Giáo án Lớp 3 Tuần 20 - Trường Tiểu học Hải Khê

TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VAØ HỌC HOẠT ĐỘNG THẦY HOẠT ĐỘNG TRÒ  HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động -Lớp trưởng báo cáo  Ổn định lớp  Kiểm tra bài cũ : kiểm tra sự chuẩn bị cuûa HS Lắng nghe – ghi [r]

TUẦN : 11- TIẾT : 41 Ngày soạn : 13/10/2009

Văn bản Ngày dạy : 19 -24 /10/2009 BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

( Mao ốc vị thu phong sở phá ca – Đỗ Phủ)

****************

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

Giúp học sinh cảm nhận :

- Tinh thần nhân đạo , lòng vị tha cao cả của nhà thơ

- Thấy được vị trí và ý nghĩa của yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình

- Bước đầu thấy được bút pháp của Đỗ Phủ

B CHUẨN BỊ :

+ Giáo viên : Nghiên cứu bài , tranh

+ Học sinh : Soạn bài

C TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

 HOẠT ĐỘNG 1: Khởi

-Lớp trưởng báo cáo

- HS

Lắng nghe - ghi tựa bài

TUẦN : 11- TIẾT : 41 Ngày soạn : 13/10/2009

Văn bản Ngày dạy : 19 -24 /10/2009

BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

( Mao ốc vị thu phong sở phá ca – Đỗ Phủ)

****************

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

Giúp học sinh cảm nhận :

- Tinh thần nhân đạo , lòng vị tha cao cả của nhà thơ

- Thấy được vị trí và ý nghĩa của yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình

- Bước đầu thấy được bút pháp của Đỗ Phủ

B CHUẨN BỊ :

+ Giáo viên : Nghiên cứu bài , tranh + Học sinh : Soạn bài

C TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

 HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động

 Ổn định

 Kiểm tra bài củ : Hỏi : Đọc thuộc bài thơ “ Hồi hương ngẫu thư’’ ? Qua bài thơ nói lên điều gì?

 Giới thiệu bài :Thơ ca giai đoạn

thịnh Đường để lại nhiều tác phẩm trữ tình đặc biệt thời kỳ sau đó rất rối ren các nhà thơ không còn ngắm hoa thưởng nguyệt mà dùng ngòi bút hướng thẳng đến thực tế đời sống và Đỗ phủ đã thể hiện điều đó qua tác phẩm “ Bài ca nhà tranh

bị gió thu phá ‘’

GV ghi tựa bài

-Lớp trưởng báo cáo

- HS

Lắng nghe - ghi tựa bài

* HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hểu văn bản

Gv gọi HS đọc phần chú thích (?) Nêu đôi nét về tác giả ?

GV bổ sung thêm (?) XH TQ thời ông đang sống có biến cố

gì ?

(?) Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào?

(?) Đặc điểm bài thơ ?

2 HS đọc

HS trả lời dựa vào chú thích Lắng nghe

- Loạn An Lộc Sơn , tình hình

XH rối loạn , đời sống nd lầm than cơ cực

Dựa vào chú thích SGK -Bút pháp hiện thực tinh thần nhân đạo

I – Tìm hiểu chung

1- Tác giả :

Đỗ Phủ – nhà thơ nổi tiếng đời Đường (TQ) , cuộc đời của ông nghèo túng bệnh tật

2- Tác phẩm :

Đỗ Phủ được bạn bè dựng ngôi nhà tranh

 Ổn định

 Kiểm tra bài củ :

Hỏi : Đọc thuộc bài thơ “ Hồi

hương ngẫu thư’’ ? Qua bài thơ

nói lên điều gì?

 Giới thiệu bài :Thơ ca giai

đoạn thịnh Đường để lại

nhiều tác phẩm trữ tình

đặc biệt thời kỳ sau đó

rất rối ren các nhà thơ

không còn ngắm hoa

thưởng nguyệt mà dùng

ngòi bút hướng thẳng đến

thực tế đời sống và Đỗ

phủ đã thể hiện điều đó

qua tác phẩm “ Bài ca nhà

tranh bị gió thu phá ‘’

GV ghi tựa bài

* HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hểu

văn bản

Gv gọi HS đọc phần chú thích

(?) Nêu đôi nét về tác giả ?

GV bổ sung thêm

(?) XH TQ thời ông đang sống có

biến cố gì ?

(?) Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh

nào?

(?) Đặc điểm bài thơ ?

(?) Vai trò vị trí của nhà thơ cũng

như tác phẩm ?

