Môc tiªu: Gióp häc sinh c¶m nhËn *- Tình cảm yêu quý nhớ thương và ơn nghĩa thấm thía sâu nặng giành cho những người ruột thịt - Hình thức thơ lục bát với các hình ảnh so sánh ẩn dụ quen[r]
Trang 1Tiết 1 Ngày soạn: 19/8/08
Ngày giảng: 22/8/08
Cổng trường mở ra
A Mục tiêu: Giúp học sinh:
*- Cảm nhận được và hiểu được những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người
*- Rèn kĩ năng đọc, cảm nhận cho học sinh
*- Giáo dục tình yêu thương cha mẹ, nhà trường
B Phương phỏp:
- Đọc sỏng tạo
-Đàm thoại, phõn tớch
C Chuẩn bị của thầy và trũ:
-Thầy: Soạn bài kĩ
-Trũ: Đọc, soạn bài mới.
D Tiến trình lên lớp:
I ổn định:(1’) Nắm sĩ số
II Bài cũ:(3’) Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:(1’)
? Từ lớp 1 đến lớp 7 em đã có 7 lần khai trường, ngày khai trường lần nào làm em nhớ nhất?
? Trong ngày khai trường đầu tiên ai đưa em đến trường? Em có nhớ đêm trước ngày khai trường mẹ em đã làm gì và nghĩ gì không? Để trả lời câu hỏi đó bài học hôm nay chúng ta sẽ rõ:
? Một em nhắc lại văn bản nhật dụng
2 Triển khai bài:
GV hướng dẫn đọc: giọng nhẹ nhàng, tình cảm thể
hiện tâm trạng nhân vật
Giáo viên đọc mẫu 1 đoạn 3 học sinh đọc nối
tiếp
GVhướng dẫn HS tỡm hiểu 1 số chỳ thớch khú:
1,2,4,7,10
? Từ văn bản đã đọc em hãy tóm tắt đại ý của văn
bản bằng một vài câu ngắn gọn (Tác giả viết về cái
gì, việc gì?)
Đại ý: Viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm
không ngủ trước ngày khai trường lần đầu của em
HĐI:(8’) Đọc và tìm hiểu chú thích:
1 Đọc:
2 Chỳ thớch: 1,2,4,7,10
HĐ II:(20’) Tìm hiểu văn bản:
Trang 2
? Theo em bài này có thể chia làm mấy đoạn?
HS:- Tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày
khai trường
- Tâm trạng của người mẹ khi nhớ lại ngày đầu
tiên mẹ đi học
- Cảm nghĩ của người mẹ về ngày khai trường của
nước Nhật
- Cảm nghĩ của mẹ về nhà trường
=> 4 đoạn
? Đêm trước ngày khai trường tâm trạng người mẹ
và đứa con có gì khác nhau?
? Điều đó biểu hiện ở chi tiết nào trong bài? (1 em
đọc đoạn)
-HS: Mẹ: thao thức, không ngủ, suy nghĩ
- Con: thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư
- Mẹ: bâng khuâng, xao xuyến, lo lắng
Theo em tại sao người mẹ lại không ngủ được?
Có thể mẹ lo cho con hay mẹ nghĩ về ngày xưa của
mình, hay vì 1 lý do nào khác
HS: + Mẹ lo cho con, nghĩ về chính mình
? Trong văn bản có phải mẹ đang nói trực tiếp với
con không? Theo em mẹ đang tâm sự với ai?
HS:Mẹ không trực tiếp nói với ai cả, mẹ nhìn con
ngủ như nói với con, nhưng thực ra mẹ nói với chính
mình, đang tự ôn lại kỉ niệm riêng của mình)
? Cách viết này có tác dụng gì?
HS: Khắc sâu, làm nổi bật được tâm trạng, tâm tư
tình cảm, những điều sâu thẳm khó nói bằng lời trực
tiếp: Hồi hộp, trăn trở, xao xuyến, bâng khuâng
? Câu nào trong văn bản cho ta thấy sự chuyển đổi
tâm trạng của người mẹ thật tự nhiên?
HS:Thực ra mẹ không lo
- Cái ấn tượng
Tâm trạng chuyển đổi thật tự nhiên
? Câu văn nào trong bài nói lên tầm quan trọng của
nhà trường đối với thế hệ trẻ?
