Mçi nhãm HS: 1TKPK, 1 gi¸ quang häc, 1 nguån s¸ng, 1mµn ch¾n Ôn tập đặc điểm của TKHT và cách vẽ tia sáng qua thấu kÝnh Nêu đặc điểm của thấu kính hội tụ và tính chất tạo ảnh của 1 vËt q[r]
Trang 1Ngày soạn : Ngày giảng:
Thấu kính phân kì
A – Mục tiêu
1 Kiến thức:: Nhận dạng thấu kính phân kì và đặc điểm của thấu
kính phân kì
2 Kỹ năng :
trong cuộc sống
3 Thái độ: Nghiêm túc, cẩn thận
B – Chuẩn bị
1 Giáo viên: Mỗi nhóm HS: 1TKPK, 1 giá quang học, 1 nguồn sáng,
1màn chắn
2 Học sinh: Ôn tập đặc điểm của TKHT và cách vẽ tia sáng qua thấu
kính
C – Tiến trình dạy – học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra Nêu đặc điểm của thấu kính hội tụ và tính chất tạo ảnh của
1 vật qua thấu kính hội tụ ?
3 Bài mới
HĐ1: Đặt vấn đề
Gv dựa vào phần kiểm tra bài cũ và y/c HS
nêu dự đoán xem:
" Thấu kính phân kì có đặc điểm gì khác với
thấu kính hội tụ không ?
HS nắm bắt vấn đề và nêu dự đoán
HĐ2: Tìm hiểu dặc điểm thấu kính
phân kì
1 Quan sát và tìm hiểu đặc điểm TKPK
Gv " cho các nhóm HS 2 loại thấu kính
Y/c HS tìm thấy 2 loại thấu kính này có đặc
điểm gì? Thấu kính nào là thấu kính hội tụ
và khác với thấu kính còn lại ở đặc điểm
nào ?
Hs làm việc theo nhóm trả lời C1 và C2
HS báo cáo và cho nhận xét
GV chuẩn kiến thức và nhấn mạnh, y/c HS
GV y/c HS bố trí thí nghiệm và tiến hành
thí nghiệm HS bố trí thí nghiệm và tiến hành thí nghiệm
GV y/c HS báo cáo kết quả C2: Chùm tia ló loe rộng ra
Tiết 48
Trang 2GV giới thiệu tiết diện thấu kính HS nắm bắt
HĐ3: Tìm hiểu trục chính, quang tâm,
tiêu điểm, tiêu cự của TKPK
a, trục chính
GV tổ chức HS làm lại thí nghiệm HS làm theo y/c của GV
Gv y/c HS đánh dấu 3 tia sáng , bỏ thấu
kính, dùng bút chì kéo dài các tia ló Nhận
xét có tia sáng nào qua thấu kính không bị
khúc xạ ?
sáng qua thấu kính vẫn tiếp tục truyền thẳng Trục chính
b Quang tâm
Gv y/c HS đọc SGK và trả lời : Quang tâm
là gì? Trục chính cắt TK tại O : O là quang tâm, tiếp tục truyền thẳng
sáng đi qua quang tâm
GV y/c HS kéo dài các tia sáng ló bằng bút
chì
GV y/c HS vẽ lại thí nghiệm trên bằng hình
vẽ ( 1HS lên bảng, còn lại vẽ vào vở) HS vẽ lại thí nghiệm trên vào vở
GV thông báo: Tiêu điểm F' nằm đối xứng
với tiêu điểm F qua TK
c, Tiêu điểm
C5: Các tia ló kéo dài gặp nhau tại điểm trên trục chính - gọi là tiêu điểm
Gv y/c HS đọc tài liệu và trả lời : Tiêu cự là
gì?
d, Tiêu cự
Tiêu cự là khoảng cách giữa quang tâm
đến tiêu điểm : OF = OF' = f
HĐ4: Vận dụng - Củng cố
Gv y/c 1 hS lên bảng vẽ C7 C7: Các HS làm việc cá nhân
HS ghi vở C7 C8: Sờ tay thấy ở giữa mỏng
GV gọi 1 HS trả lời C9 1HS trả lời và 1 HS khác nêu nhận xét
GV chốt lại kiến thức của bài
D
Trang 3Ngày soạn : Ngày giảng:
ảnh của một vật tạo bởi
––––thấu kính phân kì––––
A – Mục tiêu
1 Kiến thức:: Nêu ảnh của 1 vật sáng tạo bởi thấu kính phân kì
luôn là ảnh ảo Mô tả những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi thấu kính phân kì
2 Kỹ năng : Biết dùng 2 tia sáng đặc biệt dựng ảnh của một vật
tạo bởi thấu kính phân kì
3 Thái độ: Cẩn thân, chính xác
B – Chuẩn bị
1 Giáo viên: Cho mỗi nhóm: 1 TKPK, 1 giá quang học, 1 cây nến,
1màn hứng ảnh
2 Học sinh: Ôn tập đặc điểm của ảnh của 1 vật tạo bởi TKHT
C – Tiến trình dạy – học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra Nêu đặc điểm của thấu kính phân kì ? và tính chất các đặc
điểm tia sáng qua TKPK ?
