Đề tài Một số biện pháp dạy học phân hoá đối tượng học sinh tiểu học

Từ năm 2002 , Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành một chương trình , một bộ sách gi¸o khoa dïng chung cho bËc tiÓu häc trªn toµn l·nh thæ ViÖt Nam.TriÓn khai thực hiện chủ trương của Bộ, ngh[r]

A.Đặt vấn đề:

Từ năm 1981- 2001 ở Việt Nam đồng thời ban hành và thực hiện dạy

học theo bốn &' trình và bốn bộ sách giáo khoa tiểu học Từ năm

2002 , Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành một &' trình , một bộ sách

giáo khoa dùng chung cho bậc tiểu học trên toàn lãnh thổ Việt Nam.Triển

khai thực hiện chủ (&' của Bộ, nghành giáo dục tiểu học ở các địa

=&' phải đối mặt với những khó khăn &C trình độ giáo viên không

đồng đều, trình độ học sinh giữa các vùng miền có khoảng cách khác

xa.Diều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học ở nhiều địa =&' còn

bất cập

Xuất phát từ yêu cầu của đổi mới giáo dục &@ nhà , vấn đề nâng cao

chất 8&N giáo dục tiểu học Nhằm đào tạo một lớp & lao động mới

phục vụ cho sự nghiệp Công nghiệp hoá - hiện đại hoá là đồi hỏi bức thiết

của xã hội

Từ thực trạng trên yêu cầu đặt ra của các cán bộ quản lí và các nhà giáo

tâm huyết là phải tìm ra các giải pháp tổ chức các hoạt động dạy học phù

hợp với năng lực & duy của học sinh; với phong tục tập quán của từng địa

=&'1 từng dân tộc, hoàn cảnh , trình độ của học sinh là việc làm rất có ý

nghĩa và hứa hẹn mang lại hiệu quả thiết thực Chính vì vậy tôi chọn đề tài

“ Một số biện pháp dạy học phân hoá đối tượng học sinh tiểu học.”

B Giải quyết vấn đề.

I/ Thực trạng:

1 Những thuận lợi và khó khăn.

a Thuận lợi :

- 4&N sự quan tâm của BGH , chỉ đạo sát các hoạt động chuyên môn

- Học sinh chăm ngoan đi học đều và đúng giờ ; một số em có hứng thú

trong học tập

- Phụ huynh có quan tâm đến việc học cuả học sinh

- Có đội ngũ giáo viên tâm huyết với nghề

b Khó khăn:

* Việc hiểu và dạy phân hoá đối &N học sinh của mỗi giáo viên &

đồng nhất Cụ thể:

- Khi tổ chức dạy học các đồng chí giáo viên & thống nhất &N cách tổ

chức tiết học theo hình thức dạy phân hoá đối &N học sinh, hệ thống bài

tập, câu hỏi & ra cho học sinh & có tác dụng phát huy khả năng của

học sinh (có khi quá khó, hoặc quá dễ)

-Trong cùng một thời gian ngắn phải dạy ít nhất 3 trình độ học sinh : khá

giỏi, trung bình , yếu nên chất 8&N & cao, học sinh &N luyện tập ít

- Học sinh & chú ý đến việc học, các em còn hay nói chuyện Một số em

cảm thấy mỏi mệt khi tham gia học tập

- Một số phụ huynh & đầu & cho các em Các em còn thiếu bút, hay

quên vở ghi,

- Khả năng & duy sáng tạo của các em còn nhiều hạn chế

2 Điều tra sự hứng thú học tập và kết quả đầu năm.

Mức độ hứng thú học tập Kết quả KSĐN Thích Bình

& Không thích

Lớp TSHS

SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL %

II Các biện pháp dạy học phân hoá đối tượng học sinh.

