Môc tiªu bµi häc: - Học sinh biết được kỹ thuật nhân giống cây trong vườn các phương pháp trồng cây trong vườn.. - Kỹ năng phương pháp nhân giống hữu tính, tổng hợp, rút ra kết luận tron[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 1,2: Bài mở đầu: Giới thiệu nghề làm vườn
A.Mục tiêu bài học:
Qua bài này học sinh phải
- Trình bày được vị trí nghề làm vườn
- Đặc điểm nghề làm vườn
- Phân tích những yêu cầu đối với nghề làm vườn
- Tình hình nghề làm vườn ở nước ta và phương hướng phát triển
- Từ đó giáo dục lòng yêu nghề cho học sinh biết quý trọng người làm đồng
B Trọng tâm bài học.
- Yêu cầu đối với nghề làm vườn
- Phương pháp phát triển nghề ở nước ta
C Chuẩn bị:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án, sách giáo khoa và các ví dụ điển hình ( các tranh ảnh về vườn nghề phát triển)
2 Học sinh: Bút, vở, sách giáo khoa.
D.Các hoạt động dạy học
Kế hoạch bài dạy
trò D1 ổn định tổ chức
D2 Kiểm tra bài cũ
D3 Bài mới
I Vị trí nghề làm vườn - Tầm quan trọng nghề
làm vườn.
1 Vị trí.
- Có từ rất lâu đời
- Tích luỹ được nhiều kinh nghiệm quý báu ->
truyền qua các thế hệ
- Điệu kiện tự nhiên thuận lợi ( địa hình, khí hậu )
làm cho cây trồng phát triển
2 Tầm quan trọng của nghề làm vườn
- Nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày cho con
người
3
T1
10’
? Nêu hoàn cảnh xuất hiện của nghề làm vườn?
? NLV có tầm quan trọng như thế
HS thảo luận và trả lời
HS thảo luận và
Trang 2- Cung cấp hoa quả cho nhu cầu sinh hoạt hàng
ngày của con người
- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến
thực phẩm: nước giải khát, đồ hộp
- Cung cầp nguyên liệu cho dược phẩm
- Là nguồn hàng suất khẩu quan trọng
- Tạo cảnh quan cho gia đình và nơi công cộng
* Tóm lại: Nghề làm vừơn đã tận dụng đất đai,
khoảng không, sức lao động, điều kiện tự nhiên để
tạo ra của cải vật chất tăng thu nhập
II Đặc điểm của nghề làm vườn.
1 Đối tượng lao động.
- Là các loại cây trồng có giá trị dinh dưỡng và kinh
tế cao
VD: Rau, quả, hoa, cây cảnh, dược liệu, gỗ
2 Mục đích lao động
Làm vườn tận dụng: Đất đai, điều kiện tự nhiên, lao
động để sản suất ra những nông sản có giá trị cung
cấp cho ngưới tiêu dùng, góp phần tăng thêm thu
nhập
3 Nội dung lao động.
Bao gồm những công việc như:
+ Nhân giống:
Bằng phương pháp hữu tính: Gieo hạt
Bằng phương pháp vô tính: Chiết, ghép, giâm
+ Làm đất: Cầy, bừa, lên luống
+ Gieo trồng: Xử lí hạt giống, Gieo, Trồng cây con
=> Phù hợp với từng loại giống
+ Chăm sóc: Làm cỏ, vun xới, tưới nước, bón phân,
tỉa cành
+ Thu hoạch bằng phương thức: nhổ, cắt, hái
+ Chế biến
+ Bảo quản
4 Công cụ lao động ( dụng cụ lao động )
Cầy, bừa, quốc, xẻng, dao, kéo
5 Điều kiện lao động.
- Ngoài trời (Khí hậu nóng, lạnh, nắng, mưa, gió )
- Tiếp xúc (Hoá chất: phân bón, thuốc trừ sâu )
- Tư thế làm việc luông thay đổi theo công việc
6 Sản phẩm của của nghề làm vườn: Các loại rau,
củ, quả, cây
III Những yêu cầu đối với nghề làm vườn.
10’
10’
nào?
? Lấy VD?
GV phân tích
? LV nhằm mục đích gì?
? LV bao gồm những khâu nào?
? Gia đình em làm đất như
thế nào?
? Chăm sóc nhằm MĐ gì?
