Trên cơ sở nghiên cứu đó chúng tôi nhận thấy: Mục tiêu bồi dưỡng học sinh môn Tiếng việt không phải là để tạo ra những nhà văn, nhà ngôn ngữ học mặc dù trên thực tế trong số học sinh giỏ[r]
Trang 1Lời cảm ơn
Chúng tôi xin bày
Hoà -
này.
Xin chân thành
viên,
giúp
Do
trong
Hà ngày 30 tháng 4 T 2007
Lê
Trang 2
: 1
1 Lý do ! "# tài: 1
2 ( ") nghiên +,: 1
3 &./ 0( và 1 2/ vi nghiên +,: 1
4 45* pháp nghiên +,: 2
7 DUNG: 3
9 1 9 : LÝ <: 3
1.1 Cơ sở tâm lý học: 3
1.2 Cơ sở ngôn ngữ học: 8
: 12
2.1 Thực trạng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng việt hiện nay .12
2 2 Kết quả đạt được: 14
15
3.1 Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng việt: 15
3.1.1 Phát 3.1.2 3.1.3 3.2 3.2.1 Bồi dưỡng kiến thức kỹ năng từ ngữ: 17
3.2.2 Bồi dưỡng kiến thức kỹ năng ngữ pháp: 18
3.2.3 Bồi dưỡng cảm thụ văn học: 19
3.2.4 Bồi dưỡng làm văn: 20
: 21
1 Y$ Z[ UV$ \,]: 21
2 Y$ Z[ U&V * ^: 22
TÀI G THAM XP_: 23
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do ! "# tài:
Theo con ! "# $% và Nhà ' ta )* + rõ &' / tiêu: "Nâng cao dân trí, ) (5 nhân 6 78 3 9 nhân tài" )* ) / (: hoá trong <1 &= >? "# $% và Nhà ' $@ 7?( trong xu (
BC D1E ( / tiêu F8 3 9 nhân tài" càng ) $% và Nhà ' quan tâm ' < tài là nguyên khí D1E gia" $H( ' 1E C8 (I
)J K C% có M nhân (E thích > ): có ' ) có M ! tài ): giúp ' ? nay, chúng ta )# trong xu ( BC < kinh ( D1E ( gia BC WTO thì nhân tài là ( trong M G1 (E ): chúng ta có (: (C
B &' R6 ( 7 "# KHCN "# các ' trong khu &6 và trên ( '
6 ? / tiêu )L nhà (, ! "# chúng ta )# E U ' ) R6 phát (,: (E )# M = 6 (< tàng trong V W sinh X các (, ! (:1 W ? nay, )8 (! &' ? &/ PCGDTH, nâng cao H(
)5 trà, &? = lo 78 3 9 W sinh K )# ) <1 HC 7 chính D1G< và nhân dân )I# C \ quan tâm nguyên nhân sâu xa
H( )L chính là (6 ? / tiêu giáo 3/ mà $% và Nhà ' )* )< ra
6 ( ? nay ] các (, ! (:1 W &< công tác 78 3 9 W sinh K )* ) chú (,W song &_ còn M 7H( BC H( )I cách (1G:
W C \ pháp % 35G còn G1 kém, # tìm ra ) ' ) / (: cho công tác này, Ca ' + làm theo kinh ? b M 7H( BC trên 3_ ) ?1 D1% 78 3 9 không )5( ) ý 1E
$@ 7?( ? nay, <1 nhà nghiên d1 )* cho ra M công trình
e C/ &/ cho f &6 này Tuy nhiên (1g (b )I# C \ / (: có
M cách áp 3/ khác nhau nên &? &B 3/ @C không ít khó >= h1H( phát (b M lý do \ 7% trên, chúng tôi 6# W )< tài nghiên d1
"
'D - ! xã * Hà - Z G$ '![;
2 ( ") nghiên +,:
$< A1H( ( RE 7? pháp 78 3 9 W sinh K ( i?( (:1 W ] (:1 W Lý 6 ,W - I xã $^ Hà - (+ l1% ,I
3 &./ 0( và 1 2/ vi nghiên +,:
3.1 Nhiệm vụ nghiên cứu:
3.1.1 Nghiên
ngôn K D;
