Một số biện pháp sửa lỗi chính tả cho học sinh lớp một

+ Cách tiến hành : Trong giờ Chính tả để giúp học sinh phân biệt được các cặp từ cần viết trong từng trường hợp là một việc làm, vì thế tùy theo trình độ của học sinh giáo viên phải có p[r]

1 - TÊN ĐỀ TÀI: "MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬA LỖI CHÍNH TẢ

CHO HỌC SINH LỚP MỘT"

2 ĐẶT VẤN ĐỀ

2.1 Tầm quan trọng của vấn đề

Bậc Tiểu học là bậc quan trọng, đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách HS Ở trường Tiểu học, HS được học nhiều môn học như: Tiếng Việt, Toán, đạo Đức, Tự nhiên và Xã hội, tất cả những môn học đó đều hết sức cần thiết cho các

em nhằm đào tạo các em trở thành những con người phát triển toàn diện Cùng với các môn học khác, môn Tiếng Việt có vị trí hết sức quan trọng không chỉ trong trường Tiểu học mà cả ở bậc học cao hơn và trong thực tế cuộc sống

Môn Tiếng Việt bước đầu dạy cho các em nhận biết được những tri thức đơn giản, cần thiết bao gồm ngữ âm, chữ viết, từ vựng, ngữ nghĩa, ngữ pháp, chính tả Trên

cơ sở đó, hình thành và phát triển ở HS các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết, nhằm giúp HS học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt, góp phần dạy cho HS những thao tác tư duy cơ bản, dạy cách học tập

và rèn luyện những thói quen cần có ở bậc Tiểu học

Chính tả là phân môn có tính chất thực hành Trong chương trình không có tiết học lý thuyết, chỉ có các tiết rèn luyện kĩ năng Tính chất thực hành có mục đích của việc dạy học tập viết cũng góp phần khẳng định vị trí quan trọng của phân môn này ở trường Tiểu học Ngoài ra viết chính tả còn góp phần quan trọng vào việc rèn luyện cho

HS những phẩm chất đạo đức tốt như tính cẩn thận, tính kỉ luật và khiếu thảm mĩ

2.2 Tóm tắt thực trạng liên quan đến vấn đề

Chương trình môn Tiếng Việt ở lớp Một thể hiện qua 2 định hướng lớn là:

1 Coi trọng đồng thời 4 kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết, nhưng chú ý hơn đến kĩ năng đọc và viết

2 Coi trọng đồng thời ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết nhưng chú ý hơn đến ngôn ngữ viết

Chính tả là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở Tiểu học, nhất là đối với lớp Một, phân môn Chính tả dạy HS viết đúng một đoạn văn, đoạn thơ, phần lớn là những đoạn trích hoặc toàn bài Tập đọc đã học (chính tả tập chép; nghe, viết) Điều cần chú ý là việc viết chính tả cũng cần kết hợp với luyện đọc, luyện nghe, luyện nói Với ý nghĩa này, Chính tả không những có quan hệ mật thiết tới chất lượng học tập ở các môn học khác mà còn góp phàn rèn luyện một trong nững kĩ năng hàng đầu của việc học Tiếng Việt trong nhà trường Kĩ năng viết chữ, phân môn Chính tả ở Tiểu học truyền thụ cho HS những kiến thức cơ bản về viết chữ và kĩ thuật viết chữ Nếu viết đúng chữ mẫu, rõ ràng, tốc độ nhanh thì HS có điều kiện chép bài tốt, nhờ vậy kết quả học tập sẽ cao hơn, viết xấu, viết không đúng chính tả, tốc độ chậm sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả học tập

