Trước yêu cầu và đòi hỏi của thực tiễn trong công tác huấn luyện ở các đơn vị cơ sở trong Quân đội nói chung và ở các đơn vị trên địa bàn Quân khu 2 nói riêng cho thấy, vấn đề quản lý chất lượng huấn luyện cho QNDTTS gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp và đang đặt ra những yêu cầu đòi hỏi mới cần nghiên cứu, cần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn để có những giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng công tác huấn luyện của các đơn vị. Vì quân nhân dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ không nhỏ trong quân đội, là lực lượng quan
Trang 2Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG HUẤN LUYỆN QUÂN
1.1 Những vấn đề lý luận về quản lý chất lượng huấn
1.2 Những vấn đề thực tiễn về quản lý chất lượng huấn luyện
quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 – Quân khu 2 37
Chương 2 YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
HUẤN LUYỆN QUÂN NHÂN DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở
2.1 Những yêu cầu cần định hướng trong quản lý chất
lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư
2.2 Biện pháp quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân
dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2 562.3 Khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của các biện
pháp quản lý chất lượng huấn luyện QDTTS 82
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Quân đội nhân dân Việt Nam là lực lượng chính trị, là công cụ bạo lựccủa Đảng, Nhà nước và là lực lượng nòng cốt để xây dựng nền quốc phòngtoàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân, nhằm bảo vệ vững chắc độc lập chủquyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ Đảng, Nhànước và nhân dân, bảo vệ thành quả cách mạng
Do vậy việc nâng cao sức mạng tổng hợp của Quân đội luôn là yêu cầu
thiết yếu, là nhiệm vụ trung tâm trong xây dựng Quân đội “cách mạng, chính
qui, tinh nhuệ và từng bước hiện đại”, trong đó chất lượng huấn luyện quân
nhân là một trong những yếu tố hết sức quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợpcủa Quân đội, là cơ sở để các đơn vị hoàn thành nhiệm vụ được giao Vì vậyvấn đề quản lý chất lượng huấn luyện cho quân nhân luôn cần được quan tâmnghiên cứu, để làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đang đặt ra trong côngtác huấn luyện ở đơn vị cơ sở
Đặc biệt là việc quản lý chất lượng huấn luyện cho QNDTTS đang là vấn đềcấp thiết trong việc nâng cao chất lượng huấn luyện ở đơn vị và là yêu cầu quantrọng trong thực hiện chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước và Quân đội
Trước yêu cầu và đòi hỏi của thực tiễn trong công tác huấn luyện ở cácđơn vị cơ sở trong Quân đội nói chung và ở các đơn vị trên địa bàn Quân khu 2nói riêng cho thấy, vấn đề quản lý chất lượng huấn luyện cho QNDTTS gặp rấtnhiều khó khăn, phức tạp và đang đặt ra những yêu cầu đòi hỏi mới cần nghiêncứu, cần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn để có những giải pháp phùhợp nhằm nâng cao chất lượng công tác huấn luyện của các đơn vị
Vì quân nhân dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ không nhỏ trong quân đội, là lựclượng quan trọng góp phần xây dựng quân đội và là cơ sở để quân đội thựchiện tốt chính sách về dân tộc của Đảng và Nhà nước
Trang 4Trong những năm qua các đơn vị trên địa bàn Quân khu 2 nói chung
và Sư đoàn 316 nói riêng đã có nỗ lực rất lớn trong việc nâng cao chấtlượng quản lý công tác huấn luyện, trong đó có quản lý chất lượng huấnluyện cho QNDTTS Từng bước nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm,trình độ, năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý, chỉ huy các cấp đốivới hoạt động quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân
Tuy nhiên việc quản lý chất lượng huấn luyện cho QNDTTS cònbộc lộ một số điểm bất cập đó là: việc nghiên cứu, tiếp cận, nắm và vậndụng những kiến thức về lý luận quản lý chất lượng huấn luyện ở đơn vịcòn hạn chế, hoạt động quản lý chất lượng huấn luyện QNDTTS còn thiếutính thống nhất, kỹ năng quản lý ở một số cán bộ chưa đáp ứng với yêu cầunhiệm vụ trên cương vị chức trách được giao, hoạt động quản lý mục tiêu,chương trình, nội dung huấn luyện QNDTTS còn chưa khoa học, thiếuchiều sâu nên dẫn đến chất lượng huấn luyện một số đơn vị còn hạn chế.Việc xây dựng chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch huấn luyện quân nhâncòn chồng chéo, tính hiệu quả chưa cao Công tác tổ chức, kiểm tra đánhgiá kết quả huấn luyện còn chưa sát thực, nặng về thành tích
Vì vậy những tồn tại, hạn chế cơ bản trên đã tác động tiêu cực vàlàm ảnh hưởng tới chất lượng huấn luyện chung của đơn vị Hầu hết cácđơn vị trong Sư đoàn gặp khó khăn trong công tác quản lý chất lượng huấnluyện đối với QNDTTS Trong khi đó việc nghiên cứu về vấn đề quản lýchất lượng huấn luyện đối tượng QNDTTS chưa thực sự được quan tâm,chưa có công trình nào nghiên cứu vấn đề quản lý chất lượng huấn luyệnQNDTTS trong quân đội một cách cơ bản, hệ thống, toàn diện và sát thực.Một số công trình của các cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, các nhà khoa học trongquân đội cơ bản chỉ đề cập vấn đề chất lượng giáo dục- đào tạo nói chung,chưa có tác giả và công trình nghiên cứu khoa học nào đi sâu nghiên cứu
Trang 5toàn diện, đầy đủ và hệ thống vấn đề quản lý chất lượng huấn cho quânnhân ở đơn vị cơ sở nói chung và QNDTTS nói riêng Vì vậy việc nghiêncứu quản lý chất lượng huấn luyện cho QNDTTS hiện nay là vấn đề rất cấpthiết, nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện của các đơn vị, đồng thời là cơ
sở cho đơn vị hoàn thành nhiệm vụ được giao
Từ sự phân tích, trình bày trên tác giả chọn vấn đề “Quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 – Quân khu 2”
làm đề tài nghiên cứu, với mong muốn vận dụng kiến thức về khoa họcquản lý giáo dục vào nghiên cứu làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thựctiễn, đồng thời đề xuất một số giải pháp trong hoạt động quản lý chất lượnghuấn luyện quân nhân QNDTTS ở Sư đoàn 316 – Quân khu 2 góp phầnnâng cao chất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị, qua đó thực hiện tốthơn chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích:
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn quản lý chất lượnghuấn luyện quân nhân, đề xuất hệ thống biện pháp quản lý chất lượng huấnluyện quân nhân dân tộc thiểu số đảm bảo khoa học, thiết thực, khả thi, gópphần nâng cao chất lượng huấn luyện quân nhân ở Sư đoàn 316 – Quân khu 2
* Nhiệm vụ:
Luận giải làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về quản lý chất lượnghuấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở và phương hướng vận dụng lý luận
đó trong quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân người dân tộc thiểu số
ở Sư đoàn bộ binh 316
Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân mạnh, yếu, rút ra một sốkinh nghiệm từ thực tiễn, tiến hành công tác quản lý chất lượng huấn luyện choQNDTTS ở Sư đoàn 316 trong những năm qua
Trang 6Đề xuất biện pháp quản lý chất lượng huấn luyện cho QNDTTS ở Sưđoàn 316 – Quân khu 2 hiện nay.
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu
Quá trình huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở
* Đối tượng nghiên cứu:
Quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở.
