Tìm hiểu và nắm được một số sại lầm của học sinh như trên, tôi đã thử nghiệm một số biện pháp phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa như sau: a Yªu cÇu häc sinh thuéc ghi nhí Tâm lí học[r]
Trang 1A Đặt vấn đề
I Lời nói đầu :
Không biết mọi có cảm giác thế nào khi nghe, xem những
ngoài nói, dặc biệt là hát tiếng Việt, riêng đối với tôi mỗi khi thấy ai
đó là ngoại quốc nói "sõi"hoặc hát những bài hát tiếng Việt, một cảm xúc thán phục xen lẫn xúc động và niềm tự hào về tiếng việt lại trào dâng trong lòng, trong thời kỳ đổi mới và hội nhập hiện nay, Việt Nam chúng ta đang mở rộng quan hệ ngoại giao với nhiều trong khu vực và trên thế giới, nhiều ngoài biết đến Việt Nam, biết nói, hát, giao tiếp bằng tiếng Việt cũng là điều bình sự thán phục của tôi đối với họ là bởi một lẽ đi sâu vào ngôn ngữ tiếng Việt của chúng ta thực sự có nhiều khía cạnh khó, đôi khi chính chúng ta cũng còn có sự nhầm lẫn Một trong những nội dung khó của tiếng Việt là phần nghĩa của từ
Trong K trình môn Tiếng Việt lớp 5, mảng nội dung nghĩa của từ tập trung và biên soạn có hệ thống trong phần luyện từ và câu Nhiều năm liền trong quá trình dạy học, tôi nhận thấy các em học sinh dễ dàng tìm các từ trái nghĩa, việc tìm các từ cùng nghĩa, gần nghĩa cũng không mấy vất vả, tuy nhiên khi học xong từ nhiều nghĩa và từ đồng âm thì các em bắt đầu có sự nhầm lẫn và khả năng phân biệt các từ đồng âm với từ nhiều nghĩa của học sinh không mong đợi của cô giáo kể cả một số học sinh khá, giỏi đôi khi cũng làm thiếu chính xác Trăn trở
về vấn đề này, qua những năm dạy lớp 5 tôi, đã rút ra một số kinh nghiệm nhỏ về cách dạy từ đồng âm , từ nhiều nghĩa , bài tập phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa Sau
đây tôi xin chia sẻ những kinh nghiệm nhỏ ấy qua bài viết:"Một số biện pháp dạy từ đồng âm , từ nhiều nghĩa, phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa".
II Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
1 Thực trạng.
a) Trường Tiểu học TT Thống Nhất: là một # Tiểu học đạt chuẩn quốc
gia mức độ II đầu tiên của huyện Yên Định, luôn xếp ở tốp đầu của giáo dục huyện Yên Định về chất ! giáo dục và các phong trào hoat động Hiện nay, nhà # vẫn đang duy trì và phát triển hơn nữa các tiêu chí của # chuẩn quốc gia mức độ II
Năm học 2010 - 2011 nhà # tổ chức dạy học văn hoá song song với tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp các câu lạc bộ năng khiếu chú trọng nâng cao chất ! mũi nhọn và đại trà đẩy mạnh giáo dục toàn diện cho học sinh
Trang 2Đối với môn tiếng Việt, ngoài các tiết dạy học chính khoá, nhà # còn bố trí cho học sinh học thêm 4 tiết /tuần các tổ , khối và giáo viên chủ nhiệm các lớp
cụ thể hoá nội dung dạy học cho các phân môn của tiếng Việt Đối với lớp 5, giáo viên dành 1 tiết cho tập đọc, 1 tiết cho luyện từ và câu, 1 tiết cho tập làm văn, 1 tiết cho luyện viết, và trong tuần những học sinh mũi nhọn cũng học bồi e 2 buổi(1 buổi học toán, một buổi học tiếng Việt) = vậy, học sinh có điều kiện thực hành thêm các bài tập và củng cố kiến thứcvề tiếng Việt
b) Nội dung dạy từ đồng âm và từ nhiều nghĩa ở lớp 5:
*Từ đồng âm: \ dạy trong 2 tiết ở tuần 5 và tuần 6.