Ngay từ những ngày đầu mới về (& BGH (&' tôi đã kiểm tra việc

dạy học trên lớp và cách soạn giáo án của giáo viên, hàng tuần BGH tổ

chức giao ban rút kinh nghiệm về các =&' pháp dạy học trên lớp Thấy

&N sự bất cập trong dạy học , BGH (& tôi đã giao cho hai tổ chuyên

môn thực hiện 2 chuyên đề: Bồi &o học sinh giỏi và dạy học phân hoá

đối &N học sinh Và tôi là & &N thực hiện một trong hai chuyên đề

trên Sau khi &N giao trách nhiệm tôi đã tìm tồi tài liệu , học hỏi qua bạn

bè đồng nghiệp và kết hợp với những kinh nghiệm dạy học thực tế tôi đã

thực hiện chuyên đề : Dạy học phân hoá đối &N học sinh (&@ tập thể

giáo viên Sau khi nghe tôi báo cáo chuyên đề xong , Hội đồng +& phạm đã

góp ý bổ sung để chuyên đề hoàn thiện hơn và & vào ứng dụng thực tế

Qua một thời gian thực hiện tôi thấy học sinh tích cực học tập hơn, chất

8&N &N cải thiện rõ rệt Nên tôi xin mạnh dạn nêu ra để cùng các giáo

viên góp ý bổ sung

Các &@ thực hiện & sau:

1 Phân loại học sinh.

Ngay từ đầu năm học giáo viên dựa vào kết quả cuối năm học (&@ , kết

quả thi khảo sát học sinh đầu năm, kết hợp với việc dạy học hàng ngày trên

lớp để phân loại học sinh theo trình độ Hiện nay các lớp & chia làm 3

đối &N : Khá giỏi; trung bình; yếu kém

Sau khi đã chia học sinh theo nhóm đối &N giáo viên chia học sinh ngồi

theo nhóm đối &N Từ đó giáo viên đặt tên cho các nhóm theo thẻ :

HSKG: thẻ màu xanh; Học sinh TB : Thẻ màu vàng ; Hs yếu , kém : thẻ

màu đỏ.( Gv tránh nối đâu là học sinh giỏi, học sinh yếu kém vì & thế dễ

gây tổn &' cho các em )

