Sáng kiến kinh nghiệm: Rèn chữ viết cho học sinh khối 2

Dạy chữ viết đúng , viết cần thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy và bạn đọc là vở của mình.” Chính vì vậy nhữn[r]

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: RÈN CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH LỚP 2

Sáng kiến kinh nghiệm

Rèn chữ viết cho học sinh lớp 2

I Đặt vấn đề:

- Trẻ em đến trường là để được học đọc, học viết Nếu phân môn tập đọc học vần giúp trẻ biết đọc thông thì phân môn tập viết sẽ giúp trẻ viết thạo Trẻ đọc thông, viết thạo phải ngày một, ngày hai mà có được Mà đó là kết quả của một quá sẽ giúp trẻ tiếp thu bài nhanh hơn, học tốt hơn Kết quả việc rèn chữ viết cho học sinh không trình dày công khổ luyện của cả thầy

và trò, dưới sự dìu dắt, chăm sóc tận tình của các thầy giáo, cô giáo

Chúng ta đang ở trong một thời đại mới, thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Thời đại thông tin bùng nổ, mọi người thường ngồi với chiếc máy vi tính của mình để soạn thảo một văn bản thay vì cầm bút viết trên giấy Việc rèn chữ viết của mọi người bị chìm vào quên lãng Ở trong trường tiểu học cũng vậy, trong những năm học gần đây, học sinh viết chữ xấu là một tình trạng đáng báo động Hiện nay học sinh lựa chọn đủ các loại bút để viết, đặc biệt là học sinh rất yêu thích với chiếc bút kim của mình hơn là những loại bút chấm mực như ngày xưa Mặt khác, chữ viết của khá nhiều giáo viên chưa đúng quy định cũng ảnh hưởng rất nhiều đến việc rèn chữ viết của học sinh Mỗi thầy, cô giáo được xem như là một tấm gương phản chiếu để học sinh soi rọi vào đó Lứa tuổi của học sinh tiểu học là lứa tuổi hay “bắt chước”, giáo viên viết như thế nào thì học sinh viết như thế đó; đặc biệt là ở lứa tuổi học sinh lớp 2 Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng

nói: “Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy và bạn đọc bài của mình”

Thật vậy, nhìn trang vở của học sinh với những dòng chữ đều tăm tắp, sạch

sẽ thì cả cha mẹ và thầy cô đều dấy lên một niềm vui Chúng ta như đặt niềm tin vào tương lai con trẻ

Việc rèn chữ viết cho học sinh còn là môi trường quan trọng bồi dưỡng cho trẻ những phẩm chất tốt như: tính cẩn thận, tinh thần kỷ luật và

óc thẩm mỹ Nhưng muốn viết thạo trẻ phải gắng công khổ luyện dưới sự dìu dắt tận tình của các thầy giáo, cô giáo

Trong trường tiểu học, việc dạy tập viết được phối hợp nhịp nhàng với dạy học vần, chính tả, tập làm văn, việc ghi bài vào vở các môn học, vở luyện viết chữ đẹp của học sinh

Dạy tập viết không chỉ truyền thụ cho học sinh những kiến thức cơ bản về chữ viết mà còn rèn kỹ thuật viết chữ Trong các tiết tập viết, học sinh nắm bắt được các tri thức cơ bản về cấu tạo các chữ cái tiếng Việt được thể hiện trên bảng cài, bảng lớp, bảng con, trong vở tập viết và vở ghi bài các môn học khác… Đồng thời, học sinh được giáo viên hướng dẫn các yêu cầu kỹ thuật viết từng nét chữ để hình thành nên một chữ cái rồi đến tiếng,

từ, cụm từ và cả câu

Ở giai đoạn đầu, trọng tâm của việc dạy tập viết là dạy viết chữ cái và kết nối các chữ cái lại để ghi tiếng

Ở giai đoạn cuối, song song với việc rèn viết chữ hoa, học sinh còn được rèn viết văn bản, có thể là: nhìn một đoạn văn, đoạn thơ chép lại cho