4 Phạm vi nghiên cứu:
Chất lượng huấn luyện quân nhân là một phạm trù rộng, đánh giá chấtlượng huấn luyện quân nhân có thể tiếp cận trên nhiều góc độ khác nhau, vớinhững tiêu chí khác nhau Phạm vi của đề tài chỉ tập trung khai thác lý luận vềquản lý chất lượng huấn luyện Tuy nhiên để quản lý chất lượng huấn luyện, đềtài có đề cập đến các vấn đề về chất lượng và đánh giá chất lượng như một nộidung bắc cầu cho quản lý chất lượng huấn luyện
Trong quá trình nghiên cứu đề tài này, chỉ khảo sát kết quả quản lý chấtlượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số, thuộc Sư đoàn 316 - Quân khu 2.Các tư liệu, số liệu sử dụng trong nghiên cứu đề tài này giới hạn từ năm
2006 đến nay
5 Giả thuyết khoa học
Chất lượng huấn luyện QNDTTS là một trong những yếu tố rấtquan trọng trong việc nâng cao sức mạnh tổng hợp, và khả năng hoànthành nhiệm vụ của Sư đoàn 316 - Quân khu 2 Nếu xây dựng được hệthống biện pháp quản lý chất lượng huấn luyện, phát huy được hiệu lựccủa hệ thống lãnh đạo - chỉ huy, tổ chức khoa học các hoạt động của độingũ cán bộ quản lý và phát huy được những đặc điểm tích cực củaQNDTTS thì sẽ nâng cao được chất lượng huấn luyện cho QNDTTS ở
Sư đoàn 316 - Quân khu 2
Trang 76 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận
Luận văn được xây dựng dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biệnchứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin, quán triệt những tư tưởnggiáo dục và quản lý giáo dục, những tư tưởng trong xây dựng và phát triểnQuân đội của chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng cộng sản Việt Nam Đồng thời, đềtài còn vận dụng các quan điểm tiếp cận hệ thống - cấu trúc, lôgíc – lịch sử vàtiếp cận thực tiễn để nghiên cứu vấn đề có liên quan
Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, sử dụng tổng
hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành và liên ngành, trong
đó chú trọng các phương pháp nghiên cứu như:
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết, bao gồm:
Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát, hệ thống hóa các tài liệu
về huấn luyện quân nhân, về giáo dục chính trị, về chỉ thị, nghị quyết, mệnhlệnh huấn luyện của các cấp, những tài liệu về chủ trương, đường lối, chínhsách của Đảng, Nhà nước, Quân đội về dân tộc thiểu số Ngoài ra trong quátrình nghiên cứu, đề tài còn tham khảo một số kết quả nghiên cứu của cáccông trình khoa học, các đề tài có liên quan đã được nghiệm thu, công bố
Từ đó làm cơ sở lý luận cho đề xuất các biện pháp quản lý chất lượngQNDTTS ở Sư đoàn 316 – Quân khu 2
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn, bao gồm:
Phương pháp quan sát, điều tra khảo sát, so sánh, tổng kết thực tiễn Sửdụng tổng hợp các phương pháp trên để đánh giá thực trạng công tác quản lýchất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2,
từ đó tìm ra nguyên nhân mạnh, yếu và đề xuất các biện pháp quản lý chấtlượng huấn luyện cho QNDTTS
Trang 87 Đóng góp mới của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần làm sáng tỏ các khái niệm:HLQN ở đơn vị cơ sở, CLHLQN ở đơn vị cơ sở và QLCLHLQN ở đơn vị cơ
sở Đồng thời vận dụng những khái niệm trên để làm sâu sắc hơn các vấn đề vềquản lý chất lượng huấn luyện QNDTTS Đề xuất hệ thống các biện pháp quản
lý chất lượng huấn luyện QNDTTS Nhằm nâng cao chất lượng quản lý huấnluyện ở Sư đoàn bộ binh 316 – Quân khu 2
Ngoài ra kết quả nghiên cứu của đề tài có thể dùng làm tài liệu thamkhảo trong nghiên cứu khoa học, huấn luyện ở các đơn vị cơ sở trên địabàn Quân khu 2
8 Cấu trúc của luận văn
Gồm mở đầu, 02 chương (5 tiết), kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệutham khảo và phụ lục
Trang 9Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
HUẤN LUYỆN QUÂN NHÂN DÂN TỘC THIỂU SỐ
1.1 Những vấn đề lý luận về quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số
1.1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề chất lượng và quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân
Hoạt động huấn luyện quân nhân là nhiệm vụ cơ bản hàng đầu, vớichức năng trội là trang bị hệ thống kiến thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo theomột ngành nghề, chức danh quân sự nhất định Bao gồm: kiến thức cơ bản,kiến thức cơ sở, kiến thức chuyên ngành….Nhằm giúp cho quân nhân pháttriển trí tuệ, hình thành thế giới quan khoa học, niềm tin, lý tưởng, phẩm chấtđạo đức cách mạng, năng lực trình độ chuyên môn, đồng thời chuẩn bị tâm lýcho quân nhân tham gia vào các lĩnh vực hoạt động quân sự
Huấn luyện là một nhu cầu tất yếu, là công việc thường xuyên của mọiquân đội Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta vấn đề chất lượnghuấn luyện quân nhân và quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân luôn được coitrọng, điều đó được thể hiện ở trong các quan điểm, các tư tưởng quân sự ViệtNam qua các thời kỳ Nhiều tư tưởng, quan điểm đã đề cập khá cụ thể về huấnluyện và quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân, trong đó đặc biệt chú trọngđến chất lượng huấn luyện quân nhân điều đó được thể hiện như:
Dưới thời phong kiến, vấn đề rèn quân, luyện quân đã được nhiềunhà quân sự, chính trị lỗi lạc nghiên cứu, nhất là việc quan tâm đến chấtlượng huấn luyện khi mục đích huấn luyện là: xây dựng một Quân đội cóchất lượng, có sức mạnh và thực sự là công cụ bạo lực để bảo vệ đất nước,bảo vệ nhân dân Chính vì vậy các nhà nước phong kiến qua các thời kỳ,
đã tổ chức triển khai việc huấn luyện quân nhân khá chặt chẽ, nên đã đào
Trang 10tạo được nhiều nhân tài kiệt xuất, những vị tướng lỗi lạc, nhiều triều đại
đã xây dựng được quân đội hùng mạnh đánh bại các thế lực ngoại bangxâm lược Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, một trong
nét sáng tạo trong nghệ thuật quân sự của dân tộc ta là “biết lấy ít đánh
nhiều” biết dùng những đạo quân có chất lượng cao, có sức chiến đấu lớn để tiêu
diệt những đạo quân của địch, đông hơn ta nhiều lần, điều đó được chứng minh qua
những trận thắng địch như trận “ vạn kiếp, chúc động – tốt động, chi lăng, ngọc hồi
đống đa…” [26, tr.31] Để đạt được điều đó ông cha ta đã rất chú trọng đến nhân tố
chất lượng trong xây dựng lực lượng vũ trang, nhiều tư tưởng trong quản lý hoạt
động huấn luyện, xây dựng quân đội đã nói lên điều đó Theo như Trần Quốc Tuấn “
Binh quí về tinh, không quí về nhiều ”[26, tr.44] Điều đó chứng tỏ việc tổ chức
huấn luyện và quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân luôn được coitrọng và được tiến hành một cách rất chặt chẽ
Huấn luyện là một nhu cầu tất yếu, là công việc thường xuyên củamọi quân đội Việc huấn luyện quân đội thường xuyên được quan tâm như
là con đường, biện pháp chủ yếu tạo nên sức mạnh đảm bảo cho Quân độihoàn thành nhiệm vụ và chiến thắng
Nghiên cứu về huấn luyện quân đội đã trở thành mối quan tâm củacác nhà quản lý, của các nhà khoa học và của bản thân các nhà hoạt độngthực tiễn quân sự Trong quá trình xây dựng và trưởng thành của quân đội
ta đã có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượnghuấn luyện quân nhân Các công trình đó thường tiếp cận dưới góc độ cácnghiên cứu về một mặt, một thành tố nào đó trong quá trình huấn luyệnquân nhân Có những công trình nghiên cứu về mục tiêu huấn luyện; cócác công trình nghiên cứu về nội dung, chương trình huấn luyện; có cáccông trình nghiên cứu về phương pháp và hình thức tổ chức huấn luyện;
có công trình nghiên cứu về phương tiện kỹ thuật và các điều kiện đảmbảo cho quá trình huấn luyện Lại có các công trình nghiên cứu tiếp cận
Trang 11dưới góc độ của các mặt hoạt động trong quá trình huấn luyện quân nhân.
Đó là các công trình nghiên cứu về hoạt động của người dạy với tư cách làngười đi huấn luyện; nghiên cứu về hoạt động học của các quân nhân,nghiên cứu về hoạt động quản lý của người quản lý và mối quan hệ củacác hoạt động đó trong quá trình huấn luyện quân nhân
Cùng với các công trình nghiên cứu về lý luận huấn luyện quânnhân, trong quá trình tổ chức chỉ đạo các hoạt động thực tiễn huấn luyệnquân nhân đã có nhiều văn bản pháp quy, chỉ đạo quá trình huấn luyện củacác đơn vị quân đội trong từng giai đoạn cụ thể Đó là các Nghị quyết củacác cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước về công tác huấn luyện quân nhân; đó làđiều lệ huấn luyện quân nhân; đó là mệnh lệnh huấn luyện Các văn bản
đó là sản phẩm của một loại hình nghiên cứu về quá trình huấn luyện quânnhân, văn bản đó vừa có giá trị thực tiễn, vừa có giá trị lý luận đối với quátrình huấn luyện quân nhân Nghiên cứu quá trình huấn luyện quân nhânkhông thể không nghiên cứu các văn bản này
Từ một đội quân chỉ có 34 chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam đãtrở thành một quân đội hùng mạnh như ngày nay Quân đội đó đã trởthành lực lượng nòng cốt dẫn dắt cả dân tộc trải qua hai cuộc kháng chiếnthần thánh làm nên những chiến công «chấn động địa cầu» Một giá trị nổibật trong kho tàng truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam lànhững bài học kinh nghiệm về huấn luyện quân nhân Trong các tài liệulịch sử quân sự của quân đội nói chung, của các đơn vị nói riêng, trongcác bản tổng kết huấn luyện đã chỉ ra các bài học kinh nghiệm thực tiễn
về huấn luyện quân nhân, về truyền thống luyện quân, dụng quân Nhữngtài liệu lịch sử đó, những bản tổng kết đó là sản phẩm của hoạt độngnghiên cứu thực tiễn huấn luyện ở các đơn vị của các nhà chỉ huy, quản lýtrong quân đội Các văn bản đó đã trở thành nguồn tài liệu quý cho việcnghiên cứu quá trình huấn luyện quân nhân
Trang 12Một nguồn tài liệu đặc biệt quan trọng đối với những người nghiêncứu về quá trình huấn luyện, đó là những bài nói và viết của Hồ Chí Minh
về huấn luyện quân nhân Những bài nói và viết của Hồ Chí Minh về huấnluyện vừa là kết quả của sự nghiên cứu lý luận về huấn luyện, vừa chứađựng các quan điểm chỉ đạo, lãnh đạo về huấn luyện, làm cơ sở phươngpháp luận cho hoạt động của các nhà nghiên cứu, đồng thời lại có cảnhững vấn đề được đúc rút ra từ thực tiễn chỉ đạo công tác huấn luyện
Ngay từ những ngày đầu tiên mới thành lập quân đội cách mạng, HồChí Minh đã trực tiếp viết các tài liệu làm giáo trình cho huấn luyện quânnhân, kế thừa những tinh hoa trong việc rèn quân, luyện quân của các thế
hệ đi trước Trong tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh về huấn luyện quânnhân, đã chỉ ra một trong những yếu tố quyết định đến sức mạnh của quânđội đó chính là chất lượng trong huấn luyện quân nhân Do vậy trongnhiều bài viết, nhiều lời huấn thị của người đã đề cập đến hoạt động huấnluyện và quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân Hồ Chí Minh khẳng
định “ huấn luyện là công việc quan trọng và rất cần thiết của quân đội, vì
kháng chiến là công việc khó khăn, quân đội không được huấn luyện, không đánh thắng được giặc”[24, tr.247] hoặc như: “Huấn luyện là một việc rất cần….những việc dễ dàng còn phải học Huống chi công việc cách mạng, công việc kháng chiến, không có huấn luyện thì làm sao xuôi được ”[25, tr.46].
Huấn luyện và quản lý chất lượng huấn luyện là một bộ phận của quá trìnhgiáo dục – đào tạo Vì vậy cũng theo Người thì khi bàn đến chất lượng giáo dục
và quản lý chất lượng giáo dục Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng để trả lời câuhỏi “ Huấn luyện như thế nào” ? người đã chỉ ra 5 cách sau:
Cốt thiết thực chu đáo hơn tham nhiều
Huấn luyện từ dưới lên trên
Phải gắn liền lý luận với công tác thực tế
Trang 13Huấn luyện phải nhằm đúng nhu cầu.