Trang 43.1.2
3.1.3
3.2 Phạm vi nghiên cứu.
$< tài ) nghiên d1 ] 'C 78 3 9 W sinh K ( i?( (:1 W
Lý 6 ,W - I xã $^ Hà - (+ l1% ,I
4 45* pháp nghiên +,:
4.1 ( pháp _ @6 không %] > lý ` Nghiên : giáo trình tâm lý D5 giáo 3P D5 ngôn K D;
4.2 ( pháp 6 %]5 H$ sát: 6 %] giáo viên 3 5 cán - 9$ lý nhà '();
4.3
Trang 5PHẦN NỘI DUNG
9 1 9 : LÝ <
1.1 5 Z` tâm lý !
1.1.1 Đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học:
1.1.1.1 Chú ý
a Khái
em (BC trung vào 1 hay ( nhóm )E ( nào )L ): C% ánh các )E ( này ( cách (E( H(
X hWc sinh ti:u hWc có 2 lo5i chú ý: chú ý không ch" )Inh và chú ý có ch" )Inh
b
- T% 2 5 chú ý )<1 ) hình thành và phát (,: ] W sinh (:1 W chú ý không " )I )* có (, ' 6 (1m và (C (/ phát (,: M gì '
5 HC 3_ 3n dàng gây chú ý không " )I "# W sinh Do có R6 1G: hoá M# 2 5 chú ý này nên khi W sinh chú ý không " )I giáo viên ) # ra câu K ): ' W sinh vào dung bài W thì chú ý không " )I 1G: hoá thành chú ý có " )I Chú ý có " )I ] giai )5 này ) hình thành và phát (,: 5 o6 hình thành 5 chú ý này là );C d nhu a1 5( ) W ] giai )5 )a1 HC chú ý có " )I ) hình thành # m )I # 7< &M Vì &BG ): duy trì nó dung V (( W C% (,] thành )E ( 5( ) "# W sinh ] 1E HC chú ý có
" )I 7U( )a1 m )I và 7< &M
- Các (1 tính chú ý ) hình thành và phát (,: 5 ] W sinh (:1
W ] giai )5 )a1 HC >E chú ý "# W sinh còn 5 W sinh
# 7( (BC trung chú ý "# mình vào dung bài W # có >% = phân CE chú ý M# các 5( ) 3n ra cùng ( lúc ] giai )5 2 "#
HC W >E chú ý ) (= lên, W sinh có >% = phân CE chú
ý M# các hành ) 7( )I ' chú ý "# mình vào dung \ 7%
"# tài ?1
1.1.1.2 Trí
a Khái
Trí ' là quá trình tâm lý giúp W sinh ghi 5 M 5 M tri (d
q cách (d ( hành 5( ) W mà các em (C thu ) khi a
có (: ' 5 ) B 5 )
Có 2 5 trí ' trí ' có " )I và trí ' không " )I
Trang 6b
- T% 2 5 trí ' )<1 ) hình thành và phát (,: ] W sinh (:1 W Trí ' không " )I (C (/ phát (,: 1 (( W "# giáo viên (m d không )<1 >: W sinh hành ) ): % D1G( các ? &/ W thì 3n dàng ,\ vào ghi ' không " )I
Do yêu cau ho5t )ng hWc trí nh' có ch" )Inh hình thành và phát tri:n HWc sinh ph%i nh' công thdc, quy tUc, )Inh nghfa, khái ni?m ): vBn d/ng gi%i bài tBp
ho@c tip thu tri thdc m'i, ghi nh' này buc hWc sinh ph%i sr d/ng c% 2 ph \ng pháp c"a trí nh' có ch" )Inh là: ghi nh' máy móc và ghi nh' ý nghfa
- Trí ' (,6 quan hình % phát (,: 5 \ trí ' (b M trìu ( f# là tài ?1 bài W có kèm theo tranh % thì W sinh ghi ' (E(
\ so &' tài ?1 bài W không có tranh %
1.1.1.3 (W (@ AB D sinh:
a Khái
] ( "# W sinh là ( quá trình tâm lý e (5 ra các hình
% ' 36# vào các hình % )* 7(
