Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến sự sinh trưởng và phát triển của cúc kim cương (chrysanthemum sp ) trồng vụ đông

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan kết quả nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến sự sinh trưởng và phát triển của Cúc kim cương Chrysanthemum sp.. Tuy nhiên, cho đến nay ứng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA SINH - KTNN

LÊ ANH PHƯƠNG

ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG ĐÈN LED ĐẾN

SỰ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÚC

KIM CƯƠNG (CHRYSANTHEMUM SP.) TRỒNG

VỤ ĐÔNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

CHUYÊN NGÀNH: SINH HỌC ỨNG DỤNG

HÀ NỘI – 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA SINH - KTNN

LÊ ANH PHƯƠNG

ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG ĐÈN LED ĐẾN

SỰ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÚC

KIM CƯƠNG (CHRYSANTHEMUM SP.) TRỒNG

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS Dương Tiến Viện

đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình trong suốt quá trình thực hiện đề tài

và hoàn thành khóa luận này

Em xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, Ban Chủ nhiệm khoa Sinh- KTNN, Phòng thí nghiệm khoa Sinh- KTNN trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, các bạn sinh viên và gia đình đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện trong suốt quá trình em thực hiện đề tài

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 9 tháng 5 năm 2019

Sinh viên

Lê Anh Phương

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan kết quả nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến sự sinh trưởng và phát triển của Cúc kim cương

(Chrysanthemum sp.) trồng vụ đông” là kết quả của riêng tôi do TS Dương

Tiến Viện hướng dẫn và không trùng lặp với kết quả nghiên cứu của người khác

Hà Nội, ngày 9 tháng 5 năm 2019

Sinh viên

Lê Anh Phương

Mục lục

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Lịch sử nghiên cứu về cây hoa Cúc 3

1.1.1 Giới thiệu chung về cây hoa Cúc 3

1.1.2 Nguồn gốc lịch sử phát triển cây hoa Cúc 3

1.2 Đặc điểm hình thái của cây hoa Cúc 4

1.2.1 Rễ 4

1.2.2 Thân 4

1.2.3 Lá 4

1.2.4 Hoa, quả, hạt 5

1.3 Yêu cầu ngoại cảnh và dinh dưỡng của cây hoa Cúc 5

1.3.1 Nhiệt độ 5

1.3.2 Ánh sáng 6

1.3.3 Độ ẩm 6

1.3.4 Đất đai 6

1.3.5 Yêu cầu về dinh dưỡng của cây hoa Cúc 7

1.4 Tình hình sản xuất và nghiên cứu hoa Cúc trên thế giới và ở Việt Nam 10 1.4.1 Tình hình sản xuất và nghiên cứu hoa Cúc trên thế giới 10

1.4.2 Tình hình sản xuất và nghiên cứu hoa Cúc ở Việt Nam 11

1.5 Sâu bệnh hại hoa Cúc 14

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 16

2.1 Đối tượng nghiên cứu 16

2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 16

2.3 Phương pháp nghiên cứu 16

2.3.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu 16

2.3.2 Phương pháp bố trí thí nghiệm trên đồng ruộng 16

2.3.3 Phương pháp xử lý số liệu 18

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 19

3.1 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến sinh trưởng của Cúc kim cương 19

3.1.1 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tăng trưởng chiều cao cây và

đường kính thân của Cúc kim cương 19

3.1.2 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tốc độ sinh trưởng lá ở Cúc kim cương 21

3.1.3 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến số lượng nụ hoa ở Cúc kim cương 24

3.2 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến thời gian ra hoa và chất lượng hoa Cúc kim cương 24

3.2.1 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến thời gian ra hoa của Cúc kim cương 24

3.2.2 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến chất lượng hoa của Cúc kim cương 26

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 28

1 Kết luận 28

2 Kiến nghị 28

TÀI LIỆU THAM KHẢO 29 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1.a Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tăng trưởng chiều cao cây

và đường kính thân của Cúc kim cương 19 Bảng 3.1.b Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tăng trưởng chiều cao cây

và đường kính thân của Cúc kim cương 20

Bảng 3.2.a Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tốc độ sinh trưởng lá ở

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu về hoa trên thế giới cũng như ở Việt Nam đang tăng rất nhanh Hoa tươi là một trong những sản phẩm mang lại giá trị kinh tế cao và chiếm một vị trí đặc biệt trong nền sản xuất nông nghiệp thế giới

Trong đó, hoa Cúc là một trong những loài hoa được nhiều người ưa chuộng và phổ biến cả trong và ngoài nước Cây hoa Cúc được du nhập vào Việt Nam từ thế kỷ XV, đến đầu thế kỷ XIX đã hình thành một số vùng chuyên nhỏ cung cấp cho người tiêu dùng Một phần dùng làm cảnh, ngoài ra hoa cúc còn được dùng cho việc cúng lễ Vì vậy mà hiện nay hoa Cúc được trồng khá phổ biến, nó có mặt ở khắp mọi nơi và là một loại hoa không thể thiếu trong các dịp lễ, tết, hoa trang trí thường ngày

Khi nghiên cứu ảnh hưởng của ánh sáng tới cây hoa cúc, tác giả Yulian

và Fujime (1995) [29] đưa ra kết luận: cúc là cây ngày ngắn, ưa sáng và đêm

ưa lạnh Quang chu kì ảnh hưởng đến quá trình ra hoa của cúc Ngoài ra, quang chu kì còn ảnh hưởng đến chất lượng hoa cúc Trong tự nhiên, Cúc thường ra hoa vào mùa thu, bởi thời gian ban ngày ngắn hơn ban đêm Dựa vào đặc điểm này mà ánh sáng nhân tạo đã được sử dụng để cung cấp thêm thời gian chiếu sáng nhằm ức chế quá trình ra hoa thông qua đó điều khiển được thời gian ra hoa