HS: - "Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo
1 Bố cục: 4 đoạn
2.Phõn tớch
a.Tõm trạng của mẹ và con trong đờm trước ngày khai trường
*Mẹ:
-Thao thức, khụng ngủ ,suy nghĩ triền miờn
- Bõng khuõng, xao xuyến,
lo lắng
*Con:
-Thanh thản, nhẹ nhàng, vụ tư
=> Mẹ lo cho con, nghĩ về chớnh mỡnh
Trang 3dục đi chệch cả hàng dặm sau này".
- GV phân tích thêm
? Em hãy tìm một số từ ghép trong đoạn này?
HS: - Khai trường, giám hiệu, phụ huynh, giáo dục,
khai giảng
? Kết thúc bài mẹ nói " bước qua sẽ mở ra"?
Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì?
- Nhà trường mang lại cho em ánh sáng tri thức,
đạo lý, tư tưởng tình cảm, tình bạn, tình thầy trò
? Vậy toàn bài này gợi cho ta điều
gì? (ND, NT)
? Em học tập được gì về nghệ thuật miêu tả ở đây?
(Thể kí)
GV bổ sung ý kiến của các em
Đọc thêm: bài "Trường học"
b Tầm quan trọng của nhà trường:
3 Ghi nhớ:(SGK)
IV Củng cố:(3’) 1 em đọc lại ghi nhớ
V Dặn dò:(3’) - Làm bài tập số 2 sgk
bài 6 SBT
Trang 4*Soạn "Mẹ tôi"
-Đọc, tỡm hiểu chỳ thớch
?Thỏi độ của người bố? Lớ do?
? Mẹ của En-ri-cụ là người ntn?
?Điều gỡ khiến En-ri-cụ „xỳc động vụ cựng” khi đọc thư bố?
*Bổ sung:
Tiết 2 Ngày soạn: 20/8/08
Ngày giảng: 23/8/08
Mẹ tôi
A Mục tiêu: Giúp học sinh
- Hiểu được tác dụng lời khuyên của bố về lỗi của 1 đứa con đối với mẹ Thấm thía
những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
- Giáo dục lòng biết ơn và kính trọng cha mẹ
- Luyện đọc diễn cảm
B Phương phỏp:
-Đọc sỏng tạo
-Thảo luận nhúm
-Đàm thoại, phõn tớch
C Chuẩn bị của thầy và trò:
- Thầy: Đọc kĩ văn bản, nghiên cứu soạn bài
- Trò: Đọc nhiều lần, trả lời các câu hỏi sgk
D Tiến trình lên lớp:
I ổn định(1’)
II Bài cũ:(5’)
? Nêu tâm trạng của người mẹ và vai trò của nhà trường qua văn bản "Cổng trường mở
ra"
III Bài mới:
Trang 51.Giới thiệu bài:(1’) Rất nhiều nhà văn, nhà thơ ca ngợi về người mẹ ở nhiều khía cạnh
khác nhau Một trong những cách biểu hiện của Et-môn-đô đơ Amixi đó là gì, bài học hôm nay giúp các em hiểu rõ điều đó
2 Triển khai bài:
1HS đọc chỳ thớch*, nờu vài nột về
tỏc giả
- Tác giả của các cuốn sách: Cuộc
đời của các chiến binh, Những tấm
lòng cao cả, Cuốn truyện của người
thầy, Giữa trường và nhà
- Đọc: dưới dạng bức thư tâm tình
đọc phải thể hiện được tình cảm, thái
độ của người cha đối với con
- Chú thích: gọi 1 học sinh đọc
chú thích
? Theo em bài này có thể chia làm
mấy đoạn?
HS: - Suy nghĩ của bố về lời nói của
con
- Lời khuyên của bố đối với con
=> 2 đoạn
? Nguyên nhân nào để người bố viết
thư cho con?
HS: - Khi nói với mẹ người con đã
thốt ra một lời nói thiếu lễ độ
? Tìm những câu nói lên sự xúc
động của người bố khi nghe con hỗn
láo đối với mẹ? Nhận xét sự so sánh
ở trong câu đó? Tác dụng
HS: - Sự hỗn láo của con như một
nhát dao đâm vào tim bố vậy, bố
không thể nén thà
⇒so sánh nỗi đau đớn của người
bố khi nghe con thiếu lễ độ
- Bố rất yêu con nhưng thà rằng bố
không có con còn hơn là thấy con
bội bạc
⇒1 sự so sánh hơn kém thấy được
mức độ đau đớn và sự nghiêm khắc
của người bố khi răn dạy con
? Người bố đã nhớ lại những việc
HĐ1(4’) Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
- Et-môn-đô đơ Amixi (1246-1908) nhà văn Italia
HĐ2(7’) Đọc - tìm hiểu chú thích:
1 Đọc
2.Chỳ thớch: 1,2,6,7,9
HĐIII.(17’) Tìm hiểu văn bản:
1 Bố cục: 2 đoạn
2 Phõn tớch
a Thái độ của người bố đối với En-ri-cô qua bức thư:
-Tức giận, buồn bó
b Hình ảnh người mẹ qua bức thư:
Trang 6làm của người mẹ đối với con như
thế nào?