2 Các biện pháp cụ thể :

Sau khi chúng ta đã tiến hành phân loại học snh ta tiến hành đi tìm hiểu

tình hình của từng nhóm đặc biệt giáo viên cần quan tâm đến đối &N

học sinh yếu – kém Nguyên nhân của sự yếu – kém có nhiều : Sự phát

triển trí tuệ chậm , kiến thức không vững chắc , thái độ học tập không đúng

, hoàn cảnh gia đình gặp nhiều khó khăn & giáo viên phải tìm &N

nguyên nhân chủ yếu đối với từng học sinh để có biện phấp thích hợp giải

quyết dần tình trạng yếu kém

Một số giáo viên không quan tâm đến tình trạng lớp có nhiều trình độ

khác nhau nên tổ chức giờ dạy không đạt kết quả Cách giải quyết tốt nhất

là coi lớp đang dạy & một “lớp ghép ” và vận dụng cách dạy của lớp ghép

để phù hợp với từng đối &N học sinh trong lớp

Giáo viên cần điều chỉnh tốc độ giảng dạy để học sinh kém có thể theo kịp

.Không nên chỉ chú ý đến học sinh khá giỏi để bài trôi chảy , sinh động

& cũng không vì chú ý đến số học sinh kém mà hạ thấp giờ học khiến

học sinh trung bình, khá - giỏi chán nản

Để mọi học sinh trong lớp đều hứng thú , tự tin trong giờ học , Gv cần &

ra những yêu cầu , nhiệm vụ khác nhau để học sinh tự chọn Trong khi học

sinh thực hiện , giáo viên theo dõi , kiểm tra từng cá nhân, từng nhóm Sau

đó đánh giá nhận xét kết quả theo yêu cầu đã đặt ra

Công việc của giáo viên dạy “lớp ghép” khó khăn, phức tạp hơn nhiều so

với giáo viên dạy lớp đơn Từ công việc soạn bài , giảng dạy, quản lí học

sinh , kiểm tra , đánh giá học sinh đều phải chuẩn bị chi tiết , khoa học

Tổ chức cho tiết dạy làm thế nào để học sinh tự học , tự làm việc một cách

tự giác và đầy hứng thú Giáo viên cho những bài tập phù hợp với trình độ

học sinh để các em khá giỏi phát huy &N khả năng & duy , các em yếu

kém tự tin Giáo viên cần & xuyên ôn tập và hệ thống hoá kiến thức ,

kĩ năng, nhất là đối với học sinh yếu kém và các em này & thực sự năm

&N bản chất và mối liên hệ giữa các hiện &N1 hay ghi nhớ một cách

máy móc

đối với học sinh khá giỏi , trong chừng mực nhất định , Gv mở rộng kiến

thức đã học để học sinh thấy &N sự phát triển của kiến thức , nâng cao

tầm hiểu biết của các em Tuy nhiên không nên nâng cao, mở rộng kiến

thức một cách tuỳ tiện mà phải có trọng tâm

& giáo viên phải năm vững những yêu cầu về kiến thức , kĩ năng của

từng bài Khi dạy giáo viên phải biết nên dạy cái gì trong bài đó và nó liên

quan đến bài (&@ bài sau & thế nào Phải gắn kiến thức đang dạy với

chuỗi kiến thức của toàn &' trình bậc học, &' trình của lớp mình

phụ trách & thế, giáo viên mới có kế hoạch cụ thể &@ dẫn học sinh

ôn lại kiến thức cũ và tiếp nối &' trình mới một cách khoa học

Tuỳ từng đối &N học sinh mỗi lớp , giáo viên &@ dẫn các em tìm hiểu

bài

Ví dụ : Dạy bài toán “Luyện tập chung ” SGK toán 5 trang 43

Mục tiêu đặt ra cho từng đối &N học sinh & sau:

- HSKG: Phải biết đọc , viết , so sánh số thập phân Biết tính nhanh

bằng cách thuận tiện nhất -> HS làm cả 4 bài tập

- HS trung bình : Phải biết đọc , viết , so sánh số thập phân -> học

sinh làm bài tập 1,2,3

( Học sinh quá yếu thì chỉ cần đảm bảo 2 mục tiêu : đọc , viết số thập

phân.)

*Đối với dạy Tập đọc :

- HSKG: có thể hiểu biết sâu thêm về nội dung , hình thức của bài thơ, bài

văn ; yêu cầu các em đọc thầm , đọc diễn cảm

- HS yếu- kém: Rèn kĩ năng đọc đúng , đọc 8&/ loát , nắm vững một số từ

ngữ để các em hiểu bài , chuẩn bị cho việc đọc thầm và đọc diễn cảm ở

giai đoạn sau

- HS trung bình : Rèn kĩ năng đọc đúng, đọc 8&/ loát , trả lời &N các câu

hỏi trong SGK

 Đối với dạy phân môn Tập làm văn:

- HS yếu – kém : (&@ hết phải rèn cho học sinh những kỉ năng cần

thiết ( phân tích đề bài, lập dàn bài, biết liên kết các ý trong đoạn

văn, liên kết các đoạn văn thành bài văn) từng &@ dẫn đắt các em

thực hiện dàn bài , rèn luyện =&' pháp quan sát tìm ý ( trong thể

loại miêu tả ) nắm vững tình tiết, diễn biến ( trong văn kể chuyện )

- HSKG: Có yêu cầu cao hơn: Kể lại câu chuyện một cách hấp đẫn ,

sinh động, đôi khi có thể sáng tạo về nội dung truyện

 Đối với phân môn Luyện từ và câu :

- HS yếu – kém : Cần giúp các em hiểu biết khái niệm về cấp bậc của

các bộ phận trong câu, (&@ tiên là hai bộ phận chính chủ ngữ và vị

ngữ Sau đó mới đến các bộ phận phụ khác & bổ ngữ, định ngữ, trạng

ngữ Theo đó , các em mới xác định &N thành phần phụ trong một

ngữ ( ngữ danh từ, ngữ động từ )

