GV nhấn mạnh lại các điểm chính của quá trình thụ tinh Hoạt động 3: Tìm hiểu sự kết hạt và tạo quả HS đọc thông tin SGK, quan sát tranh, mẫu vật thảo luận nhỏm câu hỏi SGK.. GV gọi đại d[r]
Trang 1Tuần 17 NS:
Chương VI: HOA VÀ SINH SẢN HỮU TÍNH
Bài 28: CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HOA.
I/ Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Phân biệt các bộ phận chính của hoa, các đặc điểm cấu tạo và chức năng của từng bộ phận
- Giải thích được vì sao nhị và nhụy là những bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa
2 Kỹ năng:
Quan sát, so sánh, phân tích…
3 Thái độ:
Bảo vệ thực vật: hoa
4 Trọng tâm:
Cấu tạo, chức năng của hoa
II/ Chuẩn bị
GV: Tranh, kính lúp, mô hình, mẫu vật
HS: Mẫu vật, nghiên cứu bài
III/ Tiến trình dạy học
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi
Hoạt động 1: Quan sát các bộ phận của hoa
- GV treo tranh
- HS để mẫu vật lên bàn quan sát + tranh xác định các
bộ phận của hoa và ghi vào nháp
- GV cho HS thảo luận nhóm xác định đúng các bộ
phận của 1 hoa mà nhóm mình mang theo
- Gọi 1 HS lên bảng xác định trên mẫu vật, HS khác
nhận xét, GV tổng kết trên mẫu vật
- GV hướng dẫn HS tách các bộ phận của hoa ra quan
sát, nhận xét màu sắc, số lượng cánh hoa, đài, nhị và
nhụy GV hướng dẫn HS QS nhị, trả lời câu hỏi:
H: Nhị gồm những bộ phận nào ? Hạt phấn nằm ở đâu ?
QS nhụy HS quan sát H: 28 3, GV hướng dẫn HS cách
QS các bộ phận của nhụy
H: Nhụy gồm những bộ phận nào ? Noãn nằm ở đâu?
- GV chốt kiến thức lại trên tranh, GV hướng dẫn HS
tìm đĩa mật ở đáy hoa
- GV gọi lần lượt hai HS lên bảng tách hoa của nhóm
mình và trên mẫu vật, giới thiệu các bộ phận của hoa
- HS khác nhận xét, bổ sung
- GV cho HS nêu cấu tạo các bộ phận của hoa, GV tổng
kết cho ghi GV giới thiệu cho HS về một số loại hoa
khác không có đầy đủ các bộ phận của hoa như hoa
không có cánh hoa (hoa lúa…)…
1) Các bộ phận của hoa
Hoa gồm các bộ phận:
- Cuống hoa
- Đế hoa
- Đài hoa
- Tràng hoa gồm nhiều cánh hoa
- Nhị gồm: chỉ nhị mang bao phấn chứa hạt phấn
- Nhụy gồm: đầu nhụy, vòi nhụy, bầu nhụy có chứa noãn
Trang 2Hoạt động 2: Xác định chức năng các bộ phận của
hoa.
- HS đọc thông tin SGK tr 95 quan sát lại hoa trả lời
câu hỏi : Những bộ phận nào của hoa có chức năng sinh
sản chủ yếu ? Vì sao ?
H: Những bộ phận nào bao bọc lấy nhị và nhụy, chúng
có chức năng gì ?
- GV gợi ý cho HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung -
GV tổng kết
- GV giáo dục ý thức bảo vệ, chăm sóc hoa cho HS
- HS đọc ghi nhớ SGK
2) Chức năng các bộ phận
của hoa.