Ơ tuần 5 các em học khái niệm về từ đồng âm Các bài tập về từ đồng âm chủ yếu giúp học sinh phân biệt nghĩa các từ đồng âm, đặt câu phân biệt các từ đồng âm Tuần 6, các em học cách dùng từ đồng âm để chơi chữ , bài tập thực hành ở phần này chủ yếu là tìm các từ đồng âm chơi chữ và đặt câu với từ đồng âm
*.Từ nhiều nghĩa: dạy trong 3 tiết ở tuần 7 và tuần 8
Tiết 1 của tuần 7 các em học khái niệm về từ nhiều nghĩa Các bài tập thực hành chủ yếu là phân biệt các từ mang nghĩa gốc và các từ mang nghĩa chuyển Hai tiết còn lại học sinh luyện tập về từ nhiều nghĩa với các dạng bài tập giới thiệu nghĩa của một từ và yêu cầu học sinh tìm hoạt động đúng với nghĩa cho # đặt câu phân biệt nghĩa chuyển , nghĩa gốc, nêu nét nghĩa khác nhau của một từ Duy nhất có 1 bài tập (bài 1 trang 82- TV5 – tập 1) có dạng phân biệt, nhận diện từ đồng âm và từ nhiều nghĩa = vậy số ! bài tập thực hành giúp học sinh phân biệt từ đồng âm
và từ nhiều nghĩa còn ít trong khi đó khả năng duy trìu của các em còn hạn chế
c) Việc dạy và học từ đồng âm, từ nhiều nghĩa, phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa
của học sinh.
* Về dạy từ đồng âm và từ nhiều nghĩa của giáo viên:
Theo các trình tự nội dung biện soạn trong sách giáo khoa và trình tự dạy học luyện từ và câu, nhìn chung các đòng chí giáo viên lớp 5 đều làm đúng vai trò là
dẫn, tổ chức cho học sinh nắm kiến thức về hai nội dung từ đồng âm và từ nhiều nghĩa Tuy nhiên do thời ! 1 tiết có hạn, nên giáo viên * lồng ghép liên
hệ phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa trong các bài học F Do đó ,sau các bài học về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa học sinh chỉ nắm kiến thức về nội dung học trên một cách tách bạch, đôi khi trong giảng dạy các nội dung này, giáo viên còn có lúc “bí từ” khi lấy thêm một số ví dụ cụ thể ngoài SGK để giúp học sinh phân biệt từ
đồng âm và từ nhiều nghĩa
Trang 3*.Về học từ đồng âm, nhiều nghĩa của học sinh.
Một thực tế cho thấy khi học và làm bài tập về từ đồng âm học sinh tiếp thu và làm bài nhanh hơn khi học và làm bài tập về từ nhiều nghĩa, có lẽ bởi từ nhiều nghĩa trừu hơn
Đặc biệt, khi cho học sinh phân biệt và tìm các từ có quan hệ đồng âm, các từ có quan hệ nhiều nghĩa với nhau trong một số văn cảnh thì đa số học sinh lúng túng và làm bài * đạt yêu cầu Lúc đầu, khi đang còn dạy tách bạch từng bài về từ đồng
âm, từ nhiều nghĩa tôi thấy phần lớn các em làm bài trong vở bài tập tơng đối đạt yêu cầu Để kiểm tra khả năng phân biệt chính xác từ đồng âm , từ nhiều nghĩa tôi đã cho học sinh lớp 5C ( năm học 2009-2010) làm bài tập 1(trang 82 – sgk TV5- tập 1)
Đề bài: Trong các từ in đậm sau đây, những từ nào là từ đồng âm, những từ nào là từ nhiều nghĩa?
a) chín
- Lúa ngoài đồng đã chín vàng.
- Tổ em có chín học sinh.
