Tôi mong rằng đề tài này không chỉ góp phần giúp học sinh lớp Một thêm hứng thú, say mê học Tiếng Việt; mặt khác, những trò chơi học tập này còn rèn luyện cho học sinh kĩ năng đọc – viết[r]
Trang 1PHAN I: LY DO CHON DE TAI
1 Ly do chon dé tai:
Chương trình Tiếng Việt Tiêu học hiện hành đã kế thừa các thành tựu
và kinh nghiệm dạy học trong nhiều năm qua và đã có những bước tiễn quan
trọng đạt được nhiều thành tựu to lớn Chứng tỏ rang mon Tiéng Việt ở lớp
Một chiêm vị trí không kém phần quan trọng Là nền tảng giúp các em học tốt các môn học và chỉ khi đọc thông, viết thạo, học sinh mới có thê tiếp thu chắc chắn kiến thức ở những lớp tiếp theo
Ngoài ra, môn tiếng Việt còn rèn cho học sinh một số phẩm chất: cung
cấp cho học sinh những hiểu biết sơ giản về tự nhiên - xã hội và con người, bôi dưỡng tình yêu tiếng Việt, góp phân hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Thế nhưng đối với lứa tuổi này, các em rất dễ nhàm chán khi nghe
những lời nói mang tính chất mệnh lệnh, bắt buộc hoặc những yêu cầu khô
khan mà các em phải thực hiện theo Đề tạo hứng thú cho học sinh chú ý vào
tiết học, tích cực tham gia các hoạt động học tập là một giáo viên chủ nhiệm
lớp không thể không suy nghĩ, tìm tòi để đưa ra phương hướng giảng day
mang lại hiệu quả nhất định Và điều cân thiết không thể thiếu đó là lỗng ghép
trò chơi có nội dung bài học vào các hoạt động dạy học
Trò chơi là một nhu cầu không thể thiếu đối với lứa tuổi tiêu học Nhất
là học sinh lớp Một, Giai đoạn chuyển từ chơi là hoạt động chủ đạo sang hoạt
động chính là học Mặt khác khi chơi trò chơi học tập, các em phải huy động nhiều giác quan để tham gia
Rất dễ nhận thấy điều này khi quan sát một tiết học của học sinh lớp Một: các em chỉ tập trung nghe bạn, nghe cô nói một lúc đâu, sau đó thì đa số trẻ bắt đầu mất trật tự, không chú ý hoặc làm việc riêng Phải làm thế nào để thu hút mọi học sinh trong lớp vào việc học mà không gây cho các em cảm
giác mệt mỏi, là vấn đề vô cùng khó khăn đối với một giáo viên phụ trách lớp
Một Bởi vì chỉ khi học sinh tự giác tham gia vào các hoạt động học thì lúc
Giáo viên: Phạm Thị Hải Trường Tiểu học Minh Hòa l
Trang 2đó các em mới thực sự tiếp thu bài học và biến sự “hiểu biết” thành kiến thức, kĩ năng của chính mình
Qua nhiều năm dạy lớp Một tôi đã cố gắng đi tìm lời đáp cho câu hỏi:
“Làm thế nào để thu hút học sinh tích cực, tự giác tham øia các hoạt
động học tập?” Sau khi tìm hiểu, thử nghiệm tôi nhận ra răng: học sinh rất hứng thú khi được tham gia trò chơi học tập
Trò chơi học tập giữ vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cho tiết học thêm sinh động nhẹ nhàng và hiệu quả, tạo cho lớp học không khí hào hứng,
sôi nôi, tránh cho học sinh cảm thấy nhàm chán Và quan trọng nó khơi dậy
tính tích cực của học sinh trong quá trình chiếm lĩnh tri thức, phát hiện kiến
thức mới theo hướng đổi mới phương pháp dạy học Chính vì lẽ đó, bản thân tôi là giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp Một tôi không khỏi trăn trở băn khoăn, suy nghĩ và tôi không ngắn ngại chọn đề tài: 'Một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập môn Tiếng Việt lớp Một”
2 Mục đích nghiên cứu:
- Đề tài nghiên cứu này nhăm giúp cho học sinh có thói quen học tập để