* Giảng : Sự ảnh hưởng này còn

lan rộng đến các nhà thơ VN

trong đó có nhà thơ Nguyễn Du (

Sở kiến hành )

* GV hướng dẫn cách đọc

+Đọc chậm 3 phần đầu giọng

đau khổ , ấm ức ,

2 HS đọc

HS trả lời dựa vào chú thích

Lắng nghe

- Loạn An Lộc Sơn , tình hình XH rối loạn , đời sống nd lầm than cơ cực Dựa vào chú thích SGK -Bút pháp hiện thực tinh thần nhân đạo

- Aûnh hưởng đến thơ ca

TQ đời sau Lắng nghe

Lắng nghe

Đọc

I – Tìm hiểu chung 1- Tác giả :

Đỗ Phủ – nhà thơ nổi tiếng đời

Đường (TQ) , cuộc đời của ông nghèo túng bệnh tật

2- Tác phẩm :

Đỗ Phủ được bạn bè dựng ngôi nhà tranh nhưng được vài tháng thì bị gió thu phá Bài thơ ra đời lúc đó

+ Phần cuối đọc lời cao thể hiện

ước mơ

GV đọc mẫu – gọi HS đọc

* (?) Bài thơ được chia làm mấy

phần ? Nêu ý chính của từng

phần ?

GV : Ở đoạn 1 các em sẽ tìm

hiểu theo 3 ý

(?) 5 câu đầu tg dùng phương

thức biểu đạt nào ?

(?) Tg kể và tả việc gì ?

(?) 5 câu tiếp theo hành động

của bọn trẻ ntn ?

(?)Vì đâu mà bọn trẻ lại có hành

động như thế ?

GV gợi ý chú ý đến tình XH lúc

bấy giờ

GV bổ sung

(?) Trước tình như thế thái độ của

tg ntn ?

(?) Ông ấm ức vì những lí do gì ?

* GV bình giảng : Sự ấm ức đó

không phải vì mất của mà là vì

nổi đau đời Thời loạn người ta

sẵn sàng bỏ cả nhân cách và

cuộc sống

(?) Sau trận gió dữ dội ấy điều gì

xảy ra ?

(?) Ông dùng bút pháp gì để tái

hiện cảnh ấy ?

(?) Tại sau ông lại ích ngủ?

(?) XH rối loạn có liên quan gì

khiến ông mất ngũ ?

Hai phần + 18 câu đầu : Hoàn cảnh của tg?

+5 câu cuối : Ước mơ , khác vọng của ông

HS

- HS thảo luận nhóm + Chiến tranh loạn lạc , đs nghèo đói nên trẻ con cũng thay đổi ca tính cách

- lòng ấm ức

- Vì mất của , đau đớn vì trẻ thơ cũng biến chất Lắng nghe

- Gió ngừng , mây đen kéo đến , mưa to dột nát cả mái nhà

- Miêu tả kết hợp biểu cảm

Vì sự biến loạn của An Lộc Sơn Sử Tử Minh làm tình hình XH rối ren

- Vì loạn lạc thì cuộc sống của nd nghèo đói sing bệnh mà cái to hơn là gì ông lo lắng cho vận nước ,

cs của nd

- Mưa đến rất nhanh , gió tới mang theo mưa lạnh _ Thì không đến nổi khổ như vậy

Lắng nghe

II Phân tích 1- Hoàn cảnh của nhà thơ :

- Tháng tám gió thổi mạnh phá nát mái nhà tranh

- Trẻ con cướp mất tranh -> ấm ức vì sự mất của và sự đau xót vì sự đời

- Nổi khổ đêm mưa nhàrách ước lạnh -> không ngũ được vì loạn lạc

2- Ước mơ khác vọng của nhà thơ

- Ước mơ có nhà cửa vững chắc cho tất cả người nghèo

- Đổi lại ông chết rét cũng được -> Vượt lên nỗi đau cá nhân hi sinh mình cho hạnh phúc muôn người Một con người có lòng vị tha bác ái

3 Nghệ thuật :

-Kể thực , tả thực gián tiếp

(?) Từ cách miêu tả em thấy mưa

thu có đặc điểm ra sau ?

(?) Nếu mưa ban ngày thì sau ?

Giảng : Bao nhiêu nổi khổ dồn

dập đến ông là hình ảnh cho

người dân ở đây

GV chuyển ý

GV gọi hs đọc 5 câu cuối

(?)Ông ước mơ điều gì ?

(?) Để được ước mơ ấy ông nhận

điều kiện ra sao?

(?) Em có nhận xét gì về tg ?