Vào lớp Một, các em bắt đầu làm việc nghiêm túc bằng trí óc, phải học bài, làm bài tập, chú ý nghe giảng, phát biểu phải thiết lập mối quan hệ mới với các thầy cô và bạn bè, được thầy cô đánh giá Để có thể hoàn thành tốt chương trình học tập ở lớp Một, các em phải có được những khả năng như: nhận ra các chữ cái Tiếng Việt, nói lên được những âm thanh tương ứng, nghe và phát âm đúng, hiểu được lời cô giáo hướng dẫn làm việc cụ thể Nhưng trong lớp vẫn còn một số em do hoàn cảnh gia đình còn gặp nhiều khó khăn, với đặc thù người dân ở đây sống bằng nghề tự do, bố mẹ đều đi sông, các em ở nhà với ông bà hoặc anh chị phải tự phục vụ trong sinh hoạt cũng như trong học tập Vì vậy sự quan tâm của gia đình rất hạn chế, việc đi học Mẫu giáo của các không đều đặn Do nhận thức về việc học hành của con cái, một số gia đình còn phó mặc cho nhà trường Đó là một khó khăn và thiệt thòi đối với các em khi vào học lớp Một

2.3 Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm

Một trong những hạnh phúc lớn nhất của trẻ là được đến trường, được học đọc, học viết Biết đọc, biết viết thì cả một thế giới mới rộng lớn mênh mông sẽ mở ra trước mắt các em Học chữ chính là công việc đầu tiên khi các em đến trường Vì vậy dạy chữ chính là dạy người

Chữ viết và dạy viết được cả xó hội quan tõm Nhiều thế hệ thày cụ giỏo đó trăn trở, gúp cụng, gúp sức để cải tiến kiểu chữ, nội dung cũng như phương phỏp dạy học chữ viết Tuy vậy, nhiều học sinh vẫn viết sai, viết xấu, viết chậm Điều đú ảnh hưởng khụng nhỏ tới cỏc mụn học khỏc

Tiểu học là bậc học nền tảng, dạy Tiếng Việt và tập viết Tiếng Việt là chỳng ta

đó trao cho cỏc em chỡa khúa để mở ra những cỏnh cửa bước vào tương lai, là cụng cụ

để cỏc em vận dụng suốt đời

Hiện nay ở trường Tiểu học Sụng khoai 2 nói chung và ở lớp 1A nói riêngcú một

số HS viết chữ khá đẹp ,song bờn cạnh đú cũn cú nhiều HS còn viết sai lỗi chính tả và trình bày một bài văn, hay một bài chính tả còn chưa đúng Có nhiều HS học đến lớp 4-5 chữ rất xấu đến mức không thể chấp nhận được Song chữ xấu nhưng viết đúng chính tả người ta có thể hiểu đúng mặc dù gặp không ít khó khăn, viết sai chính tả và không biết trình bày bài chính tả (hay một văn bản) thì thật là nguy hiểm Chính vì điều đó mà nhiệm vụ của mỗi GV là phải trang bị cho thế hệ HS hành trang “nói”- “viết” tiếng Việt

một cách tốt nhất Chính vì điều đó ngay từ đầu năm tôi đã đi sâu tìm hiểu: "Một số

biện phỏp sửa lỗi chớnh tả cho học sinh lớp Một" nhằm giúp các em có kĩ năng viết

đúng chính tả

2.4 Giới hạn nghiờn cứu

*) Nhiệm vụ thực hiện

Tìm ra các phương pháp dạy học thích hợp để nâng cao chất lượng dạy- học để

đạt hiệu quả giáo dục cao

Nhằm nâng cao bỗi dưỡng về kỹ năng, kỹ xảo chữ viết cho HS, giúp HS thuận tiện trong quá trình giao tiếp, làm giàu vốn kiến thức cho các em từ trong sách vở hàng ngày đến thực tế cuộc sống

Mục đích quan trọng là tìm ra lỗi chính tả cho HS lớp 1 để hiểu rõ nguyên nhân

và biện pháp sửa chữa, khắc phục để nâng cao chất lượng dạy học cho HS

- Đóng góp thêm phương pháp, kinh nghiệm giảng dạy với đồng nghiệp trong trường để cùng nhau nâng cao tay nghề, tích lũy chuyên môn, nâng cao chất lượng chữ

viết đúng, viết đẹp cho học sinh lớp Một trong trường.