Do đó, để bổ sung ánh sáng cho cây, nhà vườn sẽ thắp điện vào ban đêm để tránh Cúc “đóng nụ” sớm khi cây chưa đạt độ cao cần thiết Hiện nay, người ta thường sử dụng đèn LED để điều khiển quá trình ra hoa Tuy nhiên, cho đến nay ứng dụng của ánh sáng đèn LED trong nghiên cứu sinh trưởng và phát triển của cây Cúc chủ yếu thực hiện trong giai đoạn nhân giống invitro

Có rất ít nghiên cứu tiến hành ở ngoài đồng ruộng Vì vậy, tôi tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của việc bổ sung ánh sáng đèn LED, nhằm tìm ra thời gian thắp sáng thích hợp cho quá trình sinh trưởng và phát triển cây Cúc được trồng ngoài đồng ruộng từ đó điều khiển được quá trình ra hoa, nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng Giống Cúc được nghiên cứu là giống Cúc Kim

cương, được trồng tại trang trại ở Vĩnh Phúc Việc lựa chọn thời gian chiếu sáng thích hợp để cây trồng đạt năng suất cao, mang lại hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập cho người nông dân là một đòi hỏi cấp thiết của sản xuất, mang tính thực tiễn rất cao

Xuất phát từ những lí do và từ thực tế đó, tôi tiến hành nghiên cứu đề

tài: “Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến sự sinh trưởng và phát triển

của Cúc kim cương (Chrysanthemum sp.) trồng vụ đông”

2 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu ảnh hưởng của thời gian chiếu sáng đèn LED đến sự sinh trưởng và phát triển của cúc kim cương từ đó xác định được thời gian chiếu sáng thích hợp nhất đối với sự phát triển của cúc kim cương để nâng cao năng suất và chất lượng hoa trồng tại khu vực nghiên cứu

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

- Ý nghĩa khoa học: Là tài liệu tham khảo về các đặc điểm hình thái, sinh trưởng, phát triển của Cúc kim cương Ảnh hưởng của thời gian chiếu sáng đến Cúc kim cương

- Ý nghĩa thực tiễn: Xác định được thời gian chiếu sáng phù hợp cho sự sinh trưởng, phát triển đối với giống cúc kim cương từ đó điều khiển được quá trình ra hoa, thời điểm thu hoạch

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Lịch sử nghiên cứu về cây hoa Cúc

1.1.1 Giới thiệu chung về cây hoa Cúc

Cây hoa cúc có tên khoa học là Chrysanthemum sp có nguồn gốc từ

Trung Quốc, Nhật Bản và một số nước Châu Âu Ngày nay, cúc đã được trồng ở hầu khắp các nước trên thế giới như Hà Lan, Ý, Nhật Bản Ở Việt Nam, hoa cúc đã được trồng từ lâu và được coi là biểu tượng của sự thanh cao, là một trong bốn loài cây được xếp vào hàng tứ quý “Tùng, cúc, trúc,

mai”

Theo Võ Văn Chi, Lê Khả Kế (1969) [3], trong hệ thống phân loại thực

vật hoa cúc thuộc lớp hai lá mầm (Dicotyledonec), phân lớp cúc (Asterydae),

bộ cúc (Asterales), họ cúc (Asteraceae), phân họ giống hoa cúc (Asteroideae),

1.1.2 Nguồn gốc lịch sử phát triển cây hoa Cúc

Theo tài liệu cổ Trung Quốc, hoa cúc có cách đây 3.000 năm Hoa cúc

có nguồn gốc từ một số loài dã sinh thuộc loại cúc, trải qua quá trình lai tạo

và chọn lọc đã tạo ra nhiều giống cúc như ngày nay

Từ những năm 1930 thì việc trồng hoa cúc ở Trung Quốc bắt đầu được coi trọng và đề cao hơn Theo Đặng Văn Đông, Đinh Thế Lộc (2003) [5], khi chúng di nhập sang Nhật Bản đã được đánh giá rất cao và được mệnh danh là

“Hoàng thất quốc hoa” Năm 1939 Edsmit người Nhật đã lai tạo thành công nhiều giống Cúc khác nhau, một số giống vẫn còn được duy trì và trồng đến ngày nay

Theo Amagasa K, Kameya T (1989) [12], lịch sự phát triển nghề trồng cúc ở Châu Âu muộn hơn Trung Quốc Năm 1843, một nhà thực vật học

người Anh đã đến Trung Quốc khảo sát và mang về giống hoa cúc Chusan Daisy, giống cúc này chính là giống bố mẹ của giống hoa cúc hình cầu và tán

xạ ngày nay Năm 1889 nước Pháp nhập từ Trung Quốc 3 giống Cúc đại đóa

về trồng và đến năm 1827 Bernet (người Pháp) đã thành công trong việc lai tạo một số giống cúc mới, từ đó dẫn đến một sự cải tiến rất mạnh mẽ về giống Cúc ở Châu Âu Hiện nay ở Mỹ, hoa Cúc là một loại hoa rất quan trọng, chủ yếu là cắt cành, một phần trồng trong chậu