tạo hứng thú học tập và tự củng cô được kiến thức của mình, tích cực hoạt động tiếp nhận kiến thức, rèn luyện kỹ năng băng nhiều hình thức cá nhân,
nhóm lớp
- Tạo môi trường không khí lớp học sinh động thoái mái phù hợp với tâm
lý của trẻ “Vừa học vừa chơi” phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động
và sáng tạo của các em
- Tao su gan bó thân thiện giữa các em học sinh với nhau, giữa giáo viên
và học sinh
Trang 3PHAN II: DAC DIEM TINH HÌNH
Nam hoc 2010 - 2011 tôi được phân công dạy lớp 12, lớp tôi quản ly tong
số có 34 học sinh trong đó I1 nữ, 23 nam Trong công tác chủ nhiệm có một
số thuận lợi và khó khăn như sau:
1 Thuan lợi:
- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, của phụ huynh học sinh
- Cơ sở vật chất được trang bị tương đối đây đủ
- Đỗ dùng dạy học và các phương tiện hỗ trợ dạy học tương đối đây đủ
- Học sinh đa số đã được học qua mẫu giáo
2 Kho khan:
- Còn một số phụ huynh có ít thời gian chú ý đến việc học tập chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình
- Học sinh còn thụ động trong việc học, chưa tự giác tham gia các hoạt động
học tập
- Học sinh lớp Một thường phát âm sai vân, sai âm đâu, và sai cả âm cuÔi
Giáo viên: Phạm Thị Hải Trường Tiểu học Minh Hòa 3
Trang 4PHẢN II: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
- Học sinh lớp Một chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập
điều này sẽ gây cho học sinh mệt mỏi, chính vì vậy giáo viên phải tạo điều kiện cho các em học sinh học mà chơi - chơi mà học bằng cách kết hợp trò chơi trong học tập để dạy tốt nhằm tạo ra không khí lớp học sinh động vui vẻ
- Học sinh tích cực tự giác, chủ động sáng tạo trong việc tiếp thu kiến thức
một cách thoải mái, nhẹ nhàng phù hợp với lứa tuôi
a) Đọc : Thực tiễn cho thấy học sinh lớp Một thuộc tương đối nhanh bài vừa học
VD: Khi học bai van “at” — “At” hoc sinh sé doc rat nhanh những từ ứng
dụng có trong sách giáo khoa Nhưng với những chữ ngoài sách giáo khoa có
sé<
van “at”, “at” hoc sinh sé lung tung, danh vẫn rất chậm
Đó là do đặc điểm tâm lý lứa tuổi: học sinh lớp Một ghi nhớ máy móc,
tư duy trực quan, khả năng tập trung chú ý không cao, nên rất dễ dẫn dến học
vẹt
Từ đặc điểm tâm lý này, người giáo viên nên có cách riêng để tô chức
cho học sinh có nhiều cơ hội luyện đọc Việc luyện đọc âm, vần vừa học càng
nhiều càng giúp các em nhớ chữ và đọc trôi chảy
Mặt khác cũng do tâm lý lứa tuổi, học sinh lớp Một không bao giờ tập trung vào một việc làm quen thuộc trong một thời gian dài
VD: Khi giáo viên muốn học sinh tự rèn luyện kĩ năng đọc từ và cầu
trong bài học, giáo viên thường đưa ra yêu câu: “các em hãy nhìn lên bảng và đọc bài” thì chỉ ít phút sau đó lớp học đã lao xao tiếng nói và sẽ có nhiều em nói chuyện, làm việc riêng Khi giáo viên gọi học sinh đứng lên để kiểm tra thì kết quả giáo viên sẽ nhận được là kết quả ngoài ý muốn - các em vẫn phải đánh vẫn từng chữ, thậm chí có những em không hè đọc khi được giáo viên mời đứng dậy thì lúng túng, ngập ngừng thật lâu mới đánh vân được Vậy thì làm cách nào để học sinh tự giác, mong muốn đọc được những con chữ kia? Hãy kích thích tính tò mò và tính hiểu thắng của trẻ con băng những trò chơi