- Nghĩ cho chín rồi hãy nói.
b) đường
- Bát chè này nhiều đường nên rất ngọt
- Các chú công nhân đang chữa đường dây điện thoại
- Ngoài đường,mọi đang đi lại nhộn nhịp
C) vạt.
- Những vạt K màu mật.
Lúa chín ngập lòng thung
( Nguyễn Đình Anh)
- Chú J láy dao vạt nhọn đầu chiếc gậy tre.
- Những Giáy, Dao
Đi tìm măng, hái nấm
Vạt áo chàm thấp thoáng
Nhuộm xanh cả nắng chiều
( Nguyễn Đình Anh)
Trang 42 Kết quả :
Sau khi thu bài chấm bài, kết quả là học sinh làm bài tập trên tổng hợp sau
Tổng số học
sinh
Điểm 9, 10 Điểm 7,8 Điểm 5,6 Điểm 5
Nếu học sinh trả lời đúng mỗi ý a, b, c 3 điểm, trình bầy khoa học sạch đẹp cho
1 điểm
-Số học sinh * làm đúng 2/3 ý của bàn còn tới 8 em, vậy việc phân biệt từ
đồng âm và từ nhiều nghĩa của những học sinh này còn yếu Trăn trở với kết quả trên tôi đã nghiên cứu, học hỏi và tự rút kinh nghiệm cho việc dạy học sinh phân biệt từ
đồng âm, từ nhiều nghĩa và mạnh dạn ứng dụng trong giảm dạy năm học 2010 – 2011
B giải quyết vấn đề
I.các giải pháp thực hiện
1.Nắm vững kiến thức về từ đồng âm và từ nhiều nghĩa, 3K pháp dạy từ đồng âm ,
từ nhiều nghĩa
2.Tìm các căn cứ để giúp học sinh nhận diện, phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa 3.Tổ chức dạy học trên lớp có sự lồng ghép , gợi mở các kiến thức
4.Tập hợp một số dạng bài tập về từ đồng âm và từ nhiều nghĩa, phân biệt từ đồng âm
và từ nhiều nghĩa để có liệu dạy học
5.Tự tích luỹ một số # hợp về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa trong cuộc sống hàng ngày để có thêm vốn từ trong dạy học
II.các biện pháp tổ chức thực hiện:
1 Nắm vững kiến thức về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa và phương pháp
dạy từ đồng âm, từ nhiều nghĩa
a) Nắm vững kiến thức về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa:
Trang 5*.Từ đồng âm : Là những từ giống nhau về âm khác nhau về nghĩa (theo SGK TV5- tập 1- trang 51)
Đây là kiến thức cô đọng, xúc tích nhất dành cho học sinh tiểu học ghi nhớ,vận dụng khi làm bài tập, thực hành
-Trong K trình ngữ văn lớp 7, các em cũng sẽ học về từ đồng âm Trên cơ
sở kiến thức về từ đồng âm đã học ở cấp I, các em cũng nắm bắt từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nghĩa khác xa nhau , không liên quan gì với nhau
-Đối với giáo viên tiểu học, cần chú ý thêm từ đồng âm nói tới trong sách giáo khoa.Tiếng việt 5 bao gồm cả từ đồng âm ngẫu nhiên (nghĩa là có 2 hay hơn 2 từ có hình thức ngữ âm ngẫu nhiên giống nhau, trùng nhau giữa chúng không có mối quan hệ nào, chúng vốn là những từ hoàn toàn khác *-Fg # hợp “câu” trong
"câu cá", và “câu” trong "đoạn văn có 5 câu" là từ đồng âm ngẫu nhiên và cả từ đồng
âm chuyển loại (nghĩa là các từ giống nhau về hình thức ngữ âm khác nhau về nghĩa, đây là kết quả của hoạt động chuyển hoá từ loại của từ)
-VD: a) + cuốc (danh từ) ,đá( danh từ ) cái cuốc, hòn đá