đúng (tập chép) hoặc nghe giáo viên đọc mẫu, học sinh viết bài vào vở (nghe viết) hoặc nhớ để viết lại (nhớ viết)

- Đầu năm vào nhận lớp 2C tôi cũng rất băn khoăn nhiều em viết chữ rất xấu Viết chưa đúng mẫu nhất là các nét khuyết Từ đó tôi mới nảy ra ý tưởng Phải tìm một số biện pháp , một số việc làm để giúp cho các em hứng thú trong giờ học tập viết , trong các tiết học chính tả Giáo viên phải tỉ mẫn hơn Cho nên tôi đã có kế hoạch từ đầu năm , chọn ra các đối tượng để rèn

Cứ một tháng tôi kèm cho 3em nếu 3 em đó viết chưa được , tháng kế tiếp tôi lại kèm tiếp Cho đến lúc nào các em đó viết đúng

II Kế hoạch :

- Từ đầu năm học 2011- 2012 tôi đã đề ra một số kế hoạch cụ thể như

sau: - Tháng 9 tôi kèm 3em

Em: Đoàn Thị Hiền, em Nguyễn Thị Mỹ Linh, em Võ Văn Tài

- Tháng 10 Em Tài chưa tiến bộ tôi lại kèm tiếp và thêm 2 em nữa

Đó là em Nguyễn Khánh Vân , em Nguyễn Thị Phương

Tháng 11 tôi kèm thêm em Nguyễn Hữu Xuyên , em Nguyễn Thị Thảo,em Võ Văn Tài

Tháng 12 tôi kèm em Võ Văn Tài , em Nguyễn Thị Phương và em Lê Thị Thạnh

Tháng 1và tháng 2 tôi nhận thấy trong số 12 em đó có em Tài và em Vân, em Phương còn chậm Viết thường hay sai lỗi chính tả nên qua kì 2 tôi lại có hướng kèm tiếp cho những em đó

Tháng 3 và tháng 4 tôi nhận thấy các em đó tiến bộ hẳn và tôi cứ tiếp tục nhắc nhở kềm cặp cho các em đó để chuẩn bị thi học kì 2 có kết quả tốt hơn

III Những biện pháp thực hiện

* Về tri thức: giáo viên cần dạy cho học sinh những khái niệm về dòng kẻ (đường kẻ) tương ứng với bao nhiêu ô li? Đặt bút ở đường kẻ nào? Dừng bút ở đường kẻ nào? Chữ cái đó có mấy nét? Tên gọi của các nét? Vị trí của dấu phụ, dấu thanh đặt ở đâu? Cách nối nét như thế nào?… Từ đó hình thành cho học sinh những biểu tượng về hình dáng, độ cao, sự cân đối, tính thẩm mỹ của chữ viết

Ví dụ: Học sinh viết chữ O có hình dáng như hạt gạo, giáo viên cho học sinh xem chữ O mẫu rồi hỏi: Chữ O giống hình gì? - học sinh trả lời: Chữ O giống quả trứng gà, giống số 0… Từ đó, giáo viên cho học sinh so sánh và hướng dẫn học sinh viết đúng

* Về kỹ năng: Trước khi cho học sinh viết bài vào vở, giáo viên cần hướng dẫn học sinh về tư thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở

a/ Tư thế ngồi viết: Ngồi ngay ngắn, lưng thẳng, không tỳ ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, mắt cách vở từ 25 - 30cm Cánh tay trái đặt trên mặt bàn bên trái lề vở, bàn tay trái tỳ vào mép vở, giữ vở không xê dịch khi viết

Cánh tay phải cùng ở trên mặt bàn; khi viết bàn tay và cánh tay phải có thể dịch chuyển từ trái sang phải và từ phải sang trái dễ dàng

b/ Cách cầm bút: Cầm bút bằng 3 ngón tay của bàn tay phải: ngón trỏ, ngón cái và ngón giữa Đầu ngón trỏ đặt trên thân bút, đầu ngón cái giữ bên trái thân bút; đầu ngón giữa tựa vào bên phải thân bút Khi viết 3 ngón tay này giữ bút, điều khiển bút dịch chuyển Ngoài ra cần sự phối hợp của cổ tay, cánh tay, khuỷu tay khi viết