- Người mẹ thức suốt đêm, quằn quại
vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ
rằng có thể mất con
- Sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh
phúc để tránh cho con 1 giờ đau đớn
- Người mẹ có thể hy sinh đi ăn
xin
⇒Người mẹ hết lòng thương yêu
con, hy sinh tất cả cho con
? Qua những chi tiết đó ta thấy tình
cảm của người mẹ đối với con như
thế nào? Khi cho con thấy tình cảm
của mẹ đối với con người bố đã có
những lời khuyên nào đối với con?
- Người bố đã đưa ra hình ảnh nỗi
đau khi người con bị mất mẹ (gọi 1
học sinh đọc lại đoạn "khi đã khôn
lớn tình cảm yêu thương đó")
? Từ nỗi đau mất mẹ người bố đã
khuyên con sửa chữa lỗi lầm như thế
nào?
+ Không được thốt ra 1 lơi nói nặng
+ Phải xin lỗi mẹ
+ Cầu xin mẹ hôn con
? Khi đọc bức thư điều gì khiến
En-ri-cô xúc động
(HD học sinh thảo luận theo nhóm
câu hỏi sgk - câu 4)
? Theo em tại sao người bố không
nói trực tiếp với En-ri-cô mà lại viết
thư
HS:Tỡnh cảm sõu sắc thường tế nhị
và kớn đỏo, nhiều khi khụng núi trực
tiếp được Hơn nữa, viết thư là núi
riờng cho người mắc lỗi biết, giữ
được sự kớn đỏo tế nhị và người mắc
lỗi khỏi bị tự ỏi
? Tại sao nội dung văn bản là 1 bức
thư người bố gửi cho con mà nhan đề
lại là "Mẹ tôi"
HS: Tuy người mẹ khụng xuất hiện
trực tiếp nhưng đú là tiờu điểm để
cỏc nhõn vật hướng tới
-Hết lũng yờu thương con, hi sinh tất cả vỡ con
3.Tõm trạng En-ri-cụ khi đọc thư bố
-Xỳc động -Hối hận
3 Ghi nhớ(sgk)
Trang 7-2 HS đọc
: HD học sinh làm 2 bài tập sgk
IV Củng cố:(2’) - Gọi 1 học sinh đọc
lại phần ghi nhớ
- HS tự liên hệ bản
thân
V Dặn dò:(4’) - Tìm một số câu
tục ngữ, ca dao nói về công lao của
mẹ
Soạn:Từ ghộp
+Cỏc loại từ ghộp?
+Nghĩa của từ ghộp?
* Bổ sung:
Trang 8
Tiết 3 Ngày soạn: 23/8/08
Ngày giảng: 26/8/08
Từ ghép
A Mục tiêu: Giúp học sinh
- Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép: Từ ghép chính phụ và Từ ghép đẳng lập
- Hiểu được nghĩa của từ ghép và biết vận dụng trong bài tập
-Giỏo dục tớnh tớch cực, chủ động cho HS
B Phương phỏp:
-Đàm thoại
C Chuẩn bị của thầy và trò:
- Thầy: Nghiên cứu, soạn bài
- Trò: Ôn lại kiến thức đã học ở lớp 6 và bài mới
D Tiến trình lên lớp
I ổn định:(1’)
II Bài cũ: Ôn lại KT từ ghép ở lớp 6
III Bài mới
1 : Giới thiệu bài(1’)
2: Triển khai bài
- GV ghi ví dụ lên bảng
? Trong các từ ghép trên bảng tiếng
nào là tiếng chính, tiếng nào là tiếng
phụ?
? Vậy thế nào là tiếng chính, thế nào
là tiếng phụ
HS: Tiếng phụ: bổ sung nghĩa
Tiếng chính: được bổ sung nghĩa
?Em có nhận xét gì về trật tự các
tiếng trong các từ ấy
HS: Tiếng chính: đứng trước
Tiếng phụ: đứng sau
- GV ghi lên bảng
? Hai từ bên có phân ra tiếng chính,
tiếng phụ không? Vì sao?