? Công việc LĐ cần có những dụng
cụ gì?
trả lời
HS lấy VD
HS chú ý lắng nghe
HS thảo luận và trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS thảo luận và trả lời
Trang 3- Phải có tri thức về khoa học sinh học, hoá học, kỹ
thuật nông nghiệp, am hiểu thực tiễn sản xuất Có
những kỹ năng cơ bản về nghề làm vườn
- Phải yêu nghề, yêu thiên nhiên, cần cù, chịu khó,
ham học hỏi, năng động sáng tạo Có khả năng quan
sát, theo dõi khả năng sinh trưởng phát triển của cây
- Phải có sức khoẻ tốt, dẻo dai, thích nghi với hoạt
động ngoài trời Có đôi mắt tinh tường, bàn tay khéo
léo
IV Tình hình và phương hướng phát triển nghề
làm vườn ở nước ta.
1 Tình hình nghề làm vườn.
a ưu điểm
- Là nghề truyền thống có từ lâu đời của nhân dân
ta
- Đã có tích luỹ giống kinh nghiệm
- Năm 1979 phong trào vườn quả “ ao cá Bác Hồ”
đã khích lệ phát triển mô hìnhVAC phát triển từ gia
đình đến tập thể
- Sau Đại Hội Đảng lần thứ 6 kinh tế gia đình được
khuyến khích phát triển => mở rộng khắp mọi nơi
trên cả nước, có nhiều điển hình tốt
b Nhược điểm
- Nhìn chung quy trình phát triển kinh tế vườn chưa
mạnh
- Số lượng vườn tạp còn nhiều
- Diện tích đất hẹp
- Chưa chú ý đầu tư cơ sở vật chất
- Còn sử dụng giống xấu
- Kỹ thuật nuôi trồng kém
=> Hiệu quả kinh tế thấp
* Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên
- Người làm vườn chưa có ý thức đầu tư
- Thiếu vốn
- Thiếu giống tốt
- Không mạnh dạn cải tạo vườn tạp
- Thiếu hiểu biết về nghề làm vườn
- Chưa nhạy bén với kinh tế thị trường
- Chưa có khuyến khích phù hợp
2 Triển vọng của nghề làm vườn.
- Khuyến khích phát triển nghề làm vườn cùng với
sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước
12’
T2
20’
20’
? Người LV cần phải có tri thức kĩ năng như thế nào?
? Người LV cần phải có sức khoẻ như
thế nào?
? NLV cần có
ưu điểm gì?
nhược điểm gì?
? Nguyên nhân nào dẫn
đến tình trạng trên?
HS trả lời
HS suy nghĩ và trả lời
HS thảo luận và trả lời
HS trả lời
HS thảo luận và trả lời
Trang 4=> Sản xuất hàng hoá phục vụ người tiêu dùng,
nguyên liệu cho công nghiệp chế biến
* Phải làm tốt các công việc sau:
- Tiếp tục đẩy mạnh cải tạo vườn tạp xây dựng các
mô hình phù hợp với từng địa phương
- Khuyến khích phát triển vườn, đồi rừng trang trại ở
vùng trung du ,miền núi -> đẩy mạnh phát triển phủ
xanh đất trống đồi trọc, xây dựng mở mang các
vùng kinh tế mới
- áp dụng tiến bộ kĩ thuật: giống tốt, phương pháp
nhân giống nhanh, phòng trừ sâu bệnh bằng các biện
pháp sinh học, sử dụng các chất kích thích sinh
trưởng -> nâng cao năng xuất , phẩm chất sản phẩm
của vườn
- Mở rộng mạng lưới hội làm vườn -> hướng dẫn
trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao kĩ thuật và công
nghệ làm vườn cho nông dân đẩy mạnh phát triển
kinh tế gia đình ở nông thôn
- Xây dựng các chính sách về đất đai, tài chính, tín
dụng phù hợp -> khuyến khích phát triển nghề làm
vườn
D4 Củng cố.
? Trình bày tầm quan trọng của nghề làm vườn
? Nêu ưu nhược điểm về làm vườn trong những năm
qua ? Nguyên nhân dẫn đến tình trạnh trên ?
? Muốn phát triển nghề làm vườn chúng ta cần phải
làm gì?
D5 Dặn dò và bài tập về nhà:
- Học kỹ bài: Tìm hiểu những mô hình VAC phát
triển ở địa phương
4’
1’
? Muốn phát NLV chúng
ta cần phải lamg gì?