Huấn luyện phải chú trọng đến cải tạo tư tưởng
Trong tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh về huấn luyện quân nhân, thểhiện rõ để huấn luyện quân nhân đảm bảo có chất lượng thì phải: Huấn luyệnphải được tiến hành một cách khoa học, hệ thống và toàn diện, phải huấn luyệnchính trị, văn hoá, nghề nghiệp và lý luận Đặc biệt phải đề cao tính thiết thực ởcác khâu, các bước, nội dung quá trình huấn luyện phải “ nhằm đúng nhu cầu”,gắn gọn, đầy đủ sát với thực tế và có giá trị, cốt yếu là phải làm cho người họchiểu thấu vấn đề Khi xây dựng chương trình, kế hoạch huấn luyện phải được
xắp xếp khoa học, mạch lạc, phù hợp với người học Theo người “ Một quân
đội được huấn luyện theo lối mới, lại có trình độ giác ngộ chính trị cao, tất nhiên làm tròn được nhiệm vụ của người lính ” [23, tr.222].
Như vậy trong tư tưởng về huấn luyện quân nhân của chủ tịch Hồ ChíMinh, đã thể hiện rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng trong hoạt động huấn luyện,
và quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân, đồng thời người cũng chỉ ranhững nội dung, cách thức, biện pháp để tiến hành hoạt động huấn luyện quânnhân một cách có hiệu quả Đây chính là tiền đề, là cơ sở lý luận để Đảng, Nhànước, Quân đội đề ra các quan điểm, chủ trương, đường lối trong xây dựng lựclượng vũ trang, là cơ sở khoa học trong xây dựng lý luận về huấn luyện vàquản lý chất lượng huấn luyện quân nhân
Ngày nay trước sự nghiệp đổi mới của đất nước, trước những yêu cầunhiệm vụ của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong điều kiện mới, nhất
là thực hiện phương hướng xây dựng quân đội theo hướng “Cách mạng, chính
qui, tinh nhuệ, từng bước hiện đại” Thì vấn đề nâng cao sức mạnh tổng hợp
của Quân đội đang là yêu cầu cấp thiết, là yếu tố cơ bản để giữ vững chủ quyềntoàn vẹn lãnh thổ, giữ vững sự ổn định chính trị, xã hội, tạo điều kiện thuận lợicho công cuộc đổi mới của đất nước Vì vậy Đảng, Nhà nước, Quân đội luônquan tâm, chăm lo đến việc nâng cao sức mạnh của quân đội nói chung, trong
đó đặc biệt chú trọng đến chất lượng huấn luyện quân nhân ở các đơn vị cơ sở
Trang 14Trong những năm gần đây Đảng, Nhà nước đã đề ra nhiều chủ trương,đường lối, chính sách, trong xây dựng, phát triển quân đội nhân dân Việt Nam.Trong đó tập trung nâng cao sức mạnh tổng hợp của quân đội, để quân đội có
đủ khả năng hoàn thành mọi nhiệm vụ trong mọi điều kiện Việc nâng cao sứcmạnh tổng hợp của quân đội phải được thực hiện từ đơn vị cơ sở Do vậy để cụthể hóa các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước Quân đội
đã tập trung nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, đề ra nhiều chủ trương,đường lối, và các giải pháp trong phát triển và nâng cao sức mạnh tổng hợp củaquân đội Trong đó đặc biệt chú trọng đến các giải pháp nâng cao chất lượnghuấn luyện quân nhân ở các đơn vị cơ sở
Bên cạnh đó khi bàn về chất lượng và quản lý chất lượng huấn luyệntrong Quân đội, đã có một số công trình khoa học nghiên cứu, có giá trị cả vềmặt lý luận và thực tiễn đối với công tác quản lý chất lượng huấn luyện quânnhân Tiêu biểu như:
Đề tài khoa học: “ Nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo,
bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở dân tộc thiểu số trong quân đội” (2011) chủ
nhiệm đề tài ThS Nguyễn Văn Chỉnh
Đề tài đã đi sâu, làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản trong giáo dục – đào tạo,bồi dưỡng đối với đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số, phân tích thực trạng và
đề xuất các giải pháp mang tính khả thi cao trong hoạt động nâng cao chất lượngđào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở dân tộc thiểu số trong quân đội
Đề tài khoa học: “Giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện trong đào
tạo chính ủy, chính trị viên ở HVCT hiện nay”(2007) Chủ nhiệm đề tài
TS.Trần Đăng Thanh Trên cơ sở khái quát những lý luận về chất lượng huấnluyện, đề tài tập trung xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyệntrong đào tạo chính ủy, chính trị viên trong đó tập trung đổi mới nội dung, hìnhthức, phương pháp trong huấn luyện làm cơ sở cho nâng cao chất lượng đào tạochính ủy, chính trị viên ở HVCT hiện nay
Trang 15Đề tài “Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị trong huấn luyện quân
sự, chuyên môn kỹ thuật” do TS Đỗ Trung Dương làm chủ đề tài, đã tập trung
đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục chính trị tronghuấn luyện quân sự, chuyên môn kỹ thuật trong giai đoạn cách mạng mới
Luận văn thạc sỹ “giải pháp quản lý chất lượng dạy học ở trường sỹ
quan pháo binh” của tác giả Kim Văn Thanh (2008) Nội dung của đề tài này
tập trung làm rõ một số vấn đề lý luận dạy học trong nhà trường quân sự, đánhgiá những ưu, khuyết điểm trong giáo dục – đào tạo, đồng thời đề xuất các giảipháp nâng cao chất lượng dạy học ở trường sỹ quan Pháo Binh
Liên quan đến vấn đề chất lượng trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo của
Quân đội, phải kể đến một số công trình khoa học như: Đề tài cấp Bộ “Nâng
cao chất lượng quản lý giáo dục - đào tạo trong các học viện, trường sĩ quan quân đội đáp ứng yêu cầu mới” do tác giả Vũ Quang Lộc làm chủ nhiệm đề tài
đã tiếp cận dưới góc độ quản lý, luận giải khá sâu sắc những vấn đề lý luận vàthực tiễn của việc nâng cao chất lượng quản lý GD - ĐT trong nhà trường quânđội; đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng quản lý GD- ĐT
Đề tài: “Nâng cao chất lượng GD - ĐT đại học ở Học viện Chính trị
Quân sự hiện nay” do tác giả Trương Thành Trung làm chủ nhiệm đề tài, tiếp
cận dưới góc độ lý luận giáo dục, đã khái quát những vấn đề cơ bản về lý luậnchất lượng và đánh giá chất lượng GD- ĐT, trong quá trình phân tích làm sáng
tỏ cấu trúc của chất lượng GD - ĐT, đề tài đã chỉ ra mối quan hệ biện chứngcủa chất lượng dạy, chất lượng giáo dục và chất lượng hoạt động học của người
học Đồng thời đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng GD- ĐT
Đề tài “Đánh giá chất lượng học tập của học viên Phân đội ở Học viện
Chính trị quân sự ” của tác giả Mai Văn Hoá làm chủ nhiệm đề tài, đã tiếp cận
dưới góc độ lý luận dạy học, phân tích khá sâu sắc những dấu hiệu của chấtlượng học tập, xem: Chất lượng học tập của học viên ở Học viện Chính trị quân
Trang 16sự là tổng hợp các yếu tố phản ánh những tác động của quá trình dạy - học;phản ánh mức độ biến đổi về trí tuệ, kĩ năng và thái độ của học viên sau khi kết thúcmôn học và khoá học; đáp ứng các yêu cầu của mục tiêu GD - ĐT đã xác định.
Từ các hướng nghiên cứu trên cho thấy Nhìn chung các công trìnhnghiên cứu, cơ bản đã đi sâu làm rõ những vấn đề về lý luận dạy học, vấn đềthực tiễn giáo dục – đào tạo trong các nhà trường quân đội, đồng thời đề xuấtcác giải pháp nâng cao chất lượng trong công tác giáo dục – đào tạo Các côngtrình trên đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo trong các nhàtrường Quân đội hiện nay
Tuy nhiên các công trình trên chỉ tập trung nghiên cứu ở các nhà trườngQuân đội, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện về quản lýchất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở Đặc biệt là nghiên cứu vềquản lý chất lượng huấn luyện cho quân nhân người dân tộc thiểu số Vì vậyvấn đề này cần được nghiên cứu làm sáng tỏ cả về mặt lý luận và thực tiễn, để
đề ra các biện pháp quản lý phù hợp Nhằm nâng cao chất lượng huấn luyệnquân nhân trong quân đội
1.1.2 Một số khái niệm công cụ của đề tài
* Huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2.
Huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2 về
cơ bản tuân theo quy luật của quá trình huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở
Để hiểu rõ đặc điểm của huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn
316 - Quân khu 2 trước hết cần nhận thức rõ khái niệm huấn luyện quân
nhân ở đơn vị cơ sở Từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam chỉ rõ: “Huấn
luyện là hệ thống các biện pháp dạy và luyện cho chiến sĩ phân đội, binh đội, binh đoàn, người chỉ huy và cơ quan có tri thức và kỹ năng, kỹ xảo để hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu và các nhiệm vụ khác” [42, tr.386] Huấn
Trang 17luyện trong Quân đội nhân Việt Nam bao gồm huấn luyện chính trị, quân
sự, hậu cần, kỹ thuật…
Vị trí, vai trò của huấn luyện có tầm quan trọng đặc biệt, nó giáo dục,truyền thụ kiến thức, rèn luyện cho bộ đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, cóphẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, có tri thức và kỹ năng cần thiết về chiếnthuật, kỹ thuật, điều lệnh, có kỷ luật nghiêm, thể lực tốt để chiến đấu và phục vụchiến đấu, nâng cao trình độ sẵn sàng chiến đấu và sức mạnh chiến đấu Thôngqua dạy và luyện bồi dưỡng cho cán bộ, chiến sĩ có lập trường quan điểm kiênđịnh vững vàng, thế giới quan phương pháp luận khoa học và niềm tin cộng sảnchủ nghĩa cùng những phẩm chất cần thiết khác, bảo đảm cho người quân nhân đủkhả năng hoàn thành nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi
Huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở là một quá trình có mục đích, có tổchức phối hợp thống nhất giữa hoạt động của người dạy và hoạt động củangười học nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ huấn luyện ở đơn vị cơ sở
Quá trình huấn luyện quân nhân, trước hết được hiểu là một quá trình cóchủ đích rõ ràng, có tổ chức chặt chẽ, có chương trình, kế hoạch, có nội dungxác định, có các cơ sở vật chất kỹ thuật đảm bảo cho việc huấn luyện đạt tới kếtquả đã dự kiến
Quá trình huấn luyện quân nhân bao gồm hai mặt hoạt động dạy và học, haimặt này luôn phối hợp thống nhất, tác động qua lại với nhau Hoạt động dạy là hoạtđộng truyền thụ, tổ chức kiểm tra quá trình lĩnh hội kiến thức, kỹ xảo kỹ năng Hoạtđộng đó được thực hiện bởi cán bộ chỉ huy, cán bộ chính trị và những người cótrách nhiệm khác Còn hoạt động học là hoạt động lĩnh hội tự giác, tích cực, tự lựccủa quân nhân và tập thể quân nhân Tính hai mặt của quá trình huấn luyện quânnhân chính là dấu hiệu đặc trưng của quá trình này Hai mặt hoạt động trên gắn bóchặt chẽ với nhau nhằm thực hiện thống nhất các nhiệm vụ sau:
Vũ trang cho người học hệ thống các kiến thức, kỹ sảo, kỹ năng đáp ứngvới yêu cầu hiện tại và sự phát triển của thực tiễn hoạt động quân sự Phát triển
Trang 18ở người học năng lực trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo Hình thànhcho họ thế giới quan khoa học và những phẩm chất nhân cách của người quânnhân cách mạng Đồng thời chuẩn bị tâm lý cho người học, nghĩa là hình thành
ở họ sự sẵn sàng tâm lý đối với thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ sẵn sàng chiếnđấu, chiến đấu trong mọi hoàn cảnh
Tất cả những nhiệm vụ trên được thực hiện không tách rời nhau, trong
đó nhiệm vụ vũ trang cho quân nhân hệ thống các kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo lànhiệm vụ cơ bản đầu tiên của quá trình huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở
Về thực chất quá trình huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở, chính làquá trình hoạt động nhân thức của quân nhân, được tổ chức trong điều kiện
sư phạm nhất định ở đơn vị cơ sở Đó chính là quá trình vận động của tưduy, có mâu thuẫn nội tại và phát triển biện chứng từ chỗ chưa hiểu biết đếnhiểu biết, hiểu biết chưa đầy đủ, chính xác đến đầu đủ và chính xác hơn, từchỗ chưa có kỹ năng đến có kỹ năng giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt racủa các quân nhân Trong huấn luyện, quá trình học tập, rèn luyện của quânnhân là một quá trình nhận thức tích cực, sáng tạo và tuân theo quy luật nhậnthức chung, song bên cạnh đó nét nổi bật của quá trình huấn luyện ở đơn vị
cơ sở là hoạt động nhận thức của quân nhân được diễn ra trong điều kiện sưphạm thuận lợi như: có người dạy chỉ đạo, có tài liệu, sách hướng dẫn, cótrang bị kỹ thuật, phương tiện phục vụ cho hoạt động huấn luyện, được tổchức học tập và rèn luyện trong những điều kiện sát với những đòi hỏi yêucầu của thực tiễn nhiệm vụ
Vì vậy trong hoạt động huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở, người cán
bộ lãnh đạo, chỉ huy phải biết thúc đẩy quá trình nhận thức của quân nhân bằngnhững tác động sư phạm phù hợp, nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện quânnhân ở đơn vị cơ sở Những tác động đó chính là những tác động của hoạt động
quản lý chất lượng đối với quá trình huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở
Trang 19Như vậy dưới góc độ của khoa học quản lý giáo dục có thể hiểu kháiniệm về huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở như sau:
Huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở là quá trình có mục đích, có kế hoạch, phối hợp thống nhất hoạt động của người đi huấn luyện với người được huấn luyện, nhằm trang bị các kiến thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo cho quân nhân, hình thành cho họ những phẩm chất năng lực cần thiết đáp ứng mục tiêu yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị và quân đội.
Khái niệm huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở là một phạm trùkhoa học giáo dục có nội hàm chung cho mọi quá trình, mọi hoạt độnghuấn luyện quân nhân ở các đơn vị quân đội Tuy nhiên, đi sâu vào từngđơn vị, từng quân binh chủng, từng loại đối tượng quân nhân thì quá trìnhhuấn luyện lại có tính đặc thù riêng
Huấn luyện quân nhân người dân tộc thiểu số, về cơ bản tuân theoquy luật chung của quá trình huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở Đồngthời huấn luyện quân nhân người dân tộc thiểu số lại có tính đặc thù riêng.Tính đặc thù đó được phản ánh tập trung ở đặc điểm về phương pháp nhậnthức của các quân nhân Nhận thức của các quân nhân người dân tộc thiểu
số bị chi phối bởi những đặc điểm riêng về văn hóa và tâm lý dân tộc, vềphong tục, tập quán, về thói quen hành vi của đồng bào miền núi
Lý luận dạy học đã chỉ ra rằng, quá trình nhận thức của quân nhân vềthực chất là quá trình phản ánh thế giới khách quan vào ý thức người quânnhân Sự phản ánh đó mang tính khách quan về nội dung và chủ quan vềhình thức phản ánh Hình thức phản ánh mang tính chủ quan, tức là phụthuộc vào đặc điểm, trình độ, năng lực tư duy của mỗi cá nhân Sự phảnánh đó bị quy định bởi đặc điểm phát triển nhân cách của mỗi quân nhân
Đồng thời với những nhiệm vụ, điều kiện, đặc điểm riêng các đơn vị cơ
sở nói chung và của Sư đoàn bộ binh 316 - Quân khu 2 nói riêng cho thấy.Trong hoạt động huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở, hoạt động quản lý chất
Trang 20lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số phải được tiến hành chặt chẽ, cầnnắm bắt được những đặc điểm riêng của đối tượng huấn luyện, tìm ra cáchthức, biện pháp quản lý thích hợp, khai thác, phát huy những ưu điểm, khắcphục những nhược điểm, định hướng cho quá trình phát triển phẩm chất, nănglực của các quân nhân theo mục tiêu huấn luyện chung của đơn vị.
* Chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 Quân khu 2.
-Chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quânkhu 2 là chất lượng huấn luyện của quân nhân ở đơn vị cơ sở Đó là yếu tốquyết định đến khả năng hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị, là điều kiện tiênquyết để nâng cao sức mạnh tổng hợp, và khả năng tác chiến của các đơn vị
cơ sở trong các điều kiện và tình huống khác nhau Vì vậy vấn đề chất lượnghuấn luyện luôn là yếu tố được cấp ủy, chỉ huy các cấp ở đơn vị cơ sở quantâm hàng đầu, và luôn được xác định là nhiệm vụ chính trị trung tâm trongcông tác lãnh đạo, chỉ huy ở đơn vị cơ sở
Xuất phát từ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của chất lượng huấn luyệnquân nhân ở đơn vị Đòi hỏi trước hết đối với người lãnh đạo, quản lý chỉhuy bộ đội, cần hiểu rõ bản chất của chất lượng huấn luyện quân nhân, trên
cở sở đó tổ chức lãnh đạo, quản lý, chỉ huy điều hành đơn vị thực hiện tốtnhiệm vụ huấn luyện chiến đấu ở các đơn vị cơ sở
Theo từ điển tiếng Việt, thuật ngữ chất lượng được hiểu là “Cái làmnên phẩm chất, giá trị của sự vật” hoặc là “Cái tạo nên bản chất sự vật làmcho sự vật này khác sự vật kia ”[43, tr.139] Theo quan điểm triết học, chấtlượng hay sự biến đổi về chất là kết quả của quá trình tích luỹ về lượng, tạonên sự nhảy vọt về chất của sự vật hiện tượng Như vậy, thuật ngữ chấtlượng phản ánh thuộc tính đặc trưng, giá trị, bản chất của sự vật và tạo nên
sự khác biệt (về chất) giữa sự vật này với sự vật khác
Trang 21Nhìn chung chất lượng là một phạm trù khá trừu tượng, đa cấp, đa diện.việc vận dụng khái niệm này vào tững lĩnh vực từng hoạt động cụ thể, đòi hỏicần được nghiên cứu, vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo Hiện nay, quátrình huấn luyện quân nhân ở các đơn vị cơ sở cũng như quá trình dạy học ởcác nhà trường quân sự, việc đánh giá chất lượng huấn luyện nói chung đang
có những quan điểm tiếp cận khác nhau, được thể hiện ra bằng các bộ tiêu chíkiểm định đánh giá chất lượng giáo dục, đào tạo khác nhau
Tiếp cận dưới góc độ mục tiêu đào tạo, một số nhà nghiên cứu quanniệm rằng, chất lượng huấn luyện quân nhân là mức độ đạt được kết quả huấnluyện so với mục tiêu huấn luyện đã xác định Quan niệm này cho rằng, hoạtđộng huấn luyện quân nhân, với đặc trưng sản phẩm là con người hoạt độngtrong môi trường quân sự, chất lượng huấn luyện được hiểu là kết quả (đầu ra)của quá trình huấn luyện và được thể hiện cụ thể ở các phẩm chất giá trị nhâncách, năng lực cần có của người quân nhân cách mạng Đây là quan điểm đánhgiá chất lượng huấn luyện đã và đang được sử dụng khá phổ biến Tuy nhiên,quan điểm chất lượng này đang bộc lộ những nhược điểm không thể khắc phụcđược Một trong những nhược điểm đó là, đánh giá chất lượng theo mục tiêuchỉ quan tâm đến sản phẩm đầu ra, không đánh giá được chất lượng quá trìnhhuấn luyện Vì vậy không phát hiện và không điều chỉnh kịp thời những saixót trong các khâu, các bước của quá trình huấn luyện Đặc trưng sản phẩm củaquá trình huấn luyện là con người, không giống như các loại sản phẩm khác,nếu hư hỏng thì loại bỏ Trong huấn luyện quân nhân nếu để đến khâu cuốicùng mới phát hiện ra sai sót thì không có cơ hội để sửa chữa nữa
Theo quan điểm tiếp cận chất lượng tổng thể, chất lượng huấn luyệnquân nhân được hiểu là tổng hợp chất lượng của các khâu, các bước, các thành
tố trong quá trình huấn luyện Bao gồm cả chất lượng đầu vào, chất lượng hoạtđộng huấn luyện trong thực tiễn, chất lượng đầu ra của quá trình huấn luyện
Trang 22Chất lượng đầu vào của quá trình huấn luyện quân nhân được đánh giábằng chất lượng công tác chuẩn bị huấn luyện Chuẩn bị chiếm đến hơn 50%thành công của quá trình huấn luyện Chuẩn bị là điều kiện đảm bảo cho côngtác huấn luyện đạt được chất lượng Chuẩn bị huấn luyện bao gồm nhiều mặt,
cả chuẩn bị về nhân lực, vật lực và tài lực Hạt nhân của công tác chuẩn bị làxây dựng chương trình, nội dung, kế hoạch huấn luyện Trong đó phải xác định
rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, các hình thức tổ chức huấnluyện, các điều kiện đảm bảo cho huấn luyện
Chất lượng huấn luyện quân nhân được đánh giá bằng kết quả vận hànhcủa các thành tố cấu thành quá trình huấn luyện Quá trình huấn luyện là quátrình vận hành của các thành tố trong mối quan hệ, liên hệ của hệ thống Chấtlượng quá trình huấn luyện được đánh giá bằng quá trình vận hành của cácthành tố đó Mỗi thành tố có vai trò, vị trí riêng, trong đó hoạt động dạy của cán
bộ huấn luyện và hoạt động học của các quân nhân giữ vai trò trung tâm
Chất lượng huấn luyện quân nhân được đánh giá bằng đầu ra của sảnphẩm đào tạo Trước hết, chất lượng đầu ra được đánh giá bằng mức độ đạtđược mục tiêu đào tạo đã xác định Mặt khác, chất lượng đầu ra được đánh giábằng sự gia tăng về phẩm chất, năng lực của các quân nhân sau khi huấn luyện,được thể hiện ở trình độ và khả năng hoàn thành nhiệm vụ trên các cương
vị, chức trách của các quân nhân
Từ sự tiếp thu có chọn lọc các quan niệm, khái niệm hay định nghĩa
về chất lượng nói chung, dưới góc độ khoa học QLGD, khái niệm chấtlượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở được hiểu như sau:
Chất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở là tổng hoà chất lượng các khâu, các bước, các thành tố của quá trình huấn luyện, được xác định bằng mức độ đạt được của các khâu, các bước, các thành tố đó trong từng giai đoạn của quá trình huấn luyện so với mục tiêu yêu cầu huấn luyện mà Quân đội và đơn vị đã đặt ra.
