tiểu luận Quản lý nhà nước giáo dục Thực trạng giáo dục việt nam hiện nay

tiểu luận Quản lý nhà nước giáo dục Thực trạng giáo dục việt nam hiện nay

A.MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục đóng vài trò quan trọng là nhân tố chìa khóa, là động lực thúc đẩynền kinh tế phát triển Không chỉ ở Việt Nam mà hầu hết ở các quốc gia, vùnglãnh thổ khác trên thế giới đều coi giáo dục là quốc sách hàng đầu

Riêng ở nước ta, không chỉ trong giai đoạn hiện nay tầm quan trọng củagiáo dục mới được khẳng định mà tư tưởng này trải qua từng thời kỳ lịch sử đãđược một dân tộc có truyền thống hiếu học đã dày công vun đắp và củng cố Ởmọi thời đại, giáo dục luôn dành được sự quan tâm đặc biệt Năm 1075, vua LýNhân Tông mở khoa thi đầu tiên tuyển nhân tài, từ đó đến các triều đại tiếp theoNhà Trần, nhà Hồ, nhà Lê, nhà Nguyễn… các khoa thi lần lượt được mở ra đểtuyển dụng người tài, phục vụ cho đất nước Và Quốc Tử Giám – trường đại họcđầu tiên của Việt Nam – nơi vinh danh những người thi cử đỗ đạt có đức có tài.Ngay trong thời kỳ nạn đói năm 1945, thời kỳ đất nước ta chống giặc ngoạixâm, Bác Hồ vẫn không quên nhiệm vụ chống “giặc dốt” bằng việc mở thêmtrường học cho dân nghèo, mở các lớp “bình dân học vụ”, ; như vậy, nhiệm

vụ học tập vẫn được đặt ra, là mục tiêu để cả dân tộc cùng phấn đấu và nhân dân

ta đã cùng nhau vượt qua thời kỳ chống “giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm” Đó

là một trong những minh chứng cho việc luôn luôn coi trọng giáo dục là quốcsách hàng đầu của dân tộc ta

Sự nghiệp giáo dục có vị trí quan trọng trong chiến lượt phát triển conngười, chiến lượt phát triển kinh tế - xã hội của đất nước “Nguồn tài nguyên và

sự giàu có của một quốc gia không phải nằm trong lòng đất mà chính là nằmtrong bản thân con người, trí tuệ con người” Muốn tiến hành công nghiệp hóa,hiện đại hóa thắng lợi phải đẩy mạnh phát triển giáo dục vì giáo dục đào tạo cóvai trò quan trọng trong lĩnh vực sản xuất vật chất xã hội cũng như xây dựng nềnvăn hóa

Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay, hàmlượng trí tuệ khoa học kết tinh trong sản phẩm hàng hóa ngày càng tăng; tàinăng trí tuệ, năng lực và bản lĩnh trong lao động sáng tạo của con người, không

phải xuất hiện một cách ngẫu nhiên, tự phát, mà phải trải qua quá trình đàoluyện công phu có hệ thống Vì vậy, giáo dục hiện nay được nhìn nhận khôngphải là yếu tố phi sản xuất mà là yếu tố bên trong cấu thành của nền sản xuất xãhội Thực tiễn cho thấy rằng không quốc gia nào muốn phát triển mà ít đầu tưcho giáo dục Công cuộc chạy đua phát triển kinh tế của thế giới hiện nay làcuộc chạy đua về khoa học và công nghệ, chạy đua về phát triển giáo dục Nghịquyết hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương khóa VIII đã nhấn mạnh:Thực sự coi trong giáo dục là quốc sách hàng đầu Nhận thức sâu sắc giáo dụccùng với khoa học công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và pháttriển xã hội Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển.