(?) Đoạn này tg dùng biện pháp

biểu đạt gì ? Em có nhận xét gì

về số câu , số chữ giữa các đoạn

?

(?) Nếu không có 5 dòng cuối bài

thơ này sẽ ra sau ?

(?) Vậy tinh thần ấy là gì ?

(?) Em nhận xét ntn về kết cấu

của bài thơ?

GV gọi hs đọc ghi nhớ SGK

HS Có nhà rộng muôn ngàn gian che ch khắp dân nghèo

- Riêng ông liều nát , chịu chết rét cũng được

- Lòng nhân đạo vị tha cao cả

- Biểu cảm trực tiếp

- Không thể hiện hết tinh thần nhân đạo của tg

+ lòng vị tha + Yêu mọi người

- Chặt chẽ , hoàn chỉnh

HS – Ghi tổng kết

- Đoạn cuối là trực tiếp bài tỏ khát vọng

-Thể hiện sinh động nổi khổ của bản thân

- Bộc lộ khát vọng cao

- Tính hiện thực trong thơ sâu sắc III TỔNG KẾT cả ước mơ có nhà rộng vững chắc cho mọi người nghèo

* HOẠT ĐỘNG 3 :Củng cố +

Dặn dò

+ Gọi HS đọc diễn cảm lại bài

thơ

-Học thuộc bài thơ và ghi nhớ

HS Nghe ghi nhận

- Học các bài văn bản tiết sau

kiểm tra 1 tiết

TUẦN 11 – TIẾT 12 Ngày soạn : 13/10/2009

Ngày dạy : 19 - 24/10/2009

KIỂM TRA VĂN

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

Giúp học sinh nắm vững kiến thức về các văn bản : từ đầu năn đến nay ( nội dung ,nghệ thuật Giá trị của tưnng2 tác phẩm vận dụng vào bài kiểm tra , cách lập luận

B CHUẨN BỊ

+ THẦY : Đề kiểm tra

+ Trò : Học bài , giấy , viết

C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

*HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động

Ổn định

Thu nộp tài liệu

- lớp trưởng báo cáo

- -Nộp tài liệu Kiểm tra 1tiết

*HOẠT ĐỘNG 2: Phát đề và coi kiểm tra

* Phát đề cho HS

Theo dõi học sinh làm bài

*Thu bài

- Nhận đề

- Nghiêm túc làm bài

- Nộp bài

Đề

*HOẠT ĐỘNG 3: Dặn dò

- Soạn bài từ đồng âm

+Nghiên cú cau hỏi SGK

- Nghe ghi nhận

Tên.……… Thứ ngày tháng năm

Lớp : KIỂM TRA 1TIẾT

Môn : Ngữ văn

Điểm Lời phê giáo viên

Đề Kiểm tra

I – PHẦN TRẮC NGHIỆM: (4điểm)

Khoanh tròn câu trả lờ đúng Mỗi câu 0,5 điểm

Câu 1: Điền từ đúng vào câu ca dao sau.

“ Đường vô xứ Huế ………

Non xanh nước biết như tranh họa đồ’’

a) Quanh quanh b) Loanh quanh

c )Quanh co d) Xanh xanh

Câu 2: Bài thơ “ Bạn đến chơi nhà ‘’ø được viết

theo thể thơ

a) Song thất lục bát

b) Thất ngôn bát cú Đường luật

c) Thất ngôn tứ tuỵêt Đường luật

d) Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật

Câu 3: Câu “ Bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà

bấy nhiêu’’ đã sử dụng nghệ thuật

a) Hoán dụ b) Aån dụ

c) Nhân hóa d) So sánh

Câu 4: “Thân em như hạt mưa sa.

Hạt vào đài các , hạt ra ruộng cày ’’

a) Câu hát than thân

b) Câu hát châm biếm

c) Câu hát về tình yêu quê hương đất nước con

người

d) Câu hát về tình cảm gia đình

Câu 5: Bài thơ : “ Phò giá về kinh ‘’của Trần

Quang Khải được viết theo thể a) Song thất lục bát

c) Thất ngôn bát cú Đường luật c) Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật d) Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

Câu 6 : Bài thơ “ Bánh trôi nước ‘’ được viết

theo thể thơ a) Song thất lục bát c) Thất ngôn bát cú Đường luật c) Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật d) Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

Câu 7: Nhà thơ nào được gọi là : “Tam

Nguyên Yên Đỗ’’

a) Nguyễn Khuyến b) Lí Bạch c) Nguyễn Trãi d) Đỗ Phủ

Câu 8: Trong đoạn thơ “ Sau phút chia li ‘’ của

Đoàn Thị Điểm có sử dụng nghệ thuật đặc sắc là

a) Aån dụ b) Điệp ngữ c) So sánh d) Chơi chữ

II- PHẦN TỰ LUẬN : (6điểm)