Tiếp theo, giáo viên dạy cho học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp, dạy cho học sinh kỹ năng viết các nét, cách lia bút và cách nối nét Đồng thời giúp học sinh xác định được khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên

vở kẻ ô li để hình thành kỹ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và tiến tới là viết đẹp, viết nhanh

Giáo viên viết mẫu:

Việc viết mẫu của giáo viên là một thao tác trực quan trên bảng lớp giúp học sinh nắm bắt được quy trình viết từng nét của từng chữ cái Do vậy, giáo viên phải viết chậm, đúng theo quy tắc viết chữ vừa giảng giải, phân tích cho học sinh Khi viết mẫu, giáo viên cần tạo điều kiện để học sinh nhìn thấy tay của giáo viên viết từng nét chữ

Khi viết, giáo viên vừa kết hợp giảng giải, phân tích: đưa bút như thế nào? Thứ tự các nét viết ra sao? Giáo viên cũng cần chú ý phân tích cả cách viết dấu phụ và dấu thanh

Hướng dẫn học sinh luyện tập viết:

a Luyện viết trên không

Việc học sinh luyện viết trên không là bước giúp học sinh rèn luyện đôi tay và rèn luyện quy trình viết các nét để học sinh khỏi ngỡ ngàng khi viết Giáo viên cũng có thể cho học sinh tì đầu ngón tay trên mặt bàn để hình thành dần kỹ năng viết các nét cho đều đặn Bước này có thể lặp lại từ 2 - 3 lần

b Luyện viết trên bảng con, bảng lớp

- Giáo viên cho vài em luyện viết trên bảng lớp, cả lớp viết bảng con chữ cái và cụm từ mà giáo viên yêu cầu hoặc giáo viên có thể chọn cho học sinh viết những chữ khó viết mà học sinh hay viết sai

- Khi nhận xét chữ viết của học sinh, giáo viên cần cho học sinh quan sát lại chữ mẫu; giáo viên gợi ý để học sinh tự nhận xét chữ viết của mình và của bạn, biết tự tham gia chữa lại những chỗ đã viết sai

- Giáo viên chữa lỗi sai chung bằng cách viết lại chữ đúng ngay bên cạnh chữ viết của học sinh, tránh viết đè lên chữ viết sai của học sinh

c Luyện viết bài vào vở

- Giáo viên yêu cầu học sinh viết chữ gì? Từ gì? Câu gì? Cỡ chữ nào? Viết mấy dòng?

- Trước khi cho học sinh viết bài; giáo viên nên hướng dẫn lại tư thế ngồi viết, cách cầm bút, nhắc nhở học sinh trước khi viết: đặt bút ngay điểm bắt đầu viết, viết chữ đúng nét, đúng độ cao của các nét, các chữ, khoảng cách giữa các chữ, các cụm từ

- Học sinh thực hành viết bài vào vở Giáo viên theo đõi, uốn nắn cho một số em có chữ viết còn xấu Có thể, giáo viên cầm tay hướng dẫn cho học sinh viết 1 đến 2 chữ đầu tiên

Chấm, chữa bài:

- Giáo viên chấm điểm từ 5 - 7 bài tại lớp Giáo viên kết hợp chấm điểm những học sinh có chữ viết xấu và những học sinh rèn viết chữ đẹp Số bài viết của các học sinh còn lại, giáo viên thu về nhà chấm để kịp thời chữa cách viết của học sinh ở tiết sau

- Giáo viên chữa những lỗi học sinh sai phổ biến, hướng dẫn kỹ lại cách viết của chữ cái đó để học sinh khắc sâu cách viết một lần nữa

- Cho cả lớp xem bài viết đẹp Kịp thời động viên, khích lệ những học sinh có chữ viết tiến bộ Tuyên dương những học sinh có bài viết đẹp

- Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm nhỏ, cho học sinh thi đua giữa các nhóm, nhóm nào có nhiều bài viết đẹp, nhóm đó nhận được cờ thi đua