Giáo dục không chỉ có vai trò quan trọng trên lĩnh vực sản xuất vật chất màcòn là cơ sở để hình thành nền văn hóa tinh thần của chủ nghĩa xã hội Giáo dục

có tác động vô cùng to lớn trong việc truyền bá hệ tư tưởng chính trị xã hội chủnghĩa, xây dựng ý thức pháp quyền và ý thức đạo đức, xây dựng nền văn hóa,văn học nghệ thuật, góp phần cơ bản vào việc hình thành lối sống mới, nhâncách mới của toàn bộ xã hội Đảng ta đã chỉ rõ: “Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bảncủa giáo dục là nhằm xây dựng con người và thế hệ thiết tha, gắn bó với lýtưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiêncường, xây dựng và bảo vệ tổ quốc; thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa hiệnđại hóa đất nước, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc,… là nhữngngười kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội,…”

Như vậy giáo dục có tác dụng to lớn đến toàn bộ đời sống vật chất và đờisống tinh thần của xã hội Với mong muốn hiểu rõ hơn về nền giáo dục Việt

Nam trong giai đoạn hiện nay nên nhóm em đã chọn đề tài “Thực trạng giáo dục Việt Nam hiện nay” làm đề tài nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu đề tài, nhóm em muốn trình bày một số thành tựu vàhạn chế của giáo dục Việt Nam trong những năm vừa qua Để từ đó phân tíchnguyên nhân và đưa ra một số giải pháp giúp ta hiểu rõ hơn về thực trạng giáo

dục Việt Nam hiện nay Đồng thời nhóm em có liên hệ ở một số trường THPTtrên địa bàn tỉnh Quảng Nam để chúng ta có cái nhìn thực tế nhất.

3 Đối tượng nghiên cứu

Những vấn đề liên quan đến giáo dục trong giai đoạn hiện nay, và thực hiệnnghiên cứu số liệu của một số trường THPT trên địa bàn tỉnh Quảng Nam

4 Phương pháp nghiên cứu

Tham khảo tài liệu có sẵn và trên internet

Phân tích và tổng hợp

Tham khảo ý kiến chuyên gia

5 Cấu trúc đề tài

Ngoài phần mở đầu cũng như phần kết luận thì bài nghiên cứu của nhóm

em được trình bày trong 2 chương chính là:

+ Chương 1: Thực trạng giáo dục Việt Nam hiện nay

+ Chương 2: Thực trạng giáo dục của một số trường THPT trên địa bàntỉnh Quảng Nam

B NỘI DUNG Chương 1: Thực trạng giáo dục Việt Nam hiện nay

1 Tình hình chung

Trong những thập kỷ qua, nền giáo dục Việt Nam có những bước pháttriển, có những thành tựu đáng ghi nhận, góp phần quan trọng vào nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực cho công cuộc xây dựng, bảo vệ và đổi mới đất nước.Nhưng đồng thời, nền giáo dục cũng ẩn chứa nhiều yếu kém, bất cập chưa đượckhắc phục

1.1.Thành tích

Nhìn một cách khách quan, ngành giáo dục Việt Nam có những thành tựuquan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, nổibật là:

 Thực hiện nền giáo dục toàn dân

 Hệ thống trường lớp và quy mô giáo dục phát triển đáp ứng nhu cầu họctập ngày càng tăng của nhân dân

 Chất lượng giáo dục được nâng cao, góp phần đáp ứng yêu cầu nhân lựcphục vụ cho phát triển kinh tế-xã hội

 Đội ngũ nhà giáo ngày càng được củng cố, tăng cường cả về số lượng vàchất lượng

 Đầu tư cho giáo dục đạt 20% ngân sách, cơ sở vật chất của hệ thống giáodục từng bước được hiện đại hóa…

Lại có những ý kiến chỉ trích giáo dục Việt Nam lạc hậu, không theo kịp thếgiới Các dẫn chứng sau đây sẽ cho thấy ý kiến trên là không đúng:

 Từ năm 2004 đến 2016, Việt Nam đăng cai và tổ chức thành công nhiều

kỳ thi quốc tế: Olympic Vật lý châu Á (2004), Olympic Toán học quốc tế(2007), Olympic Vật lý quốc tế (2008), Olympic Hóa học quốc tế (2014) Năm

2016, Việt Nam là nước chủ nhà của Cuộc thi Olympic Sinh học quốc tế lần thứ27-IBO 2016 Đây là minh chứng cho sự tin tưởng, đánh giá cao của quốc tế đốivới nền giáo dục Việt Nam