X W sinh (:1 W có 2 5 ( ] ( ] ( tái (5 (hình dung 5u và ( ] ( sáng (5 t(5 ra 7:1 ( 'u ): (5 ra hình % .' trong ( ] ( W sinh Rr 3/ các thao tác sau: H 5 chi (( thành Ca "# R6 &B( ): (5 ra hình % ' Thay )m kích ( ' thành Ca ghép các 7 CB khác nhau "# R6 &B( liên C các G1 (E "# R6 &B( 7I 7 )m e trong E quan ? ' BC C sáng (5 khái quát các )@ ): ): hình )5 3? cho ( 'C )E ( R6 &B( cùng 5
b
- Tính có / )4 có " )I "# ( ] ( W sinh (:1 W (= lên ,H( <1 so &' (, ' 6 (1m Do yêu a1 "# 5( ) W W sinh .1E (C thu tri (d ' thì C% (5 cho mình các hình % ( ] (
- Hình % ( ] ( còn ,! ,5 )\ % # m )I (: ? rõ ]
M W sinh )a1 HC (:1 W Do M nguyên nhân sau:
+ W sinh ( ! 36# vào M chi (( HC 3_ M )@ ): HC 3_ ' 5 7< ngoài "# SVHT ): (5 ra hình % '
+ iE kinh ? "# W sinh còn 5 vì ( ] ( C% 36# vào hình % )* 7(
+ duy W sinh )a1 HC (:1 W &_ là ( duy / (: ] 1E HC W hình % ( ] ( hoàn + \ &< >( H1 chi (( tính lôgic
Trang 7- Tính (,6 quan trong hình % trìu ( % 3a (b HC 1 ) 'C 5; ]
W sinh )a1 HC (:1 W tính (,6 quan (: ? ,H( rõ trong hình % trìu ( $ 'C 4, 5 hình % trìu ( 7U( )a1 mang tính khái quát
1.1.1.4
a Khái
duy "# W sinh (: W là quá trình các em :1 ) C% ánh ) 7% H( "# )E ( "# các R6 &B( ? ( ) xem xét nghiên
d1 trong quá trình W (BC ] W sinh
Có 2 5 ( duy: duy kinh ? t( duy / (:u " G1 ' vào % D1G( các ? &/ / (: 36# vào &B( (B( @ là các hình % (,6 quan duy trìu ( t( duy lý 1B u ' vào % D1G( các ? &/
lý 1B 36# vào ngôn M R\ )8 các ký ?1 quy '
b
Do 5( ) W ) hình thành ] W sinh (:1 W qua 2 giai )5 nên ( duy "# W sinh q ) hình thành qua 2 giai )5
- Giai )5 1: $@ ): ( duy W sinh 'C 1, 2, 3
duy / (: &_ (C (/ hình thành và phát (,: ( duy trìu ( 7U( )a1 ) hình thành duy / (: ) (: ? rõ ] W sinh 'C 1, 2 f#
là W sinh (C thu tri (d ' C% ( hành các thao tác &' &B( (6 @ các hình % (,6 quan
VD: Khi 35G &< H1 (5 M âm "# ( W sinh C% 36# vào ? M cái ( i?(
duy trìu ( 7U( )a1 ) hình thành 7] vì tri (d các môn W là các tri (d khái quát
VD: Tri (d &< H1 (5 2 Ca "# (
Tuy nhiên ( duy này C% 36# vào ( duy / (:
- Giai )5 2: $@ ): W sinh (:1 W 'C 4, 5
+ duy trìu ( 7U( )a1 1 ( so &' ( duy / (: f# là
W sinh (C thu tri (d "# các môn W 7e cách ( hành các thao tác ( duy &' ngôn M &' các 5 ký ?1 quy (U
VD: W sinh Rr 3/ công (d tính 3? tích tam giác ): tìm công (d tính 3? tích hình thang
+ Các thao tác ( duy )* liên >( &' nhau thành 1 + (: có H1 trúc hoàn +
Thao tác (1B : a + b = c
Thao tác I : c- b = a, c - a = b
Trang 8Thao tác )8 H( : a + 0 = a
Tính >( C <1 thao tác: (a+b)+c = a + (b+c)
+ Thao tác phân 5 không gian, (! gian phát (,: 5
+ $@ ): khái quát hoá: W sinh 7( 36# vào các 3H1 ?1 7% H(
"# )E ( ): khái quát thành khái ?