Hàng tháng, giáo viên chấm điểm vở sạch, chữ đẹp cho từng học sinh sơ kết thi đua

IV Kết quả :

Do nắm được vai trò quan trọng của môn Tập viết nên những việc làm trên đã được tôi tiến hành một cách thường xuyên trong các giờ Tập viết.và chính tả Nếu so với đầu năm, nhiều em còn viết ẩu, viết xấu, thậm chí còn lệch dòng kẻ, sai cỡ chữ thì chữ viết của học sinh lớp tôi tương đối đều, bài viết sạch đẹp: tốc độ viết của học sinh đã nhanh hơn, tỉ lệ viết đúng, viết đẹp của học sinh cũng nâng lên tình trạng viết sai lỗi chính tả thì còn rất ít

Kết quả xếp loại giữ vở sạch viết chữ đẹp của các tháng như sau:

Tháng 9 + 10

Loại A: 12 em Tỉ lệ 45,6 %

Loại B: 10 em Tỉ lệ 38 %

Loại C: 5 em Tỉ lệ 16,4%

Tháng 11 + 12

Loại A: 15 em Tỉ lệ 57 %

Loại B: 8 em Tỉ lệ 30,4 %

Loại C: 4 em Tỉ lệ 12,6 %

Tháng 1 + 2 + 3

Loại A : 18 em Tỉ lệ 68,4 %

Loại B: 7 em Tỉ lệ 26,6%

Loại C: 2 em Tỉ lệ 5 %

Tháng 4+5

Loại A: 20 em Tỉ lệ 76 %

Loại B: 7 em Tỉ lệ 24 %

Trên đây là một số bước cơ bản cần thực hiện trong một tiết tập viết ở tiểu học Giáo viên nên căn cứ vào tình hình của từng lớp để tổ chức giờ dạy

theo một trình tự hợp lý Điều quan trọng, mỗi bản thân thầy, cô giáo phải ra sức rèn luyện chữ viết của mình để làm tấm gương cho học sinh noi theo qua việc rèn chữ viết ở vở luyện viết chữ đẹp, qua những trang giáo án… tham gia thi viết chữ đẹp ở các cấp cơ sở

Kết quả việc rèn chữ viết cho học sinh không phải ngày một, ngày hai

mà có được Mà đó là kết quả của một quá trình dày công khổ luyện của cả thầy và trò, dưới sự dìu dắt, chăm sóc tận tình của các thầy giáo, cô giáo

Đông Hà, ngày 26 tháng 04 năm 2012

Người viết

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: LUYỆN VIẾT CHỮ LỚP 2

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Rèn kĩ năng viết cho học sinh là một trong các mục tiêu chính của bậc tiểu học Việc rèn kĩ năng viết cho học sinh giúp cho học sinh nắm chắc luật chính tả, học Tiếng Việt tốt hơn, rèn đôi bàn tay khéo léo, phát triển tư duy

óc sáng tạo Cố vấn Phạm Văn Đồng đã từng nói: “ Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người Dạy chữ viết đúng , viết cần thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy và bạn đọc là vở của mình.”

Chính vì vậy những năm gần đây,phong trào Vở sạch chữ đẹp đã lan rộng và được các trường hưởng ứng tích cực, đưa ra các phương pháp giảng dạy tối ưu để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh do đó chữ viết của học sinh ngày càng được cải thiện Song trong quá trình dạy học, thực tế ở lớp 2D, tôi thấy chữ viết của học sinh vẫn còn một số hạn chế, các em thường mắc những lỗi sau:

- Viết chữ hoa chưa chuẩn

- Viết đúng đường nét, kích cỡ chữ nhưng còn xấu, bị dính nét.( 10 em)

- Đánh dấu tùy tiện ( 3 em)

- Tốc độ viết còn chậm, nếu viết nhanh bị phá nét.(5 em)