 Chúng ta đã gặt hái thành quả đáng khích lệ: Giành 6 huy chương vàng,đứng đầu Cuộc thi Olympic Toán học châu Á-Thái Bình Dương (APMOPS2016) Việt Nam là nước Đông Nam Á có nhiều giải nhất Hội thi Khoa học Kỹthuật quốc tế-Intel ISEF 2016 (Hoa Kỳ), với 4 dự án đạt giải ba lĩnh vực Hóahọc, Kỹ thuật môi trường, Kỹ thuật cơ khí, Sinh học tế bào và phân tử Chúng ta

đã giành 1 huy chương vàng, 4 huy chương bạc, 1 huy chương đồng trong Cuộcthi Olympic Toán quốc tế (IMO) 2016; xuất sắc có 1 giải đặc biệt GrandChampion, 11 huy chương vàng, 24 huy chương bạc, 47 huy chương đồng trongCuộc thi Toán học trẻ quốc tế 2016 (IMC) Ngoài ra, học sinh nước ta còn nhận

2 huy chương vàng, 2 huy chương bạc và 1 huy chương đồng Cuộc thi OlympicVật lý quốc tế năm 2016… Năm 2017, các đội tuyển học sinh Việt Nam tham

dự Olympic Quốc tế Hóa học, Toán học, Vật lí và Sinh học đều đạt thành tíchcao nhất từ trước đến nay Cụ thể, tại Olympic Hóa học Quốc tế năm 2017, 4/4thí sinh VN dự thi đều đoạt huy chương, gồm 3 Huy chương Vàng và 1 Huychương Bạc Tại kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế lần thứ 58 năm 2017, cả 6/6thí sinh VN dự thi đều đoạt huy chương, trong đó 4 HCV, 1 HCB và 1 Huychương Đồng Đây là kết quả cao nhất trong lịch sử 43 năm Việt Nam tham dựOlympic Toán học quốc tế Đặc biệt, em Hoàng Quốc Hữu Huy - Trường THPTchuyên Lê Quý Đôn, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đạt điểm cao nhất trong hơn 600thí sinh dự thi Olympic Toán học quốc tế năm 2017 Với thành tích xuất sắc củacác đội tuyển Olympic Quốc tế đã khẳng định hướng đi đúng của ngành Giáodục trong công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi; đồng thờikhẳng định sự quan tâm chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ GD-ĐT, cũng như sự

cố gắng, nỗ lực của các em học sinh, các thầy cô giáo tham gia bồi dưỡng họcsinh giỏi trong thời gian qua

1.2.Hạn chế

Bên cạnh những thành tựu đạt được thì trong những năm gần đây nền giáodục Việt Nam đi vào khủng hoảng ngày càng nghiêm trọng Tất cả những ainặng lòng với tương lai của đất nước đều rất lo lắng vì những vấn đề bất cập của

giáo dục và những vấn đề nổi cộm trong nhiều năm không những không giảiquyết được mà ngày càng trầm trọng hơn.

Đầu tư cho giáo dục quá tràn lan: Có lẽ với thực trạng giáo dục hiện nay,Việt Nam chúng ta còn lâu mới bắt kịp được nền giáo dục đào tạo thế giới, thậmchí là một vài nước trong khu vực Điều tôi băn khoăn là: đầu tư cho giáo dụchiện nay quá tràn lan, không có trọng điểm Chẳng hạn đầu tư nhiều tiền vào cảitiến sách giáo khoa, nhưng vẫn sai sót, tụt hậu Đầu tư vào xây dựng cơ bảnnhưng trường lớp vẫn xuống cấp…tiêu cực trong đầu tư vẫn còn, v.v

