Giáo án môn Công nghệ lớp 10 - Tiết 19 đến tiết 28

điểm đặc trưng của giống, qua đó có thể nhận định tình trạng sức - GV gợi ý bổ sung và liệt kê lên bảng các tiêu chuẩn theo khoẻ, cấu trúc hoạt động của các bộ phận bên trong cơ thể và d[r]

Trang 1

Lớp dạy Tiết (TKB) Ngày dạy Sĩ số HS vắng mặt 10D

Tiết 19 Bài 23: CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI

1 Mục tiêu :

a Kiến thức

- Biết được các chỉ tiêu cơ bản để đánh giá chọn lọc vật nuôi

- Biết được một số phương pháp chọn lọc giống vật nuôi đang sử dụng phát triển ở nước ta

b Kĩ năng

- Kĩ năng giải bài tập, phân tích, so sánh, khái quát hóa

- Liên hệ thực tế

c Thái độ

- Nghiêm túc trong học tập

2 Chuẩn bị của GV và HS :

a Chuẩn bị của GV

- Tranh ảnh có liên quan tới bài

- Thông tin bổ sung

b Chuẩn bị của HS

- Đọc bài trước ở nhà và chuẩn bị các câu hỏi

3 Tiến trình bài dạy :

a.Kiểm tra bài cũ : Không kiểm tra

b Bài mới :

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

- GV đặt câu hỏi: Khi chọn

mua vật nuôi (VD: bò sữa,

trâu cày, gà đẻ trứng, cá

cảnh, chó, mèo, vịt nuôi thịt

…) người ta thường chọn

những con như thế nào ?

- GV gợi ý bổ sung và liệt kê

lên bảng các tiêu chuẩn theo

3 nhóm  GV kết luận: Khi

chọn giống vật nuôi cần căn

cứ vào ngoại hình, thể chất;

khả năng sinh trưởng, phát

dục và sức sản xuất của con

vật

- GV hỏi: Thế nào là ngoại

hình ? Hãy quan sát hình 23

và cho biết ngoại hình của

bò hướng thịt và bò hướng

sữa có những đặc điểm gì

liên quan đến sản xuất của

chúng ?

- GV gợi ý, bổ sung

GV hỏi : Thể chất là gì ?

- Liên hệ thực tế và trả lời

- HS đọc SGK, quan sát, suy nghĩ và trả lời

- HS đọc SGK, trả lời

I - Các chỉ tiêu cơ bản để đánh giá chọn lọc vật nuôi.

1 Ngoại hình, thể chất

a, Ngoại hình: là hình dáng bên

ngoài của con vật, mang đặc điểm đặc trưng của giống, qua đó

có thể nhận định tình trạng sức khoẻ, cấu trúc hoạt động của các

bộ phận bên trong cơ thể và dự đoán khả năng sản xuất của vật nuôi

b, Thể chất:

Thể chất là chất lượng bên trong Lop6.net

Trang 2

- GV nhận xét câu trả lời của

HS và bổ sung

Hỏi: Khả năng sinh trưởng

phát dục của vật nuôi được

đánh giá như thế nào ?

GV bổ sung

Hỏi: Sức sản xuất của vật

nuôi là gì ?

- Hỏi: Tại sao ở phương

pháp chọn lọc hàng loạt hiệu

quả chọn lọc thường không

cao?

- GV nhấn mạnh sự khác

nhau cơ bản nhất của 2

phương pháp chọn lọc là:

chọn lọc hàng loạt chỉ dựa

trên kiểu hình của bản thân

cá thể, còn chọn lọc cá thể

có thể kiểm tra được cả kiểu

di truyền của các cá thể về

tình trạng chọn lọc  dẫn

tới hiệu quả chọn lọc của hai

phương pháp này khác nhau

? Cách chọn giống đó có ưu

điểm và nhược điểm gì?

Chọn lọc cá thể phải chải

qua mấy bước? các bước đó

thể hiện như thế nào?

