Giáo án lớp 6 môn học Sinh học - Tiết 1: Đặc điểm của cơ thể sống. Nhiệm vụ của sinh học thời gian: 45 phút

1.Thực vật có hoa và thực vật không có hoa: a Các cơ quan của cây và chức HĐ1:Hướng dẫn tìm hiểu các năng: cơ quan của cây và chức năng của chúng -Treo tranh, yêu cầu HS quan sát mẫu vật[r]

Trang 1

Giáo án sinh học 6 1

MỞ ĐẦU SINH HỌC

Tiết 1: ĐẶC ĐIỂM CỦA CƠ THỂ SỐNG NHIỆM VỤ CỦA SINH HỌC

Thời gian: 45 phút

I.Mục tiêu:

1.Kiến thức:

- Nêu được đặc điểm chủ yếu của cơ thể sống

- Phân biệt được vật sống và vật không sống

- Nêu được một số ví dụ cho thấy sự đa dạng của sinh vật cùng với các mặc lợi, hại của chúng

- Kể tên 4 nhóm sinh vật chính: dộng vật, thực vật, nấm và vi khuẩn

- Hiểu được nhiệm vụ của sinh học và thực vật học

2.Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng tìm hiểu đời sống hoạt động của sinh vật

- Phát triển kỹ năng quan sát, so sánh

3.Thái độ:

Giáo dục lòng yêu thiên nhiên và yêu thích môn học

II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1.Chuẩn bị của giáo viên:

-Kẻ bảng phụ trang 6 SGK

-Tranh ảnh về quan cảnh tự nhiên trong đó có một vài loài động vật và thực vật khác nhau

-Tranh phóng to hình 2.1 SGK

2.Chuẩn bị của học sinh:

-Xem trước bài 1-Đặc điểm của cơ thể sống

- Xem trước bài 2.Nhiệm vụ của sinh học

- Chuẩn bị một số tranh ảnh về sinh vật trong tự nhiên

III.Phương pháp:

-Phương pháp trực quan

-Phương pháp vấn đáp

-Phương pháp thảo luận nhóm

IV.Các hoạt động dạy và học:

1 Ổn định và tổ chức lớp: 1'

2 Giới thiệu chương trình sinh học 6 và những yêu cầu khi học môn sinh học: 5'

3 Vào bài mới : 1'

Hằng ngày chúng ta tiếp xúc với các loại đồ vật, cây cối, con vật khác nhau Đó là thế giới vật chất quanh ta Chúng bao gồm các vật sống và vật không sống Vậy giữa chúng có đặc điểm gì khác nhau và sinh vật có đặc điểm chung gì ? Nhiệm vụ của sinh học là gì ? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng

ta làm rõ điều đó

4 Các hoạt động dạy và học: 38'

T

G

NỘI DUNG KIẾN THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC

SINH

1.Nhận dạng vật sống và vật

không sống: HĐ1: Hướng dẫn nhận dạng vật sống và vật không sống.

-Yêu cầu HS quan sát môi trường

HĐ1: Nhận dạng vật sống và

vật không sống.

-HS cho ví dụ và chọn đại

Trang 2

-Vật sống: Lấy thức ăn, nước

uống, lớn lên, sinh sản

VD:con gà, cây đậu

-Vật không sống: không lấy

thức ăn, nước uống, không lớn

lên và không sinh sản

VD: hòn đá, cái ghế

2 Đặc điểm của cơ thể sống:

-Có sự trao đổi chất với môi

trường (lấy các chất cần thiết và

loại bỏ các chất thải ra ngoài)

-Lớn lên và sinh sản

3.Sinh vật trong tự nhiên:

a) Sự đa dạng của thế giới sinh

vật:

xung quanh rồi kể tên một số cây, con vật, đồ vật Chọn một cây, con vật và đồ vật đại diện để quan sát

-GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm, thảo luận để trả lời câu hỏi

b SGK -Gọi 1 đến 3 nhóm trả lời

-Yêu cầu HS rút ra kết luận về điểm khác nhau giữa vật sống và vật không sống

-GV nhận xét

HĐ2: Hướng dẫn tìm hiểu về

đặc điểm của cơ thể sống.