* Chế độ tiền lương của giáo viên còn nhiều hạn chế

Theo chế độ tiền lương đang được áp dụng hiện nay, lương giáo viên bị épvào 7 ngạch lương mà chỉ có một ngạch cao cấp: giáo sư là ngang hàng vớingạch cao cấp của các ngành khác (như hành chính, y tế, tài chính) Lương giáoviên trung học cấp cao của ba ngành THPT, THCN, dạy nghề đều kém hơnngạch chính của các ngành khác, như bậc 1 giáo viên cấp cao: 3,07, bác sĩ chính:3,35, kế toán viên chính: 3,26 Thêm vào đó, hệ số chênh lệch giữa bậc 1 và bậc

2 của ngạch giáo viên trung học quá thấp 1,86 - 1,78 = 0,08 Trong toàn bộ hệthống lương của Nhà nước chưa có trường hợp nào mức chênh lệch giữa hai bậclương lại thấp đến mức sau 3 năm phấn đấu để được tăng 1 bậc lương, với hệ số0,08 tính ra tiền chỉ được 16.000 đồng Đối với lương giáo viên tiểu học, do cóđến tận 16 bậc nên có tình trạng ba bậc cuối được coi là những “bậc lương treo”,tức là chỉ rất ít giáo viên được lãnh lương ở bậc này (bậc 14 - 0,4%, bậc 15 -0,2% và bậc 16 - 0,1%)

Đồng lương của giáo viên quá thấp, không đủ các chi phí của cuộc sốnglàm nảy sinh ra các vấn đề tiêu cực của giáo dục Thiết nghĩ khi đời sống giáoviên được cải thiện, ngành giáo dục không những thu hút được nhân tài mà còn

có thể giảm tiêu cực

* Chưa đánh giá được năng lực giáo viên

Với cách quản lý chuyên môn giáo viên hiện nay: dự giờ, kiểm tra sổ sáchgiáo án, họp hành dường như có tính "dĩ hòa vi quý", cào bằng Có thể biếtgiáo viên nọ kia yếu chuyên môn nhưng không có tiêu chí cụ thể để xử lý

Không thể giải quyết được những giáo viên yếu kém, đây cũng là một trongnhững lý do chính làm giáo dục Việt Nam không thể bức phá.

* Chưa đánh giá được năng lực quản lý giáo dục

Hiệu trưởng cần phải đổi mới lãnh đạo trường học, truyền được cảm hứngcho giáo viên, nhân viên để thực hiện đổi mới nhà trường, có những tiếp cậnsáng tạo để đổi mới trường học và thúc đẩy học tập của học sinh theo hướngphát triển năng lực

Để làm được điều đó, Hiệu trưởng phải kiến tạo được các điều kiện đầy thửthách nhưng cũng quan tâm và hỗ trợ thuận lợi cho việc học tập của mỗi họcsinh

Họ không ngừng phát triển và hỗ trợ giáo viên, tạo điều kiện làm việc tíchcực, hiệu quả phân bổ nguồn lực, xây dựng chính sách và hệ thống tổ chức phùhợp, và tham gia vào công việc có ý nghĩa khác bên ngoài lớp học và có tácđộng mạnh mẽ vào sự phát triển nhà trường

Nhưng trong thực tế cán bộ quản lý giáo dục ở các trường làm việc theokhuôn mẫu có sẵn, không cần sáng tạo gì thêm nên chất lượng giáo dục ở cáctrường không cao, giáo viên không có người truyền cảm hứng giảng dạy…

* Sức học của học sinh đi xuống

Căn bệnh thành tích tồn tại quá lâu, dung dưỡng những học sinh yếu kémvẫn được lên lớp đều đặn đã tạo ra số đông học sinh không ở mức ngồi nhầmlớp mà còn ngồi nhầm cấp học Có những học sinh tưởng chừng chỉ học lớp 5nhưng đang ngồi chễm chệ ở lớp 12 Bằng chứng mỗi kỳ thi có hàng ngàn điểmliệt, tức không biết gì cả

* Không tuyển được học sinh giỏi vào sư phạm

Không phải bây giờ mà từ nhiều năm nay chúng ta đã không tuyển đượcnhiều học sinh giỏi vào ngành sư phạm Nhưng có một sự thật là một số giáoviên có học lực thời phổ thông chỉ ở mức trung bình nhưng sau một thời giangiảng dạy họ quên mất ngày xưa rồi tự gán cho mình một thời vàng son của tuổihọc trò