- Đối tượng thực hiện: Thực trạng việc học sinh viết chớnh tả ở lớp 1A5 – Trường Tiểu học Minh Thành

*) Phương phỏp thực hiện

- Nghiên cứu lý luận về ngôn ngữ, tầm quan trọng của chữ viết,thực trạng viết

sai chính tả của HS, nguyên nhân của thực trạng viết sai lỗi chính tả

- Phương pháp điều tra

+ Điều tra trực tiếp

Điều tra bài viết của HS để thống kê các lỗi viết sai

Nói chuyện với HS, trao đổi qua các cuộc nói chuyện để hiểu được các mức độ

sử dụng ngôn ngữ của địa phương

+ Điều tra gián tiếp: Tìm hiểu qua các GV trực tiếp dạy của các năm học trước

- Phương pháp quan sát

+ Xác định đối tượng nghiên cứu rồi ghi chép tỉ mỉ và cụ thể

+ Qua giai đoạn viết sai lỗi chính tả của HS khi đã được sữa lỗi

- Phương pháp đàm thoại

GV đưa ra một số tình huống sai, yêu cầu HS thảo luận ,trả lời câu hỏi cho các tình huống đã nêu

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

Chấm bài viết của HS , phân đối tượng viết sai thành các nhóm (âm đầu, vần, dấu thanh) để có biện pháp sữa chữa

- Phương pháp dạy thực nghiệm

+ áp dụng linh hoạt một số biện pháp để vận dụng vào giờ viết chính tả của HS

để đánh giá mức độ tiến bộ của HS đúc rút những kinh nghiệm thực tế, bổ ích cho việc giảng dạ,

*) Thời gian thực hiện

+ Từ tháng 9 năm 2012 đến tháng 5 năm 2013

+ Địa điểm: Lớp 1A trường Tiểu học Sụng Khoai 2.

3 CƠ SỞ LÍ LUẬN

3.1 Yờu cầu cơ bản của dạy tập viết ở lớp 1

Khi chọn cho mình đề tài này tôi đã tự ý thức trách nhiệm của mình trong giảng dạy và đặc biệt trong giảng dạy chính tả Tôi đi sâu tìm hiểu yêu cầu của dạy tập viết, nghiên cứu nội dung cấu trúc trương trình, sách giáo khoa, vở bài tập in sẵn

+ Kiến thức: Giỳp học sinh cú được những hiểu biết về đường kẻ, dũng kẻ, độ

cao, cỡ chữ, hỡnh dỏng, tờn gọi cỏc nột chữ, cấu tạo chữ cỏi, khoảng cỏch giữa cỏc chữ, chữ ghi tiếng, cỏch viết cỏc chữ viết thường, dấu thanh và chữ số

+ Kỹ năng: Viết đỳng quy trỡnh - nột, viết chữ cỏi và liờn kết cỏc chữ cỏi tạo

thành chữ ghi tiếng theo yờu cầu liền mạch Viết thẳng hàng cỏc chữ trờn dũng kẻ Ngoài ra học sinh cũn được rốn luyện cỏc kỹ năng như: tư thế ngồi viết, cỏch cầm bỳt,

để vở…

Ở vở tập viết lớp 1 thỡ cứ sau bài học vần cú một bài tập viết thờm để học sinh rốn luyện cỏch viết cỏc chữ vừa học

- Cỏc ký hiệu trong vở tập viết phải được học sinh nắm chắc, như: đường kẻ ngang, quy định độ cao chữ cỏi, dấu chấm là điểm đặt bỳt đầu tiờn của chữ, ký hiệu luyện viết ở nhà

3.2 Chương trình sách giáo khoa Tiếng Việt

ở lớp 1 phân môn chính tả chỉ bắt đầu học từ tuần 25 đến tuần 35 (sau khi đã học xong phần vần và bắt đầu học sang phần luyện tập tổng hợp)

Phân môn Chính tả có 24 tiết thực học trong 12 tuần, mỗi tuần 2 tiết, riêng tuần thứ 35 có 2 tiết luyện tập viết chính tả Trong 24 tiết thì có 5 tiết chính tả nghe viết, còn lại 19 tiết là chính tả tập chép (nhìn bảng chép) Các bài tập chép (chính tả) thường được trích từ bài tập đọc hoặc từ các bài thơ hay bài văn ngắn có khoảng từ 30 chữ được tăng

dần ở những tiết cuối năm và được viết

trong khoảng thời gian từ 15 đến 20 phút.Với HS lớp 1 bước đầu làm quen luyện viết nên SGK chú trọng đến hình thức tập chép nhằm rèn luyện đọc thầm nhìn viết lại cho chính xác và đúng chính tả