GV gọi HS trả lời
GV dặn dò HS
HS thảo luận và trả lời
HS suy nghĩ và trả lời
HS trả lời
HS lắng nghe
Trang 5Ngày soạn:
Ngày giảng:
Nguyên tắc Thiết kế
và quy hoạch vườn.
A Mục đích bài học:
Học sinh hiểu được khái niệm thiết kế quy hoạch vườn, hiểu được một số mô hình vườn ở các vùng sinh thái Cách cải tạo và tu bổ vườn tạp
Học sinh hiểu được các kỹ năng cải tạo và tu bổ vườn tạp
Giúp các em có hứng thú và say mê lao động, nhiệt tình, sáng tạo, đạt hiệu quả cao
B Trọng tâm bài học:
Nguyên tắc thiết kế và quy hoạch vườn tạp
C Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Giáo viên: Giáo án, tài liệu, tranh mô hình VAC
- Học sinh: Kiến thức thực tiễn
D Các hoạt động dạy học:
Kế hoạch lên lớp.
1
2
trò D1- ổn định tổ chức
D2- Ktra bài cũ.
Câu hỏi
1, Đặc điểm của NLV ?
2, Nêu những yêu cầu của NLV
3, Tình hình và phương hướng phát triển của nghề
làm vườn ?
Đáp án và thang điểm.
1) Đặc điểm: - Đối tượng LĐ
- Mục đích LĐ
- Nội dung LĐ
- Công cụ LĐ
2) Yêu cầu của NLV:
- Tri thức kĩ năng
- Tâm sinh lý
2’
15’
Gọi học sinh trả lời
- Nhận xét và cho điểm
- Trả lời bài cũ
- Chú ý
để nhận thức
Trang 63) Tình hình và phương hướng phát triển.
- Ưu, nhược điểm
- Phương hướng phát triển
D3- Nội dung bài mới:
I/ Khái niệm về thiết kế và quy hoạch vườn:
1 ý nghĩa: Muốn đạt hiệu quả kinh tế cao trên mảnh
vườn cần phải tiến hành thiết kế, quy hoạch bố trí
vườn, ao chuồng, khoa học, hợp lý, chọn cây trồng,
vật nuôi phù hợp, có năng suất cao, phẩm chất tốt
2 Khái niệm về hệ sinh thái VAC:
- VAC là chữ viết tắt của vườn, ao, chuồng, là 1 hệ
sinh thái trong đó có sự kết hợp chặt chẽ giữa hoạt
động làm vườn, nuôi cá và chăn nuôi, có mối liên hệ
qua lại chăt chẽ
- VAC có cơ sở khoa học vững chắc dựa trên “ chiến
lược tái sinh"
- VAC cung cấp thực phẩm cho bữa ăn hàn ngày như
rau quả, thịt cá, trứng sữa, các loại vitamin, chất
khoáng, vi lượng
- Cung cấp hàng hoá cho XH, thực phẩm nguyên
liệu, dược liệu
- VAC có tác dụng bảo vệ đất, chống sói mòn và cải
tạo môi trường
- VAC mang lại hiệu quả kinh tế lớn, năng suất cao,
mô hình đa dạng và phong phú – Do đó phải dựa
vào đ/k tự nhiên và tập quán s/xuất mà XD hệ sinh
thái VAC cho phù hợp ( VA; VC; AC )
3 Những căn cứ để thiết kế:
- Căn cứ vào điều kiện đất đai và nguồn nước, mặt
nước, khí hậu, địa phương, giống cây phù hợp (VD:
Măng cụt, Sầu riêng đem trồng ở miền bắc sẽ không
ra hoa hoặc ra hoa nhưng kết quả kém )
- Căn cứ vào mục đích sản xuất và tiêu thụ của sản
phẩm phù hợp với người tiêu dùng ( VD: Táo chua
không được ưa chuộng bằng các giống táo ngon như
H12, má hồng)
- Căn cứ vào khả năng lao động, vật tư, tiền vốn và
trình độ người làm vườn mà thiết ké vườn to hay nhỏ,
sử dụng các thiết bị tiên tiến hoặc các giống cây , vật
nuôi quý, đắt tiền, đòi hỏi kỹ thuật cao
D4 Củng cố - luyện tập:
50’
50’
10’
- G/thích ý nghĩa, t/dụng của việc thiét
kế và quy hoạch vườn
- Nêu khái niệm: g/thích
“ chiến lược tái sinh”
VAC cung cấp gì ?