* Cấp quản lý giáo dục chỉ thường thường bậc trung

Vì hồ sơ lý lịch, lợi ích nhóm , cấp quản lý giáo dục thường được tuyển từnhững giáo viên chỉ ở mức thường thường bậc trung

Nếu những cán bộ này là chuyên viên ở các bộ môn thì vô cùng đáng ngại

* Nơi đào tạo ra những người làm nghề đào tạo

Quá nhiều trường sư phạm, có thể nói trường sư phạm mọc lên như nấm,đâu đâu cũng có trường đào tạo ngành sư phạm Nhưng rồi có ai đặt dấu hỏi chovấn đề chất lượng sinh viên ra trường là như thế nào?

Nghề bác sĩ có thể chỉ giết chết một con người nhưng nghề sư phạm lại giếtchết cả một thế hệ Nên thiết nghĩ việc kiểm soát các trường đào tạo sư phạm làviệc nên làm gấp

* Gói ghém năng lực cá nhân

Giáo viên ngoài dạy còn vô số việc không tên mà nếu không làm cũngchẳng sao nhưng phải làm vì "thi đua" Ngày tháng qua đi cứ mãi loay hoay đốiphó nên gần như giáo viên chỉ biết gói ghém năng lực vào dạy học

Hơn nửa triệu giáo viên của cả nước, đông đảo là vậy, nhưng đóng góp chovăn chương, nghệ thuật, khoa học, công nghệ lại quá ít ỏi

* Sự can thiệp quá sâu của ủy ban nhân dân tỉnh, huyện

Tỉnh có sở nội vụ, huyện có phòng nội vụ đã can thiệp quá sâu vào việctuyển giáo viên ở các cấp học Ngành giáo dục cần đấu tranh để được độc lậptrong việc rà soát thiếu thừa giáo viên để tự mình tổ chức thi tuyển công bằng,minh bạch

2 Những quan điểm chỉ đạo trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo ở nước ta sau Đại hội Khóa XII

Bước sang giai đoạn mới, đất nước ta đứng trước những cơ hội lớn vàthách thức lớn, đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo ở nước ta hiện naycần triển khai theo những quan điểm chỉ đạo chủ yếu sau:

 Thứ nhất, phát triển giáo dục, đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước

và của toàn dân, là quốc sách hàng đầu Do vậy, phải tăng cường sự lãnh đạo

của Đảng, huy động cả hệ thống chính trị, phát huy đóng góp của mọi tầng lớp nhân dân chăm lo phát triển sự nghiệp giáo dục, đào tạo

 Thứ hai, đổi mới giáo dục, đào tạo phải nhằm mục tiêu xây dựng nềngiáo dục có tính dân tộc, hiện đại, quán triệt nguyên lý học đi đôi với hành, lýluận gắn liền với thực tiễn, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xãhội; đáp ứng nhu cầu nhân lực phát triển đất nước, nhất là nhân lực chất lượngcao, góp phần xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội bình đẳng để mọi người dânđều có thể đi học và học tập suốt đời

 Thứ ba, đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển; đa dạng hóa các nguồnlực đầu tư cho giáo dục, đào tạo; ưu tiên ngân sách nhà nước dành cho phát triểngiáo dục, đào tạo ở vùng khó khăn, cho giáo dục phổ cập và đào tạo nhân lựcchất lượng cao Phát triển giáo dục, đào tạo phải gắn với phát triển kinh tế - xãhội, củng cố quốc phòng và an ninh, với tiến bộ khoa học - công nghệ và hộinhập quốc tế