Trang 5nhìn lên bảng và đọc bài!”, bằng lời mời gọi: “Chú ong này đang cõng một chữ, bông hoa này cũng đang có một chữ
Các em hãy giúp chú ong này tìm đúng bông hoa để khi đọc lên ta sẽ có một từ Chắc chắn 100 % học sinh trong lớp sẽ “hướng mắt nhìn, miệng đọc”
để tìm cho ra chữ
Như vậy để đạt mục đích : học sinh luyện đọc tự giác và đọc trên nhiều
dữ liệu ta chỉ cần thay đổi một chút trong phương pháp dạy học đó là đổ chức tro chơi
b) Viết: Đối với học sinh viết đúng chính tả Tiếng Việt là một việc làm
khó Bởi Tiếng Việt của chúng ta có nhiều quy tắc viết
VD: Dé biéu thi vo 4m thanh của âm tiết /c/ có đến 3 cách viết: e; k; q:
/ng/ có 2 cách viết: ng ; ngh
Bên cạnh hiện tượng có nhiều cách viết cho một âm tiết thì việc phát
âm theo tiếng địa phương cũng gây trở ngại rất lớn cho việc học viết chính tả
Dễ nhận thấy học sinh lớp Một phát âm sai vân, sai âm đâu.và sai cả
âm cuối
Hãy nghe học sinh đọc: “cánh buôm” thành “cánh bườm”, “cá rô” thành “cá gô”, “bàn ghế” thành “bàng ghế”
Tôi đã thử nghiệm bằng cách dạy các em phát âm đúng để viết chính tả đúng nhưng kết quả không như mong muốn Vì trong thực tế các em chỉ nghe một mình cô dạy đọc “cái bàn”, “bàn tay” còn xung quanh cha mẹ, bạn bè, giao tiép déu doc “cai bang”, “bang tay” Vay thi lam cách nào để học sinh
viết đúng chính tả? Nguyên tắc: “thực hành nhiều sẽ thành kĩ năng” tôi lại
đem áp dụng ở đây Và trò chơi học tập là một phương tiện có hiệu quả
VD: Để giúp học sinh nhớ quy tắc viết : g - gh tôi đã tô chức cho học sinh chơi trò “ Tìm nhà cho chữ” (minh họa trò chơi ở phân sau)
c) Mở rộng vốn từ: Hiểu nghĩa của từ cũng là một mục tiêu cần đạt khi
dạy Tiếng Việt lớp Một Mặc dù mục tiêu này không đặt nặng nhưng chỉ cần giáo viên có một chút tìm tòi thì học sinh sẽ có cơ hội mở rộng sự hiểu biết và
ham thích học tập Thiết nghĩ đây cũng là việc giáo viên nên làm Trong thực
Giáo viên: Phạm Thị Hải Trường Tiểu học Minh Hòa 5
Trang 6tế, ở mỗi tiết học tôi thường đưa ra một câu đồ (thường là câu đố dân gian) để
kích thích trí tò mò, ham tìm hiểu của học sinh
VD: Khi đọc vần “âu” giáo viên ra câu đỗ về con trâu, học vẫn “uôi” giáo viên ra câu đỗ về con muỗi (minh họa trò chơi ở phân sau)
Tóm lại, để đạt được mục tiêu giáo dục đã định, tôi đã dưa ra những trò
chơi học tập phù hợp với tâm lý lứa tuổi Và thực tế đã có kết quả rất khả
quan
Dưới đây tôi xin trình bày minh họa một số trò chơi
Trang 7MOT SO BIEN PHAP TO CHUC TRO CHOI TIENG VIET LOP 1
1 Tro choi rén ki nang chinh ta:
@ Trò chơi “ Tim nha cho chit”
* Muc tiéu : Rén luyén cho hoc sinh ki nang viét ding quy tac chinh ta
* Chuan bi :
VD : Dé ghi nhớ quy tắc chính tả viết /ng/, /ngh/ gido vién can chuan bị + 2 x6 thẻ chữ ng/ngh
+ 2 x6 ngôi nhà có ghi:
Tổ chức chơi: Giáo viên gắn lên bảng những hình vẽ ngôi nhà có chữ còn thiêu âm ng/ ngh và thẻ chữ ng/ngh, học sinh thi đua (tiếp sức) gắn đúng thẻ chữ ng/ngh vào ngôi nhà thích hợp Đội nào nhanh, đúng sẽ thắng
Giáo viên: Phạm Thị Hải Trường Tiểu học Minh Hòa 7
Trang 8© Tro choi “ Ai nhanh tay”
* Mục tiêu: Luyện kĩ năng đọc và viết từ ứng dụng
* Chuẩn bị: Giáo viên có các thẻ ghi từ ứng dụng (ghi thiếu vân)
Học sinh có bảng con