+ $@ ): phán ); suy 1B
W sinh 7( HC B % (( trung (6
W sinh không + xác BC (b nguyên nhân ) >( D1% mà còn xác BC khái ? (b >( D1% ) nguyên nhân
1.1.2 Đặc điểm nhân cách của học sinh tiểu học.
1.1.2.1 Nhu
a Khái
Nhu a1 B (d là ( 5 nhu a1 "# 5( ) W ' (' (C thu tri (d ' và C \ pháp )5( ) tri (d )L
Nhu a1 B (d bao ! q (8 (5 trong )a1 W sinh 3 ' 35 câu
K (5 sao? Cái )L là cái gì?
b
- Nhu cau nhBn thdc ) c hình thành và phát tri:n m5nh ] hWc sinh ti:u
hWc
- Nhu a1 B (d "# W sinh (:1 W hình thành qua 2 giai )5
1.1.2.2 ,T < D 06 AB D sinh.
a Khái
= 6 W (BC "# W sinh là (m C các (1 tính tâm lý "# W sinh );C d ) yêu a1 "# 5( ) W )% 7% cho 5( ) )L 3n
ra có >( D1%
= 6 W (BC "# W sinh 8
+ F( )I ' ? &/ W phân tích ? &/ W thành các G1 (E E liên ? M# chúng (b )L BC > 5 % D1G(
+ ? (E >z = >z A% \ 7% C{ H( nhân cách, = 6 quan sát, ghi ' các C{ H( ( duy: tính ) BC tính khái quát, linh 5(
b $@ ): = 6 W (BC "# W sinh (:1 W
- ! (6 ? 5( ) W mà hình thành ] W sinh M = 6
W (BC &' cách W và ? (E >z = W (BC \ 7%
- = 6 W (BC "# W sinh ) hình thành qua 3 giai )5
+ Giai )5 hình thành t(C thu cách Wu
Trang 9+ Giai )5 1G? (BC t&B 3/ tri (d ' cách W 'u
+ Giai )o5n vBn d/ng (vBn d/ng cách hWc ): gi%i các bài tBp trong vEn sEng)
$: ); giá = 6 W (BC "# W sinh, ta 36# vào các + RE sau: + E ) ( 7 "# W sinh trong W (BC
+ TH( W (BC 7:1 ? ] >( D1% W (BC
+ Xu ' = 6 R6 kiên trí
1.1.2.3 Tình
a Khái
Tình % "# W sinh là thái ) % xúc )E &' R6 &B( ? ( có liên quan (' R6 (% mãn hay &' nhu a1 ) \ W sinh
Tình c%m ) c bi:u hi?n qua nhMng c%m xúc, xúc c%m là nhMng quá trình rung c%m ngUn và tình c%m ) c hình thành qua nhMng xúc c%m do s6 tmng
h p hoá, )ng l6c hoá và khái quát hoá ] hWc sinh có nhMng lo5i tình c%m sau: + Tình % )5 )d là thái ) "# W sinh )E &' 1{ 6 và hành
vi )5 )d
+ Tình % trí (1? là M thái ) "# W sinh )E &' các quá trình
B (d
+ Tình % ({ .z Là thái ) )E &' cái )|C
+ Tình % 5( ) là thái ) )E &' &? W
b
- Tình % "# W sinh (:1 W U < &' tính (,6 quan hình % / (: hay nói cách khác )E ( gây ra tình % ] W sinh là M R6 &B( / (: và M hình % (,6 quan