-Yêu cầu HS quan sát bảng tr.6 SGK, GV gợi ý HS tìm hiểu cột

6 và 7: Hãy xác định những chất cần thiết và các chất thải đối với thực vật và động vật

-Giáo viên nhận xét , bổ sung -Treo bảng phụ, yêu cầu HS điền vào bảng tr 6SGK

Nhận xét và nêu đáp án đúng -GV đặt câu hỏi: Qua bảng so sánh, hãy cho biết đặc điểm chung của cơ thể sống là gì ? -GV nhận xét, chốt lại kiến thức

HĐ3: Hướng dẫn tìm hiểu về

sinh vật trong tự nhiên

*Yêu cầu HS làm bài tập mục  tr.7 SGK

-Yêu cầu HS thảo luận nhóm để nhận xét về bảng thống kê:

+Qua bảng em có nhận xét gì về thế giới sinh vật?

-GV nhận xét và chốt lại

diện: con gà, cây đậu và hòn đá

-HS thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi

-Đại diện nhóm trả lời, các nhóm khác nhận xét và bổ sung

-HS rút ra kết luận

HĐ2: Tìm hiểu đặc điểm của

cơ thể sống.

-HS quan sát bảng, chú ý cột 6

và 7 -HS trả lời, HS khác bổ sung

-HS suy nghĩ để điền vào bảng -HS lên điền, HS khác nhận xét

-HS trả lời theo ý kiến cá nhân,

HS khác nhận xét, bổ sung

HĐ3:Tìm hiểu sinh vật trong

tự nhiên

-HS hoàn thành  tr.7 SGK

-HS suy nghĩ, thảo luận nhóm

để rút ra nhận xét về sự đa dạng của sinh vật

Trang 3

-Sinh vật trong tự nhiên rất đa

dạng và phong phú

-Chúng sống ở nhiều mội trường

khác nhau

b)Các nhóm sinh vật trong tự

nhiên:

Có các nhóm sinh vật:

-Vi khuẩn -Động vật

-Nấm -Thực vật

4.Nhiệm vụ của sinh học:

Nghiên cứu các đặc điểm về hình

thái, cấu tạo, đời sống cũng như

sự đa dạng của sinh vật nói

chung và của thực vật nói riêng

để sử dụng hợp lí, bảo vệ và phát

triển chúng nhằm phục vụ đời

sống con người

*Yêu cầu HS quan sát lại bảng thống kê, xếp loại riêng những ví

dụ nào thuộc thực vật, động vật,

ví dụ nào không phải thuộc thực vật hay động vật

-Gọi 1HS đọc thông tin mục  tr.8SGK

-Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin và quan sát H2.1SGK để trả lời câu hỏi: Kể tên các nhóm sinh vật trong tự nhiên ?

-GV nhận xét, chốt lại kiến thức

HĐ4: Hướng dẫn tìm hiểu

nhiệm vụ của sinh học

-Yêu cầu HS đọc thông tin mục

□ tr8 SGK GV hỏi: Nhiệm vụ của sinh học là gì?

-GV giới thiệu các phần sinh học

mà HS sẽ được học trong chương trình THCS

-Gọi 1 HS đọc phần nhiệm vụ của TVH

-GV chốt lại kiến thức

HĐ3: Tổng kết và dặn dò

* Tổng kết:

-Gọi học sinh đọc phần kết luận

-Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi 2

tr 6 và câu hỏi 3 tr 9 SGK

* Dặn dò:

-Về nhà học bài, trả lời câu hỏi vào vở bài tập

-Soạn bài 3

-Sưu tầm một số tranh ảnh, báo, bìa lịch về các loài thực vật sống ở các môi trường khác nhau

-HS quan sát lại bảng thống kê

và tiến hành xếp loại

-HS đọc thông tin mục

tr.8SGK

-HS đọc thông tin kết hợp quan sát, trả lời câu hỏi: Có các nhóm sinh vật: nấm, vi khuẩn, thực vật và động vật

HĐ4: Tìm hiểu nhiệm vụ của

sinh học.

-HS đọc thông tin, trả lời câu hỏi HS trả lời, các HS khác nhận xét và bổ sung

-Theo dõi -HS đọc thông tin để ghi nhớ

-1 HS đọc kết luận cuối bài -Trả lời câu hỏi, nhận xét và

bổ sung

Trang 4

ĐẠI CƯƠNG VỀ GIỚI THỰC VẬT

Tiết 2: Bài 3- ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA THỰC VẬT

I.Mục tiêu:

- Nêu được đặc điểm chung của thực vật

- Tìm hiểu sự đa dạng, phong phú của thực vật

2.Kỹ năng:

Rèn kỹ năng quan sát, so sánh Kỹ năng hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm

3.Thái độ:

Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, bảo vệ thực vật

- Tranh ảnh một khu rừng, vườn cây, sa mạc, hồ nước

- Nghiên cứu SGK, SGV và các tài liệu có liên quan

- Xem trước bài 3 Đặc điểm chung của thực vật

- Ôn lại kiến thức về quang hợp trong sách tự nhiên xã hội ở tiểu học

- Sưu tầm tranh ảnh về các thực vật sống ở nhiều môi trường khác nhau

2 Kiểm tra bài cũ: 5'

Câu hỏi: 1 Thể giới sinh vật đa dạng được thể hiện như thế nào ? Có mấy nhóm sinh vật , kể tên

?