Trang 23Khái niệm chất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở là một phạmtrù khoa học của giáo dục học quân sự được sử dụng chung cho mọi đối tượngquân nhân trong quá trình huấn luyện ở mọi đơn vị cơ sở, trong đó có cả cácquân nhân dân tộc thiểu số Tức là, trong khoa học giáo dục quân sự không có
lý luận riêng về chất lượng huấn luyện của quân nhân dân tộc thiểu số Sư đoàn
316 - Quân khu 2 Trong thực tiễn huấn luyện ở các đơn vị cơ sở cũng không thể tổchức một quá trình huấn luyện riêng cho các quân nhân dân tộc thiểu số Chấtlượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2 hoàntoàn thống nhất với chất lượng huấn luyện của các quân nhân khác ở đơn vị cơ sở.Mục tiêu huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2 cũng
là mục tiêu huấn luyện của các quân nhân khác trong Sư đoàn Mục tiêu, chươngtrình, nội dung huấn luyện hàng năm của Sư đoàn đều được phê duyệt, mang tínhpháp lý và thống nhất trong toàn quân
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu chung về chất lượng thì quá trình huấnluyện quân nhân dân tộc thiểu số cần phải có phương pháp và cách thức tổchức huấn luyện thích hợp với đặc điểm nhận thức của các quân nhân Bởi vì,quân nhân dân tộc thiểu số có những đặc điểm riêng về văn hóa, về truyềnthống, về phong tục tập quán và về phương thức nhận thức thế giới khách quan
Từ những nguồn đầu vào khác nhau như vậy nhưng sản phẩm đầu ra lại lànhững mục tiêu về chất lượng thống nhất với nhau Điều đó đòi hỏi cách thức
và quy trình huấn luyện tạo ra chất lượng phải khác nhau Điểm mấu chốt tạonên sự khác biệt trong quá trình huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số làphương pháp huấn luyện
Như vậy, chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn
316 - Quân khu 2 về cơ bản thống nhất với chất lượng huấn luyện quân nhân ởcác đơn vị cơ sở nói chung Nhưng khi nói đến chất lượng huấn luyện quânnhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2 là muốn nhấn mạnh về cáchthức, biện pháp tác động đến đối tượng huấn luyện Tức là muốn đề cập đến
Trang 24chất lượng của phương pháp huấn luyện Một quá trình huấn luyện có chấtlượng thì phương pháp huấn luyện phải phù hợp với đặc điểm riêng của đốitượng là các quân nhân dân tộc thiểu số Người đi huấn luyện phải là ngườigiỏi về phương pháp huấn luyện, đồng thời phải am hiểu về đặc điểm của quânnhân dân tộc thiểu số
* Quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn
316 - Quân khu 2.
Quản lý là một hoạt động phổ biến diễn ra trong mọi lĩnh vực, nó làcác hoạt động hay tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý
(người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý), trong một tổ
chức, nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức Hoạt động quản lý đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực hoạtđộng quân sự, nhất là trong quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân, nó là mộtnhân tố thúc đẩy việc nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội, thông quaquản lý toàn bộ quá trình huấn luyện quân nhân, đảm bảo chất lượng huấn luyệncho quân nhân ngày càng cao, đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ của quân đội
Trong quản lý huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở hiện nay, diễn rarất nhiều các hoạt động quản lý như: quản lý quá trình huấn luyện, quản lýmục tiêu, chương trình huấn luyện, quản lý kết quả huấn luyện Nhưng ở góc
độ nghiên cứu của đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu về hoạt động quản lýchất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở, và vận dụng vào quản lý chấtlượng huấn luyện đối với QNDTTS ở Sư đoàn 316 – Quân khu 2
Trước hết về mặt lý luận chúng ta có thể hiểu Quản lý chất lượnghuấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở là qúa trình tổ chức thực hiện có hệthống các biện pháp quản lý toàn bộ quá trình huấn luyện, nhằm bảo đảm
và không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện quân nhân đáp ứng yêucầu, nhiệm vụ của các đơn vị cơ sở
Trang 25Như vậy toàn bộ quá trình huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở luônchịu sự tác động có định hướng của hệ thống các biện pháp quản lý của cấp
ủy, chỉ huy đơn vị, những tác động quản lý đó được tổ chức chặt chẽ, có hệthống, có kế hoạch được tiến hành một cách đồng bộ, từ trên xuống dướinhằm đảm bảo cho hoạt động huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở đượctiến hành chặt chẽ, đúng quy định và đảm bảo chất lượng theo mục tiêuyêu cầu của đơn vị, của quân đội
Hoạt động quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở,
là hoạt động phối hợp của cả hệ thống lãnh đạo, chỉ huy của các cấp cácngành, các tổ chức và cá nhân trong toàn đơn vị trong thực hiện nhiệm vụhuấn luyện chiến đấu, sự phối hợp đó được quy định rõ trên cương vi chứctrách của từng quân nhân, được cụ thể hóa trong từng nhiệm vụ huấn luyện.Mục đích nhằm tạo sự thống nhất trong hoạt động quản lý, làm cho hoạtđộng quản lý diễn ra theo một quy trình nhất định, nâng cao hiệu quả quản
lý, đồng thời phát huy được tối đa sức mạnh của tập thể trong việc thựchiện nâng cao chất lượng hoạt động huấn luyện quân nhân trong đơn vị
Quản lý chất lượng huấn luyện là sự tác động có mục đích của các cấp
ủy, chỉ huy đơn vị vào quá trình thực hiện các nhiệm vụ trang bị kiến thức lýluận, phát triển trí tuệ, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo bồi dưỡng thái độ hành vi chongười học, nhằm đạt được các mục tiêu yêu cầu đã xác định trong công táchuấn luyện Hoạt động quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sởcủa cấp ủy, chỉ huy các cấp chính là thông qua những chủ trương, đường lốiđược xác định trong những nghị quyết lãnh đạo đơn vị, thông qua chỉ lệnh,mệnh lệnh huấn luyện chiến đấu, thông qua mệnh lệnh chỉ huy trong quản lý,điều hành quá trình huấn luyện Tất cả các chủ trương lãnh đạo, các biện pháptác động của hệ thống chỉ huy các cấp đối với hoạt động huấn luyện quân nhânđều nhằm vào việc thực hiện nhiệm vụ chính đó là: trang bị cho quân nhânnhững kiến thức cơ bản, cơ sở và chuyên ngành làm cho quân nhân có trình độ
Trang 26hiểu biết, có kiến thức nhất định, mặt khác tập trung huấn luyện, rèn luyện choquân nhân có những kỹ năng, kỹ xảo, có khả năng làm chủ các vũ khí, trang bị,các phương tiện kỹ thuật, chuẩn bị tốt về mặt tâm lý cho quân nhân Để đảmbảo cho quân nhân có đủ khả năng hoàn thành nhiệm vụ trên cương vị chứctrách được đảm nhiệm.
Trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc các quan niệm về quản lý chất lượnghuấn luyện, dưới góc độ khoa học QLGD khái niệm về quản chất lượnghuấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở được hiểu như sau:
Quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở là sự tác động
có mục đích của chủ thể quản lý vào quá trình huấn luyện, thông qua các chức năng quản lý mà tổ chức, điều khiển các khâu, các bước, các thành tố của quá trình huấn luyện, nhằm đảm bảo cho quá trình huấn luyện đạt được kết quả tốt nhất đáp ứng mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện đã xác định
Quan niệm về quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở
đã đặt ra những yêu cầu cho công tác quản lý chất lượng huấn luyện quân nhânngười dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2 Về phương diện lý thuyết,quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân người dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316
- Quân khu 2 phải tuân thủ theo lý thuyết quản lý huấn luyện quân nhân ở đơn
vị cơ sở Về thực tiễn, phải vận dụng sáng tạo lý thuyết đó sao cho phù hợp vớiđối tượng là quân nhân người dân tộc thiểu số, phù hợp với đặc điểm, truyềnthống của Sư đoàn 316
Quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 Quân khu 2 là quản lý chất lượng huấn luyện của một loại hình đối tượng cụ thể ởmột đơn vị cơ sở cụ thể Nội dung, phương thức quản lý vừa phải đảm bảo yêucầu chung về quản lý chất lượng huấn luyện của quân nhân ở đơn vị cơ sở, vừaphải thể hiện được những nét đặc thù riêng về quản lý chất lượng huấn luyện củaquân nhân người dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2
Trang 27-1.1.3 Nội dung quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2.