1.2 Đặc điểm hình thái của cây hoa Cúc

1.2.1 Rễ

Theo Nguyễn Xuân Linh (1998) [8], rễ cây hoa Cúc thuộc loại rễ chùm, mọc cạn theo chiều ngang, đâm sâu khoảng 10 – 20 cm, rễ cúc có kích thước khá đều nhau và có số lượng lớn Đầu chóp rễ có sức phân nhánh mạnh, trong điều kiện đất thích hợp thì rất nhanh hình thành bộ rễ có nhiều nhánh, nên khả năng hút nước và chất dinh dưỡng khá mạnh Rễ của các cây nhân giống từ phương pháp vô tính đều phát sinh từ thân và là rễ bất định Thân cúc rất dễ hình thành rễ bất định Vì vậy, cây hoa Cúc là một loại cây rất dễ nhân giống

từ thể dinh dưỡng

1.2.2 Thân

Cây hoa Cúc thuộc loại thân thảo nhỏ, có nhiều đốt giòn, dễ gãy và mọng nước, khả năng phân cành mạnh Trên thân non một số loài có phủ một lớp lông tơ Một số loài có dạng thân bò Những giống cúc nhập thường có thân to, thẳng, giòn Còn các giống nội địa thường có thân nhỏ, mảnh, cong Chiều cao cây thì tùy thuộc vào từng giống Cây có thể cao từ 30 - 80 cm, thậm chí có khi cao đến 1,5 – 2 m

1.2.3 Lá

Theo Cockshull (1985) [15] mô tả: lá Cúc thuộc loại lá đơn mọc so le nhau, không có lá kèm Lá xẻ thuỳ có răng cưa Phiến lá mỏng, mặt dưới bao phủ một lớp lông tơ, mặt trên nhẵn, gân hình mạng lưới Từ mỗi nách lá thường phát sinh ra một mầm nhánh Số lá trên cây tùy thuộc vào từng giống, mỗi cây có khoảng 30 - 50 lá Trong sản xuất để đạt hiệu quả cao thì người ta

thường tỉa bỏ các cành phụ đối với giống cúc đơn và để cây sinh trưởng, phát triển tự nhiên với giống cúc chùm

1.2.4 Hoa, quả, hạt

Theo Cornish và Stevenson (1990) [16] và Okada (1994) [23] miêu tả: hoa Cúc là hoa lưỡng tính hoặc đơn tính Hoa Cúc có nhiều màu sắc khác nhau Đường kính hoa từ 1,5 - 12 cm, có thể là đơn hay kép và thường mọc nhiều hoa trên 1 cành, phát sinh từ các nách lá Hoa nhỏ, xếp sít nhau và luôn tập trung thành cụm Tràng hoa dính vào bầu như hình cái ống, trên ống

đó phát sinh cánh hoa Những cánh nằm phía ngoài thường có màu sắc đậm hơn và xếp thành nhiều tầng Cánh có nhiều hình dạng khác nhau, cong hoặc thẳng, có loại cánh ngắn đều, có loại dài, xoè ra ngoài hay cuốn vào trong phụ thuộc vào từng giống Hoa cúc có từ 4 đến 5 nhị đực dính vào nhau, bao xung quanh vòi nhụy Vòi nhụy mảnh, hình chẻ đôi

Theo Anderson (1988) [13] và Ishiwara (1984) [20], quả Cúc thuộc loại quả bế khô, hình trụ hơi dẹt, chỉ có một hạt nằm trong khoang của quả và đôi khi dính với vỏ quả Vỏ hạt rất mỏng, phôi lớn và thẳng không có nội nhũ

1.3 Yêu cầu ngoại cảnh và dinh dưỡng của cây hoa cúc

1.3.1 Nhiệt độ

Cây hoa cúc có nguồn gốc ôn đới nên ưa khí hậu mát mẻ, nhiệt độ sinh trưởng và phát triển tốt nhất của cúc là từ 15°C đến 20°C, cúc có thể chịu được nhiệt độ từ 10°C đến 35°C, trên 35°C và dưới 10°C thì cúc sinh trưởng

và phát triển kém Deong (1984) [17], Hoogeweg (1999) [18] và Karlson (1989) [19] cho rằng, nhiệt độ tối thích cho sự ra rễ của cúc là 16°C, nên trong điều kiện miền Bắc Việt Nam việc giâm cành cúc trong mùa hè cần có các kỹ thuật tác động phù hợp như tưới tiêu, bảo vệ thực vật và điều chỉnh một số yếu tố: ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm bằng phương pháp nhân tạo

Nhiệt độ cũng ảnh hưởng đến sự hút khoáng, hút chất dinh dưỡng của

rễ cây Vì vậy, chúng ta cần tác động tạo điều kiện tốt nhất cho sự hấp thụ của cây như tưới nước, xới xáo, chọn ngày râm mát để bón phân,…

Nhiệt độ và ánh sáng không tác động một cách riêng rẽ mà phối hợp nhau, kìm hãm hoặc thúc đẩy sự sinh trưởng và phát triển của cây hoa cúc Theo Hoogeweg (1999) [18], thời gian chiếu sáng 11 giờ cho chất lượng hoa cúc tốt nhất, nhưng nếu ở nhiệt độ cao vẫn ức chế sự ra hoa nên vào những năm nóng ẩm sự ra hoa của cúc sẽ gặp khó khăn hơn, mặc dù điều kiện chiếu sáng phù hợp Nhiều nghiên cứu khác cũng cho thấy độ dài ngày có ảnh hưởng đến sự ra hoa của cúc, vào thời kì ra hoa, cây yêu cầu thời gian chiếu sáng là 10 giờ, nhiệt độ thích hợp là 18°C Nếu thời gian chiếu sáng dài sẽ kéo dài thời gian sinh trưởng của cây, cây cao, lá to và ra hoa muộn