- GV hệ thống lại và học sinh đọc
phần ghi nhớ 1 sgk
? Tìm thêm một số từ ghép chính
phụ và đẳng lập
? Em hãy so sánh nghĩa của từ bà
ngoại với nghĩa của từ bà
HĐ1:(14’) Các loại từ ghép
1 Ví dụ a:
- Bà ngoại: bà: chính, ngoại: phụ
- Thơm phức: thơm: chính, phức: phụ
Ví dụ b: sgk
- Quần áo, trầm bổng không phân ra tiếng chính tiếng phụ vì chúng ngang nhau về mặt ngữ pháp
2 Ghi nhớ 1: sgk
HĐ2:(13’) Nghĩa của từ ghép:
1 Ví dụ:
- Bà: người đàn bà sinh ra mẹ và cha
- Bà ngoại: người đàn bà sinh ra mẹ
Trang 9? Tương tự nghĩa của từ "thơm
phức" và "thơm" (thơm phức, lừng,
ngát)
? Qua phân tích em có nhận xét gì
về nghĩa của từ ghép chính phụ và
nghĩa của tiếng chính
HS: (1) Từ ghép chính phụ có tính
chất phân nghĩa Nghĩa của từ ghép
chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng
chính
? So sánh nghĩa của từ "quần áo" với
nghĩa của mỗi tiếng
Tương tự: trầm bổng
- Quần áo: quần và áo nói chung
+ Quần: chỉ phần mặc dưới
- Trầm bổng: âm thanh lúc cao, lúc
thấp
? Qua so sánh nghĩa chung và nghĩa
của mỗi tiếng trong từ ghép đẳng lập
em có nhận xét gì?
(2) Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp
nghĩa Nghĩa của từ ghép đẳng lập
khái quát hơn nghĩa các tiếng tạo nên
nó
Bài tập 4: Có thể nói 1 cuốn sách, 1
cuốn vở vì sách vở là những danh từ
chỉ sự vật tồn tại dưới dạng cá thể có
thể đếm được Còn "sách vở" là từ
ghép đẳng lập có nghĩa tổng hợp chỉ
chung cả loại nên không thể nói 1
cuốn sách vở
Bài tập 6: Mát tay: - Mát: chỉ trạng
thái vật lý
- Tay: bộ phận
cơ thể
mát tay: chỉ một phẩm chất nghề
⇒Nghĩa của từ bà ngoại hẹp hơn nghĩa của từ bà
- Thơm: có mùi dễ chịu làm ta thích ngửi
- Thơm phức: có mùi thơm bốc mạnh và hấp dẫn
⇒Nghĩa của thơm phức hẹp hơn nghĩa của từ thơm
2 Ghi nhớ(SGK)
HĐ3:(8’) Luyện tập:
Bài tập 1:
- Từ ghép chính phụ: Lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cười nụ
- Từ ghép đẳng lập: Suy nghĩ, chài lưới, cây
cỏ, ẩm ướt Bài tập 4
BT6
Trang 10nghiệp có tay nghề giỏi dễ thành
công trong công việc (thầy thuốc mát
tay)
`
IV Củng cố:(2’) gọi 1 HS đọc lại nội dung bài học
V Dặn dò:(3’) - Học thuộc ND bài học
- Làm bài tập còn lại :2,3,5
Soạn:Liờn kết trong VB
+Liờn kết là gỡ?
+Cú những phương tiện liờn kết nào?
*Bổ sung:
Ngày giảng:26/8/08
Liên kết trong văn bản
A Mục tiêu: Giúp học sinh thấy:
- Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính lên kết Sự liên kết ấy cần
được thể hiện trên cả 2 mặt hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa
- Vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những văn bản có tính liên kết
-Giỏo dục lũng yờu mụn học
B.Phương phỏp:
- Đàm thoại
-Thảo luận nhúm
C Chuẩn bị của thầy và trò:
- Thầy: nghiên cứu, soạn bài
- Trò: đọc trước bài mới để tiếp thu bài dễ hơn
D Tiến trình lên lớp:
1 ổn định:(1’)
2 Bài cũ: Kết hợp bài mới
3 Bài mới:
1 Giới thiệu bài(1’)
2.Triển khai bài:
- HD học sinh tìm hiểu khái niệm
? Theo em nếu bố của En-ri-cô chỉ
HĐ1(27’) Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản:
1 Tính liên kết của văn bản:
a Ví dụ:
-Tớnh liờn kết: rất quan trọng, làm VBcú nghĩa
Trang 11viết những câu như ở ví dụ a thì
En-ri-cô đã hiểu bố muốn nói gì chưa?