- Đài hoa, tràng hoa làm thành bao hoa bảo vệ nhị và nhụy
- Nhị và nhụy là bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa vì:
+ Nhị có nhiều hat phấn mang tế bào sinh dục đực + Nhụy có bầu chứa noãn mang tế bào sinh dục cái
4 Kiểm tra đánh giá
- Gọi 1 HS lên ghép các bộ phận của hoa thành 1 bông hoàn chỉnh trên mô hình
- GV treo tranh câm H: 28.2, 28.3 gọi HS lên chọn các tờ bìa có ghi sẵn chữ để
dán lên các bộ phận của hoa cho phù hợp
- HS khác nhận xét, GV chấm điểm HS làm tốt
5 Dặn dò
- Học bài nắm cấu tạo các bộ phận của hoa và chức năng từng bộ phận
- GV hướng dẫn HS làm BT tr 95
- Mỗi nhóm HS về nhà chuẩn bị: hoa bí ngô, hoa mướp, hoa giấy, hoa ổi, …
- Kẻ bảng tr 97 SGK
- Đọc bài 29 Các loại hoa
CÁC LOẠI HOA I/ Mục tiêu
1 Kiến thức
- Phân biệt hai loại hoa: hao đơn tính và hoa tính
- Phân biệt hai cách xếp hoa trên cây Ý nghĩa sinh học của cách xếp
hoa thành cụm
2 Kỹ năng
Quan sát, so sánh, tìm tòi…
3 Thái độ
Yêu thực vật, bảo vệ hoa
4 Trọng tâm
Phân biệt các loại hoa
II/ Chuẩn bị
GV: Tranh, bảng phụ, mẫu vật
HS: Kẻ bảng, sưu tầm các loại hoa
III/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 KTBC:
HS 1: Xác định trên mô hình cấu tạo các bộ phận của hoa
Trang 3HS 2: Chức năng các bộ phận chính của hoa Bộ phận nào là quan trọng nhất ? Vì sao ?
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung cơ bản
Hoạt động 1: Phân chia các loại hoa căn cứ vào
bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa.
GV yêu cầu HS để mẫu vật lên bàn, quan sát
GV treo tranh H: 29.1 HS quan sát, thảo luận nhóm
hoàn thành bảng trong 7 phút từ cột 1 đến cột 3
GV treo bảng phụ kẻ sẵn bảng BT, gọi đại diện các
nhóm lần lượt lên điền kết quả vào bảng, nhóm
khác nhận xét, bổ sung
GV tổng kết lại trên tranh
H: Phân chia theo bộ phận sinh sản chia hoa thành
những nhóm nào ?
GV gợi ý cho HS so sánh sự khác nhau giữa hoa
dưa chuột, hoa liễu với các hoa còn lại
GV treo bảng phụ cho HS điền từ vào chỗ trống
GV gọi 1 HS đọc to bài làm của mình, HS khác
nhận xét, bổ sung GV ghi ý đúng lên bảng
GV yêu cầu HS hoàn thành tiếp cột 3 của bảng
HS đọc nhanh phần bài làm của mình
GV tổng kết cho ghi
GV liên hệ thêm về một số hoa đơn tính cùng cây,
hoa đơn tính khác cây, hoa ở cây đu đủ có đủ 3 loại
hoa: lưỡng tính, đực, cái…
GV giáo dục HS bảo vệ hoa, giúp hoa thụ phấn
Hoạt động 2: Phân chia các nhóm hoa dựa vào
cách xếp hoa trên cây.
GV treo tranh, HS đọc thông tin + tranh + mẫu vật
chia hoa của nhóm mình thành 2 nhóm theo thông
tin vừa đọc
GV hướng dẫn HS tách hoa vạn thọ, hoa cúc để
quan sát từng hoa
H: Dựa vào cách xếp hoa trên cây chia hoa thành
mấy nhóm? Thế nào là hoa đơn độc ? Thế nào là
hoa mọc thành cụm ? Cho VD
GV liên hệ mở rộng thêm về cách xếp hoa trên cây
và ý nghĩa của nó
GV giáo dục ý thức bảo vệ hoa ở HS
1)Phân chia các nhóm hoa dựa vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa.
Có 2 loại hoa:
- Hoa lưỡng tính + Là hoa có đủ nhị và nhụy trên cùng 1 hoa
+ VD: Hoa huệ, bưởi…
- Hoa đơn tính:
+ Chỉ có nhị: hoa đực
+ Chỉ có nhụy: hoa cái + VD: Hoa bí, ngô…
2) Phân chia các nhóm hoa dựa vào cách xếp hoa trên cây.
Có 2 nhóm hoa:
- Hoa mọc đơn độc VD: hoa sen, hoa hồng, …
- Hoa mọc thành cụm VD: hoa cúc, so đũa,…
4 Kiểm tra đánh giá
Trang 4- Căn cứ vào đặc điểm nào để phân biệt hoa lưỡng tính và hoa đơn tính? Hãy kể tên ba loại hoa lưỡng tính và ba loại hoa đơn tính mà em biết?
- Có mấy loại cách xếp hoa trên cây? Cho VD?
- Những hoa nhỏ thường mọc thành cụm có tác dụng gì đối với sâu bọ và đối với
sự thụ phấn của hoa?