2 Nhiệm vụ của sinh học và thực vật học là gì ?

Thực vật rất đa dạng và phong phú Vậy chúng có đặc điểm chung gì ? Đó là nội dung của bài học hôm nay

T

G

VIÊN

SINH

1.Sự đa dạng và phong phú

của thực vật :

HĐ1:Hướng dẫn tìm hiểu sự đa

dạng và phong phú của thực vật

-Yêu cầu HS quan sát H3.1 đến 3.4 SGK và các tranh ảnh mà mình sưu tầm được Thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi tr.11 SGK

-Gọi 1 đến 3 nhóm trình

HĐ1:Tìm hiểu sự đa dạng và

phong phú của thực vật

-HS quan sát theo cá nhân

-Thảo luận nhóm để đưa ra ý kiến thống nhất

-Đại diện nhóm trình bày, các

Trang 5

-Thực vật đa dạng và phong phú

-Chúng sống ở mọi nơi trên trái

đất và thích nghi với các môi

trường sống khác nhau

2 Đặc điểm chung của thực

vật:

-Tự tổng hợp được các chất hữu

cơ

-Phần lớn không có khả năng di

chuyển

-Phản ứng chậm với các kích

thích từ bên ngoài

-GV nhận xét và tiểu kết:

+TV sống hầu hết ở mọi nơi trên trái đất: ở vùng nhiệt đới, ôn đới, trung du, đồng bằng, miền núi…

+Môi trường sống: trong nước, trên mặt nước, trên mặt đất

-Yêu cầu HS rút ra kết luận về thực vật

→GV nhận xét và chốt lại

-Gọi 1 HS đọc phần thông tin mục SGK để biết về số lượng loài thực vật trên trái đất và ở Việt Nam

HĐ2: Hướng dẫn tìm hiểu đặc

điểm chung của thực vật.

-Yêu cầu HS làm bài tập mục  tr.11SGK

-GV treo bảng phụ lên bảng Gọi

1 đến 5 HS lên điền vào bảng

-Yêu cầu HS nhận xét 2 hiện tượng ở trang 11 SGK

-Yêu cầu HS rút ra kết luận về đặc điểm chung của thực vật từ việc điền bảng và nhận xét 2 hiện tượng

*Tổng kết:

-Gọi 1 HS đọc phần kết luận -Gọi 1 HS đọc phần "Em có biết"

-Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

1, 2 và 3 trang 12 SGK

*Dặn dò:

-Học bài, xem trước bài 4 Có phải tất cả thực vật đều có hoa ? -Làm bài tập 1, 2, 3 vào vở BT -Chuẩn bị mộ số cây: cây dương

nhóm khác nghe, nhận xét và

bổ sung

-Theo dõi

-HS rút ra kết luận về thực vật

-HS đọc thông tin →thu nhận kiến thức

HĐ2: Tìm hiểu đặc điểm

chung của thực vật

-HS kẻ bảng  tr.11 SGK và lam vào vở bài tập

-HS lên điền các nội dung

-HS suy nghĩ, rút ra nhận xét +Động vật có khả năng di chuyển còn thực vật thì không +Thực vật phản ứng chậm với kích thích từ môi trường

-HS suy nghĩ, rút ra kết luận

Trang 6

xỉ, cây hoa cúc, cây cải, rau bợ

Tiết 3: Bài 4- CÓ PHẢI TẤT CẢ THỰC VẬT ĐỀU CÓ HOA ?

I.Mục tiêu:

-Biết quan sát, so sánh để phân biệt được cây có hoa và cây không có hoa dựa vào đặc điểm của cơ quan sinh sản

-Phân biệt được cây một năm và cây lâu năm

2.Kỹ năng:

Rèn kỹ năng quan sát, so sánh

3.Thái độ:

Giáo dục ý thức bảo vệ chăm sóc thực vật

- Tranh vẽ phóng to H 4.1, 4.2 SGK

- Một số mẫu cây có hoa, quả như cà, ớt, đậu

- Xem trước bài 4 Có phải tất cả thực vật đều có hoa ?