Câu 1 : Chép phần dịch thơ , bài thơ Hồi hương ngẫu thư của Hạ Tri Chương

Phân tích hai câu cuối (4điểm)

Câu 2: Có bạn cho rằng : ngữ Ta với ta trong bài thơ : Qua Đèo ngang và Bạn đến chơi nhà bạn đến

chơi nhà hoàn toàn chẳng có gì khác nhau Em có tán thành ý kiến đó không ? vì sao ? (2điểm)

Bài làm

ĐÁP ÁN

I- PHẦN TRẮC NGHIỆM (4điểm )

II PHẦN TỰ LUẬN (6điểm )

Câu 1: Chép như phần dịch thơ SGK ( Bài 1 hoặc 2) Phân tích được tâm trạng của nhà thơ.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau,

Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng’’

- Niềm vui cười , hớn hở của trẻ hoàn toàn đối lập với tâm trạng của ông

- Trở về chốn cũ lại được xem là khách

=> Sụ đổi khác trên quê hương làm tác giả ngậm ngùi cho tình quê

Câu 2: Không Vì Ta với ta trong bài qua Đèo Ngang là chỉ có tác giả đối diện với chính mình

Còn trong bài : Bạn đến chơi nhà là tác giả và bạn

TUẦN 11 – TIẾT 43 Ngày soạn :14/10/2009

TỪ ĐỒNG ÂM

*****

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

Giúp học sinh :

+ Hiểu được thế nào là từ đồng âm

+ Biết cách xác định nghĩa của từ đồng âm

+ Cẩn thận khi sử dụng từ đồng âm

B CHUẨN BỊ

+ Thầy : Bảng phụ

+ Trò : soạn bài

C TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

 HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động

 Ổn định :

 Kiểm tra bài cũ :

Hỏi : Thế nào là từ trái nghĩa ? Cho ví dụ

Hỏi : Dùng từ trái nghĩa ra sao ? Tìm vài

câu có từ trái nghĩa

* GV giới thiệu bài : Trong cuộc sống có

nhiều từ giống nhau về âm nhưng lại

khác nhau về nghĩa Người ta gọi đó là từ

đồng âm

-> GV ghi tựa bài

-Lớp trưởng báo cáo

HS HS

-Lắng nghe - ghi tựa bài

 HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu từ đồng

âm

* GV treo bảng phụ

Giải thích nghĩa của mỗi từ lồng trong

ccá câu sau :

-Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên.

- Mua được con chim , bạn tôi nhốt ngay

nò vào lồng

(?) Nghĩa của chúng ntn?

(?) Aâm đọc ntn?

*GV chốt : Trường hợp ấy gọi là từ đồng âm

(?) Vậy từ đồng âm là gì ?

Hãy cho vd

GV Chốt lại – gọi Hs đọc ghi nhớ

- lồng (1): chỉ hđ đang đứng nhảy dựng lên của con ngựa

- lồng (2) :chuồng nhốt chim

- khác nhau hoàn toàn -âm đọc giống nhau

HS lắng nghe

HS dựa vào thb trả lời

Hs

Hs đọc ghi nhớ

I- Thế nào là từ đồng âm

Từ đồng âm là từ giống nhau về âm nhưng khác xa nhau về nghĩa , không liên quan gì nhau

Ví dụ :

Tôi vừa đi câu cá vừa ngâm một câu thơ

*HỌAT ĐỘNG 3 : Tìm hiểu cách dùng từ

đồng âm

(?) Nhờ đâu mà em phân biệt nghĩa của từ

đồng âm trên ?

_ Dựa vào ngữ cảnh II- Sử dụng từ đồng âm Trong giao tiếp cần chú ý

đầy đủ ngữ cảnh để tránh

* GV treo bảng phụ

Câu : “ Đem cá về kho ’’ có mấy nghĩa ?

(?) Làm sao cho người ta phân biệt được

nghĩa của nó ?

 Gv chốt

(?) Để tránh hiểu lầm ta cần chú ý điều gì?