5 Dặn dò
- Học bài
- Ôn lại các bài đã học, tiết sau ôn tập học kỳ I
Trang 5
Tuần 18 NS:
THỤ PHẤN I/ Mục tiêu
1 Kiến thức
- Phát biểu được khái niệm thụ phấn
- Nêu những đặc điểm chính của hoa tự thụ phấn Phân biệt hoa tự thụ phấn
và hoa giao phấn
- Những đặc điểm chính của hoa thụ phấn nhờ gió
2 Kỹ năng
Quan sát, tư duy, so sánh…
3 Thái độ
Yêu và bảo vệ thiên nhiên
4 Trọng tâm
Khái niệm thụ phấn, phân biệt tự giao phấn và hoa giao thụ phấn
II/ Chuẩn bị
GV: Mẫu, tranh, bảng phụ
HS: Mẫu vật, nghiên cứu bài
III/ Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2 KTBC: không
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản
Hoạt động 1: Tìm hiểu về hiện tượng thụ phấn
GV dùng mẫu vật và tranh giảng giải cho HS nắm
khái niệm thụ phấn là gì?
GV cho HS thực hiện thụ phấn cho hoa trên mẫu vật
GV đặt vấn đề chuyển ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu về hoa tự thụ phấn và hoa
giao phấn
* Hoa tự thụ phấn
HS đọc thông tin SGK GV treo tranh
H: Hoa tự thụ phấn là gì?
GV nhấn mạnh lại sự tự thụ phấn ở hoa
GV chú ý vị trí của nhị và nhụy cho HS trả lời 2 câu
hỏi mục SGK.
GV cho HS trả lời , HS khác nhận xét
GV tổng kết trên tranh và nhấn mạnh lại các đặc
điểm của hoa tự thụ phấn trên mẫu vật GV giải thích
cho HS hiểu vì sao nhị và nhụy phải chín đồng thời
* Hoa giao phấn
HS đọc thông tin SGK trả lời 2 câu hỏi về hoa giao
phấn Nêu khái niệm thế nào là hoa giao phấn, sự
khác nhau giữa hoa tự thụ phấn và hoa giao phấn
* Khái niệm thụ phấn: Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy
1) Hoa tự thụ phấn và hoa giao phấn
a) Hoa tự thụ phấn
- Là hoa có hạt phấn rơi vào đầu nhụy của chín hoa đó
- Đặc điểm:
+ Hoa lưỡng tính + Nhị và nhụy chín cùng một lúc
b) Hoa giao phấn
- Là hiện tượng hạt phấn chuyển đến đầu nhụy của hoa khác
Trang 6GV dùng mẫu vật: hai hoa khác nhau để giảng cho
HS hiểu hiện tượng giao phấn là gì?
GV đặt vấn đề: Hoa giao phấn thực hiện nhờ những
yếu tố nào?
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm của hoa thụ phấn
nhờ sâu bọ
GV treo tranh, HS quan sát tranh, mẫu thảo luận
nhóm trong 6 phút, hoàn thành các câu hỏi SGK/ 100
GV gọi đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét, bổ sung
GV nhấn mạnh lại các đặc điểm chính
GV cho HS liện hệ những hoa thụ phấn nhờ sâu bọ
khác Từ đó giáo dục HS ý thức bảo vệ hoa, bảo vệ
các loài động vật có ích trong trồng trọt
- Đặc điểm + Hoa đơn tính + Hoa lưỡng tính có nhị và nhụy không chín cùng một lúc
2) Đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ sâu bọ
- Hoa có màu sắc sặc sỡ, có hương thơm, đĩa mật nằm ở đáy hoa
- Cánh hoa đẹp hoặc có những dạng đặc biệt
- Hạt phấn to, có gai, chất dính
- Đầu nhụy có chất dính
4) Kiểm tra đánh giá
- Thụ phấn là gí?
- Thế nào là hoa tự thụ phấn? hoa giao phấn khác với hoa tự thụ phấn ở điểm nào?
- Hãy kể tên hai loại hoa thụ phấn nhờ sâu bọ tìm những đặc điểm phù hợp với lối thụ phấn nhờ sâu bọ của mmõi hoa đó?
- Những cây có hoa nnở về ban đem như nhài, quỳnh, dạ hương có đặc điểm gì thu hút sâu bọ?