Bổ xung và yêu cầu h/s tự ghi
Nêu những căn cứ để thiết kế ?
- chú ý nghe và ghi nhớ
-Thực phẩm
- Hàng hoá
- Nghe
và ghi nhớ
+ đất đai + nguồn nước + khí hậu + vốn
Trang 7- Khái niệm về hệ sinh thái VAC.
D5 Hướng dẫn về nhà:
- Đọc tài liệu về hệ sinh thái VAC
- Vẽ mô hình VAC của nhà em ( giờ sau nộp bài )
10’
- Chú ý để nhận thức
- Nhận xét và giao nhiệm
vụ về nhà
- chú ý
và làm theo hướng dẫn của giáo viên
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Nguyên tắc thiết kế
và quy hoạch vườn
A Mục tiêu bài học:
Học sinh hiểu được khái niệm về thiết kế và quy hoạch vườn, hiểu được một số mô hình vườn ở các vùng sinh thái
Học sinh hiểu được các kỹ năng cải tạo và tu bổ vườn tạp
Hứng thú và say mê lao động, nhiệt tình sáng tạo, đạt hiệu quả kinh tế cao
B Trọng tâm của bài:
Nguyên tắc, thiết kê, quy hoạch vườn
C Chuẩn bị giáo viên và học sinh.
- Giáo viên: giáo án, tài liệu tham khảo
- Học sinh: sách vở, kiến thức thực tiễn
D Các hoạt động dạy học.
Kế hoạch lên lớp.
Trang 82
trò D1 ổn định tổ chức
D2 Kiểm tra bài cũ.
a Vị trí, đặc điểm của NLV ?
b Khái niệm về hệ ST VAC
Đáp án và thang điểm
a/: - Vị trí:
+ Trong lĩnh vực KT, N2, CN,TCN
- Đặc điểm:
+Đối tượng LĐ
+ Mục đích LĐ
+ ND lao động
+ Dụng cụ lao động
+ Đ/K Lao động
b/ Khái niệm về hệ sinh thái VAC
- Là hệ sinh thái trong đó có sự kết hợp chặt chẽ
giữa h/đ làm vườn, nuôi cá và chăn nuôi
D3- Bài mới.
I Khái niệm về thiết kế quy hoạch vườn.
4 Phương châm.
- Thực hiện thâm cao, áp dụng các tiến bộ KT,
đầu tư lao động, tạo giống tốt, tận dụng tối đa khả
năng đất đai, nguồn nước, không gian, năng lượng để
mảnh vườn có thu nhập cao
- Phát huy tác dụng của hệ sinh thái VAC chú ý
đến quan hệ, hỗ trợ giữa VAC, giữa các loại cây
trồng, vật nuôi, nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất
- Tiến hành trồng cây ngắn ngày như rau, đậu, xen
kẽ với cây dài ngày nhằm tận dụng đất đai, ánh sáng ,
năng lượng mặt trời, dinh dưỡng
5 Nội dung thiết kế:
a Điều tra thu nhập tình hình về đất đai,S, giao
thông, thị trường
b Xác định phương hướng mục tiêu sản xuất và tiêu
thụ sản phẩm (xác định cây trồng, vật nuôi chính)
c Lập sơ đồ của vườn
- Xác định rõ vị trí nhà ở và công trình phụ, sau
2’
13’
30’
45’
Kiểm tra bài cũ
Nhận xét và cho điểm
- Nêu các phương châm
để thiết kế ? Nhận xét
Giải thích tác dụng của hệ sinh thái VAC
- Yêu cầu học sinh vẽ sơ đồ thiết kế
Hướng dẫn cụ
Học sinh trả bài
Chú ý
để nhận thức
- Thực hiện thâm canh cao,
đầu tư lao động, vốn, giống Chú ý để ghi nhớ
Học sinh
vẽ sơ đồ theo hướng dẫn
Trang 9đến vườn, chuồng nuôi gia súc, ao thả cá và hệ thống
dẫn tiêu nước
- ở vùng trung du còn xác định các khu vườn đồi,
vườn rừng, trang trại, ngoài ra còn xây dựng đường
giao thông, mương máng, rào bảo vệ
d Quy hoạch, thiết kế cụ thể
- tiến hành thiết kế chi tiết từng khu vực, nhà ở,
công trình phụ, chuồng nuôi, ao cá, vườn đồi, vườn
rừng, trang trại