- HS suy nghĩ và trả lời

- HS đọc SGK suy nghĩ, trả lời

- Trả lời

- HS suy nghĩ, trả lời

- HS trình bày phần chuẩn bị của mình, thảo luận và trả lời

- Nghiên cứu thông tin

và trả lời

của cơ thể vật nuôi, có liên quan đến sức sản xuất và khả năng thích nghi với điều kiện môi trường sống của con vật

2 Khả năng sinh trưởng, phát dục

Khả năng sinh trưởng phát dục của vật nuôi được đánh giá bằng tốc độ tăng trưởng khối lượng cơ thể và mức tiêu tốn thức ăn

3 Sức sản xuất

- Là mức độ vật nuôi sản xuất ra sản phẩm của chúng

II - Một số phương pháp chọn lọc giống vật nuôi.

1 Chọn lọc hàng loạt

- Là chọn lọc số lượng nhiều trong thời gian ngắn

- Thường áp dụng cho tiểu gia súc

- Nhanh, đơn giản nhưng hiệu quả chọn lọc không cao

2 Chọn lọc cá thể a) Chọn lọc tổ tiên: Dựa vào phả

hệ để dự đoán phẩm chất có được

ở đời con

b) Chọn lọc bản thân: Các cá

thể được nuôi trong điều kiện tót

về chuồng trại và chế độ chăm sóc trong khoảng thời gian ngắn

và theo dõi chặt chẽ về các chỉ tiêu chọn lọc, những cá thể có kết quả kiểm tra tốt được chọn làm giống

c) Kiểm tra đời sau: Căn cứ vào

phẩm chất của đời con đẻ quyết Lop6.net

Trang 3

? Đặc điểm chọn lọc cá thể

có đặc điểm gì?

- Tìm hiểu qua thông tin, liên hệ thực tế và trả lời

định có tiếp tục sử dụng bố hoặc

mẹ chúng làm giống nữa hay không

- Đặc điểm: Hiệu quả chọn lọc cao nhưng tốn thời gian, cơ sở vật chất tốt, trình độ kĩ thuật cao

c Củng cố, luyện tập :

- Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi cuối bài

d Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị bài mới :

- Về nhà học bài, trả lời lại các câu hỏi trong SGK

- Chuẩn bị bài 24

Quan sát, nhận dạng ngoại hình giống vật nuôi.

1 Mục tiêu :

a Kiến thức

- Biết quan sát, so sánh đặc điểm ngoại hình của các vật nuôi có hướng sản xuất khác nhau

- Nhận dạng được một số giống vật nuôi phổ biến trong nước và hướng sản xuất của

chúng

b Kĩ năng

- Thực hiện đúng quy trình bảo đảm an toàn và vệ sinh môi trường

c Thái độ

- Nghiêm túc trong học tập, lao động

-Tranh ảnh một số vật nuôi có hướng sản xuất khác nhau (cần chọn những tranh ảnh, tiêu

biểu để HS dễ quan sát)

- Tài liệu tham khảo: Giáo trình giống vật nuôi của các trường §ại học Nông nghiệp và

phần "Những điều cần lưu ý"

- GV có thể liên hệ với những trại giống, trại chăn nuôi ở địa phương để có thêm các tư

liệu về giống vật nuôi Nếu điều kiện cho phép, có thể liên hệ để HS thực hành quan sát tại

trại chăn nuôi đó

a.Kiểm tra bài cũ :

* Câu hỏi: Chọn lọc hàng loạt là gì?

* Trả lời: - Là chọn lọc số lượng nhiều trong thời gian ngắn

Lop6.net

Trang 4

- Thường áp dụng cho tiểu gia súc

- Nhanh, đơn giản nhưng hiệu quả chọn lọc không cao

b Bài mới :

Hoạt động 1:

- Gọi một số HS nhắc lại quy

trình

- GV lưu ý giới thiệu trình tự

và giải thích từng bước trong

quy trình

- Kiểm tra phần chuẩn bị của

HS

- Chia HS thành 4 nhóm,

giao cho mỗi nhóm thực

hành về một loài vật nuôi:

Bò, lợn, gà, vịt Các nhóm

có thể bổ sung thêm trong

bài thực hành của mình về

một số loài vật nuôi khác

nhau như: Chó, mèo, chim

cảnh … nếu như sưu tầm

được tranh ảnh, kinh nghiệm

ở gia đình và địa phương

hoặc những câu ca dao, tục

ngữ nói về kinh nghiệm

chọn giống

- Theo dõi, kiểm tra việc làm

bài thực hành của HS, giải

quyết những vấn đề nảy sinh

trong quá trình thực hành

- Cuối giờ yêu cầu HS báo

cáo kết quả thực hành của

nhóm

- Nhận xét, bổ sung, đánh

giá kết quả bài thực hành

của HS

- Nhận xét tinh thần thái độ

- Theo dõi, ghi nhớ để vận dụng khi làm thực hành

- Vận dụng phương pháp

và trình tự các bước như hướng dẫn để làm bài thực hành theo nhóm đã được phân công