+ cuốc(động từ) ,đá ( động từ ) cuốc đất, đá bóng
b) + thịt (danh từ) miếng thịt
+ thịt (động từ) thịt con gà
Trong giao tiếp cần chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh để tránh hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa đôi do hiện đồng âm
VD: Đem cá về kho
Câu trên có thê hiểu là hai cách
Cách 1: Đem cá về kho cất để dự trữ
Cách 2: Đem cá về để kho lên ăn
* Từ nhiều nghĩa: là từ có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển Các nghĩa của từ nhiều nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ với nhau ( SGK Tiếng việt 5- Trang
67 )
VD: Từ “mắt” trong câu “quả na mở mắt” là nghĩa chuyển
Đối với giáo viên có thể hiểu Một từ có thể gọi tên nhiều sự vật hiện , biểu thị nhiều khái niệm ( khái niệm về sự vật, hiện g trong thực tế khách quan thì từ ấy
gọi là từ nhiều nghĩa Các nghĩa trong từ nhiều nghĩa có mối liên hệ mật thiết với nhau
Trang 6Muốn hiểu rõ hơn khái niệm về từ nhiều nghĩa ta có thể so sánh từ nhiều nghĩa với
từ một nghĩa Từ nào là tên gọi của một sự vật, hiện biểu đạt một khái niệm thì
từ ấy chỉ có một nghĩa
VD: Từ “xe đạp” chỉ loại xe đi có hai bánh hoặc ba bánh, dùng sức đạp cho quay bánh
Đó là nghĩa duy nhất thông dụng của từ “xe đạp” vậy, có thể nói, từ “xe đạp” là từ chỉ
có một nghĩa
Từ nào là tên gọi của nhiều sự vât, hiện , biểu thị nhiều khái niệm thì từ ấy là từ nhiều nghĩa
VD: Từ ăn có các nghĩa sau đây:
+ ăn cơm: tự cho vào cơ thể thức ăn để nuôi sống cơ thể
+ ăn : ăn uống nhân dịp
+ Tàu ăn hàng : tiếp nhận hàng để chuyên trở
+ ăn hoa hồng: nhận lấy để >
+ ăn con xe: giành về mình phần hơn, phần thắng
+ Da ăn nắng: hấp thụ cho thấm vào, nhiễm vào
+ Sơn ăn mặt : làm huỷ hoại dần dần từng phần
+ ăn ảnh: vẻ đẹp tôn lên (trong ảnh)
+ sông ăn ra biển: lan ra hoặc đến nơi nào đó
+ Đám đất này ăn về xã bên: Thuộc về
+ Một đôla ăn mấy đồng tiền Việt Nam : Có thể đổi ngang giá
= vậy từ " ăn" là một từ nhiều nghĩa
Trong K trình môn tập đọc lớp 5 từ “trông” trong bài ca dao "đi cấy" là một từ nhiều nghĩa
kK trình phân môn luyện từ và câu không đề cập tới nghĩa đen và nghĩa bóng của
từ nhiều nghĩa mà đề cập tới nghĩa chuyển và nghĩa gốc Ng hĩa đen chính là nghĩa gốc của từ còn gọi là nghĩa trực tiếp, là nghĩa đầu tiên của từ, là cơ sở để tạo ra các nghĩa khác Trong từ điển, nghĩa đen nói tới đầu tiên Nghĩa bóng cũng chính là nghĩa chuyển, là loại nghĩa hình thành từ nghĩa đen (hoặc nghĩa chuyển này hình thành từ nghĩa chuyển khác), có mối liên hên mật thiết với nghĩa đen Nghĩa bóng (nghĩa chuyển ) là sản phẩm của hoạt động chuyển nghĩa của từ theo các 3K thức ẩn dụ , hoán dụ … Trong từ điển, nghĩa bóng nói đến sau nghĩa
đen Nghĩa bóng ( nghĩa chuyển) cũng mang tính cố định, ổn định , bền vững, tính xã hội và tính dân tộc nghĩa đen
b Nắm vững phương pháp dạy từ đồng âm và từ nhiều nghĩa.
