Giáo án môn học Vật lí 6 - Tiết 11 và tiết 12

 X©y dùng ®­îc c«ng thøc m = D.V vµ P =d.V  Sử dụng bảng khối lượng riêng của một số chất để xác định: chất đó là chất gì khi biết khối lượng riêng của chất đó hoặc trọng lượng riêng c[r]

Ngày giảng:

Lớp 6A…………

Lớp 6B…………

Tiết:11

Lực kế – phép đo lực trọng lượng và khối lượng

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

 Nhận biết được cấu tạo của lực kế, xác định GHĐ và ĐCNN của một lực kế

 Biết đo lực bằng lực kế

 Biết mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng để tính trọng lượng của vật khi biết khối lượng hoặc ngược lại

2 Kĩ năng:

 Biết tìm tòi cấu tạo của dụng cụ đo

 Biết cách sử dụng lực kế trong mọi trường hợp đo

3 Thái độ: Rèn luyện tính sáng tạo Cẩn thận

II Chẩn bi:

1 Giáo viên:

 Mỗi nhóm: Một lực kế lò xo; Một sợi dây mảnh, nhẹ để buộc vào sgk

 Cả lớp: Một cung tên; Một xe lăn; Một vài quả nặng

2 Học sinh: Đọc trước bài.

III Tiến trình dạy và học

1 ổn đinh tổ chức lớp (1’):

Lớp 6A: ……/…… Vắng: ………

Lớp 6B: ……/…… Vắng: ………

2 Kiểm tra bài cũ (5’):

 Câu hỏi: Lò xo bị kéo dãn thì lực đàn hồi tác dụng lên đâu? lực đàn hồi có phương và chiều như thế nào? Lực đàn hồi phụ thuộc vào những yếu tố nào?

em hãy chứng minh

 Trả lời: Khi lò xo bị kéo dãn thì lực đàn hồi tác dụng lên các vật tiếp xúc hoặc gắn với hai đầu của nó; lực đàn hồi có phương dọc theo lò xo, chiều ngược với chiều biến dạng Lực đàn hồi phụ thuộc vào độ biến dạng của lò xo

3 Bài mới :

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học

tập.

GV: Yêu cầu hs quan sát 2 hình vẽ

ở đầu bài và đưa ra câu hỏi làm thế

nào để đo được lực mà dây cung tác

dụng vào mũi tên GV để hs thảo

luận và đưa ra các dự đoán, từ đó

dẫn dắt hs vào bài học

Hoạt động 2: Tìm hiểu một lực kế.

GV: Yêu cầu hs đọc các thông báo

về lực kế, sau đó đưa ra một lực kế

(2’)

(10’) I.Tìm hiểu lực kế1 Lực kế là gì?

thật cho hs tìm hiểu cấu tạo của lực

kế đó

GV: Yêu cầu hs trả lời C1

HS: C1: Lực kế có một chiếc lò xo,

một đầu gắn vào vỏ lực kế, đầu kia

có gắn một móc và một kim chỉ thị,

kim chỉ thị chạy trên mặt của một

bảng chia độ

GV: Phát cho mỗi nhóm hai lực kế

khác loại, yêu cầu trả lời câu hỏi

C2, tìm độ chia nhỏ nhất và giới

hạn đo của lực kế

HS: C2

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách đo lực kế.

GV: Yêu cầu hs tìm hiểu cách đo

lực bằng cách bằng cách trả lời C3

HS: C3: … (1) vạch 0 …(2) lực cần

đo … (3) phương …

GV: Sau khi học sinh đã tìm hiểu

về cách đo lực, gv hướng dẫn các

nhóm thực hành cách đo lực bằng

các lực kế đã phát sãn

GV: Yêu cầu hs trả lời C4 và C5

(Giáo viên điều khiển các nhóm

thảo luận kết quả C4)

HS: C5 Khi đo, cần phải cần lực kế

sao cho lò xo của lực kế nằm ở tư

thế thẳng đứng, vì lực cần đo là

trọng lực có phương thẳng đứng

Hoạt động 4: Xây dựng công thức liên

hệ giữa trọng lượng và khối lượng.