- Ghi kết quả thực hành theo mẫu trong SGK

- Các nhóm đính tờ bìa ghi bài thực hành của nhóm mình lên bảng

- Mỗi nhóm cử đại diện lên báo cáo kết quả của nhóm mình

- Các nhóm khác theo dõi,

bổ sung

1 Giới thiệu bài thực hành

- Mục tiêu của bài học

- Nội dung, quy trình thực hành như SGK

- Hướng dẫn HS cách ghi kết quả thực hành và nhận xét vào bảng ghi kết quả

2 Tổ chức phân công và thực hành

3 Đánh giá kết quả thực hành

Lop6.net

Trang 5

của HS trong buổi thực

hành

- Tổng kết đánh giá kết quả

giờ thực hành căn cứ vào

mục tiêu bài học và hai nội

dung trên

GV cần lưu ý:

- Bài thực hành này rèn cho HS kỹ năng quan sát, nhận dạng được các giống vật nuôi phổ

biến ở nước ta, vì vậy GV cần hướng cho HS chú ý đến những đặc điểm dễ nhận biết nhất

để có thể phân biệt giống này với giống khác

- Để việc nhận biết giống có ý nghĩa thực tiễn, GV cần cung cấp thông tin để HS biết được

tính năng sản xuất của từng giống Hiểu được điều này, HS có thể tư vấn cho gia đình khi

lựa chọn giống vật nuôi để nuôi gia đình

- Tuỳ vùng miền khác nhau, GV có thể chọn những giống vật nuôi gần gũi với điều kiện

của địa phương mình để HS quan sát và nhận dạng

Tiết 21 Bài22: các phương pháp nhân giống vật nuôi và thuỷ sản

1 Mục tiêu :

a Kiến thức

- Hiểu được thế nào là nhân giống thuần chủng, mục đích của nhân giống thuần chủng

- Hiểu được khái niệm, mục đích của lai giống và biết được một số phương pháp lai thường

sử dụng trong chăn nuôi và thuỷ sản

b Kĩ năng

- Hình thành tư duy có định hướng về sử dụng các biện pháp nhân giống phục vụ mục đích

cụ thể để phát triển giống vật nuôi

c Thái độ

- Nghiêm túc trong học tập

- Vẽ phóng to cá hình 25.2, 25.3, 25.4, 25.5 trong SGK

- Phiếu bài tập củng cố

- Tài liệu tham khảo: Giáo trình giống vật nuôi của Trường Đại học Sư phạm

Lop6.net

Trang 6

a.Kiểm tra bài cũ : Không kiểm tra

b Bài mới :

Hoạt động 1

- Cho HS lấy một ví dụ về

nhân giống vật nuôi

Trong số các ví dụ đó,

trường hợp nào là nhân giống

vật nuôi thuần chủng ? Từ đó

cho biết thế nào là nhân giống

thuần chủng ? Mục đích của

phương pháp này là gì ?

- GV nhận xét, bổ sung

- Nhân giống thuần chủng

nhằm mục đích gì ?

- Nhân giống thuần chủng

được ứng dụng trong trường

hợp nào?

- GV gợi ý, bổ sung để HS

nêu được ứng dụng

- Nhân giống tạp giao là gì ?

Mục đích của nhân giống tạp

giao?

- So sánh nhân giống thuần

chủng

- GV nhận xét, bổ sung

Hỏi: Lai giống nhằm mục

đích gì?

- Cho HS quan sát H25.2,

25.3 giải thích sơ đồ và hỏi

tại sao không dùng con lai F1

để làm giống?