1.3.3 Độ ẩm

Cúc có thể chịu được hạn nhưng không chịu được úng nên cần trồng cúc ở những nơi chân đất cao, thoát nước Tưới nước đảm bảo đủ ẩm, không nên tưới quá nhiều nước Shewell Cooper (1975) [25] và Vidalie (1986) [28] cho rằng, độ ẩm đất từ 60 đến 70% và độ ẩm không khí 75 đến 80% là thuận lợi cho cúc sinh trưởng Nếu độ ẩm trên 80% cây phát triển mạnh nhưng lá dễ

bị mắc các bệnh nấm gây hại thân lá và hoa bị hỏng Vào thời kì thu hoạch, hoa cúc cần thời tiết khô ráo Nếu độ ẩm không khí quá cao sẽ làm cho hoa lá

bị dập thối, cây dễ bị đổ,…

1.3.4 Đất đai

Cúc có bộ rễ ăn ngang, rễ phát triển mạnh và nhiều rễ phụ nên đất thích hợp cho cúc là đất thịt nhẹ, cát pha, tơi xốp, nhiều mùn, tương đối bằng phẳng

và thoát nước tốt Độ pH đất từ 6 đến 7 là thích hợp nhất Đất trồng cúc nên

có một chế độ luân canh hợp lý, cày sâu bừa kĩ rồi phơi ải để tăng cường sự hoạt động của sinh vật hữu ích, tăng cường sự lưu thông không khí đất, làm cho đất tơi xốp nên giữ nước tốt, theo Nguyễn Xuân Linh và các cộng sự (1998) [8]

1.3.5 Yêu cầu về dinh dưỡng của cây hoa cúc

Dinh dưỡng cho cây hoa cúc bao gồm cả dinh dưỡng đa lượng (N, P, K) và vi lượng (Cu, Fe,…) Dinh dưỡng hay phân bón có vai trò quan trọng trong việc tạo ra năng suất và chất lượng hoa cao hay thấp Khi thiếu dinh dưỡng cây sẽ bị còi cọc, chậm lớn, dễ bị sâu bệnh, hoa nhỏ, không đạt tiêu chuẩn chất lượng Nhưng khi thừa dinh dưỡng cây sẽ bị phát triển quá mức, cây vống cao, dễ bị đổ, sâu bệnh nhiều, cây ra hoa muộn và chất lượng hoa cũng kém Vì vậy cần bón phân đầy đủ, cân đối và đúng lúc để tăng năng suất

và chất lượng hoa Đồng thời sử dụng phân bón hợp lý còn làm giảm được tác hại của nó đến kết cấu đất và môi trường (Hoàng Ngọc Thuận, 2005) [10]

- Phân vô cơ

+ Đạm (N): Đạm là thành phần cơ bản của nguyên sinh chất trong tế bào, nó quyết định tốc độ sinh trưởng của cây, tham gia cấu tạo diệp lục của

lá, là thành phần chính cho sự quang hợp Đạm có vai trò vô cùng quan trọng, nhất là trong thời kì sinh trưởng và phát triển của cây, nó ảnh hưởng đến màu sắc và kích thước của hoa

Nếu thiếu đạm cây hoa sẽ cằn cỗi, lá úa vàng, bông hoa nhỏ và xấu Nhưng nếu bón quá nhiều đạm, cành nhánh sẽ phát triển quá nhiều, thân quá mập, cây có thể không ra hoa hoặc hoa rất nhỏ

Cây cúc cần đạm vào thời kì cúc chuẩn bị phân cành và thời kì phân hóa mầm hoa Tùy theo chất lượng của đất mà ta điều chỉnh lượng phân bón cho phù hợp Tùy theo loại đạm mà cách sử dụng cũng khác nhau:

Nếu đạm Ure thì bón thúc hoặc phun lên lá Vì lượng đạm nguyên chất

do đó không nên bón nhiều hay bón tập trung vào một chỗ vì có thể làm tổn thương rễ cúc

Nếu dùng (NH4)2SO4 chứa lượng đạm nguyên chất 20% nên bón vôi trước khi sử dụng vì đây là phân chua.

Nitrat đạm tuy không gây chua cho đất nhưng không nên bón cho cây

vì phân này dễ bị rửa trôi

Lượng đạm nguyên chất cần cho 1 ha cúc là khoảng 140 - 160 kg + Lân (P): Photpho là nguyên tố rất cần thiết để hình thành nucleotit của nhân tế bào, toàn bộ cơ thể hoa, quả Cây đủ lân thì bộ rễ sẽ phát triển mạnh, cây con khoẻ, tỷ lệ sống cao, thân cứng, hoa bền, màu sắc đẹp, sớm ra hoa, giúp cây hút được nhiều đạm hơn

Khi cây thiếu lân thì cành nhánh ít, hoa chóng tàn, màu sắc hoa nhợt nhạt và ra hoa muộn Đất có nhiều mùn, nhiều chất hữu cơ thì hàm lượng lân thường cao hơn Cúc cần nhiều lân vào thời kỳ sau khi hình thành nụ hoa và

ra hoa

Việc bón phân lân cần dựa vào từng loại phân và điều kiện bón phân: Phân supper lân (chứa 16 - 18 % lượng P nguyên chất) có thể bón với lượng nhiều vì phân này tan trong nước Đối với đất chua nên sử dụng phân lân nung chảy Đối với đất chua mặn nên dùng phân apatit để bón

Lượng P nguyên chất để bón cho 1 ha là 120 - 140 kg, chia ra 3/4 bón lót + 1/4 bón thúc

+ Kali (K): Kali giúp cho sự tổng hợp và vận chuyển các chất đường bột trong cây, giúp cây chịu hạn, chịu rét, chống chịu sâu bệnh

Cây thiếu K thì màu sắc hoa không tươi thắm, hoa mau tàn Cây cúc cần nhiều K vào thời kỳ cây kết nụ, ra hoa

Việc sử dụng phân bón K cho hoa cần lưu ý:

- Nếu sử dụng phân Kaliclorua (KCl) cần có biện pháp khắc phục đất chua

- Nếu sử dụng phân Kalisunphat chứa 40% K nguyên chất thì có thể dùng cho nhiều loại đất

- Sử dụng tro bếp là dạng phân có K dưới dạng K2CO3 , cây dễ hấp thụ Tro bếp có Ca giúp khử chua đất