3.3 Vở bài tập tiếng Việt

Qua nghiên cứu vở bài tập chính tả, tôi thấy đây chính là phương tiện thuận lợi giúp GV và HS đổi mới cách dạy – học được linh hoạt, hấp dẫn hơn và phát huy tối đa tính tích cực học tập của HS nhằm khắc sâu hiện tượng chính tả về âm, vần, dấu thanh cần luyện tập Nội dung bài tập cũng có phần yêu cầu khó hơn phù hợp với trình độ HS

4 CƠ SỞ THỰC TIỄN

4.1 Tâm sinh lí lứa tuổi học sinh lớp Một

Điều đặc biệt và quan trọng nhất là nghiên cứu tâm sinh lí lứa tuổi của HS lớp 1 các

em hiếu động, dễ hưng phấn, khó tập trung chú ý lâu, hay hướng tới các hoạt động cụ thể,

dễ thấy, dễ hiểu Vì vậy GV phải chọn ra những phương pháp dạy phù hợp để dạy cho HS

dễ tiếp thu và tiếp thu nhanh nhất Muốn dạy môn Chính tả đạt hiệu quả cao một điều không thể thiếu đối với một người GV như tôi cần phải học hỏi - trao đổi - đề xuất - dạy thực nghiệm - rút kinh nghiệm với các bạn đồng nghiệp có kinh nghiệm đi trước để có tiết dạy đạt kết quả cao

4.2 Tỡm hiểu thực trạng việc dạy và viết chớnh tả ở lớp Một

Qua việc thăm lớp dự giờ của các thành viên trong tổ1 và thực tế giảng dạy phần

âm, vần ở lớp 1A và qua các giờ kiểm tra 5 phút đầu giờ GV đọc cho HS viết tôi nhận thấy :

*) Đối với giáo viên :

- Ưu điểm :

+ Đi đúng quy trình một tiết dạy tập viết

+ Dạy tận tình, bước đầu đã có ý thức đổi mới phương pháp dạy học

- Tồn tại :

+ Giáo viên cần đầu tư nhiều thời gian cho tiết dạy

+ Giáo viên chữa bài cho học sinh cần được tỉ mỉ hơn.

*) Đối với học sinh:

- Viết sai r -d -gi :

Học sinh chủ yếu mắc các lỗi sau :

- Viết sai phụ âm đầu : n - l, s - x, ch - tr, g -gh, ng - ngh, c- k

+ Viết sai n - l : trời nắng - trời lắng, ăn no - ăn lo, lá non -lá lon

+ Viết sai ch - tr : vòng tròn - vòng chòn, cá trê - cá chê,

+ Viết sai gh - g : ghế - gế, ghen ghét -gen gét,

+ Viết sai ng - ngh : củ nghệ - ngệ, ngượng nghịu - ngượng ngiụ,

+ Viết sai c - k : kẻ vở - cẻ vở, gõ kẻng - gõ cẻng, cái kiềng - cái ciềng,

- Viết sai vần : ưu - iêu, ăm - ăn, ương ươn, ai - ay, ach - at

- Viết sai dấu thanh

- Viết hoa tự do ở phần tập chép (chính tả)

4.3 Tỡm hiểu nguyờn nhõn

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến học sinh viết sai lỗi chính tả, song qua điều tra thực tế giảng dạy, qua trao đổi với giáo viên và nghiên cứu sản phẩm của học sinh tôi thấy có những nguyên nhân chính như sau :

+ Do việc nắm quy tắc chính tả của các em khi viết còn chưa rõ ràng

+ Sử dụng phương pháp và hình thức dạy học đơn điệu, ít phát huy tính tích cực, chủ động cho học sinh

+ Do lỗi phát âm của địa phương còn phát âm ngọng giữa l-n; tr- ch; s-x; d- r-gi

do vậy các em cũng chịu sự ảnh hưởng nhiều

5 NỘI DUNG NGHIấN CỨU

5.1 Giúp học sinh nắm vững các quy tắc chính tả

- Ghép âm thành vần

- Ghép âm, vần (dấu thanh) thành tiếng.