Trang 7* Bài học về từ đồng âm và từ nhiều nghĩa là loại bài khái niệm Giáo viên tổ chức các hình thức dạy học để giải quyết các bài tập ở phần nhận xét, giúp học sinh phát hiện các hiện về từ ở các bài tập từ đó rút ra những kiến thức về từ đồng âm và
từ nhiều H*Fy tiếp theo GV tổng hợp và chốt kiến thức nội dung phần ghi nhớ Đến đây , nếu là HS khá , giỏi ,GV có thể cho các em lấy ví dụ về hiện
đồng âm ,nhiều nghĩa giúp các em nắm sâu và chắc phần ghi nhớ Chuyển sang phần luyện tập, giáo viên tiếp tục tổ chức các hình thức dạy học để giúp học sinh giải quyết các bài tập phần luyện tập Sau mỗi bài tập giáo viên lại cũng cố , khắc sâu kiến thức liên quan đến nội dung bài học, liên hệ thực tế và liên hệ tới các kiến thức đã học của phân môn LTVC nói riêng và tất cả các môn học nói chung
Tóm lại khi dạy khái niệm về từ đống âm và từ nhiều nghĩa, cần thực hiện theo quy trình các F
- Cho học sinh nhận biết ngữ liệu để phát hiện những dấu hiệu bản chất của từ đồng
âm và từ nhiều nghĩa
- Học sinh rút ra các đặc điểm của từ đồng âm, từ nhiều nghĩa và nêu định nghĩa
- Luyện tập để nắm khái niệm trong ngữ liệu mới
Việc dạy hai bài học trên cũng tuân theo nguyên tắc chung khi dạy luyện từ và câu và vận dụng các 3K pháp, hình thức dạy học W
- K pháp hỏi đáp
- K pháp giảng giải
bK pháp trực quan
- K pháp luyện tập thực hành
- Hình thức học cá nhân
- Thảo luận nhóm
- Tổ chức trò chơi
Ngoài ra giáo viên có thể vận dụng cách liên > liên hệ trong từng bài tập cụ thể VD: Bài tập 2 – Tiếng việt 5- trang 67: yêu cầu học sinh tìm một số ví dụ về sự chuyển nghĩa của các từ: !e miệng, cổ, tay, !F
Giáo viên gợi ý bằng cách * ra một số câu hỏi gợi ý có nội dung liên > W
!e của những đồ vật gì có tính sắc, sáng ( học sinh dễ tìm ! dao, !e kiếm,
!e K !e lê, !e lam , !e hái…) Các từ còn lại giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm, trình bày bằng trò chơi ai nhanh hơn
* Đối với các tiết dạy luyện tập về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa, giáo viên chủ yếu thông qua việc tổ chức các hình thức dạy học để giúp học sinh cũng cố, nắm vững kiến thức, nhận diện, đặt câu, xác định đúng nghĩa…
2 Tìm các căn cứ để giúp học sinh nhận diện , phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa
Trang 8Quay lại với bài kiểm tra ở phần thực trạng , tôi muốn đề cập đến một số lỗi HS mắc phải khi phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa Đó là :
+ Các em không xác định nghĩa cuả từ trong từng câu
+ Không tìm mối quan hệ giữa từ mang nghĩa gốc với từ mang nghĩa chuyển + Không dựa vào văn cảnh để hiểu nghĩa của từ trong mối quan hệ với các từ khác của câu
+ Không thuộc định nghĩa ( tức phần ghi nhớ) của mỗi bài học
Khi học sinh làm bài xong, tôi hỏi một học sinh có số điểm bài kiểm tra 5 (em Kiên) về nghĩa của từ “vạt” trong câu :
“ Chú J lấy dao vật nhọn đầu chiếc gậy tre” nghĩa là gì?