Lượng K nguyên chất sử dụng cho 1 ha là 100 - 120 kg, chia ra 2/3 bón

lót + 1/3 bón thúc

Sử dụng phân vô cơ cây hấp thụ dễ dàng, cho hiệu quả cao Nhưng nếu

bón không hợp lý sẽ ảnh hưởng xấu đến cấu tạo đất, làm đất chua và trở nên

chai cứng Do đó trong sản xuất chúng ta cần kết hợp bón phân hữu cơ cho

cây

- Phân hữu cơ

Phân hữu cơ gồm các loại phân xanh, phân bắc, phân rác, xác bã của

các động, thực vật Phân này vừa cung cấp dinh dưỡng cho cây, đồng thời

cung cấp các chất mùn cải tạo lý tính của đất Phân bắc, nước giải có hiệu quả

nhanh vì đạm ở dưới dạng dễ tiêu, nhưng nếu bón phân bắc trong nhiều năm

sẽ làm cho đất chua, chai cứng nên phải kết hợp bón phân chuồng Phân

chuồng phải ủ hoai mục để vi sinh vật có ích hoạt động, loại bỏ mầm mống

gây bệnh ảnh hưởng đến môi trường sống Phân hữu cơ cây hấp thu chậm nên

cần bón lót trước khi trồng

- Phân vi lượng

Phân vi lượng tuy cây cần ít nhưng không thể thiếu và không thể thay

thế Phân vi lượng không bón thẳng vào đất mà bón qua lá (phân bón lá) vào

thời kỳ cây con

- Phương pháp sử dụng phân bón lá cho một số cây trồng:

Phân bón lá bổ sung thêm thức ăn, đặc biệt là vi lượng để kích thích

cho cây trồng ra lá và ra hoa nhanh hơn

Cây hoàn toàn không thể phát triển bình thường nếu không có các

nguyên tố vi lượng như Bo (B), Mangan (Mn), Kẽm (Zn), Đồng (Cu),

Molipđen (Mo), một số cây cần cả nhôm (Al), Silic (Si) Các nguyên tố đó

được xem như là các chất kích thích, chúng thúc đẩy sự phát triển của thực

vật Thiếu từng nguyên tố vi lượng và đa lượng riêng biệt trong đất sẽ gây ra

các chứng bệnh cho thực vật

Phương thức sử dụng phân bón lá:

- Phải sử dụng phân bón lá ở những nồng độ thích hợp (theo hướng dẫn trên bao bì) Nồng độ bón phân không được quá cao Nếu quá cao cây sẽ bị bội thực (gây độc) và chết, nếu bón phân nồng độ thấp thì hiệu lực không rõ

- Thời điểm phun phân bón lá:

+ Phun khi nhiệt độ dưới 30°C, trời không quá nắng, không mưa, không có gió khô, phân bón lá chỉ phát huy tác dụng khi được cung cấp đủ nước và phân qua rễ

+ Thời gian phun: khoảng 9 – 10 giờ sáng và 2 – 3 giờ chiều về mùa đông, 7 – 8 giờ sáng hoặc 5 – 6 giờ chiều về mùa hè

1.4 Tình hình sản xuất và nghiên cứu hoa Cúc trên thế giới và ở Việt Nam

1.4.1 Tình hình sản xuất và nghiên cứu hoa Cúc trên thế giới

Hoa cúc ngày nay là một loại hoa khá phổ biến trên thế giới và được mọi người ưa chuộng bởi sự đa dạng, phong phú về màu sắc, hình dáng, kích

cỡ hoa và người ta có thể chủ động điều khiển sự ra hoa của cây để tạo được nguồn sản phẩm hàng hóa liên tục và ổn định quanh năm

Ở các nước Bắc Mỹ, Tây Âu và Nhật Bản, hoa cúc đứng vị trí thứ hai chỉ sau hoa hồng và năm 1993 tại công ty bán đấu giá ở Hà Lan, cúc là một trong mười loại cây trồng bằng chậu bán chạy nhất

Ở các nước châu Á thì hiện nay Nhật Bản là nước dẫn đầu về sản xuất hoa cúc, khoảng 200 triệu cành mỗi năm để phục vụ cho tiêu dùng trong nước

và xuất khẩu Theo Narumon (1988) [22], Roberson (1990) [27], Thái Lan cũng là nước sản xuất hoa cúc tương đối mạnh Cúc được trồng quanh năm với sản lượng là 50.841.500 cành cắt/năm

Ở Trung Quốc, theo Blabjerg (1997) [14], cúc là một trong mười loại hoa cắt cành quan trọng chỉ sau hồng và cẩm chướng

Ở Malaixia, cúc chiếm 23% trong tổng số hoa cắt, các giống mới chủ yếu nhập từ Hà Lan Sản xuất đã có nhiều tiến bộ trong việc cải tiến chế độ chăm sóc và công nghệ sau thu hoạch để nâng cao phẩm chất hoa

Cúc là một loại cây cảnh có nguồn gốc lâu đời trên thế giới và là loại cây mang lại giá trị kinh tế cao Vì vậy có rất nhiều nước đã đi sâu vào nghiên cứu kỹ thuật trồng, nhân giống hay chọn tạo giống mới, điều kiện ngoại cảnh,…và đã có rất nhiều nghiên cứu cho thấy ngoại cảnh ảnh hưởng đến cây cúc, đặc biệt là ánh sáng và nhiệt độ Ngoài những nghiên cứu về ánh sáng, nhiệt độ, việc sử dụng các chất điều tiết sinh trưởng cũng có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh quá trình sinh trưởng, phát triển và các hoạt động sinh lý của cây trồng

Theo nghiên cứu của Runkle (1998) [24] muốn để cho hoa của giống cúc Snow nở hoa hoàn toàn, tập trung với số lượng lớn cần xử lý lạnh 5°C trong vòng 6 tuần, sau đó xử lý ánh sáng ngày dài lớn hơn hoặc bằng 10 giờ, xử lý quang gián đoạn 4 giờ đêm