- Yêu cầu HS lấy một số VD

về lai kinh tế ở địa phương

- GV bổ sung, lưu ý HS trong

thực tế, người ta không dùng

con lai F1 làm giống thì ở đời

F2 sẽ xuất hiện những cá thể

mang những tính trạng xấu

(nguyên nhân gây ra hiện

tượng đó HS sẽ được học

trong chương trình Sinh học

- HS nhớ lại kiến thức đã được học ở lớp 7, suy nghĩ và trả lời

- HS nghiên cứu H25.1 SGK và trả lời

- HS suy nghĩ, thảo luận

và trả lời

- HS suy nghĩ và trả lời

- HS thảo luận và trả lời

- HS suy nghĩ, trả lời

- HS suy nghĩ, thảo luận, vận dụng kiến thức thực

tế để trả lời

I Nhân giống thuần chủng

1 Khái niệm: SGK

2 Mục đích : H25.1 SGK

SGK

II Lai giống

2 Mục đích: SGK

3 Một số phương pháp lai a) Lai kinh tế: Cho lai giữa

các cá thể khác giống để tạo

ra con lai có sức sản xuất cao hơn Tất cả con lai đều sử dụng để nuôi lấy sản phẩm, không dùng để làm giống

Lop6.net

Trang 7

lớp 11).

- Dựa trên các sơ đồ trang 75,

nêu khái niệm về lai kinh tế

đơn giản và lai kinh tế phức

tạp?

- GV giới thiệu phương pháp

lai gây thành (lai tổ hợp) là

phương pháp lai nhằm tạo ra

giống mới

- Thông qua ví dụ lai tạo

giống cá chép V1, hãy cho

biết giống mới được tạo ra

như thế nào ? (GV gợi ý, dẫn

dắt giúp HS thấy được trong

phương pháp này cần chú ý

chọn lọc để phát hiện các tổ

hợp gen mới, kết hợp được

những đặc tính tốt của nhiều

giống khác nhau Khi đã đạt

tiêu chuẩn thì cho tự giao để

cố định các tính trạng và nhân

lên thành giống mới)

- Ưu điểm của phương pháp

lai gây thành ? (Tổ hợp được

các đặc tính tôt của nhiều

giống khác nhau)

- HS quan sát sơ đồ, trả lời

- HS xem kỹ ví dụ trong SGK, theo sự gợi ý của

GV để giải thích sự thừa hưởng những ưu điểm từ thế hệ trước của các đời lai

b)Lai gây thành (lai tổ hợp):

- Là phương pháp lai hai hay nhiều giống, sau đó chọn lọc các đời lai tốt để nhân lên tạo thành giống mới

- Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi cuối bài

Lop6.net

Trang 8

Tiết 22 Bài 26: sản xuất giống trong chăn nuôi và thuỷ sản

1 Mục tiêu :

a Kiến thức

- Hiểu được cách tổ chức và đặc điểm của hệ thống nhân giống vật nuôi

- Hiểu được quy trình sản xuất con giống trong chăn nuôi và thuỷ sản

b Kĩ năng

c Thái độ

- Hình thành ý thức về cách tổ chức và tiến hành công tác giống trong chăn nuôi ở gia đình

và địa phương

- Tài liệu tham khảo: Giáo trình giống vật nuôi của trường Đại học Sư phạm

- Sưu tầm các tư liệu thực tế từ các trại nhân giống ở địa phương

* Câu hỏi: Lai kinh tế là gì? Lai hợp thành là gì?

* Trả lời:

- Lai kinh tế: Cho lai giữa các cá thể khác giống để tạo ra con lai có sức sản xuất cao hơn

Tất cả con lai đều sử dụng để nuôi lấy sản phẩm, không dùng để làm giống

- Lai gây thành (lai tổ hợp):Là phương pháp lai hai hay nhiều giống, sau đó chọn lọc các

đời lai tốt để nhân lên tạo thành giống mới

b Bài mới

Hoạt động 1:

- GV cho HS đọc SGK và

nêu câu hỏi: Các đàn giống

trong hệ thống nhân giống

vật nuôi có đặc điểm gì ?

- Cho HS quan sát H26.1,

giải thích các phần trong

hình tháp tượng trưng cho

các đàn giống về phẩm chất,

số lượng, tiêu chuẩn chọn

lọc và mức độ đầu tư về vật

chất, kỹ thuật, chăm sóc,

nuôi dưỡng

- HS đọc SGK, trả lời câu hỏi

- Quan sát H26.1 thảo luận, trả lời

1 Hệ thống nhân giống vật nuôi.

a, Tổ chức các đàn giống trong hệ thống nhân giống:

SGK

Lop6.net

Trang 9

- GV lưu ý HS: Đàn hạt

nhân luôn luôn là những đàn

giống thuần chủng

- Vì sao trong mô hình tháp,

đàn vật nuôi hạt nhân được

thể hiện ở phần dỉnh tháp?