- Ít em viết được thanh đậm

- Độ thẳng, độ nghiêng của chữ không đều

Là giáo viên chủ nhiệm lớp 2, tôi chọn đề tài “ Rèn viết đẹp cho học sinh lớp 2” nhằm hệ thống lại các biện pháp rèn chữ của mình để bạn

bè đồng nghiệp tham khảo

II NỘI DUNG

Mục đính chính của đề tài này là giúp học sinh viết đúng đẹp, viết đúng mẫu, cao hơn là viết sáng tạo, có nét thanh đậm Để đạt được mục đích này, tôi đã thực hiện một số vấn đề sau:

Vào đầu năm học tôi cho học sinh viết một bài tập viết để thu, chấm, nghiên cứu những vấn đề còn tồn tại trong chữ viết của học sinh Qua đó tôi thấy chữ viết của học sinh còn nhiều hạn chế một phần do sau một kì nghỉ hè dài các em không luyện chữ, một phần học sinh chưa thấy rõ chỗ viết chưa được của mình và cách chỉnh sửa như thế nào Căn cứ vào kết quả khảo sát

đó, tôi đã tiến hành các bước rèn như sau:

Ngay từ đầu năm học, tôi đã dành một lượng thời gian nhất định để củng cố và sửa nét cho học sinh:

I /Củng cố cách viết chữ hoa

Bước 1: Tập tô chữ

Học sinh tập tô trên các khung chữ có sẵn Việc này giúp các em củng

cố lại cách viết chữ, tự so sánh với chữ thường ngày mà các em viết, để

tự điều chỉnh nét chữ của mình cho giống mẫu

Bước 2: Luyện viết trên bảng con, giấy ô li Học sinh phải dựa vào li để viết

đúng

Ví dụ:

Nét móc ngang cao 1 li rưỡi , rộng 2 li, độ rộng của mỗi nét khuyết là 1

li rưỡi, cao 5 li, hai nét khuyết cách nhau 1 li,…

Viết chuẩn mẫu chữ viết hoa góp phần tạo cho chữ viết có nét đẹp, chuẩn mực

Bên cạnh việc dạy viết các chữ cái viết hoa, giáo viên cần phải rèn cho học sinh nhiều kĩ năng khác

II Rèn kĩ năng viết cơ bản.

Nét cơ bản là những nét gì? Có 3 loại:

- Nét tròn

- Nét móc

- Nét khuyết

Gọi các nét trên là nét cơ bản vì nó là những nét chính cấu tạo nên chữ

Nét tròn

Học sinh thường viết nét tròn quá cỡ , viết méo mó

Vậy muốn các em viết đợc nét tròn đẹp, giáo viên cần chỉ cho học sinh thấy : Nét tròn đẹp là nét tròn có hình dáng tròn trịa nhưng thon nhỏ về hai đầu Có thể dùng hình tượng quả trứng gà để ví với nét tròn đẹp Cho học sinh sửa dần, giáo viên nhắc nhở kịp thời sẽ giúp các em có đợc nét tròn như mong muốn

Nét móc

Loại nét thứ hai cần phải viết đẹp là nét móc Nét móc có trong các chữ cái :

Nét móc đẹp là nét móc viết ngay ngắn, đều nét, đầu nét móc không quá to, không quá nhọn Sửa nét móc cho học sinh cần gắn với từng chữ cụ thể

Ví dụ 1: Chữ h

Học sinh có thể viết nét móc quá gần với nét tròn Có khi học sinh lại viết nét móc quá xa nét tròn Hoặc có em lại viết móc quá rộng hay quá hẹp:

Vì vậy khi viết các trường hợp có những lỗi trên, cần nhắc nhở học sinh viết nét móc phải gắn liền với nét tròn, giữa hai nét phải có khe tam giác…

Ví dụ 2: chữ m,n

Học sinh rất hay viết nét móc bị xấu trong trường hợp:hai nét móc không đều nhau,đầu nét móc qua to

Vì vậy giáo viên cần chỉ rõ cho học sinh thấy nét móc của các em bị xấu ở đâu, vì sao lại bị như thế Cách sửa là: Đầu nét móc phải thon nhỏ, nét

nọ cách nét kia một khoảng đều đặn; điểm uốn của nét sau bắt đầu từ giữa nét trước

Ví dụ 3: Các chữ có vần au,ay,ưu,uy