GV: Yêu cầu hs hoàn thành C6

HS: C6: a) Một quả cân khối lượng

100g thì có trọng lượng là 1N

b) Một quả cân có khối lượng 200g

thì có trọng lượng là 2N

c) Một túi đường có khối lượng 1

kg thì có trọng lượng là 10N

GV: Từ kết quả câu trả lời C6 của

hs, gv điều khiển học sinh thảo luận

để đưa ra hệ thức liên hệ giữa trọng

lượng và khối lượng của vật:

P=10m

(13’)

(5’)

2 Mô tả một lực kế lò xo đơn giản.

C1: Lực kế có một chiếc lò xo, một

đầu gắn vào vỏ lực kế, đầu kia có gắn một móc và một kim chỉ thị, kim chỉ thị chạy trên mặt của một bảng chia

độ

II Đo một lực bằng lực kế

1 Cách đo lực:

2 Thực hành đo lực.

C5 Khi đo, cần phải cần lực kế sao cho lò xo của lực kế nằm ở tư thế thẳng đứng, vì lực cần đo là trọng lực

có phương thẳng đứng

III Công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng.

C6: a) Một quả cân khối lượng 100g thì có trọng lượng là 1N

b) Một quả cân có khối lượng 200g thì có trọng lượng là 2N

c) Một túi đường có khối lượng 1 kg thì có trọng lượng là 10N

Hệ thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng là: P=10m

Trong đó: P là trọng lượng (N); m là khối lượng (kg)

IV Vận dụng.

Hoạt động 5: Vận dụng

GV: Yêu cầu hs hoàn thành C7 và

C9

HS: C7: Vì trọng lượng của vật luân

luôn tỉ lệ với khối lượng của nó nên

trong bảng ghi chia độ của lực kế ta

không thể ghi trọng lượng mà ghi

khối lượng của vật Thực chất cân

bỏ túi chính là một lực kế lò xo

C9: P=10m=10.3200 = 32000N

GV: Yêu cầu hs đọc và ghi phần

ghi nhớ vào vở

(5’)

C7: Vì trọng lượng của vật luân luôn

tỉ lệ với khối lượng của nó nên trong bảng ghi chia độ của lực kế ta không thể ghi trọng lượng mà ghi khối lượng của vật Thực chất cân bỏ túi chính là một lực kế lò xo

C9: P=10m=10.3200 = 32000N

4 Củng cố (3’): Yêu cầu hs rút ra kiến thức cơ bản của hs

5 Hướng dẫn học ở nhà (1’):

 Trả lời lại các câu hỏi từ C1 đến C9 (C8 gv hướng dẫn hs cách lam)

 Học thuộc phần ghi nhớ

 Làm bài tập trong sách bài tập

 Đọc mục có thể em chưa biết

* Những lưu ý, kinh nghiệm rút ra sau giờ dạy

………

………

………

Ngày giảng:

Lớp 6A: ………

Lớp 6B: ………

Tiết 12

Khối lượng riêng trọng lượng riêng

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

 Hiểu được khối lượng riêng(KLR) và trọng lượng riêng(TLR) là gì ?

 Xây dựng được công thức m = D.V và P =d.V

 Sử dụng bảng khối lượng riêng của một số chất để xác định: chất đó là chất gì khi biết khối lượng riêng của chất đó hoặc trọng lượng riêng của một số chất khi biết khối lượng riêng

2 Kĩ năng: Sử dụng phương pháp cân khối lượng và phương pháp đo thể tích để

đo trọng lượng của vật

3 Thái độ: Nghiêm túc, cẩn thận

1 Giáo viên:

 1 lực kế có GHĐ từ 2 đến 2,5N

 1 quả nặng bằng sắt hoặc đá

 1 bình chia độ có ĐCNN đến cm3

2 Học sinh: Đọc trước bài ở nhà.

III Tiến trình dạy học:

1 ổn định tổ chức lớp (1’):

Lớp 6A: ………… Vắng: ………

Lớp 6B: ………… Vắng: ………

2 Kiểm tra (5’):

 Câu hỏi: Lực kế là đại lượng để đo đại lượng vật lí nào ? Hãy kể nguyên tắc cấu tạo của lực kế ?

 Trả lời: Lực kế là đại lượng để đo lực,Lực kế là một chiếc lò xo một đầu gắn vào vỏ lực kế, đầu kia gắn một cái móc và kim chỉ thị Kim chỉ thị chạy trên một bảng chia độ

3 Bài mới

*Hoạt động 1: Tổ chức tình

huống học tập.

GV: Nêu vấn đề như tình huống ở

đầu bài

*Hoạt động 2: Xây dựng khái

niệm KLR và công thức tính

khối lượng của một vật theo

KLR.