Vị trí, kích thước của phần

này tượng trưng cho điều gì

?

- Từ các vị trí tương ứng

trong mô hình, hãy nêu đặc

điểm của các đàn giống

trong hệ thống nhân giống?

- Năng suất vật nuôi sẽ tăng

dần theo chiều nào ? Tại

sao?

(ở đặc điểm này GV giải

thích qua về ưu thế lai)

- Yêu cầu HS giải thích tại

sao không được làm ngược

lại?

- Hãy nêu các bước trong

quy trình sản xuất gia súc

giống?

- Theo em cần lưu ý vấn đề

gì ở mỗi bước?

- Hãy nêu các bước trong

quy trình sản xuất cá giống?

- Theo em cần lưu ý vấn đề

gì ở mỗi bước

- Nêu điểm giống và khác

nhau trong hai quy trình sản

xuất con giống?

- Quan sát H26.1, suy nghĩ, thảo luận, trả lời

- HS suy luận dựa theo hiểu biết của mình

- HS đọc SGK, trả lời câu hỏi

- HS nghiên cứu sơ đồ và trả lời

- HS thảo luận, trả lời

b, Đặc điểm của hệ thống nhân giống hình tháp:

- Nếu cả ba đàn giống đều là thuần chủng thì năng suất của chúng sẽ theo thứ tự trên; còn nếu các đàn nhân giống và đàn thương phẩm

là con lai thì năng suất của đàn nhân giống cao hơn đàn hạt nhân và đàn thương phẩm cao hơn đàn nhân giống

- Trong hệ thống nhân giống hình tháp, chỉ được phép đưa con giống từ đàn hạt nhân xuống đàn nhân giống và từ đàn nhân giống xuống đàn thương phẩm, không được làm ngược lại

2 Quy trình sản xuất con giống:

a, Quy trình sản xuất gia súc giống: Sơ đồ H26.2

SGK

b, Quy trình sản xuất cá giống : Sơ đồ 26.3 SGK

-Theo em cách tổ chức và tiến hành công tác giống trong chăn nuôi ở gia đình và địa phương có thể áp dụng những nội dung đã học trong bài này được không ? Vì sao?

- GV gợi ý, dẫn dắt HS trả lời, qua đó củng cố bài học

Lop6.net

Trang 10

Tiết 23 Bài 27 : ứng dụng công nghệ tế bào trong công tác giống

1 Mục tiêu :

a Kiến thức

- Biết được khái niệm, cơ sở khoa học và các bước cơ bản trong công nghệ cấy truyền

phôi

b Kĩ năng

c Thái độ

- Có niềm tin và hứng thú với việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất

- Tài liệu tham khảo : Giáo trình giống vật nuôi của các trường Đại học Sư phạm và các tài

liệu về Công nghệ sinh học

* Câu hỏi : Nêu đặc điểm của hệ thống nhân giống hình tháp?

* Trả lời :

- Nếu cả ba đàn giống đều là thuần chủng thì năng suất của chúng sẽ theo thứ tự trên; còn

nếu các đàn nhân giống và đàn thương phẩm là con lai thì năng suất của đàn nhân giống

cao hơn đàn hạt nhân và đàn thương phẩm cao hơn đàn nhân giống

- Trong hệ thống nhân giống hình tháp, chỉ được phép đưa con giống từ đàn hạt nhân

xuống đàn nhân giống và từ đàn nhân giống xuống đàn thương phẩm, không được làm

ngược lại

b Bài mới :

- Dựa trên H27.1 GV giới

thiệu qua về công nghệ cấy

truyền phôi bò từ đó hình

thành khái niệm công nghệ cấy

truyền phôi cho HS

- Thế nào là công nghệ cấy

truyền phôi bò?

- Phôi có thể phát triển trong

cơ thể bò mẹ khác được

không? Cần phải có điều kiện

- HS quan sát H27.1 và nêu khái niệm công nghệ cấy truyền phôi bò HS suy luận và trả lời

2 Cơ sở khoa học

- Phôi nếu được chuyển vào một cơ thể đồng pha với cơ thể cho phôi thì phôi vẫn sống và phát triển bình Lop6.net

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	210,18 KB