1.4.2 Tình hình sản xuất và nghiên cứu hoa cúc ở Việt Nam

Hiện nay, nhiều loại hoa Cúc đã được trồng phổ biến khắp cả nước Một số vùng sản xuất chính như Hà Nội, Hải Phòng, Sapa,…đặc biệt là Đà Lạt Đà Lạt là nơi có khí hậu thích hợp để sinh trưởng và phát triển các loài hoa cúc, đây là nơi cung cấp 60% sản lượng hoa cho thành phố Hồ Chí Minh

và các tỉnh phía Bắc chủ yếu là Hà Nội, Hải Phòng, Năm 1966 đã xuất khẩu gần 1 triệu cành hoa cắt mà phần lớn là hoa cúc sang Hồng Kông, Thái Lan, Nhật Bản Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội là hai vùng sản xuất và tiêu thụ hoa lớn nhất ở Việt Nam Những năm gần đây, cũng có rất nhiều loài cúc được nhập khẩu về nước ta một cách ồ ạt mà không qua trồng khảo nghiệm để đánh giá một cách khoa học đã đưa ra ngoài sản xuất nên gặp phải các rủi ro như cây ra hoa ngay từ khi còn nhỏ, sản lượng và chất lượng hoa không cao

Để nâng cao năng suất và chất lượng của hoa, ngoài nghiên cứu về giống, phân bón, công tác bảo vệ thực vật, chúng ta cần nghiên cứu các biện pháp kĩ thuật tác động Chẳng hạn, giống Cúc Vàng Đài Loan, CN97… là những giống thích hợp vụ Đông Xuân, nhưng để nâng cao chất lượng của hoa

thì cần tác động thêm các biện pháp kĩ thuật như điều khiển quang chu kì, các chất kích thích sinh trưởng hay các biện pháp nhân giống

Như vậy, để phát triển ngành sản xuất hoa nói chung và hoa cúc nói riêng thì cần có sự kết hợp của nhà nước để có chính sách hỗ trợ vốn đầu tư sản xuất và các nhà khoa học chuyên môn cần nghiên cứu để tìm ra các biện pháp kĩ thuật canh tác nhằm nâng cao năng suất, phẩm chất hoa để từ đó chuyển giao những tiến bộ khoa học đến nhà sản xuất

Ở nước ta việc trồng và chăm sóc cây hoa cúc từ lâu chỉ theo kinh nghiệm truyền thống được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác Việc nhân giống được tiến hành chủ yếu bằng phương pháp tỉa chồi và giâm cành qua nhiều năm làm giống bị thoái hóa mạnh, sâu bệnh nhiều làm giảm năng suất, phẩm chất và giá trị thương mại Trong những năm gần đây cùng với tốc độ đổi mới đất nước ngày càng mạnh, nhu cầu về hoa càng trở nên thiết yếu nên công tác nghiên cứu, lai tạo, chọn tạo các giống hoa được tập trung nghiên cứu vào một số loài hoa phổ biến như hoa hồng, hoa cúc

Đối với một số giống cúc, đã được các cơ quan và các nhà nghiên cứu tập trung nghiên cứu vào chọn lọc, nhân giống và áp dụng một số biện pháp

kĩ thuật (điều tiết phân bón, ánh sáng, thời vụ,…) để nâng cao năng suất và chất lượng của hoa

Năm 1993 - 1999 một số giống nhập nội đã được chọn lọc và khẳng định được vị thế trên thị trường hoa cắt cành như cúc trắng được nhập từ Nhật Bản, đã được chọn lọc và đưa ra sản xuất từ trung tâm hoa và cây cảnh viện di truyền nông nghiệp Đây là giống cúc có ưu điểm phù hợp với điều kiện khí hậu nước ta có thể trồng nhiều vụ trong năm, hoa to, màu sắc đẹp, cành mập thẳng, thời gian sinh trưởng ngắn, độ bền hoa cắt lâu

Ngoài ra, cũng có khá nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng của nhiệt độ, ánh sáng đến hoa cúc ở Việt Nam

Đa số các giống cúc đều phản ứng với ánh sáng ngày ngắn, chịu tác động của quang chu kỳ trong việc phân hóa mầm hoa, tức là chúng chỉ phân hóa mầm hoa ở một điều kiện thời gian chiếu sáng ngắn nhất định trong ngày Nắm được đặc tính này, Đặng Văn Đông (2000) [4] đã đề ra phương pháp

điều chỉnh sự ra hoa của cúc vào thời điểm thích hợp bằng cách che bớt ánh sáng hoặc kéo dài thời gian chiếu sáng trong ngày sử dụng quang gián đoạn (chiếu ánh sáng nhân tạo trong thời gian ngắn vào lúc nửa đêm) Giống cúc CN93 ra hoa sớm trong điều kiện ngày ngắn (thời gian chiếu sáng trong ngày

10 - 11 giờ/ngày đêm) Nếu trồng vụ Xuân – Hè (ngày dài), cây đủ thời gian sinh trưởng 90 – 110 ngày mới ra hoa, nhưng nếu trồng vụ Đông khi thời gian chiếu sáng trong ngày ngắn thì cây sẽ nở hoa ngay sau khi trồng 20 -30 ngày,

từ đó dẫn đến chất lượng hoa kém Để khắc phục điều này, các tác giả trên khuyến cáo sử dụng ánh sáng nhân tạo bằng cách chiếu sáng quang gián đoạn cho cúc Kết quả là cây cúc sinh trưởng, phát triển bình thường và khi đủ kích thước mới ra hoa thì chất lượng hoa cao hơn hẳn