* Quản lý kế hoạch huấn luyện
Kế hoạch huấn luyện là bản thiết kế về các hoạt động huấn luyện Trong
đó chứa đựng những nội dung về công tác tổ chức quá trình huấn luyện Quản
lý chất lượng của quá trình huấn luyện, trước hết phải quản lý kế hoạch huấnluyện Đây chính là việc kế hoạch hoá hoạt động huấn luyện, nhằm thực hiệnmột cách tối ưu mục tiêu yêu cầu của hoạt động huấn luyện
Kế hoạch hoá hoạt động huấn luyện bao gồm việc xác định mục tiêu, nộidung, chương trình huấn luyện, xác định giáo viên thực hiện nội dung, hìnhthức tổ chức, phương pháp huấn luyện cho từng nội dung, từng đối tượng, điềukiện phương tiện đảm bảo cho quá trình huấn luyện, đối tượng huấn luyện, xácđịnh các giai đoạn hành động và từng bước đi, những điều kiện, phương tiệncần thiết trong thời gian nhất định của từng môn học, bài học
Đồng thời việc xây dựng kế hoạch giúp cho người quản lý có tầm nhìntổng thể, bao quát toàn diện hoạt động huấn luyện của đơn vị, thấy được mốiquan hệ và hoạt động tương tác giữa các bộ phận trong toàn bộ quá trình huấnluyện Thông qua đó giúp lãnh đạo, chỉ huy đơn vị chủ động đề ra các chủtrương lãnh đạo, quyết định quản lý chính xác, mặt khác lập kế hoạch còn giúpcho người quản lý chỉ huy có thể xây dựng những tiêu chí, kiểm tra, đánh giákết quả huấn luyện của đơn vị
Đối với quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch huấn luyện QNDTTS
ở đơn vị cơ sở, nằm trong khâu quản lý xây dựng và thực hiện kế hoạch huấnluyện chung của đơn vị Nhưng quá trình xây dựng và thực hiện kế hoạch cầnđược tổ chức chặt chẽ, cần được nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng những tác độngđến hoạt động xây dựng và thực hiện kế hoạch
Để xây dựng kế hoạch huấn luyện cần phải dựa trên chỉ lệnh huấn luyệncủa cấp trên, nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của đơn vị, đồng thời phải căn cứ
Trang 28vào nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ của các cấp, trực tiếp là nghị quyết chuyên đề
về công tác huấn luyện, phải căn cứ vào tình hình cụ thể của từng đơn vị, đặc biệt
là phải bám sát vào đối tượng huấn luyện (tính chất đặc thù của đối tượng huấn
luyện là QNDTTS) Bên cạnh đó kế hoạch huấn luyện phải dựa vào nội dung,
chương trình huấn luyện khung mà Bộ Tổng tham mưu quy định kết hợp vớinhững nội dung chương trình do đơn vị xác định, và cần phải dựa vào những hìnhthức, phương pháp huấn luyện, lực lượng cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý vàthực hành huấn luyện, cơ sở vật chất như: trang thiết bị kỹ thuật, khí tài, thaotrường bãi tập… phục vụ cho công tác huấn luyện ở đơn vị
Đối với hoạt động quản lý thời gian xây dựng kế hoạch huấn luyện, từngcấp ủy, chỉ huy đơn vị luôn phải quan tâm theo dõi sát sao để chỉ đạo các cơquan, đơn vị, các cá nhân được giao nhiệm vụ xây dựng kế hoạch đảm bảođúng thời gian quy định, đảm bảo cho việc thông qua kế hoạch huấn luyện theophân cấp, góp phần tạo điều kiện cho các tổ chức và cá nhân chủ động trongcông tác chuẩn bị, và thực hành huấn luyện quân nhân
Về quản lý nội dung xây dựng các loại kế hoạch huấn luyện QNDTTS ,trước hết cần bám sát vào nội dung huấn luyện cơ bản do trên quy định, trên
cơ sở nhiệm vụ và tình hình thực tiễn của đơn vị để xác định những nội dunghuấn luyện bổ sung, sát với điều kiện thực tiễn, và sát với từng đối tượng huấnluyện cụ thể Đối với QNDTTS nội dung kế hoạch cần xác định chi tiết từng
khoa mục, từng hình thức, phương pháp, phương tiện đảm bảo cho huấn luyện
Quản lý xây dựng kế hoạch huấn luyện QNDTTS cần tập trung quantâm vào những vấn đề cơ bản, những vấn đề trọng tâm và những vấn đề cấpthiết đặt ra đối với quá trình huấn luyện ở đơn vị
Trên cơ sở kế hoạch huấn luyện quân nhân của toàn đơn vị đã được phêchuẩn theo phân cấp quản lý, thì cấp ủy, chỉ huy các đơn vị triển khai việc tổchức và thực hiện kế hoạch huấn luyện theo quy định Trong đó có hoạt độnghuấn luyện QNDTTS.Việc tổ chức thực hiện kế hoạch huấn luyện QNDTTS
Trang 29phải được tiến hành chặt chẽ, đồng bộ Trước hết người cán bộ chỉ huy đượcgiao nhiệm vụ quản lý hoạt động huấn luyện theo cương vị chức trách cần nắmchắc kế hoạch huấn luyện của cấp trên, nhiệm vụ huấn luyện của đơn vị để xácđịnh chương trình huấn luyện theo tuần, tháng, giai đoạn cụ thể của cấp mình.
Thông qua hội ý, giao ban, sinh hoạt đơn vị để phổ biến chương trìnhhuấn luyện, quán triệt mục đích, yêu cầu, nội dung huấn luyện đã được xác lậptrong kế hoạch huấn luyện Xây dựng quyết tâm, tinh thần tích cực chủ động,
tự giác của cán bộ, chiến sỹ trong toàn đơn vị nhằm thực hiện tốt kế hoạchhuấn luyện đã xác định Tiến hành phân công, phân nhiệm cụ thể cho tổ chức
và cá nhân trong việc thực hiện kế hoạch huấn luyện QNDTTS, tập trung bồidưỡng về nội dung và phương pháp huấn luyện nhằm thực hiện có hiệu quả kếhoạch huấn luyện đã đề ra
Mặt khác phải tích cực chủ động trong công tác chuẩn bị cơ sở, vật chất,trang thiết bị kỹ thuật, thao trường bãi tập theo kế hoạch huấn luyện đã đượcxác định, tổ chức điều hành đơn vị thực hiện nhiệm vụ huấn luyện theo kếhoạch một cách linh hoạt, tiến hành tốt hoạt động kiểm tra việc thực hiện theotiến trình kế hoạch huấn luyện đã xác định
* Quản lý chương trình, nội dung, hình thức, phương pháp huấn luyện
Chương trình, nội dung huấn luyện là văn bản pháp lý do cơ quan cóthẩm quyền phê duyệt Đó là nguồn nguyên liệu đầu vào của quá trình huấnluyện Để tạo ra được sản phẩm có chất lượng cao thì nguyên liệu đầu vào phải
có chất lượng Phương pháp huấn luyện là quy trình, công nghệ tác động vàonguyên liệu để tạo thành sản phẩm của quá trình huấn luyện Thực tiễn huấnluyện đã chứng minh rằng, đôi khi có chương trình, nội dung tốt nhưng thiếuphương pháp phù hợp nên chất lượng quá trình huấn luyện không cao
Quản lý chương trình, nội dung, phương pháp huấn luyện là quản lýnguồn nguyên liệu đầu vào và quản lý quy trình công nghệ tạo thành sản phẩm
có chất lượng của quá trình huấn luyện
Trang 30Quản lý chương trình, nội dung huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở
Sư đoàn 316 - Quân khu 2 là quản lý quá trình thiết kế xây dựng chương trình,nội dung huấn luyện và quản lý quá trình tổ chức thực hiện chương trình nộidung huấn luyện đó trong thực tiễn Công tác quản lý phải đảm bảo chochương trình, nội dung huấn luyện được xây dựng và thực hiện trên cơ sở pháp
lý, đúng với những văn bản pháp quy hiện hành, đảm bảo tính khoa học, tính tưtưởng, tính giáo dục và tính thực tiễn thiết thực, khả thi
Quản lý phương pháp huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn
316 - Quân khu 2 là quản lý cách thức phối hợp hoạt động của người đi huấnluyện với đối tượng huấn luyện trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ huấnluyện Công tác quản lý phải tìm ra cách thức phối hợp hoạt động tối ưu nhấtcủa hai chủ thể trong quá trình huấn luyện Cách thức phối hợp hoạt động củahai chủ thể đó vừa phù hợp với mục tiêu, chương trình, nội dung huấn luyệnvừa phù hợp với đặc điểm riêng của quân nhân dân tộc thiểu số, phù hợp vớiđiều kiện sư phạm quân sự cụ thể của đơn vị
* Quản lý quá trình tổ chức huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số
Quản lý quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ huấn luyện QNDTTS ởđơn vị chính là hệ thống những tác động tự giác của cấp ủy, chỉ huy đơn vị đếntoàn bộ quá trình thực hiện hoạt động huấn luyện QNDTTS, nhằm đảm bảocho quá trình đó thống nhất, nhịp nhàng, hợp quy luât luật đem lại chất lượng
và hiệu quả cao trong huấn luyện quân nhân ở đơn vị Hoạt động quản lý quátrình tổ chức huấn luyện QNDTTS diễn ra trên nhiều mặt, nhiều khâu, nhưngvới vị trí là hoạt động trung tâm trong quá trình tổ chức hoạt động huấn luyệnQNDTTS đó là hoạt động dạy của người đi huấn luyện và hoạt động học củangười được huấn luyện trong huấn luyện QNDTTS
Đối với quản lý hoạt động dạy:
Trang 31Quản lý về số lượng đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ huấn luyện choQNDTTS bao gồm: Đội ngũ cán bộ trực tiếp tham gia huấn luyện QNDTTSbao gồm cán bộ chỉ huy các cấp từ Sư đoàn đến tiểu đội đảm bảo theo đúngmẫu tổ chức biên chế quân đội quy định
Quản lý số lượng cán bộ gián tiếp thực hiện nhiệm vụ huấn luyệnQNDTTS bao gồm, các cán bộ trên cương vị chức trách ở các cơ quan, các đơn
vị thực hiện nhiệm vụ đảm bảo huấn luyện như cán bộ phòng, ban và cáctrưởng ban, các trợ lý …
Nội dung quản lý hoạt động dạy được đề cập ở đây là quản lý về mặtchuyên môn nghiệp vụ huấn luyện của đội ngũ cán bộ trong việc nâng cao chấtlượng huấn luyện QNDTTS bao gồm quản lý cả số lượng, chất lượng nội dunghuấn luyện, đánh giá từng khâu, từng bước của quá trình huấn luyện hình thức
tổ chức, phương pháp huấn luyện QNDTTS…
Bên cạnh đó cần quản lý chặt chẽ nội dung, chương trình, thời gian huấnluyện cho đối tượng QNDTTS Mục đích nhằm nâng cao chất lượng trong hoạtđộng huấn luyện cho QNDTTS ở đơn vị cơ sở
Quản lý hoạt động học của QNDTTS:
Hoạt động học của QNDTTS ở đơn vị cơ sở chính là quá trình lĩnh hội cáckiến thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, trên cơ sở đó phát triển trí tuệ, phát triểnnhững phẩm chất, nhân cách, năng lực toàn diện của QNDTTS
Quản lý hoạt động học của QNDTTS ở đơn vị cơ sở là hệ thống các tácđộng có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch theo chức năng của cấp ủy, chỉ huy cáccấp đối với QNDTTS trong toàn bộ quá trình huấn luyện Nhằm bảo đảm cho mọihoạt động học tập, rèn luyện được thực hiện đúng kế hoạch, đạt chất lượng hiệu quả
tốt nhất, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện của đơn vị
Quản lý hoạt động học của QNDTTS là một nhiệm vụ trung tâm của hoạtđộng quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân của đơn vị, là điều kiện để đơn vị
Trang 32thực hiện tốt nội dung, chương trình huấn luyện đã được phê chuẩn theo phâncấp Đảm bảo cho QNDTTS sau khi kết thúc huấn luyện có đủ phẩm chất, nănglực trong thực hiện nhiệm vụ trên cương vị chức trách được giao
Nội dung quản lý hoạt động học của QNDTTS bao gồm:
Quản lý quân số tham gia huấn luyện; quản lý về chất lượng học tập trênlớp, trên thao trường, bãi tập; quản lý về chất lượng tự học, tự luyện tập, tự rènluyện; quản lý thời gian huấn luyện của QNDTTS; quản lý thái độ, tinh thầntrong hoạt động huấn luyện của QNDTTS
*Quản lý các điều kiện đảm bảo cho huấn luyện cho quân nhân dân tộc thiểu số.