Lúc đầu em im lặng, không trả lời, sau tôi động viên mãi, bảo em hiểu thế nào cứ nói cho cô nghe thì em trả lời “vạt” trong câu văn đó là một phần đầu nhọn của con dao Tôi không nói thầm nghĩ, em Kiên hiểu sai nghĩa của từ "vạt" và nội dung ý nghĩa thông báo của câu văn nên trong bài làm của mình em cho rằng từ “vạt” trong câu :
“Những vạt K màu mật Lúa chín ngập lòng thung”
và từ 'vạt' trong câu văn trên đều là những từ cùng nghĩa
Tìm hiểu và nắm một số sại lầm của học sinh trên, tôi đã thử nghiệm một số biện pháp phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa sau:
a) Yêu cầu học sinh thuộc ghi nhớ
Tâm lí học sinh thích làm những bài tập đơn giản, để lộ kiến thức, ngại học thuộc lòng, ngại viết các đoạn, bài cần yếu tố duy Biết vậy, tôi cho học sinh ngắt
ý của phần ghi nhớ cho đọc nối tiếp, rồi ghép lại cho đọc toàn phần, đọc theo nhóm
đôi, có lúc thi đua xem ai nhanh nhất, ai đọc tốt Cách làm này tôi đã cho các em thực hiện ở các tiết học # đó (về từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa) do đó dạy đến từ đồng
âm, từ nhiều nghĩa các em cứ sẵn cách tổ chức # mà thực hiện Và kết quả có tới 25/28 học sinh thuộc ghi nhớ một cách trôi chảy tại lớp chỉ còn ba em có thuộc song còn ấp úng, ngắc ngứ
b) Giúp học sinh học sinh hiểu đúng nghĩa của các từ phát âm giống nhau
Điều đặc biệt của từ đồng âm và từ nhiều nghĩa là phát âm giống nhau,( nói đọc giống nhau viết cũng giống nhau) Ta thấy rõ ràng là stfag trong s rất ngọt”, ..f_g trong dây điện thoại" và stflg trong “ngoài xe cộ đi lại nhộn nhịp” đều phát âm, viết giống nhau Vậy mà st (1) với st (2) và
Trang 9st (1 ) với 9 (3) lại có quan hệ đồng âm , còn " (2) với (3 ) lại có quan hệ nhiều nghĩa
Để có kết luận trên đây, # hết học sinh phải hiểu rõ nghĩa của các từ (1), f_g (3) là gì?
\ (1) : ( rất ngọt): chỉ một chất có vị ngọt
\ (2) :( dây điện thoại )chỉ dây dẫn,truyền điện thoại phục vụ cho việc thông tin liên lạc
\ (3) :( ngoài xe cộ đi lại nhộn nhịp) chỉ lối đi cho các 3K tiện,
động vật
Để có thể giải nghĩa chính xác các từ trên, các em phải có vốn từ phong phú có vốn sống vì vậy trong dạy học tất cả các môn, giáo viên luôn chú trọng trau dồi, tích lũy vốn từ cho học sinh, nhắc học sinh có ý thức tích lũy cho mình vốn sống
và yêu cầu mỗi học sinh phải có một cuốn từ điển tiếng Việt,biết cách tra từ điển tiếng Việt đồng thời nắm một số biện pháp giải nghĩa từ
Tiếp đó học sinh căn cứ vào định nghĩa, khái niệm về từ đồng âm, từ nhiều nghĩa
để xác định mối quan hệ giữa các từ .F
Xét nghĩa của 3 từ trên ta thấy:
Từ ffag và từ (2) có nghĩa hoàn toàn khác nhau không liên quan đến nhau- kết luận hai từ này có quan hệ đồng âm JK tự trên từ (2)
và từ (3) cũng có mối quan hệ đồng âm
Từ (2) và từ (3) có mối quan hệ mật thiết về nghĩa trên cơ sở của từ
(3)- chỉ lối đi, ta suy ra nghĩa của từ (2) (truyền đi) theo vệt dài (dây dẫn) vậy từ (3) là nghĩa gốc, còn từ (2) là nghĩa chuyển – kết luận:
từ (2) và từ (3) có quan hệ nhiều nghĩa với nhau
c)Dựa vào yếu tố từ loại cũng có thể giúp học sinh phân biệt được từ đồng âm và
từ nhiều nghĩa.