Độ lớn của hoa là một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá chất lượng hoa cúc Trong trồng trọt để tăng đường kính hoa người ta thường dùng các biện pháp bón phân, tưới nước, phun phân qua lá, phun chất kích thích sinh trưởng… Tuy nhiên, Đặng Văn Đông (2000) [4] khi nghiên cứu biện pháp chiếu sáng đã đưa ra kết luận: đối với những cây cúc đã xử lý chiếu sáng quang gián đoạn 15 ngày, sau đó để thời gian chiếu sáng ngày ngắn cho cây phân hóa mầm hoa (20 ngày), rồi lại chiếu sáng quang gián đoạn thêm 12 ngày thì thời gian ra hoa sẽ kéo dài từ 7 - 10 ngày, độ lớn, phẩm chất hoa tốt hơn hẳn so với đối chứng không xử lý và xử lý liên tục 47 ngày

Đặng Văn Đông (2005) [6] khi nghiên cứu thời gian sinh trưởng của tập đoàn cúc đông trong điều kiện thời gian chiếu sáng tự nhiên ở Hà Nội đã rút ra kết luận: thời gian sinh trưởng các giống cúc đông ngắn dần theo thứ tự

từ Hè – Thu đến Thu – Đông và đến Đông – Xuân Điều này được giải thích

do nhóm cúc đông phản ứng chặt với ánh sáng ngày ngắn mà từ 21/6 (ngày hạ chí) đến 21/12 (ngày đông chí) thời gian chiếu sáng trong ngày giảm dần từ

14 giờ/ngày xuống 11,5 giờ/ngày – đêm Hầu hết các giống cúc đông cần có thời gian chiếu sáng để cây phân hóa là dưới 13giờ/ngày nên ở vụ Hè Thu khi thời gian chiếu sáng trong ngày dài, cây sinh trưởng sinh dưỡng tối đa mới ra hoa còn sau đó ngày càng ngắn lại thì sự phân hóa mầm hoa diễn ra nhanh và rút ngắn quá trình sinh trưởng của cây

Nguyễn Thị Kim Lý (2001) [7] đã nghiên cứu biện pháp chiếu sáng bổ sung cho cúc CN20 ra hoa vào các dịp lễ Tết, đã kết luận để cúc CN20 ra hoa vào dịp lễ tết, khi trồng vào vụ đông xuân phải áp dụng biện pháp chiếu sáng

bổ sung cho cây con ngay sau trồng 1 tuần với thời lượng 4 giờ, thời gian chiếu sáng 30 ngày, mật độ 8m2/bóng 100W, cho hiệu quả kinh tế cao gấp 2,95 lần so với không chiếu sáng bổ sung, đã kéo dài giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng, cho thời gian sinh trưởng từ 89 – 93 ngày, cây cao 66 – 68 cm, tỷ

lệ nở hoa đạt trên 92 %

Theo Nguyễn Xuân Linh và Nguyễn Thị Kim Lý (1998) [9] sơ bộ đánh giá tập đoàn hoa cúc trong vụ thu đông tại Hà Nội đã kết luận: Hầu hết các giống cúc sinh trưởng và phát triển tốt trong vụ thu đông Những giống có giá trị kinh tế cao như: CN93, CN97, C98, vàng Đài Loan,…

1.5 Sâu bệnh hại hoa cúc

Cây hoa cúc rất dễ bị các loại sâu bệnh tấn công trên khắp các bộ phận của cây từ ngọn non tới phần rễ, do nhiều loại vi khuẩn, nấm và sâu phá hại

Khi bị các bệnh nhẹ thì cây sống yếu ớt, bệnh nặng thì cây chết rất nhanh, đôi khi lây lan sang cả một diện tích lớn Vì vậy, khi phát hiện cúc bị sâu bệnh tấn công ta phải có biện pháp tiêu diệt ngay lập tức

Theo Nguyễn Xuân Linh (1998) [8] đã đề xuất những biện pháp phòng trừ và xác định hoa cúc có 9 loại bệnh hại bao gồm 7 bệnh do nấm, 1 bệnh do

vi khuẩn, 1 bệnh vàng lá do sinh lí

Những bệnh do nấm gây ra như: phấn trắng, gỉ sắt, đốm nâu, đốm vàng,

lở cổ rễ, héo ngọn, héo xanh vi khuẩn

Các loại sâu hay gặp như: sâu khoang, sâu tơ, sâu xanh, Côn trùng khác như rệp, nhện, muội,…

Theo Trần Thị Xuyên (1998) [11] hoa cúc có 13 loại sâu bệnh gây hại, trong đó có 56 bệnh, 8 loại sâu Sâu gây hại nặng nhất cho cúc là sâu xanh và sâu cuốn lá Trong 5 loại bệnh thì 4 loại là do nấm gây ra, 1 loại do vi khuẩn gây ra Bệnh phổ biến gây bệnh nặng là bệnh đốm lá, bệnh gỉ sắt, bệnh đốm trắng Hàng ngày trong lúc chăm sóc chúng ta cần chú ý quan sát sâu bệnh,

nếu chúng xuất hiện ít thì có thể sử dụng các biện pháp cơ học, thủ công Nếu sâu bệnh quá nhiều có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu hóa học

Rệp nâu đen, rệp xanh đen, sâu xanh, sâu khoang,… có thể sử dụng một số loại thuốc như: Vetsemex 20EC hoặc 40EC; Karatimec 2EC; Goldra 250WC;…

Bệnh thối gốc lở cổ rễ (do nấm gây ra) có thể sử dụng một số loại thuốc như: Kacie 250EC; Vicarben 50TN/50HP; Benlate 50WP;…

Bệnh gỉ sắt có thể sử dụng các loại thuốc như: Kacie 250EC; Carban 50SC; Anvil 5SC;…