Điều kiện đảm bảo cho huấn luyện quân nhân là một trong những yếu tốrất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng trong công tác huấn luyện, là cơ
sở để cấp ủy, chỉ huy đơn vị xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạchhuấn luyện QNDTTS Quản lý điều kiện đảm bảo cho huấn luyện bao gồmnhiều mặt, nhiều yếu tố tác động trực tiếp đến chất lượng huấn luyện Nhưng
về cơ bản trong quản lý chất lượng huấn luyện QNDTTS các điều kiện đảmbảo chủ yếu được xác định đó là: Cơ sở vật chất kỹ thuật, các phương tiện,trang thiết bị, khí tài huấn luyện, tài liệu, phòng học, thao trường, bãi tập, cácnguồn kinh phí đảm bảo cho hoạt động huấn luyện QNDTTS
Quản lý các điều kiện đảm bảo cho huấn luyện quân nhân người dân tộcthiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2 còn bao gồm cả quản lý việc thực hiện quytrình, quy chế, quy định nề nếp trong huấn luyện Quản lý phải đảm bảo cho chínhsách của Đảng, Nhà nước và Quân đội về những vấn đề có liên quan đến quá trìnhhuấn luyện đối với người dân tộc thiểu số được thực hiện đầy đủ và chính xác
* Quản lý kết quả huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số.
Kết quả huấn luyện là yếu tố cơ bản để đánh giá chất lượng huấn luyện quânnhân ở đơn vị cơ sở Do vậy việc kiểm tra, đánh giá kết quả huấn luyện là một
Trang 33hoạt động rất quan trọng và thường xuyên trong hoạt động huấn luyện Hoạt độngkiểm tra, đánh giá chất lượng huấn luyện QNDTTS phụ thuộc vào nhiều yếu tố,trong đó những tác động của kiểm tra, đánh giá kết quả huấn luyện có ảnh hưởngmạnh mẽ tới toàn bộ các yếu tố của quá trình huấn luyện và trực tiếp tác động tớiđộng cơ, mục đích thái độ của cả người dạy và người học Vì vậy, khi kiểm tra,đánh giá huấn luyện QNDTTS phải xác định mục đích rõ ràng, cụ thể, bảo đảmtính khách quan, toàn diện, tính giáo dục, tính công khai và công bằng trong kiểmtra, đánh giá, đây là vừa yêu cầu, vừa là một nguyên tắc cao nhất trong kiểm tra,đánh giá chất lượng huấn luyện quân nhân Quá trình kiểm tra, đánh giá cần loại
bỏ các yếu tố chủ quan, phải dựa vào các tiêu chí đã được xác định, phải có thái
độ nghiêm túc, công tâm; xem xét đánh giá toàn diện về ý thức động cơ, kiếnthức, kỹ xảo, kỹ năng, và khả năng vận dụng kiến thức của quân nhân vào thựchiện nhiệm vụ theo cương vị chức trách được đảm nhiệm
Quản lý kết quả huấn luyện QNDTTS trước hết phải thực hiện theo đúng
kế hoạch huấn luyện, để đảm bảo cho hoạt động huấn luyện QNDTTS theođúng tiến trình, đúng nội dung, thời gian, đảm bảo cho QNDTTS có đủ điềukiện tích lũy kiến thức cần thiết, có điều kiện rèn luyện phẩm chất, năng lựctheo yêu cầu của Quân đội của đơn vị
Quản lý kết quả huấn luyện được thực hiện bằng nhiều hoạt động, nhiềuphương pháp khác nhau Nhưng về cơ bản quản lý thông qua hoạt động kiểmtra đánh giá kết quả huấn luyện QNDTTS Việc kiểm tra đánh giá kết quả huấnluyện QNDTTS phải được tiến hành trên một hệ thống tiêu chí xác định, sửdụng tối đa các công cụ kiểm tra, đánh giá với mục đích nhằm kiểm tra, đánhgiá thực chất kết quả hoạt động huấn luyện QNDTTS ở đơn vị
Tóm lại, nội dung quản lý chất lượng quá trình huấn luyện quân nhânngười dân tộc thiểu số bao gồm quản lý tất cả các khâu, các bước, các thành tốcủa quá trình huấn luyện Tuỳ theo cách tiếp cận mà có thể quản lý chất lượnghuấn luyện theo các khâu các bước hoặc quản lý chất lượng theo các thành tốcủa quá trình huấn luyện Nhưng dù tiếp cận quản lý chất lượng huấn luyện
Trang 34quân nhân người dân tộc thiểu số ở đơn vị theo hướng nào thì vẫn phải tuân thủtheo các văn bản mang tính pháp quy về quản lý huấn luyện ở đơn vị cơ sở.Mọi hoạt động huấn luyện quân nhân người dân tộc thiểu số phải được thựchiện theo quy trình, quy chế, quy định chung của đơn vị về huấn luyện.
1.1.4 Tiêu chí đánh giá quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2
Để đánh giá một cách khách quan, khoa học hoạt động quản lý chấtlượng huấn luyện QNDTTS ở Sư đoàn 316, đòi hỏi phải có căn cứ, tiêu chínhất định; những tiêu chí đó bao gồm các chỉ số, các thông số định tính và địnhlượng phản ánh trung thực mức độ đạt được so với yêu cầu đặt ra của hoạtđộng huấn luyện Vì vậy, việc xác lập các tiêu chí đánh giá quản lý chất lượnghuấn luyện là hết sức cần thiết Đánh giá thực trạng chất lượng huấn luyệnQNDTTS ở Sư đoàn 316 – Quân khu 2 hiện nay cần dựa chắc vào các tiêu chí
Kế hoạch huấn luyện QNDTTS phải đảm bảo tính khoa học, tính hệ thống,
và đồng bộ (kết cấu hợp lý, liên hệ chặt chẽ, thống nhất từ trên xuống dưới).
Kế hoạch huấn luyện QNDTTS phải đảm bảo tính khả thi, sát mục tiêu,yêu cầu nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị, đặc biệt là phải bám sát vào đối tượng
huấn luyện (tính chất đặc thù của đối tượng huấn luyện là QNDTTS).
Kế hoạch phải được thông qua theo phân cấp quản lý, đảm bảo đúng thờigian qui định
* Cách thức đánh giá
Trang 35Đánh giá theo từng chỉ số nêu trên theo thang điểm 10, Tiêu chí được xácđịnh bằng điểm bình quân của các chỉ số như sau: Tốt: Từ 8 - 10 điểm ; Khá:
Từ 6.5 - 8.0 điểm; Đạt: Từ 5.0 - cận 6.5 điểm; Không đạt: < 5.0điểm
Tiêu chí 2: Công tác tổ chức và quản lý quá trình huấn luyện QNDTTS
* Các chỉ số đánh giá:
Tổ chức biên chế theo đúng quy định (đối với sư đoàn bộ binh đủ quân) của
Bộ Tổng tham mưu, đảm bảo đủ về số lượng, tốt về chất lượng, có cơ cấu hợp lý
Cấp ủy, chỉ huy các đơn vị có đủ phẩm chất, năng lực trong quản lý chấtlượng huấn luyện QNDTTS
Quá trình thực hiện kế hoạch huấn luyện phải đảm bảo đúng nguyên tắc,linh hoạt, sáng tạo
Tổ chức hoạt động huấn luyện chặt chẽ, nghiêm túc, có sự phâncông, phân cấp quản lý rõ ràng đối với từng chức năng, nhiệm vụ của cácđối tượng quản lý
* Cách thức đánh giá
Đánh giá theo từng chỉ số nêu trên theo thang điểm 10 Tiêu chí được xácđịnh bằng điểm bình quân của các chỉ số như sau: Tốt: Từ 8 - 10 điểm ; Khá:
Từ 6.5 - 8.0 điểm; Đạt: Từ 5.0 - cận 6.5 điểm; Không đạt: < 5.0điểm
Tiêu chí 3: Quản lý nội dung, chương trình, hình thức, phương pháp huấn luyện QNDTTS
* Các chỉ số đánh giá:
Thực hiện đúng nội dung huấn luyện theo qui định của Bộ Tổng thammưu, chỉ lệnh huấn luyện của Quân khu, xác định nội dung huấn luyện bổ trợphù hợp sát với yêu cầu, nhiệm vụ của đơn vị Nội dung huấn luyện phải đảm
bảo (tính tư tưởng, tính khoa học, tính giáo dục, tính thực tiễn).