Biện pháp này thực ra ít khi tôi vận dụng bởi nếu học sinh đã hiểu đúng nghĩa của
từ thuộc khi nhớ thì không cần thiết phải dùng đến cách dựa vào yếu tố từ loại, tuy nhiên đối với một số học sinh trung bình và yếu giáo viên có thể kết hợp cả 3 biên pháp
Nếu trong thực tế đời sống hàng ngày học sinh có thể bắt gặp hiện một từ nào
đó phát âm gần nhau xét về từ loại khác nhau thì kết luận đó là hiện đồng
âm chẳng hạn khi chơi đùa học sinh hò reo đồng thanh để cổ vũ cho một học sinh
mệnh danh là “ cụ cố” vì em này nhỏ , yếu :
"Cố lên cụ cố…ơi!"
Trang 10“Cố” thứ nhất là tính từ, “cố” thứ 2 là danh từ đây là hiện đồng âm dễ nhận diện
Tùy # hợp những từ phát âm giống nhau cùng từ loại (cùng loaị danh từ,
động từ, tính từ) thì phải vận dụng biện pháp giải nghĩa từ trong văn cảnh đồng thời xét xem các từ đó có mối quan hệ về nghĩa hay không để tránh nhầm lẫn giữa từ đồng
âm với từ nhiều nghĩa hoặc quan hệ đồng nghĩa nếu có Trong # hợp này thông ta dựa vào ngữ cảnh để nhận biết nghĩa của từ đồng âm, nói cách khác là dựa vào các từ cùng đi với nó trong câu Ngữ cảnh có tác dụng hiện thực hóa nghĩa của từ
và giúp con sử dụng ngôn ngữ tránh sự nhầm lẫn
VD: - đồng tiền – cánh đồng
- Vạc dầu - con vạc
- Con cò – cò súng
- Xe đạp – con xe(quân cờ)
Xét câu văn sau:"Hôm nay tôi đánh rơi nghìn đồng ngay đoạn cánh đồng làng Các từ trong câu có mối quan hệ vơí từ 'đồng' thứ nhất gồm” đánh rơi”, “ nghìn”, nếu chỉ dừng lại ở đánh rơi 10 nghìn đồng thì đọc * rõ nghìn đồng tiền Việt Nam hay tiền nào và * xác định rõ giá trị số tiền đánh rơi Có từ "đồng ngay sau cụm từ 'đánh rơi nghìn đồng' thì ta hiểu rõ số tiền đánh rơi ở đây là tiền Việt và xác định giá trị của nó.Vậy từ 'đồng" thứ nhất là đơn vị tiền Việt nam, từ
"đồng" thứ 2 nằm trong mối quan hệ với từ" qua', "cánh', 'làng'.Đồng trong “cánh
đồng”là khoảng đất rộng bằng phẳng trồng lúa hoạc hoa màu
Hiện đồng âm cùng từ loại trên học sinh rất dễ nhầm lẫn với từ nhiều nghĩa hầu hết các từ nhiều nghĩa đều có cùng từ loại.Trong quá trình dạy học , tôi gặp phần lớn các từ nhiều nghĩa đều có cùng từ loại Từ 'đi' trong các # hợp sau đều
là động từ :
đi bộ
đi ngủ đi máy bay
... phải có từ điển tiếng Việt,biết cách tra từ điển tiếng Việt đồng thời nắm số biện pháp giải nghĩa từTiếp học sinh vào định nghĩa, khái niệm từ đồng âm, từ nhiều nghĩa
để... học sinh dễ nhầm lẫn với từ nhiều nghĩa hầu hết từ nhiều nghĩa có từ loại.Trong trình dạy học , tơi gặp phần lớn từ nhiều nghĩa có từ loại Từ ''đi'' # hợp sau
là động từ :
... hiểu nắm số sại lầm học sinh trên, thử nghiệm số biện pháp phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa sau:
a) Yêu cầu học sinh thuộc ghi nhớ
Tâm lí học sinh