GV: Yêu cầu hs đọc C1, từ đó đưa

ra phương án để giải quyết vấn đề

nêu ở C1

HS: Tính KLR của 1m3 sắt

nguyên chất, rồi từ đó tính khối

lượng của chiếc cột sắt ở ấn độ

GV: Thông báo cho hs khối lượng

của 1m3 một chất là khối lượng

riêng của chất đó Đơn vị của klr

là kg/m3

GV: Yêu cầu hs quan sát bảng

KLR của một số chất trong sgk,

từ đó đưa ra được nhận xét

HS: Các chất khác nhau có KLR

khác nhau

(2’)

(10’) I Khối lượng riêng tính khối lượng

của một vật theo khối lượng riêng.

1 Khối lượng riêng.

Khối lượng của một mét khối một chất gọi là KLR của chất đó

Đơn vị KLR là kilôgam trên mét khối (kg/m3)

2 Bảng KRL của một số chất.

* Nhận xét: Các chất khác nhau có KLR khác nhau

3 Tính khối lượng của một vật theo

KLR

GV: Yêu cầu hs trả lời C2 và C3

Gợi ý: 1m3 đá có m = ?

0,5m3 đá có m = ?

HS: C2: m = 1300 kg -> m =

0,5kg 2600 kg/m3

HS: Dựa vào phép tính toán ở C2

C3: m = D V

*Hoạt động 3: Tìm hiểu trọng

lượng riêng.

GV: Yêu cầu hs tìm hiểu TLR là

gì?

HS: ng/c cá nhân trả lởi TLR là…

GV: Gợi ý hs tìm hiểu đơn vị

TLR qua định nghĩa

GV: Kiểm tra câu C4

HS: cá nhân trả lời C4 rồi ghi vào

vở

GV: Đưa ra công thức P = 10.m

và d=

V

P

Từ đó yêu cầu hs rút ra mối liên

hệ giữa d và D, sau đó hợp thức

hoá công thức

HS: d = = 10.D

V

DV

10

*Hoạt động 4: Xác định trọng

lượng riêng của một chất.

GV: Yêu cầu hs đọc C5 để tìm

hiểu nội dung công việc phải làm

HS: C5 Xác định trọng lượng

riêng của chất làm quả cân

m=200g, một bình chia độ GHĐ

250 cm3, V nước trong bình

100cm3, lực kế có GHĐ 2,5 N

GV: Yêu cầu nhóm thảo luận và

xây dựng cách xác định trọng

lượng riêng của quả cân bằng các

dữ liệu đã cho

HS: Bước 1: Dùng lực kế để đo

trọng lượng P của quả cân, P =

10m (m tính theo kg)

Bước 2: Thả quả cân vào bình

chia độ có chứa nước V1 =

(13’)

(7’)

C2: m = 2600 0,5 = 1300 kg

C3: m = D V

II Trọng lượng riêng.

1 Trọng lượng của một mét khối của một chất gọi là trọng lượng riêng của chất đó.

2 Đơn vị trọng lượng trọng lượng riêng là niutơn trên mét khối (N/m 3 )

C4: d =

V

P

Trong đó: d là trọng lượng riêng (N/m3)

P là trọng lượng N

V là thể tích m3

3 Mối quan hệ giữa TLR và KLR:

d = 10 D

III Xác định trọng lượng riêng của một chất.

100cm3, tìm V2 và Hiệu V2 –

V1 chính là thể tích của quả cân

Bước 3: Xác định trọng lượng

riêng của chất làm quả cân bằng

công thức d =

V P

GV: Yêu cầu các nhóm trưởng

báo cáo kết quả để thống nhất cả

lớp

*Hoạt động 5: Vận dụng.

GV: Yêu cầu hs trả lời C6,

HS: C6: m = D.V = 7800.0,04 =

312kg

(3’)

IV Vận dụng C6: m = D.V = 7800.0,04 = 312kg

4 Củng cố (2’).

 GV kiểm tra một vài hs để khắc sâu kiến thức

 HS khắc sâu kiến thức của bài qua ghi nhớ

5 Hướng dẫn học ở nhà (2’): Học thuộc phần ghi nhớ; Làm bài tập 11.1 đến

11.5; Chép sãn mẫu báo cáo TH bài 12

*Những lưu ý, kinh nghiệm rút ra sau giờ dạy.

………

………

………

………