- HSKG: Đòi hỏi cao hơn : Đối chiếu câu đơn , câu ghép , câu có bộ

phận song song

Tuy nhiên giáo viên cần phải linh động trong việc giảng dạy GV &N

chủ động & ra kế hoạch giảng dạy, & vẫn đảm bảo dạy đủ, dạy

đúng kiến thức theo &' trình tiểu học Song giáo viên cần có sự

chuẩn bị cả về giáo án và đồ dùng dạy học Dự đoán (&@ những tình

huống cụ thể xảy ra, và chuẩn bị sẵn hệ thống câu hỏi gợi mở để học

sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức

Khi dạy theo kiểu phân hoá đối &N cần &N GV nghiên cứu kĩ

từ khâu soạn bài Bài soạn cần thể hiện rõ nội dung phân hoá đối &N học

sinh Những nội dung này &N &N biểu hiện & sau:

+ Mục tiêu: *Học sinh yếu, trung bình yêu cầu nắm &N các kiến thức, kĩ

năng cơ bản của môn học

*Học sinh khá - giỏi ngoài những yêu cầu kiến thức , kĩ năng cơ bản & trung bình + mở rộng, nâng cao theo chiều sâu trên nền kiến thức cơ bản

+ Nội dung dạy học:

Hoạt động 1: Học kiến thức mới

- Lấy trình độ phát triển chung của lớp làm nền tảng

- Không chia nhóm đối &N ở phần kiến thức mới

Hoạt động 2: Luyện tập

- Hệ thống bài tập từ dễ đến khó và yêu cầu từng nhóm hoàn thành bài Bài

tập dành cho học sinh TB yếu ở dạng đơn giản.Khuyến khích để các em

phấn đấu làm một phần bài tập của nhóm có trình độ cao hơn Học sinh khá

giỏi bài tập ở dạng phức tạp hơn phù hợp với khả năng phát triển của học

sinh

l&/ ý: Nguồn bài tập ở SGK( mà học sinh & làm hết), VBT, Vở LTT,

=> Chú ý: học sinh yếu không yêu cầu hoàn thành hết bài tập

- Linh hoạt trong việc sử dụng các =&' pháp dạy học: Hỏi đáp( Học

sinh TB-Y câu hỏi dễ, đơn giản; HS K-G câu hỏi khó, khái quát hơn), thảo

luận nhóm, luyện tập thực hành, trò chơi, tạo hứng thú cho các em học

tập

a Các hình thức dạy học:

- Cá nhân

- Lớp

- Thi đua theo nhóm, tổ

- Nhóm cùng trình độ để các em phát huy sự sáng tạo, học sinh yếu giáo

viên dễ kiểm tra

- Trò chơi học tập

b Kiểm tra đánh giá:

- Giáo viên đánh giá học sinh; Học sinh đánh giá học sinh

Học sinh trung bình yếu đánh giá theo &@ động viên, khuyến khích

Học sinh Giỏi đánh giá theo sự sáng tạo , vận dụng vào thực tiễn của các

em

c Cách thiết kế và quy trình dạy

Tên môn

Tên bài

I.Mục tiêu

- Kiến thức

- Kĩ năng

- Thái độ

II Chuẩn bị

- GV chuẩn bị hệ thống bài tập và các thiết bị dạy học cần thiết

III Hình thức tổ chức và =&' pháp dạy học:

- Hình thức tổ chức:

- _&' pháp dạy học

IV Các hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức (1-2 phút)

2 Bài mới

a) Giới thiệu bài (1-2 phút)

b) Nội dung ( 25-30 phút)

Hoạt động 1: học kiến thức mới (7-10 phút)

- GV tổ chức cho học sinh học kiến thức mới

Hoạt động 2: Hoàn thành các bài tập củng cố kiến thức ( 10- 15 phút)

Lưu ý: - Hệ thống bài tập đi từ dễ đến khó: GV cần theo dõi và giúp đỡ các

đối tượng HS theo cá nhân, nhóm, tổ Có thể tổ chức phong trào đôi bạn

cùng tiến để phát huy khả năng của các em HS giỏi trong việc giúp bạn học

tập.