- có 2 nghĩa

- Phải viết câu cho rõ ràng

- Chú ý đến ngữ cảnh

hiểu sai nghĩa của từ , tránh dùng từ với nghĩa nước đôi (do đồng âm)

 HOẠT ĐỘNG 4 : LUYỆN TẬP

GV gọi hs đọc bài tập 1 trang 136

GV nhận xét khi các nhóm hoàn thành

GV gọi hs đọc bài tập 2 trang 136

GV gọi hs đọc bài tập 3 trang 136

Thực hiện 4 nhóm

Thực hiện hội ý trong bàn

HS làm cá nhân

III LUYỆN TẬP

1/136 Tìm từ đồng âm

+ cao (chiều cao- thạch cao) +ba (ba trăm – ba má ) +tranh (vẽø tranh – tranh chấp) +sang (sang đò–sang hèn) +nam (phía nam – nam giới ) +sức (sức lực – sức học ) +nhè (nhè cơm –khóc nhè) +tuốt (tuốt lúa –mất tuốt)

2/136 Giải thích nghĩa

*cổ :phần nối đầu với thân

* cổ : xưa cũ

* cổ : tục lệ

* cổ(phần) : góp vốn k doanh

=> Từ đồng âm với từ cổ : cổ vũ , cổ điển , cổ động

3/136 Đặt câu

-Năm nay cháu được năm

tuổi

-Ruộng sâu tốt lúa thường có

sâu

*HOẠT ĐỘNG 5 : DẶN DÒ

- Thực hiện bài tập 4 còn lại

- Học bài

- Soạn bài : “ Cảnh khuya ” , “ Rằm

tháng giêng ‘’

+ Đọc văn bản tìm hiểu chú thích

+ Trả lời câu hỏi SGK

Nghe ghi nhận

TUẦN : 11–TẾT : 44 Ngày soạn :14/10/2009

TẬP LÀM VĂN Ngày dạy: 19-24/10/2009

CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ , MIÊU TẢ

TRONG VĂN BIỂU CẢM

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

Giúp học sinh :

+ Hiểu được vai trò của các yếu tố tự sự ,miêu tả trong văn biểu cảm và có ý thức vận dụng vào viết văn

+ Rèn luyện thông qua các bài tập

B CHUẨN BỊ :

* THẦY: Nghiên cứu bài

* TRÒ : Soạn bài trước

C TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

 HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động

 Ổn định lớp

 Kiểm tra bài cũ : kiểm tra sự chuẩn bị

của HS

 GV giới thiệu bài

Em đã biết các phương thức tự sự , miêu tả

, biểu cảm Ta vận dụng 2 yếu tố đầu để

biểu cảm cho tốt hơn trong văn biểu cảm -

GV ghi tựa bài

-Lớp trưởng báo cáo

Lắng nghe – ghi tựa bài

* Hoạt Động 2 : Hình thành kh ai ùniệm

 GV treo bảng phụ

Gọi Hs đọc

(?) Tìm các yếu tố kể và tả trong đoạn 1?

(?) Nêu vai trò của chúng ?

(?) Ở đoạn 2 có mấy yếu tố ?

(?) Tác giả bộc lộ cảm xúc gỉ?

(?) Ở đoạn 3 có sự tham gia của các yếu tố

nào ?

(?) Đoạn 4 dùng phương thức biểu đạt nào ?

 GV chốt : Vậy yếu tố tự sự và miêu tả

có vai trò gì trong bài thơ ?

* Gv gọi hs đọc ghi nhớ

* GV gọi hs đọc đoạn văn số 2 SGK

(?) Đoạn văn miêu tả cái gì ?

(?) Tg kể những gì?

(?) Kể và tả như thế để làm chi ?

Chốt :

Cái gì chi phối kể và tả ?

HS đọc bài thơ của Đỗ Phủ

+ tự sự : 2 câu đầu +miêu tả : 3 câu sau

=> Tạo bối cảnh cho toàn bài thơ

+yếu tố tự sự +yếu tố biểu cảm

=> uất ức đau khổ -Tự sự , miêu tả , biểu cảm

- Biểu cảm trực tiếp - >

tình cảm cao thượng vị tha

- HS kết luận từ lập luận trên

HS –ghi bài

HS đọc

- Mt ả bàn chân bố

- Kể chuyện bố ngâm nước muối , bố đi làm lụng vất vả sớm khuya

- Bày tỏ cảm xúc thướng bố ở cuối bài

- Tình cảm , cảm xúc người viết

I- Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm

1- Vai trò : Tự sự và miêu tả

dùng trong văn biểu cảm để gợi ra đối tượng biểu cảm và gửi gắm cảm xúc

2- Tác dụng ;

Tự sự và miêu tả nhằm khêu gợi cảm xúc , do cảm xúc chi phối chứ không nhằm mục đích kể , tả đầy đủ sự việc , phong cảnh