- Ghép các tiếng tạo thành từ

- Ghép các từ tạo thành câu

- Viết hoa chữ cái các chữ đầu câu, các chữ cái chỉ danh từ riêng

+ Tác dụng : Đây là công việc hết sức quan trọng cho học sinh nắm chắc quy tắc viết chính tả thì các em mới viết chính tả đúng

+ Cách tiến hành : Trong giờ Chính tả để giúp học sinh phân biệt được các cặp từ cần viết trong từng trường hợp là một việc làm, vì thế tùy theo trình độ của học sinh giáo viên phải có phương pháp phù hợp nhằm giúp học sinh nắm được quy tắc viết chính tả nhanh, đúng

Giáo viên còn hướng dẫn cụ thể để học sinh phân biệt được và viết đúng các âm hay viết sai trong từng tiếng

Ví dụ : Để học sinh phân biệt được l - n, giáo viên cần so sánh các ví dụ cụ thể

như : no - lo (ăn no, no bụng- lo lắng, lo nghĩ)

Đầu tiên giáo viên cần phải giúp cho học sinh hiểu được khi đọc phát âm l đầu

lưỡi uốn cong, còn phát âm n đầu lưỡi thẳng Do vậy, khi gắn chúng vào một từ cụ thể

chúng sẽ mang những ý nghĩa khác nhau như: ăn no - lo nghĩ

Ví dụ : Hướng dẫn học sinh viết từ : “nghiêng ngả” học sinh phải hiểu được quy

tắc viết chính tả “ ng”(ngờ đơn) viết ghép : a, ă, â, o, ô, ơ, u, ư ; còn “ngh”(ngờ kép) viết ghép với : e, ê, i để từ đó học sinh viết đúng

Ví dụ : Hướng dẫn học sinh phân biệt sự giống và khác nhau giữa hai tiếng “bài” và

“bày” giáo viên cần cho học sinh so sánh hai tiếng có gì giống và khác nhau

+ Giống : Đều có âm b và dấu huyền

+ Khác : tiếng “bài” có vần ai còn tiếng “bày” vần ay

- Vần ai có i ngắn; vần ay có y dài đứng cuối vần Từ đó học sinh nắm chắc được cách viết khi giáo viên đọc học sinh sẽ viết đúng

*Hướng dẫn cách viết hoa:

Thực tế ở lớp Một các em mới được làm quen chữ viết hoa dưới dạng tô chữ hoa chính vì vậy hướng dẫn học sinh tập chép hay viết chính tả nghe viết khi hướng dẫn viết bảng con giáo viên phải viết chữ hoa rồi hướng dẫn quy trình viết chữ hoa và hướng dẫn cho học sinh hiểu chỉ viết hoa chữ cái đầu câu, chữ cái đầu tên riêng

*Hướng dẫn học sinh phát âm

Đây là việc làm hết sức quan trọng đối với người giáo viên Tiểu học mà đặc biệt hơn nữa là một giáo viên thực dạy lớp Một thì không thể thiếu được Chính vì vậy ngay

từ bài dạy âm đầu tiên giáo viên phải là người phát âm chuẩn và hướng dẫn các em phát

âm chính xác thì mới mong các em viết đúng, chính xác chính tả

Dạy học sinh viết chính tả phải kết hợp với dạy phát âm vì cơ sở cơ bản của chính tả tiếng Việt là nguyên tắc ngữ âm, âm vị đọc thế nào thì nói viết như thế Do đó, công việc này đòi hỏi người giáo viên phải thực hiện thường xuyên trên cơ sở học sinh có phát

âm đúng mới viết đúng chính tả Phát âm đúng chính tả là biện pháp sửa chữa phát âm cho học sinh vào lúc nào là cần thiết và có hiệu quả :