- Chuẩn bị một số cây: cây cải, cây dương xỉ, rau bợ

- Sưu tầm tranh ảnh một số cây có hoa, không có hoa, cây một năm, lâu năm

Câu hỏi: 1 Sự đa dạng và phong phú của thực vật được thể hiện ở đặc điểm nào?

2 Đặc điểm chung của thực vật là gì ?

Thực vật có một số đặc điểm chung nhưng nếu quan sát kĩ các em sẽ nhận ra sự khác nhau giữa chúng Bài học hôm nay sẽ giúp ta tìm hiểu sự khác nhau đó

T

G

VIÊN

SINH

1.Thực vật có hoa và thực vật

không có hoa:

a) Các cơ quan của cây và chức

năng:

HĐ1:Hướng dẫn tìm hiểu các

cơ quan của cây và chức năng của chúng

-Treo tranh, yêu cầu HS quan sát mẫu vật mang đi, đối chiếu với

HĐ1: Tìm hiểu các cơ quan

của cây và chức năng của chúng

-HS quan sát H4.1SGK đối chiếu với mẫu vật mang đi

Trang 7

-Cơ quan sinh dưỡng: rễ, thân,

lá: nuôi dưỡng

-Cơ quan sinh sản: hoa, quả, hạt:

duy trì và phát triển nòi giống

b) Cây có hoa và cây không có

hoa:

-Cây có hoa: đến 1 thời kỳ nhất

định trong đời thì ra hoa, tạo quả

và kết hạt

-Cây không có hoa: cả đời chúng

không bao giờ có hoa

2 Cây một năm và cây lâu

năm:

bảng 1tr.13 SGK để tìm các cơ quan của cây và chức năng -GV đặt câu hỏi:

+Thực vật có những cơ quan nào? Chức năng của từng loại cơ quan ?

-Gọi đại diện các nhóm báo cáo

HĐ2:Hướng dẫn tìm hiểu cây

có hoa và cây không có hoa

-Yêu cầu các nhóm mang mẫu vật, tranh ảnh để lên bàn

-Hướng dẫn HS quan sát cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản của cây rồi chia thành 2 nhóm

-Gọi 1 đến 3 nhóm giới thiệu cho

cả lớp về các cây có hoa và không có hoa

-GV nhận xét

-Yêu cầu HS làm bài tập trang 13SGK

-GV treo bảng phụ lên bảng, gọi đại diện nhóm lên điền vào bảng

-GV nhận xét và đặt câu hỏi:

+Dựa vào đặc điểm có hoa của thực vật thì thực vật chia làm mấy nhóm ?

+Thế nào là thực vật có hoa và thực vật không có hoa ?

HĐ3: Hướng dẫn tìm hiểu cây

một năm và cây lâu năm.

-GV nêu một số cây, yêu cầu HS nhận xét về số lần ra hoa, tạo quả trong vòng đời:

+Cây lúa, ngô, đậu

+bảng 1→xác định các cơ quan của cây và chức năng -HS thảo luận nhóm trả lời câu hỏi

-Đại diện nhóm trả lời, các nhóm khác nhận xét, bổ sung

HĐ2:Tìm hiểu cây có hoa và

cây không có hoa

-HS để mẫu vật lên bàn

-Các nhóm quan sát để chia thành 2 nhóm

-Đại diện nhóm giới thiệu

-Thảo luận nhóm làm BT tr 13SGK

-HS lên điền vào bảng phụ, các

HS khác nhận xét, bổ sung

-HS đọc thông tin mục ⁯ + suy nghĩ để trả lời câu hỏi -Các HS khác nhận xét, bổ sung

HĐ3: Tìm hiểu cây một năm

và cây lâu năm.

-HS nghe, suy nghĩ nhận xét ví

dụ mà GV đưa ra

Trang 8

-Cây 1 năm: chỉ ra hoa kết quả

một lần trong đời

-Cây lâu năm: thường ra hoa kết

quả nhiều lần trong đời

+Cây xiêm, mít, thanh trà

-Đặt câu hỏi:

+Thế nào là cây một năm ? + Thế nào là cây lâu năm ? -Yêu cầu HS làm BT mục  ở tr.15 SGK

*Tổng kết:

-Gọi HS đọc phần kết luận -Yêu cầu HS làm bài tập 3* tr.15 SGK

*Dặn dò:

-Làm bài tập 1, 2, 3 vào vở BT -Đọc mục "Em có biết"

-Tìm hiểu trước bài "Kính lúp, kính hiển vi và cách sử dụng"