Tổ chức thực hiện đúng chương trình, kế hoạch huấn luyện đã được phêchuẩn theo phân cấp
Trang 36Hình thức huấn luyện phù hợp đối với QNDTTS, (chú trọng các hình
Từ 6.5 - 8.0 điểm; Đạt: Từ 5.0 - cận 6.5 điểm; Không đạt: < 5.0điểm
Tiêu chí 4: Cơ sở vật chất đảm bảo cho hoạt động huấn luyện QNDTTS
Bảo đảm tài chính phục vụ nhu cầu huấn luyện QNDTTS ở đơn vị
Tận dụng tối đa mọi nguồn lực, phát huy tinh thần sáng tạo, cải tiến kỹthuật phục vụ huấn luyện
* Cách thức đánh giá
Đánh giá theo từng chỉ số nêu trên theo thang điểm 10, Tiêu chí được xácđịnh bằng điểm bình quân của các chỉ số như sau: Tốt: Từ 8 - 10 điểm ; Khá:
Từ 6.5 - 8.0 điểm; Đạt: Từ 5.0 - cận 6.5 điểm; Không đạt: < 5.0điểm
Tiêu chí 5: Chất lượng kiểm tra đánh giá kết quả huấn luyện QNDTTS
* Các chỉ số đánh giá:
Tỉ lệ QNDTTS thi, kiểm tra từng khoa mục, từng môn học, đạt điểm trung bình,
khá, giỏi, xuất sắc (theo qui chế).
Tỉ lệ QNDTTS hoàn thành nhiệm vụ trên cương vị chức trách được giao,sau khi kết thúc từng khoa mục, từng giai đoạn huấn luyện
Trang 37Hình thức, phương pháp kiểm tra đánh giá phù hợp, sát với yêu cầu nhiệm
vụ và điều kiện thực tiễn của từng đơn vị
Kiểm tra đánh giá kết quả huấn luyện đảm bảo tính khách quan, trung thực
* Cách thức đánh giá
Đánh giá theo từng chỉ số nêu trên theo thang điểm 10, Tiêu chí được xácđịnh bằng điểm bình quân của các chỉ số như sau: Tốt: Từ 8 - 10 điểm ; Khá:
Từ 6.5 - 8.0 điểm; Đạt: Từ 5.0 - cận 6.5 điểm; Không đạt: < 5.0điểm
Tóm lại: Tiêu chí đánh giá quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân
người dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316 - Quân khu 2 là sự cụ thể hoá các nộidung quản lý đã được xác định Những tiêu chí trên có quan hệ biện chứng vớinhau, gắn kết với thực hiện các chức năng trong quản lý Việc xác định những tiêuchí trên sẽ là cơ sở để bổ sung, phát triển và hoàn thiện biện pháp quản lý chấtlượng huấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở nói chung và QNDTTS nói riêng
1.2 Những vấn đề thực tiễn về quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân dân tộc thiểu số ở Sư đoàn 316- Quân khu 2
1.2.1 Những nhân tố tác động đến quản lý chất lượng huấn luyện cho quân nhân dân tộc thiểu số
Trang 38Đặc biệt là các địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa, vùng núi (phần lớn
các địa bàn mà Sư đoàn 316) tuyển chọn tân binh thuộc địa bàn Quân khu 2,
đang đặt ra những yêu cầu mới, với những đòi hỏi ngày càng cao nhằm củng
cố, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc, giữ vững ổn định chínhtrị, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội…trên địa bàn đóng quân Từ đó đặt ranhững yêu cầu, nhiệm vụ cho các đơn vị quân đội đóng quân trên địa bàn phảitích cực thực hiện nâng cao sức mạnh tổng hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn
Hai là, đặc điểm điều kiện kinh tế, chính trị xã hội trên địa bàn Sư đoàn
316 thực hiện nhiệm vụ.
Địa bàn Sư đoàn 316 - Quân khu 2 thực hiện nhiệm vụ gồm 9 tỉnh: tỉnh
(Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Tuyên Quang, Hà Giang, Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La) Trong đó 9/9 tỉnh là tỉnh trung du, miền núi, có 5 tỉnh miền
núi biên giới là: (Hà Giang, Lai Châu, Lào Cai, Sơn La, Điện biên) Diện tích tự
nhiên là 65.352 km2, (miền núi chiếm khoảng 90,1%, trung du và đồng bằngchiếm 9,9%); có đường biên giới chung với hai nước Trung Quốc và Lào dài1.395,5 km Phía Bắc Quân khu là các tỉnh Hà Giang, Lào Cai và Lai Châu cóchung đường biên giới với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) dài khoảng 784,5 km.Phía Tây Quân khu là các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Điện biên có chung đườngbiên giới với Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào dài khoảng 611 km
Xuất phát từ điều kiện địa lý, lịch sử nên vấn đề phân bố dân cư, cơ cấudân tộc, vùng miền, phong tục tập quán, và điều kiện chính trị trên địa bànđóng quân của Sư đoàn 316 – Quân khu 2 diễn ra khá phức tạp Hiện nay địabàn Quân khu 2 có 34 dân tộc anh em cùng cư trú, sinh sống đan xen lẫn nhau.Dân tộc đa số chiếm 52%; 34 DTTS chiếm 48% Trong đó có 5 dân tộc có trên500.000 người đó là: dân tộc Thái; dân tộc Nùng; dân tộc H’Mông; dân tộc Tày
Có 4 dân tộc dưới 500.000 người đó là: Dân tộc Dao; dân tộc Dáy; dân tộcMường; dân tộc Hoa Đặc biệt có 4 dân tộc dưới 1000 người như: dân tộc Bố Y;
Trang 39dân tộc Si La; dân tộc Pu Péo; dân tộc La Chí Như vậy, so với các khu vực kháccủa cả nước thì địa bàn Quân khu 2 là nơi tập trung vừa đông đảo về số lượngcác dân tộc, chỉ đứng sau Tây Nguyên (41 dân tộc); vừa đông đảo về số lượngngười là DTTS (hơn 3 triệu người so với Tây Nguyên hơn 1 triệu người).
Do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan đem lại, hiện nay Quânkhu 2 vẫn là địa bàn khó khăn nhất so với cả nước hoạt động sản xuất, sinhsống của đồng bào về cơ bản vẫn theo lối cũ, mang tính chất tự cung, tự cấp làchủ yếu Đời sồng của đồng bào các dân tộc còn gặp rất nhiều khó khăn, kếtcấu hạ tầng nhất là về giao thông còn kém phát triển và chia cắt Đặc biệt ởvùng cao, vùng xa, vùng căn cứ địa cách mạng trước đây tỷ lệ xã đói nghèocòn cao và tập trung ở các tỉnh biên giới, thu nhập bình quân tính theo đầungười thấp nhất cả nước Mặt khác, trên địa bàn Sư đoàn thực hiện nhiệm vụhiện nay, các thế lực thù địch triệt để lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡngcủa nhân dân, để chống phá nhằm tạo mất ổn định chính trị
Từ những phân tích trên về tình hình kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, anninh- quốc phòng trên địa bàn Sư đoàn 316 - Quân khu 2 thực hiện nhiệm vụcho thấy, những vấn đề trên trực tiếp ảnh hưởng tới yêu cầu, nhiệm vụ của cáclực lượng vũ trang Quân khu nói chung và Sư đoàn 316 nói riêng Trong đó cónhiệm vụ xây dựng và củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, phát triển và nângcao sức mạnh tổng hợp của các đơn vị quân đội Mà trực tiếp là nâng cao chấtlượng huấn luyện các quân nhân ở đơn vị cơ sở
Đối với phạm vi địa bàn Sư đoàn 316 hiện tại đang đóng quân gồm 3 tỉnh
(Phú Thọ, Tuyên Quang, Yên Bái) Đây là 3 tỉnh có tốc độ phát triển khá nhanh
trong những năm gần đây, đời sống của nhân dân đã có nhiều chuyển biến, tìnhhình an ninh - chính trị trên địa bàn đóng quân khá ổn định Tuy nhiên sự ảnhhưởng của mặt trái nền kinh tế thị trường đã tác động làm nảy sinh nhiều vấn
đề tiêu cực như: các tệ nạn xã hội gia tăng, chênh lệch giàu nghèo… làm ảnh
Trang 40hưởng không nhỏ tới tâm tư, tình cảm, đời sống của cả cán bộ và chiến sỹ trong
Sư đoàn Chính những yếu tố đó có tác động lớn đến hoạt động quản lý chấtlượng huấn luyện ở đơn vị cơ sở nói chung và đối với QNDTTS ở Sư đoàn
316 – Quân khu 2 nói riêng
Ba là, quản lý chất lượng huấn luyện QNDTTS chịu sự tác động của
cơ sở vất chất điều kiện đảm bảo cho công tác huấn luyện
Là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo cho toàn bộ quá trìnhhuấn luyện QNDTTS, cơ sở vật chất đảm bảo cho hoạt động huấn luyện là mộttrong những nhân tố góp phần quyết định đến chất lượng, hiệu quả quá trìnhhuấn luyện quân nhân ở đơn vị cơ sở Do vậy, cấp ủy, chỉ huy đơn vị phải luônquan tâm đến hoạt động quản lý cơ sở vật chất đảm bảo cho hoạt động huấnluyện QNDTTS Đối với cấp Sư đoàn bộ binh trong hoạt động huấn luyện quânnhân đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi rất cao về số lượng và chất lượng của hệthống cơ sở, vật chất, các trang bị, phương tiện kỹ thuật quân sự đảm bảo chohoạt động huấn luyện đạt hiệu quả
Bốn là, quản lý chất lượng huấn luyện QNDTTS phụ thuộc vào việc đổi mới cơ chế, chính sách bố trí, sử dụng và đãi ngộ đối với QNDTTS.
Cơ chế, chính sách là một trong những yếu tố quan trọng chi phối đến chấtlượng huấn luyện và quản lý chất lượng huấn luyện đối với QNDTTS Trong đóviệc đổi mới cơ chế, chính sách bố trí, sử dụng, đãi ngộ tạo nguồn đối với cán bộ,chiến sỹ là người dân tộc thiểu số ở các đơn vị cơ sở sẽ tạo ra điều kiện thuận lợi
để nâng cao hoạt động quản lý chất lượng huấn luyện quân nhân nói chung Việcđổi mới cơ chế, chính sách, tăng cường cơ sở vật chất, phương tiện cho hoạt độnghuấn luyện QNDTTS là vấn đề có ý nghĩa thiết thực, góp phần thu hút, trọng dụngđược nhân tài, khuyến khích các lực lượng tham gia trong hoạt động huấn luyện
và quản lý chất lượng huấn luyện QNDTTS đạt chất lượng và hiệu quả cao
Vì vậy yêu cầu đặt ra với các cấp uỷ, chỉ huy đơn vị cần tập trung rà soát mộtcách đồng bộ hệ thống văn bản quy định của các cấp, các ngành phục vụ cho hoạt