5) Dặn dò
- Học bài
- Sưu tầm một số hoa thụ phấn nhờ gió
- Nghiên cứu đặc điểm của hoa , phân biệt hoa đực và hoa cái
- Tìm hiểu về những thành tựu của con người trong việc lai tạo giống
THỤ PHẤN (TT) I/ Mục tiêu
1) Kiến thức
- Hiểu hiện tượng giao phấn
- Giải thích được tác dụng của những đặc điểm thường có ở hoa thụ phấn
nhờ gió
- Vai trò của con người trong việc thụ phấn cho hoa
2) Kỹ năng
Quan sát, thực hành, so sánh
3) Thái độ
Ý thức bảo vệ thực vật
Vận dụng kiến thức góp phần thụ phấn cho cây
4) Trọng tâm
Trang 7Đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ gió khác với hoa thụ phấn nhờ sâu bọ.
II/ Chuẩn bị
GV: Tranh, mẫu vật
HS: Sưu tầm mẫu, nhgiên cứu bài, kẻ bảng BT tr 111 SGK
III/ Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2 KTBC:
HS: Thụ phấn là gì? Hoa tự thụ phấn khác hoa giao phấn như thế nào?
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản
Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ
gió
GV treo tranh, HS đọc thông tin SGK
GV yêu cầu HS nhận xét vị trí của hoa đực , hoa cái? Tác
dụng của vị trí mọc của hoa
GV yêu cầu HS thảo luận tác dụng của các đặc điểm của
hoa thụ phấn nhờ gió
Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét, bổ sung
GV tổng kết trên tranh
HS tìm trên mẫu vật những loại hoa khác là hoa thụ phấn
nhờ gió
Hoạt động 2: Tìm hiểu những ứng dụng thực tế về thụ
phấn.
HS đọc thông tin SGK GV nêu câu hỏi gợi mở cho HS trả
lời vai trò của con người trong việc thụ phấn bổ sung cho
hoa
H: Khi nào hoa cần thụ phấn bổ sung?
H: Con người đã làm gì để tạo điều kiện cho hoa thụ
phấn?
H: Con người thụ phấn cho hoa nhằm mục đích gì?
H: Trong trường hợp nào thụ phấn nhờ người là cần thiết?
GV cho HS liên hệ việc thụ phấn cho cây trồng ở gia
đình nhằm mục đích gì? Việc nuôi ong có lợi gì trong
việc thụ phấn cho cây? Tại sao cần bảo vệ các loài côn
trùng có ích trong vườn cây ăn quả…
3) Đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ gió
- Hoa mọc ở ngọn cây hoặc đầu cành
- Bao hoa tiêu giảm
- Chỉ nhị dài, bao phấn treo lủng lẳng
- Hạt phấn nhiều, nhỏ, nhẹ
- Đầu nhụy dài, có lông
4) Ứng dụng kiến thức về thụ phấn.
Con người chủ động thụ phấn cho hoa nhằm:
- Tăng sản lượng quả và hạt
- Tạo ra các giống lai mới
4) Kiểm tra đánh giá
Câu hỏi 1, 2, 3 SGK
BT SGK trang 102
5) Dặn dò
Học bài
Đọc mục em có biết
Chuẩn bị mỗi nhóm: 1 quả cà chua, quả mướp, quả ớt, quả táo
Ôn lại bài thụ phấn, Cấu tạo các bộ phận của hoa
Đọc kỹ bài 31
_
Trang 8Tiết 38 ND:
THỤ TINH, KẾT HẠT VÀ TẠO QUẢ I/ Mục tiêu
1) Kiến thức
- HS hiểu thụ tinh là gì? Phân biệt được thụ phấn và thụ tinh, thấy được mối quan hệ giữa thụ phấn và thụ tinh
- Dấu hiệu cơ bản của sinh sản hữu tính
- Xác định được các bộ phận của hoa biến đổi sau quá trình thụ tinh
2) Kỹ năng
Hoạt động nhóm, quan sát, so sánh, nhận biết…
3) Thái độ
Trồng và bảo vệ cây
4) Trọng tâm
Khái niệm thụ tinh, sự tạo thành quả, hạt
II/ Chuẩn bị
GV: Tranh, phiếu học tập, mẫu vật
HS: Đọc bài, ôn kiến thức cũ, chuẩn bị mẫu vật
III/ Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2 KTBC:
HS: Hoa thụ phấn nhờ gió có đặc điểm gì? Những đặc điểm đó có lợi gì cho
sự thụ phấn của hoa?