e Lập quy hoạch, kế hoạch xây dựng VAC
- Xác định từng bước và thời gian thực hiện, các
chi phí cần thiết
II Một số mô hình vườn ở các vùng sinh thái:
1 Vùng đồng bằng Bắc Bộ: (đọc tài liệu)
2 Vùng đồng bằng Nam bộ: (đọc tài liệu)
3 Vùng trung du, miền núi:
a Đặc điểm
- Diện tích đất ruộng, nhưng dốc đất thường bị rửa
trôi, nghèo chất dinh dưỡng, chua Do vậy cần chú ý
chống xói mòn và bồi dưỡng đất
- ít có bão nhưng rét và sương muối
- Nguồn nước tưới khó khăn
b Mô hình
- Vườn: bao gồm: Vườn nhà, vườn đồi, vườn rừng,
trang trại
* Vườn Nhà: thường bố trí ở chân đồi, quanh nhà,
đất bằng và ẩm, có các loại cây ăn quả, vườn rau, ao
để tiện tưới nước, ngoài ra còn có các loại cây gia vị,
cây lấy thuốc
* Vườn đồi: Được xây dựng trên đất thoải, ít dốc,
thường trồng cây ăn quả lưu niên( mơ,mận, cam
quýt) hoặc cây CN như chè, cà phê, giữa các cây lưu
niên có thể trồng các cây ngắn ngày (Cây họ đậu, cây
lấy củi )
Nhằm cải tạo, phủ đất và tăng thu nhập
Để chống xói mòn cần áp dụng các biện pháp
Trồng cây theo đường đồng mức, có hệ thống mương
nhỏ, bờ cản nước xen kẽ (khoảng cách từ 10 - 20cm )
Hoặc trồng cây giữ đất (Cây dứa )
* Vườn rừng: Được trồng theo nhiều tầng, nhiều
lớp và nhiều loại cây xen nhau trên các loại đất có độ
dốc cao ( 200 – 300) ở trên cao thường còn lại 1 số
40’
thể chi tiết
- Quan sát và uốn nắn những sai phạm nếu có
- Thu bài và giải thích tác dụng của việc
vẽ sơ đồ VAC
- Nêu đặc
điểm của vùng sinh thấi trung du miền núi?
=>Rút ra kết luận
Nêu các mô
hình vườn sinh thái
Nhận xét
Giải thích trồng cây theo đường
đồng mức, Ttrồng cây giữ đất
Tại sao phải
để một khoảng rừng thứ sinh trên
Chú ý để ghi nhớ
- Nộp bài
và chú ý nghe để nhận thức
- Diện tích rộng nhưng dốc, bị rửa trôi,
ít bão, rét và có sương muối
- Vườn nhà
- Vườn
đồi
- Vườn rừng
- Trang trại
Chú ý để ghi nhớ
Trang 10khoảng rừng thứ sinh để tiến hành tu bổ, chăm sóc và
trồng bổ xung bao gồm cây lấy gỗ, lấy dầu hoặc cây
đặc sản quế hồi
- Có thể trồng cây ngắn ngày (họ đậu) để tận dụng
đất đai có tác dụng phủ đất, chống xói mòn và tăng
thu nhập
4 Vùng ven biển
(Đọc tài liệu tham khảo)
.D4 Củng cố - luyện tập
Đặc điểm của mô hình sinh thái vùng trung du
bắc bộ
D5 Hướng dẫn và giao nhiệm vụ về nhà.
Tiếp tục hoàn thiện mô hình sinh thái VAC
3’
2’
cao?
Đặc điểm của mô hình sinh thái vùng bắc bộ
Giao nhiệm
vụ về nhà
Chống sói mòn, giữ đất, chống lũ ống, lũ quét
Chú ý nghe và thực hiện theo hướng dẫn
Phụ trách chuyên môn duyệt: Người soạn
************************************************
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Cải tạo và tu bổ vườn tạp
A Mục tiêu bài học:
Học sinh hiểu được cách cải tạo và tu bổ vườn tạp, những nguên tắc cải tạo và tu
bổ vườn tạp
Kỹ năng , thao tác về cách cải tạo và tu bổ vườn tạp
Thái độ làm việc khoa học, say mê nhiệt tình với công việc
B Trọng tâm của bài:
Cải tạo và tu bổ vườn tạp
C Chuẩn bị giáo viên và học sinh.