* Tổ chức: Giáo viên găn các thẻ từ lên bảng cả lớp ghi vào bảng con vân cần điển Tổ nào có nhiều bạn chính xác và nhanh sẽ thắng
@ Trò chơi “chung sức”
* Mục tiêu: Rèn kĩ năng viết đúng chính tả
* Chuẩn bị: Giáo viên in phiếu (minh họa ở dưới)
* Tổ Chức: Giáo viên phát phiếu cho các tổ học sinh, học sinh các
tố ghi chữ còn thiêu vào ô trống tổ nào nhanh và đúng sẽ thắng
VD: Khi dạy tập đọc bài “Quyển vở của em”, giáo viên hướng dẫn học sinh ôn vân băng phiêu
2 Trò chơi rèn kĩ năng đọc nhanh từ ứng dụng :
© Tro choi “ Ai tinh mat”
* Mục tiêu: Luyện đọc nhanh từ ứng dụng
* Chuẩn bị: Giáo viên ghi các từ ứng dụng lên bảng lớp
Trang 9* Tổ chức: Học sinh chia làm 2 đội (chơi tiếp strc) thi dua gach chan
và đọc từ có vần vừa học Đội nào làm nhanh, đọc dung sé thang
3 Trò chơi giúp học sinh hiểu nội dung bài đọc và rèn kĩ năng nói:
© Trò chơi “cùng đông đội”
* Mục tiêu: Giúp học sinh tìm hiểu nội dung bài tập đọc và rèn kĩ
năng luyện nói
* Chuẩn bị: Giáo viên in phiếu (VD: khi dạy bài cây bàng) Đề bài:
Điền vào chỗ trống trong sơ đồ để thấy sự thay đổi của cây bàng qua từng mùa trong năm
* Tổ chức: Giáo viên chia lớp thành 4 đội, mỗi đội tìm hiểu và điền
vào phiếu: Sự thay đổi của cây bàng qua từng mùa trong năm Đại diện tổ trình bày miệng
Đông
4 Trò chơi mở rộng vốn từ :
© Tro choi “ ong tim hoa"
* Mục tiêu: Rèn luyện cho học sinh kĩ năng đọc lưu loát, hiểu nội
dung đọc và mở rộng vốn từ
* Chuẩn bị: Giáo viên có 10 chú ong có ghi nội dung từ + 10 bông hoa có chi từ, cụm từ
Giáo viên: Phạm Thị Hải Trường Tiểu học Minh Hòa 9
Lop1.net
Trang 10VD : Khi day bai van ang — anh ,gido vién chuan bi :
5 x 2 hình vẽ hoa có ghi chữ: cây /buôn /hải / cành / hiền
5 x 2 hình vẽ ong có phi chữ: chanh /làng /cảng /bàng /lành
* Tổ chức:
- Chơi tiếp sức
- Giáo viên sẵn một cột bông hoa có chữ, một cột ong có chữ học sinh thi đua gan ong vao sat hoa để có từ và đọc từ Đội nào đọc nhanh sẽ
thăng
OK ch
Trang 11© Tro choi “cau ca”
* Mục tiêu: Giúp mở rộng vôn từ, ôn vân đã học, rèn kĩ năng
đọc
* Chuân bị: 2 nón có găn vân ôn Những con cá có ghi từ có vân
ôn, đính trên bảng lớp
* Cách chơi: Học sinh đội nón có vân nào, tìm những từ có tiêng
mang van đó xếp qua một bên Đội nào nhanh và đúng là thắng
VD: Khi ôn vẫn anh / ach (bài chính tả “Cái Bống”)
* Chuẩn bị:
CN À
hộp bánh
CN À
CN À
GIáo viên: Phạm Thị Hải Trường Tiểu học Minh Hòa 1]
Lop1.net
Trang 12@ Trò chơi “Đồ vui”
* Mục tiêu: giúp học sinh mở rộng vốn từ, rèn kĩ năng phán đoán sự
vật, hiện tượng dựa vào những dấu hiệu được gợi ý qua cầu đối
* Chuẩn bị: giáo viên sưu tầm câu đồ dân gian
* Cách chơi: chơi theo nhóm Giáo viên đọc câu đồ, học sinh thảo
luận nhóm 4 rồi ghi kết quả vào bảng con Đội nào nhanh, đúng sẽ thắng
* Phụ lục câu dé:
- Có chân mà chăng biết đi
Có mặt phăng lì cho bé ngồi lên
(cái ghé - day bai van “gh/g” )
- Chăng biết mặt mũi ra sao
Chỉ nghe tiếng nỗ trên cao ầm âm
(sam — dạy bài vần “âm” )
- Không chân không tay mà hay mở cửa
(chìa khóa -dạy bài vần “oa” )
- Da cóc mà bọc trứng gà
Mở ra thơm phức cả nhà muốn ăn
(qua mit — day bai van “it” ) -Ruột dài từ mũi đến chân
Mũi mòn ruột cũng dân dần mòn theo
(bút chì — day bai van “ut” )
- Không phải bò
- Không phải trâu
- Uống nước ao sâu
- Lên cày ruộng cạn
(but muc — day bai van “ uc” )