Luyện phát âm cho học sinh có thể thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi Song ở trường học giáo viên có thể luyện phát âm cho học sinh trong các tiết học tập đọc, kể chuyện, khi học sinh trả lời câu hỏi giờ chính tả Đặc biệt là giờ học vần, bài tập đọc chính là thời gian có thể luyện phát âm, sửa lỗi nhiều nhất cho học sinh Bởi ở giờ học vần, tập

đọc học sinh không những luyện đọc đúng, luyện đọc nhanh một cách lưu loát, trôi chảy các từ, tiếng khó thông qua sự giảng giải của giáo viên, giúp các em hiểu được từ đó Khi học sinh luyện đọc giáo viên sẽ hướng dẫn tỉ mỉ cách đọc để học sinh đọc đúng và nhớ lâu

Ví dụ : Với trường hợp âm đầu là l - n, tr - ch, như: “tấm lòng-nòng pháo”, “tra

ngô - cha mẹ” Đối với từ “lòng” trong khi đọc phải uốn cong đầu lưỡi còn (nòng) khi

đọc đầu lưỡi thẳng Với từ tra ngô- cha mẹ cũng phải hướng dẫn cụ thể cách đọc để khi viết cho đúng chính tả

Ngoài những giờ học viết chính tả trên lớp, giáo viên có thể luyện phát âm cho học sinh khi tiếp xúc với các em Khi giao tiếp trực tiếp với trẻ, giáo viên dễ dàng nhận

ra ngay những lỗi phát âm sai của học

sinh Từ đó giáo viên sửa lỗi luôn cho học sinh, giúp các em nhận ra lỗi sai của mình và sửa chữa

5.2 Hướng dẫn học sinh viết từ khó trong giờ chính tả

Học sinh nắm được cách viết từ khó tức là đã nắm được cấu tạo của tiếng trong câu viết Cho nên trong giờ chính tả ở bước hướng dẫn học sinh viết từ khó giáo viên cần hướng dẫn cụ thể, tỉ mỉ, phân tích từ khó thành tiếng khó để viết

Phân tích tiếng gồm có phụ âm và vần, dấu thanh để học sinh nhớ cách viết của tiếng, sau đó lấy ví dụ để học sinh minh họa phân biệt được âm đầu và vần trong tiếng khó để học sinh tránh viết nhầm

ở phần này giáo viên có thể thực hiện qua hệ thống câu hỏi đối với từ khó viết như :

- Từ này gồm mấy tiếng ?

- Tiếng đó gồm âm , vần và dấu thanh gì ghép lại?

Bước hướng dẫn học sinh viết từ khó là cơ bản trong giờ chính tả nên giáo viên cần dành nhiều thời gian để học sinh nắm chắc và viết đúng Bên cạnh đó, giáo viên còn cho học sinh tự tìm và viết ra bảng con các từ khó có trong bài viết Sau khi học sinh viết vào bảng con, giáo viên nhận xét và sửa lỗi để học sinh nhớ kỹ và lâu hơn, nhằm hạn chế lỗi sai khi vào bài viết

Ví dụ : Khi hướng dẫn học sinh viết từ "huỳnh huỵch" giáo viên dùng phương

pháp đàm thoại để làm rõ cách viết từ trên

+ Từ "huỳnh huỵch" gồm mấy tiếng? (2tiếng : tiếng "huỳnh" và tiếng "huỵch") + Từ "huỳnh" gồm âm, vần và dấu thanh gì ghép lại? (h + uynh + thanh huyền) + Tiếng "huỵch" gồm âm, vần và dấu thanh gì ghép lại? (h + uych + thanh nặng)

Sau đó giáo viên cho học sinh viết bảng con Giáo viên nhận xét và sửa lỗi

5.3 Hướng dẫn học sinh hiểu nghĩa của từ

Tầm quan trọng của việc dạy nghĩa từ cho học sinh đã được thừa nhận từ lâu Nó làm nhiệm vụ sống còn trong sự phát triển ngôn ngữ của trẻ Vậy phải làm thế nào để học sinh có thể hiểu được nghĩa của từ