3 Bài mới
HĐ1: Đặt vấn đề
GV phát cho mỗi nhóm một thấu kính phân
kì Y/C hs đặt 1 vật sau thấu kính và nhìn
qua thấu kính phân kì
Các nhóm HS nhận TKPK và thực hiện theo y/c của GV
GV y/c HS nêu nhận xét ảnh quan sát HS cac snhóm nêu nhận xét về ảnh quan
sát qua TKPK
HĐ2: Tìm hiểu đặc điểm của ảnh của
một vật tạo bởi thấu kính phân kì
HS hoạt động nhóm bố trí thí nghiệm và trả lời câu hỏi
GV gọi 1 HS trình bày thí nghiệm và trả lời
câu C1 ?
C1: Đặt màn hứng ở gần , xa đèn không hứng ảnh
T2 gọi 1 HS khác trả lời câu C2? C2: Nhìn qua thấu kính thấy ảnh nhỏ hơn
vật , cùng chiều với vật GV: ảnh thu là ảnh thật hay ảnh ảo ? HS: Là ảnh ảo
Tiết 49
Trang 4HĐ3: Cách dựng ảnh
GV y/c HS hoạt động cá nhân trả lời C3?
GV y/c HS phải tóm tắt đề bài
Cá nhân HS trả lời câu C3:
Dựng 2 tia tới đặc biệt , giao điểm của 2
GV gọi 1 HS lên bảng thực hiện vẽ , các HS
khác vẫn tiếp tục vẽ vào vở C4: f = 12cm; OA = 24 cm
a, B I K
GV nhận xét và sửa chữa cách vẽ cho HS B'
GV gợi ý ca chs lập luận chứng minh theo
các ,O : A A' O tia BI có thay đổi không ?
+ ảnh B' là giao điểm của tia nào ? Giao điểm BO và FK luôn nằm trong
khoảng FO + B' nằm trong khoảng nào ?
HĐ4: So sánh độ lớn của anht tạo
bởi TKHT và TKPK
GV y/c các nhóm thực hiện:
+ vẽ ảnh của TKHT
+ Vẽ ảnh của TKPK
HS 2 dãy thực hiện : 2 HS đại diện lên trình bày vẽ ảnh
B'
GV y/c mỗi dãy cử 1 HS lên bảng vẽ
B
GV y/c các nhóm HS nhận xét kết quả của
GV nhận xét và chuẩn kiến thức B
B'
F A A' O
HĐ5: Vận dụng - Củng cố
GV y/c HS trả lời câu C6 , 1HS khác nhận
xét bổ sung 1HS trả lời câu C61HS khác nhận xét , bổ sung
C6: ảnh ảo của TKHT và THPK : + Giống nhau: cùng chiều với vật
Trang 5nằm trong khoảng tiêu cự
GV y/c HS đọc phần ghi nhớ HS đọc phần ghi nớ
Gv nhấn mạnh lại nội dung kiến thức của
D – Hướng dẫn về nhà
Học thuộc phần ghi nhớ
Làm bài tập về nhà: C7 - SGK
Giờ sau thực hành : chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành và trả lời 'O câu hỏi a, b, c, d,
Trang 6Ngày soạn : Ngày giảng:
thực hành
Đo tiêu cự của thấu kính hội tụ
A – Mục tiêu
1 Kiến thức::
2 Kỹ năng :
3 Thái độ: Cẩn thận, chính xác
B – Chuẩn bị
1 Giáo viên: Chuẩn bị cho mỗi nhóm: 1 TKHT, 1 vật sáng , 1 màn
hứng , 1 giá quang học
2 Học sinh: Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành
C – Tiến trình dạy – học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra Kiểm tra sự chuẩn bị của HS về mẫu báo cáo thực hành
3 Bài mới
HĐ1: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
Kiểm tra báo cáo thực hành của HS:
+ Mỗi nhóm kiểm tra 1 bản Gv sửa chữa
những chỗ HS còn thiếu sót
HS trả lời câu c, :
+ Trong cách dựng hình ? h' = h ; d' = d = 2f
+ Y/C HS trả lời câu c, ?
d + d' = 4f f =
4
'
d
d
Gọi đại diện 2 nhóm trình bày các ,O tiến
hành GV chuẩn bị và ghi tóm tắt các
,O tiến hành thí nghiệm
HS trình bày các ,O tiến hành : B1: Đo chiều cao của vật h =
B2: Dịch chuyển màn và vật ra xa TK khoảng cách bằng nhau dừng khi thu
ảnh rõ nét B3: Kiểm tra : d = d' ; h = h' B4: f = = 1/4
4
'
d
d
HĐ2: Tiến hành thí nghiệm
Y/C HS làm theo các ,O tiến hành thí
kết quả vào bảng
GV theo dõi quá trình thực hiện thí nghiệm
Tiết 50
Trang 7HĐ3: Củng cố
Gv nhận xét :
+ Kỉ luật khi tiến hành thí nghiệm
HS nắm bắt đánh giá, nhận xét của GV
+ Kĩ năng thực hành của các nhóm
+ Đánh giá chung và thu mẫu báo cáo
HS nắm bắt và thực hiện cách dựng ảnh
GV gợi ý cách dựng ảnh cảu vật qua TKHT B I
F A'
A O B'
D – Hướng dẫn về nhà
Nắm vững các biểu diễn (dựng ảnh ) của một vật qua thấu kính hội tụ
Đọc 'O bài mới : Sự tạo ảnh trên phim trong máy ảnh