Vì sao?
HS:- Viết như thế thì En-ri-cô có 1
số ý chưa hiểu được ý bố vì giữa các
câu còn chưa có sự liên kết phải
có sự liên kết nó là một trong
những tính quan trọng nhất của văn
bản
? Muốn cho đoạn văn có thể hiểu
được thì nó phải có tính chất gì?
HS:Liờn kết
1 HS đọc ghi nhớ
Cho hs đọc lại phần văn bản "Mẹ tôi"
từ "Trước mặt cô giáo cứu sống
con Từ nay con được
- HD học sinh thảo luận nhóm
"Một ngày kia mút kẹo"
- Đoạn văn chưa nêu được nội dung
thế nào (vì sao?) lại không ngủ được
(ngôn ngữ dùng)
- Thêm phần giải thích: "Vào đêm
trước ngày khai trường của con mẹ
không ngủ được "Còn bây giờ"
Từ "đứa trẻ" của con
? Từ hai ví dụ trên em hãy cho biết 1
văn bản có tính liên kết trước hết
phải có điều kiện gì? Cùng với điều
kiện ấy các câu trong văn bản phải sử
dụng các phương tiện gì?
Sắp xếp các đoạn văn theo một thứ tự
hợp lý 1-4-2-5-3
Bài tập 3: Điền từ thích hợp vào chỗ
trống (bà, bà, cháu, cháu) thế là
và dễ hiểu
b Ghi nhớ :sgk
2 Phương tiện liên kết trong văn bản:
a Ví dụ:
-Nội dung ý nghĩa
- Hỡnh thức ngụn ngữ
b Ghi nhớ(sgk)
HĐ2:(10’) Luyện tập:
Bài tập 1:
Bài tập 2: Về hình thức các câu văn rất liên kết
Về nội dung: chúng không hướng về cùng một ND chưa có tính liên kết
IV:(2’) Củng cố: gọi hs đọc lại ghi nhớ
V.Dặn dò:(3’) Học thuộc ghi nhớ,làm BT4,5
Soạn: Cuộc chia tay
+Đọc, túm tắt VB
+Sự việc, nhõn vật? Ngụi kể? í nghĩa tờn truyện?
*Bổ sung:
Trang 12Tiết 5 Ngày soạn: 3 /9 /08
Ngày giảng: 6 /9/08
Cuộc chia tay của những con búp bê
A Mục tiêu: Giúp học sinh
-Nắm cốt truyện, nhõn vật
-Đọc, túm tắt cốt truyện
-Giỏo dục lũng yờu thương, chia sẻ và quan tõm giữa anh em ruột thịt
B.Phương phỏp:
-Đọc sỏng tạo, kể túm tắt
-Phõn tớch
C Chuẩn bị:
- Thầy: Đọc kĩ văn bản, nghiên cứu, soạn bài
- Trò: Đọc văn bản kĩ - Soạn theo câu hỏi sgk
C Nội dung - tiến trình:
I ổn định:(1’)
IIBài cũ:(5’)
? Em rỳt ra được điều gỡ qua VB “Mẹ tụi”
III Bài mới:
1 Giới thiệu bài:(1’) Trẻ em có quyền vui chơi học hành, quyền được cha mẹ
chăm sóc giáo dục nhưng vẫn còn một số trẻ em rơi vào hoàn cảnh bất hạnh phải xa cha
mẹ, tình cảm anh em bị chia rẽ Tình cảnh của những bạn nhỏ đó như thế nào văn bản
"Cuộc chia tay của những con búp bê" phần nào giúp các em hiểu rõ điều đó
2.Triển khai bài
GV nêu yêu cầu đọc - đọc mẫu
Gọi 3 học sinh đọc nối tiếp đến hết
- Gọi 1 hs đọc chú thích
? Truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là
nhân vật chính?
HS:- Truyện viết về 2 anh em Thành,
Thuỷ về việc 2 em phải chia tay nhau
vì bố mẹ phải ly dị
- Nhân vật chính: Thuỷ
? Câu chuyện được kể theo ngôi thứ
mấy? Việc lựa chọn ngôi kể này có ý
nghĩa gì?
- Kể theo ngôi thứ 1
Tác dụng: là người trong cuộc chứng
HĐ1.(20’) Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích:
HĐ2.(12’) Tìm hiểu văn bản:
1.Tỡm hiểu chung:
-Nhõn vật chớnh: Thuỷ -Ngụi kể: thứ nhất tăng tớnh chõn thực của truyện