Nguyên nhân:
+ H? thEng tín hi?u thd nhHt v_n chim u th so v'i h? thEng tín hi?u thd 2
+ B (d "# W sinh (:1 W &_ là B (d / (: B (d xác
BC )E ( nguyên nhân gây nên tình %
- W sinh (:1 W 3n xúc % hay xúc ) khó làm " ) % xúc
"# mình
Nguyên nhân:
+ Quá trình CH 5 \ d
+ Các C{ H( ý chí )# ) hình thành # )" ): ): hình R6 hình thành tình % "# W sinh
- Tình % "# W sinh (:1 W # m )I 3n thay )m <1 tình % ' 7U( )a1 ) hình thành và phát (,:
Trang 10Nguyên nhân:
- Do d thú &' môn W # m )I
- T% xúc # có quá trình liên >( (,% ?
1.2 5 Z` ngôn *c !:
1.2.1 Những khái niệm cơ bản.
1.2.1.1 Ngôn K`
Ngôn M là ( ? (E các )\ &I và các quy (U nói = "# ( (d ( ) hình thành theo 1 thói quen có tính (,1G< (E
Trong ngôn M (8 (5 các )\ &I sau:
+ Các âm &I )\ &I K H( "# ngôn M
+ Các hình &I ( \ ) \ am ((
+ Các (b
+ Các câu
+ Các &= 7% và các M &(
? (E các quy (U (quan ?u V ( ngôn M R} (8 (5 ( 5( uan
? hay ( 5( các quy (U
VD: Quy (U RUC AC )\ &I trong ? (E &?( C/ âm + nguyên
âm + C/ âm
THt c% các )\n vI và quy tUc ) c hình thành theo thói quen có tính truy<n
thEng
Ngôn M là ( (( xã + )5 con ! C% (6 ? theo quy 1B( )L
Ngôn M có các )@ ): sau:
+ Tính trìu ( ngôn M không / (: do quy '
+ Tính H( xã do tính chia )<1 cho W !
+ Tính M1 5 có (: tính toán ) ) và hình (d hoá )
+ Tính ? (E các )\ &I và quy (U ) RUC AC theo ( (,B( (6 trong ( + (: H( )I
1.2.1.2
+ Tính cá nhân: riêng "# (b ! (
+ Tính / (: .V ( ! nói ] trong M hoàn % / (: khác nhau
+ j! nói có tính vô 5
+ j! nói có tính phi ? (E
... nhận thức học sinh tiểu học:1.1.1.1 Chú ý
a Khái
em (BC trung vào hay ( nhóm )E ( )L ): C% ánh )E ( ( cách (E( H(
X hWc sinh ti:u... nhân cách học sinh tiểu học.
1.1.2.1 Nhu
a Khái
Nhu a1 B (d ( 5 nhu a1 "# 5( ) W '' ('' (C thu tri (d '' C \ pháp )5(... thành phát tri:n HWc sinh ph%i nh'' công thdc, quy tUc, )Inh nghfa, khái ni?m ): vBn d/ng gi%i tBp
ho@c tip thu tri thdc m''i, ghi nh'' buc hWc sinh ph%i sr d/ng c% ph \ng pháp c"a trí