thực hiện bằng tay với các vật thật, trình bày (nói) được việc đã làm, viết dưới dạng toán học và cuối cùng là nhớ và hiểu được những kết quả do HS tìm tòi khám phá Như vậy kiến thức được hình thành bởi chính hoạt động của HS, GV là người thiết kế và tổ chức các hoạt động học tập
+ Từ đó ta có thể tổ chức các hoạt động như sau:
HĐ 1: Làm việc với các que tính
- Lấy 5 que tính - Tách 5 que tính thành 2 phần (tách tuỳ ý)
- Cất đi 1 phần - Đếm số que tính còn lại
- Nói lại cách làm và kết quả
- Thể hiện phép tính tương ứng với hoạt động (viết, đọc phép tính)
Thực hiện các HĐ trên chính là HĐ học của HS Câu lệnh phải rõ ràng cụ thể
HĐ 2: Hình thành bảng trừ trong phạm vi 5
- Quan sát hình vẽ (phần khung xanh trong SGK)
- Mô tả bằng lời các hình vẽ
- Nói phép tính tương ứng ứng với các hình vẽ
- Viết và đọc các phép tính
- Viết bảng trừ trong phạm vi 5
HĐ3: Quan hệ giữa phép cộng và phép trừ
- Quan sát các hình vẽ với các chấm tròn
- Mô tả bằng lời hình vẽ bên trái (Có 4 chấm tròn trong hình tròn lớn, có 3 chấm tròn trong hình tròn bé, tất cả được khoanh lại trong 1 hình ovan tô màu xanh)
- Viết các phép tính cộng và trừ tương ứng với hình vẽ ( 4+1 = 5, 1+4 = 5; 5 - 1 = 4; 5 - 4 = 1)
- Làm tương tự với hình bên phải
Mục tiêu của HĐ này là từ mô hình trực quan (1 hình vẽ) có thể hiện được nhiều
mô hình toán học (một hình vẽ thể hiện được 4 phép tính) Điều cơ bản là từ 1 phép tính
đã cho có thể suy ra 3 phép tính đúng khác Đây chính là mối quan hệ giữa phép cộng và phép trừ Ví dụ: Từ 4 + 1 = 5 suy ra 1+ 4 = 5; 5 - 1 = 4; 5 - 4 = 1
Trang 10HĐ 4: Thực hành (Bài 1, bài 2 (cột 1), bài 3, bài 4 (câu a) trang 59 SGK T1)
Bài 1: HS áp dụng trực tiếp kiến thức đã học về phép trừ trong phạm vi 3, 4, 5 để làm bài; HS tự làm, nhận xét kết quả
Bài 2(cột1): Kiểm tra kiến thức vừa học về phép trừ, bảng trừ trong phạm vi 5 Bài 3: Thực hành cộng dọc
Bài 4 (câu a): Bài tập vận dụng ở mức độ cao Đây là bài toán mở HS tập diễn đạt, viết đúng đủ các phép tính theo hình vẽ (4 phép tính) HS khá mô tả hình vẽ, nói đúng đủ
4 phép tính, HS TB, yếu mô tả nói được ít nhất 1 phép tính đúng
Chú ý: - Hoạt động củng cố cần lồng ghép trong quá trình thực hành làm các bài tập
- Căn cứ vào tình hình thực tế, điều kiện cụ thể của lớp học, đối tượng của HS mà
GV khuyến khích, tạo điều kiện cho những HS có khả năng tiếp tục hoàn thành các bài tập còn lại
II HÌNH THỨC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN CỦA HS TIỂU HỌC
1 Việc đánh giá và xếp loại môn Toán của HS tiểu học được đổi mới và thực hiện theo thông tư 32/2009/TT-BGD&ĐT ngày 27 tháng 10 năm 2009 ban hành Qui định đánh giá và xếp loại HS tiểu học của Bộ GD&ĐT cụ thể là: Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS về môn Toán cần đảm bảo mục đích yêu cầu sau:
+ Đánh giá kiến thức về môn Toán thông qua kết quả thực hiện các bài tập theo chương trình qui định
+ Đánh giá tương đối đầy đủ và toàn diện những kĩ năng cơ bản, cần thiết
+ Đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS là một trong những giải pháp quan trọng để động viên, khuyến khích, hướng dẫn HS chăm học, biết cách tự học có hiệu quả, tin tưởng vào sự thành công trong học tập; góp phần rèn luyện các đức tính trung thực, dũng cảm, khiêm tốn,
+ Đánh giá kết quả học tập môn Toán phải căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học trong từng giai đoạn học tập; phối hợp giữa đánh giá thường xuyên và kiểm tra định kì, giữa đánh giá bằng điểm và đánh giá bằng nhận xét, giữa đánh giá của GV và
tự đánh giá của HS
2 Bộ công cụ và các hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán của
HS phải:
+ Đảm bảo đánh giá toàn diện, khách quan, công bằng, công khai, chính xác, phân loại tích cực cho mọi đối tượng HS Coi trọng việc động viên, khuyến khích sự tiến bộ của học sinh, không tạo áp lực cho cả giáo viên và học sinh
+ Phối hợp giữa trắc nghiệm khách quan và tự luận, giữa kiểm tra viết và kiểm tra bằng các hình thức vấn đáp, thực hành ở trong và ngoài lớp học,
+ Góp phần phát hiện để kịp thời bồi dưỡng những HS có năng lực đặc biệt trong học tập Toán, đáp ứng sự phát triển ở các trình độ khác nhau ở các cá nhân