Phần 1: Bài tập dành cho HS khuyết tật(nếu có) và HS yếu.

- Bài tập 1: Dành cho HS khuyết tật (nếu có)

- Bài tập 1,2: Dành cho HS yếu ( Bài tập riêng cho HS yếu củng cố kiến

thức)

Phần 2: Bài tập dành cho HS có trình độ trung bình trở lên.

- Bài tập 1,2,3: Dành cho tất cả HS có trình độ trung bình trở lên

- Bài tập 4,(5): Dành cho HS khá giỏi ( Bài tập riêng cho HS phát triển tư

duy; Bài tập có sự nâng cao nhưng phải đúng với nội dung của phần kiến

thức, kĩ năng đang bồi dưỡng- phụ đạo chung Không dạy nội dung kiến

thức ngoài chương trình, không dạy trước chương trình, không đưa bài tập

từ lớp trên xuống lớp dưới Điều quan trọng là đối với mỗi đơn vị kiến thức

bồi dưỡng HS biết cách tự học, biết tư duy độc lập, biết liên hệ với thực tiễn

cuộc sông xung quanh, biết cách thực hành để hiểu sâu sắc và toàn diện

hơn những đối tượng HS khác trong lớp)

Hoạt động 3: Dạy phân hoá đối tượng( 5- 7 phút)

Bài tập dành cho học sinh khá giỏi (1-2 bài) dựa vào kiến thức đã học có

nâng cao

Hoạt động 4:Tổ chức chấm – chữa bài (5 phút)

Củng cố kiến thức

III Củng cố dặn dò ( 1 phút)

3.Kết quả:

Sau gần một năm áp dụng các biện pháp dạy học & trên Tôi thấy sự

tiến bộ rõ rệt ở học sinh , đặc biệt là sự hứng thú học tập của học sinh &N

cải thiện rõ rệt Học sinh yếu kém không còn tự ti, học sinh khá giỏi không

nhàm chán trong học tập Tính tích cực tự giác &N nâng lên Sau gần một

năm thực hiện kết quả lớp tôi thu &N & sau:

Mức độ hứng thú học tập Kết quả GHK2 Lớp TSHS

& thích

SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL %

III Kết thúc vấn đề

& vậy để thực hiện đúng với nhiệm vụ năm học của ngành đề

ra “ Nâng cao chất 8&N giáo dục” thì việc dạy phân hoá đối &N là

một việc làm hết sức cần thiết Cùng với việc tích cực đổi mới nội dung

và PPDH giáo viên chúng ta đang tích cực tìm ra nhữn &@ cải tiến mới

nhăm nâng cao chất 8&N dạy và học trong nhà (&0 Tuy nhiên đây

là một số kinh nghiệm nhỏ để giúp GV khi dạy lớp có nhiều đối &N

học sinh mà chúng tôi đã áp dụng trong năm học qua Qua thời gian

thực hiện chúng tôi thấy học sinh hứng thú học tập và chất 8&N giáo

dục &N nâng lên Song khi sử dụng các biện pháp nêu trên giáo viên

cần 8&/ ý các yêu cầu sau:

- Phân loại học sinh theo trình độ

- Coi lớp mình dạy là một “lớp ghép”

- Phần dạy kiến thức mới không dạy phân hoá

- Cần bám sát chuẩn kiến thức, trình độ học sinh để có hệ thống bài

tập, câu hỏi phù hợp

- Năm vững các PPDH , sử dụng linh hoạt , sáng tạo các hình thức dạy

học Năm vững đặc điểm tâm sinh lí, nhận thức của học sinh

- Đối với những em có nhiều tiến bộ, ngoài việc tuyên &' còn khen

& cho những em đó bằng phần & tuy ít & để độngviên

khích lệ tinh thần học tập của các em, giúp các em học tập tốt hơn

Tóm lại : Việc dạy học phân hoá đối &N học sinh là một việc làm

quan trọng Đòi hỏi & giáo viên phải tâm huyết với nghề nghiệp ,

hết lòng vì học sinh Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi chắc