 Thứ tư, mở rộng hợp tác quốc tế về giáo dục, đào tạo phải trên cơ sở giữgìn và phát huy bản sắc dân tộc, giữ vững độc lập, chủ quyền, định hướng xã hộichủ nghĩa Khuyến khích các cơ sở giáo dục, đào tạo trong nước hợp tác với cácđối tác nước ngoài trong đào tạo nhân lực và nghiên cứu khoa học, chuyển giaocông nghệ, nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên và cán bộ quản

lý giáo dục, đào tạo

3 Những thách thức của giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế đòihỏi phải có nguồn nhân lực chất lượng cao, trong khi nguồn lực quốc gia và khảnăng đầu tư cho giáo dục của Nhà nước và phần đông gia đình còn hạn chế.Chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, đặt ra nhiệm vụ nặng nề và thách thức lớnđối với sự phát triển giáo dục và đào tạo

Khoảng cách giàu nghèo giữa các nhóm dân cư, sự phát triển không đềugiữa các địa phương vẫn tiếp tục là nguyên nhân dẫn đến thiếu bình đẳng về cơhội tiếp cận giáo dục và khoảng cách chất lượng giáo dục giữa các đối tượngngười học và các vùng miền

Tư duy bao cấp, sức ì trong nhận thức, tác phong quan liêu trong ứng xửvới giáo dục của nhiều cấp, nhiều ngành, của nhà giáo và cán bộ quản lí giáodục, không theo kịp sự phát triển nhanh của kinh tế - xã hội và khoa học côngnghệ; bệnh thành tích, hư danh, chạy theo bằng cấp trong cán bộ và người dânchậm được khắc phục.

Khoảng cách phát triển về kinh tế - xã hội, khoa học và công nghệ, giáodục và đào tạo giữa nước ta và các nước tiên tiến trong khu vực, trên thế giới có

xu hướng gia tăng Hội nhập quốc tế và sự phát triển của kinh tế thị trường đanglàm nảy sinh nhiều nguy cơ tiềm ẩn như sự thâm nhập lối sống không lànhmạnh, xói mòn bản sắc văn hoá dân tộc; sự thâm nhập của các loại dịch vụ giáodục kém chất lượng, lạm dụng dạy thêm, học thêm, chạy trường, chạy điểm

4 Phương hướng, nhiệm vụ của giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Tiếp tục thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đàotạo mà Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa XI (NQ 29-NQ/TW) đề ra, Đạihội Đảng lần thứ XII đề ra phương hướng: Giáo dục là quốc sách hàng đầu Pháttriển giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡngnhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sangphát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; phát triển giáo dục và đàotạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,với tiến bộ khoa học, công nghệ; phấn đấu trong những năm tới, tạo chuyển biếncăn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo; phấn đấu đếnnăm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực

Từ đó, Đại hội XII xác định những nhiệm vụ chủ yếu: Tiếp tục đổi mớimạnh mẽ, đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục và đào tạo theo hướng coitrọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học; hoàn thiện hệ thống giáodục quốc dân theo hướng hệ thống giáo dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xãhội học tập; đổi mới căn bản công tác quản lý giáo dục và đào tạo, bảo đảm dânchủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục

và đào tạo; coi trọng quản lý chất lượng; phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ

quản lý giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo; đổi mới chínhsách, cơ chế tài chính, huy động sự tham gia đóng góp của toàn xã hội, nâng caohiệu quả đầu tư để phát triển giáo dục và đào tạo

Để thực hiện chủ trương đó, thời gian tới cần tập trung đổi mới mạnh mẽ

và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục và đào tạo; coi trọng phát triển phẩmchất và năng lực người học Trong đó tập trung vào một số vấn đề rất cơ bản vàquan trọng là:

 Thứ nhất, cần có sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toànĐảng, toàn dân về chủ trương “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”; từ đó, phát huytrí tuệ, huy động nhiều nguồn lực và có sự phối hợp của nhiều cơ quan, banngành và các tổ chức xã hội, trong đó ngành giáo dục và đào tạo đóng vai tròchủ đạo Đây là vấn đề có tính quyết định, bởi sự nghiệp giáo dục là của toàndân, là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Chừngnào chưa làm tốt điều này, chừng đó giáo dục và đào tạo chưa thực sự trở thànhquốc sách hàng đầu như quan điểm của Đảng đã xác định