-HS trả lời, HS khác nhận xét,

bổ sung

-HS làm bài tập

-Đọc kết luận cuối bài -Làm bài tập 3 trang 15SGK

Trang 9

Chương I: TẾ BÀO THỰC VẬT

Tiết 4: Bài 5- KÍNH LÚP, KÍNH HIỂN VI VÀ CÁCH SỬ DỤNG

I.Mục tiêu:

-Nhận biết được các bộ phận của kính lúp và kính hiển vi

-Biết cách sử dụng kính lúp và kính hiển vi

2.Kỹ năng:

Rèn kỹ năng thực hành

3.Thái độ:

Có ý thức giữ gìn, bảo vệ kính lúp và kính hiển vi

- Kính lúp cầm tay: 5HS/1chiếc

- Kính hiển vi: 1 tổ/ 1 cái

- Vật mẫu: một vài bông hoa hoặc cành cây

- Soạn trước bài 4 Kính lúp, kính hiển vi và cách sử sụng

- Mang một số cây nhỏ hoặc hoa, cành, lá cây

-Phương pháp thực hành

Câu hỏi: 1 Hãy nêu các cơ quan của cây và chức năng của chúng ? Kể tên một vài cây có

hoa và cây không có hoa ?

2 Thế nào là cây một năm và cây lâu năm ? Cho ví dụ ?

Muốn có hình ảnh phóng to hơn vật thật ta phải dùng kính lúp và kính hiển vi Vậy kính lúp và kính hiển vi có cấu tạo như thế nào và cách sử dụng chúng ra sao? Đó là nội dung bài học hôm nay

T

G

VIÊN

SINH

1.Kính lúp và cách sử dụng:

a)Cấu tạo:

HĐ1:Hướng dẫn tìm hiểu cấu

tạo kính lúp và cách sử dụng.

-Gọi 1 HS đọc thông tin □ trang

17 SGK

-Phát kính lúp cho từng nhóm, hướng dẫn HS xác định các bộ

HĐ1:Tìm hiểu cấu tạo kính

lúp và cách sử dụng.

-HS đọc thông tin, ghi nhớ -Cầm kính lúp xác định các bộ phận

Trang 10

Gồm 2 bộ phận:

+Tay cầm bằng nhựa hoặc kim

loại

+Tấm kính: trong, dày, 2 mặt lồi,

có khung bằng nhựa hoặc kim

loại

Độ phóng đại: 3-20 lần

b)Cách sử dụng:

-Tay trái cầm kính

-Để mặt kính sát vật mẫu, mắt

nhìn vào mặt kính

-Di chuyển kính lúp lên cho đến

khi nhìn rõ vật

2.Kính hiển vi và cách sử

dụng:

a)Cấu tạo:

Gồm 3 bộ phận chính :

-Chân kính

-Thân kính:+Ống kính: thị kính,

phận của kính lúp

-GV hỏi: Nêu cấu tạo của kính lúp?

-GV nhận xét, chốt lại cấu tạo

*Yêu cầu HS đọc nội dung hướng dẫn trang 17 SGK và quan sát H 5.2

-GV hỏi: Cách cầm kính lúp để quan sát mẫu vật như thế nào ? -GV nhận xét và chốt lại kiến thức:

*Hướng dẫn HS quan sát các bộ phận của cây xanh bằng kính lúp.

-Yêu cầu HS đặt cây mà nhóm mình mang đi lên bàn để tiến hành quan sát

-GV quan sát, kiểm tra tư thế ngồi và đặt kính lúp để quan sát nhằm uốn nắn HS có động tác đúng

HĐ2: Hướng dẫn tìm hiểu cấu

tạo kính hiển vi và cách sử dụng

*Yêu cầu HS đọc nội dung 

trong SGK -Cho các nhóm quan sát kính hiển vi và tranh H5.3 để nhận biết các bộ phận của kính hiển vi

-Gọi 1 đến 2 nhóm lên trước lớp

để trình bày cấu tạo của kính hiển vi.→GV nhận xét và chốt lại kiến thức

-HS trả lời ( vừa cầm kính lúp vừa nói)

-HS đọc nội dung để biết cách

sử dụng

-HS trình bày cách sử dụng kính lúp

-HS tập quan sát

-HS quan sát cây bằng kính lúp cầm tay

HĐ2: Tìm hiểu cấu tạo kính

hiển vi và cách sử dụng

-Cả lớp đọc thông tin  SGK

-Các nhóm quan sát, xác định các bộ phận của kính hiển vi -Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	247,93 KB