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự nảy mầm của hạt phấn
GV treo tranh H: 31.1, HS quan sát tranh đọc thông
tin SGK mô tả sự nảy mầm của hạt phấn
GV gọi HS lên bảng chỉ tranh mô tả hiện tượng nảy
mầm của hạt phấn
GV tổng kết lại trên tranh
Hoạt động 2: Tìm hiểu về hiện tượng thụ tinh
HS quan sát tranh, đọc thông tin Thảo luận nhóm
theo phiếu học tập GV treo trên bảng phụ
- Sự thụ tinh xảy ra ở phần nào của hoa?
- Thụ tinh là gì?
- Tại sao nói sự thụ tinh là dấu hiệu cơ bản của sinh
sản hữu tính?
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét, bổ
1) Hiện tượng nảy mầm của hạt phấn
Hạt phấn hút chất nhầy ở đầu nhụy trương lên nảy mầm thành một ống phấn
Tế bào sinh dục đực được chuyển đến phần đầu của ống phấn chui vào noãn
2) Thụ tinh
Thụ tinh là hiện tượng tế bào sinh dục đực của hạt phấn tiếp xúc với tế bào sinh dục cái có trong noãn tạo thành hợp tử Sinh sản có hiện tượng thụ tinh là sinh sản hữu tính
Trang 9sung GV tổng kết, cho HS so sánh thụ tinh với thụ
phấn
GV nhấn mạnh lại các điểm chính của quá trình thụ
tinh
Hoạt động 3: Tìm hiểu sự kết hạt và tạo quả
HS đọc thông tin SGK, quan sát tranh, mẫu vật thảo
luận nhỏm câu hỏi SGK
GV gọi đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận
xét, bổ sung
GV cho HS quan sát mẫu và nêu các bộ phận khác
của hoa biến đổi như thế nào ?
GV dùng mẫu vật giới thiệu cho HS nắm các biến
đổi các bộ phận của hoa sau khi thụ tinh
HS đọc ghi nhớ SGK
3) Kết hạt và tạo quả Sau khi thụ tinh:
- Hợp tử phát triển thành phôi
- Noãn phát triển hành hạt chứa phôi
- Bầu phát triển thành quả chứa hạt
- Các bộ phận khác của hoa héo dần và rụng đi ( 1 số loài cây ở quả còn dấu tích của 1 số bộ phận của hoa như: nhụy, đài…)
4) Kiểm tra đánh giá
Câu hỏi 1, 2 SGK tr 104
5) Dặn dò
- Học bài
- Đọc mục em có biết
- Sưu tầm một số loại quả có trong gia đình để học nài các loại quả
- Đọc trước bài 32: Các loại quả
_
Trang 10
Ngày dạy: 31 – 03 – 07 Tiết 39 Lớp: 6A8 Bài dạy: bài 32 CÁC LOẠI QUẢ
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Biết cách phân chia quả thành các nhóm khác nhau
- Dựa vào vỏ quả chia quả thành 2 nhóm chính
2 Kỹ năng
Quan sát, so sánh, phân biệt
3 Thái độ
Biết cách bảo quản, chế biến quả, hạt sau khi thu hoạch
4 Trọng tâm
Phân biệt 2 nhóm quả chính
II Chuẩn bị
GV: Tranh, 1 số loại quả
HS: Sưu tầm 1 số loại quả
III Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ
HS 1: Phân biệt thụ tinh với thụ phấn ? Thụ tinh có quan hệ gì với thụ phấn ?
HS 2: Sau khi thụ tinh các bộ phận của hoa biến đổi như thế nào ?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tập phân chia các nhóm quả
GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm, để mẫu
vật lên bàn cùng qs, phân chia quả của nhóm
mình
GV hd HS phân chia quả thành các nhóm dựa
vào hạt, hình dạng, kích thước, màu sắc…
Đại diện nhóm báo cáo KQ, nhóm khác nhận
xét, bổ sung
GV tổng kết
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự phân chia quả thành
các nhóm chính dựa theo đặc điểm của vỏ quả
* Phân biệt quả thịt và quả khô
HS đọc thông tin SGK, phân chia quả của
nhóm theo thông tin SGK thành 2 nhóm chính:
quả khô và quả thịt
H: Dựa vào đặc điểm của vỏ quả chia quả
thành mấy nhóm chính ?
* Phân biệt các loại quả khô
1) Căn cứ vào đặc điểm nào để phân chia các loại quả ?
2) Các loại quả chính
Dựa vào đặc điểm của vỏ quả chia quả thành 2 nhóm chính: quả khô và quả thịt
a Quả khô
- Quả khô khi chín vỏ khô, cứng,