 Thứ hai, đổi mới mục tiêu giáo dục để phù hợp với bối cảnh đất nướcbước vào thời kỳ mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhậpquốc tế sâu rộng Mục tiêu phát triển giáo dục của nước ta từ trước đến nay cơbản là đúng đắn, nhưng mỗi thời kỳ có những hoàn cảnh, yêu cầu nhiệm vụ khácnhau, nên mục tiêu giáo dục và đào tạo cũng phải điều chỉnh, thay đổi để đápứng thực tiễn cuộc sống đặt ra Nhiệm vụ xây dựng, phát triển đất nước trongthời kỳ mới, đòi hỏi tiêu chuẩn phẩm chất, năng lực con người cũng có yêu cầumới; bên cạnh chú ý con người xã hội, con người công dân, cần hướng tới pháthuy cao nhất tiềm năng của mỗi cá nhân; phát triển hài hòa con người cá nhân

và con người xã hội Từ đó, cần điều chỉnh mục tiêu giáo dục và đào tạo theohướng vừa chú ý phát triển hài hòa con người xã hội, con người công dân, vừahướng tới phát huy cao nhất tiềm năng của mỗi học sinh; chú trọng giáo dục cảphẩm chất và năng lực của người học; bao gồm các phẩm chất chủ yếu, các nănglực chung và các phẩm chất, năng lực riêng của từng học sinh, năng lực đặc thùmôn học; kết hợp hài hòa dạy chữ, dạy nghề và dạy người; chú trọng giáo dục

hướng nghiệp, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp Từ đó, sẽ tạo sự thayđổi căn bản về chất lượng giáo dục Mục tiêu giáo dục trong chương trình mớiphải phù hợp với bối cảnh, trình độ và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội;trình độ, đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Việt Nam; học tập kinh nghiệm và

xu hướng quốc tế

 Thứ ba, đổi mới nội dung, chương trình giáo dục và đào tạo theo hướngphải phù hợp, thiết thực với từng cấp học, từng đối tượng; bảo đảm tính khoahọc, cơ bản, hiện đại; nhưng tinh giản, dễ hiểu, lựa chọn những kiến thức có tínhứng dụng cao; chú trọng các môn khoa học xã hội - nhân văn; đổi mới nội dung,phương pháp dạy - học ngoại ngữ; chuyển từ nặng về trang bị kiến thức lýthuyết trừu tượng sang nội dung giáo dục gắn với thực tiễn đời sống nhằm giảmtải kiến thức, giảm áp lực học hành, thi cử cho học sinh; chú trọng yêu cầu vậndụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng sống Theo đó, Chương trình mới chuyểnsang cách tiếp cận năng lực, chú trọng đến mục tiêu phát triển các phẩm chất củahọc sinh; không chỉ đòi hỏi học sinh nắm vững những kiến thức, kỹ năng cơ bản

mà còn chú trọng yêu cầu vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực hành, giải quyếtcác tình huống trong học tập và cuộc sống Với cách tiếp cận này, đòi hỏi tất cảcác khâu của quá trình dạy - học (nội dung, phương pháp, phương tiện, hìnhthức tổ chức, cách kiểm tra, đánh giá, thi cử; cách thức quản lý và thực hiện )cũng phải thay đổi Nội dung các môn học cần lựa chọn những gì cần thiết choviệc phát triển phẩm chất và năng lực người học; những tri thức thiết thực, gầngũi, gắn với đời sống và có thể vận dụng tốt trong thực tế Cần xác định rõchuẩn đầu ra của từng cấp học để biên soạn chương trình và sách giáo khoa cácmôn học đảm bảo tính thống nhất, liên thông; chú ý tài liệu hỗ trợ dạy học phùhợp với đặc thù của các địa phương, các đối tượng, nhất là học sinh dân tộcthiểu số và học sinh có hoàn cảnh khó khăn

 Thứ tư, đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng vận dụng cácphương pháp giáo dục đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh,

ưu tiên cho thực hành, khuyến khích sáng tạo; phát huy tính tích cực, chủ động,sáng tạo và vận dụng kiến thức với phương châm “giảng ít, học nhiều”, “học đi