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng nghiên cứu

Giống Cúc Kim Cương được Trung tâm hoa cây cảnh Viện nghiên cứu Rau quả cung cấp

2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu

- Địa điểm nghiên cứu: Tại khu vực nghiên cứu (xã Cao Minh, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh phúc)

- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 10 năm 2018 đến tháng 1 năm 2019

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Tổng hợp, phân tích một số tài liệu thuộc lĩnh vực nghiên cứu của đề tài Kế thừa có chọn lọc kết quả nghiên cứu của các tác giả nghiên cứu trước

đó Từ đó đưa ra các phương pháp nghiên cứu phù hợp

2.3.2 Phương pháp bố trí thí nghiệm trên đồng ruộng

2.3.2.1 Điều kiện trồng và chăm sóc

Cây Cúc được trồng và chăm sóc theo quy trình chung Mật độ cấy: cây cách cây 20 cm, hàng cách hàng 30 cm Các yếu tố phi thí nghiệm như đất đai, phân bón, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh được tiến hành đồng đều ở các công thức Sau khi trồng 12 ngày thì bắt đầu chiếu sáng

Chọn đất trồng và làm đất: Đất thích hợp cho cúc là đất thịt nhẹ, tơi xốp, bề mặt bằng phẳng, thoát nước tốt,…

Đất được cày bừa kĩ và làm sạch cỏ, lên luống cao từ 25 - 30 cm, mặt luống rộng khoảng 1 m, chiều dài tùy thuộc vào diện tích

Phân bón cho 1 ha: phân chuồng: 10 tấn, đạm: 160 kg, lân: 140 kg, kali: 120 kg

Cách bón:

- Bón lót: toàn bộ phân hữu cơ, 2/3 lân

- Bón thúc:

Lần 1: sau trồng 15 đến 20 ngày, 1/3 đạm, 1/3 kali

Lần 2: khi cây phân hóa mầm hoa: 1/3 đạm + 2/3 kali +1/3 lân

Lần 3: Khi cây có nụ con: 1/3 đạm còn lại

- Lưới đỡ cây: được sử dụng có kích thước ô 15 × 15 cm để cây không

bị ngã rạp ở giai đoạn tạo nụ và ra hoa

2.3.2.2 Bố trí thí nghiệm

Ánh sáng được sử dụng trong nghiên cứu là ánh sáng từ đèn LED (công

ty bóng đèn phích nước Rạng Đông, Việt Nam, thông số kỹ thuật: điện áp 220V, công suất 7W)

Thí nghiệm được chia làm 7 công thức:

CT1: không bổ sung ánh sáng đèn LED cho cây cúc (đối chứng)

CT2: bổ sung ánh sáng cho cây cúc trong 1 tuần

CT3: bổ sung ánh sáng cho cây cúc trong 2 tuần

CT4: bổ sung ánh sáng cho cây cúc trong 3 tuần

CT5: bổ sung ánh sáng cho cây cúc trong 4 tuần

CT6: bổ sung ánh sáng cho cây cúc trong 5 tuần

CT7: bổ sung ánh sáng cho cây cúc trong 6 tuần

Công thức được bố trí tuần tự với 3 lần nhắc lại theo sơ đồ sau:

Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi: các chỉ tiêu theo dõi được thực hiện theo “Quy chuẩn kĩ thuật quốc gia về khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định của giống hoa Cúc” QCVN 01-89:2012/BNNPTNT [1]

- Chiều cao cây (cm): Đo từ mặt đất đến đỉnh sinh trưởng cao nhất

- Chiều dài lá (cm): Đo thực tế chiều dài lá từ cuống lá đến đỉnh của

phiến lá

- Chiều rộng lá (cm): Đo thực tế chiều rộng lá (phần rộng nhất)

- Số lá trên cây (lá/cây): Đếm thực tế số lá trên cây

- Đường kính thân (mm): Đo bằng thước panme tại phần giữa của thân

- Số nụ hoa trên cây (nụ/cây): Đếm số nụ hoa trên 1 cây

- Thời gian sinh trưởng (ngày): Tính số ngày từ khi cấy đến khi khoảng

- Chiều dài cành hoa (cm) : Đo thực tế cành hoa

- Màu sắc hoa: Quan sát thực tế màu sắc bông hoa

2.3.3 Phương pháp xử lý số liệu

Số liệu được dùng phần mềm Microsoft Excel và chương trình SIRICHAI STATISTICS để xử lý

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 3.1 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến sinh trưởng của Cúc kim cương

3.1.1 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tăng trưởng chiều cao cây và đường kính thân của Cúc kim cương

Chiều cao cây là một trong những đặc trưng hình thái cơ bản phản ánh tốc độ sinh trưởng, khả năng phân cành, liên quan đến sự ra hoa của cây Tốc

độ sinh trưởng chiều cao cây và đường kính thân của giống Cúc kim cương sau trồng 2 tuần, 4 tuần và 6 tuần dưới các điều kiện chiếu sáng bổ sung khác nhau được trình bày ở bảng 3.1.a

Bảng 3.1.a Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tăng trưởng chiều cao cây và đường

kính thân của Cúc kim cương

Chỉ tiêu

Công thức

CC cây (cm)

ĐK thân (mm)

CC cây (cm)

ĐK thân (mm)

CC cây (cm)

ĐK thân (mm) CT1 (đc) 10,7 2,7 27,4b 4,9a 33,5d 5,5a CT2 10,5 2,8 33,4a 4,9a 40,3c 5,5a

Qua bảng 3.1.a cho thấy: sau trồng 2 tuần các cây sinh trưởng gần như đều nhau ở tất cả các CT Chiều cao cây đạt khoảng 10,5 - 10,9 cm Do sau trồng 2 tuần các CT vẫn sinh trưởng ở các điều kiện tương tự nhau

Sau trồng 4 tuần, dưới điều kiện chiếu sáng khác nhau chiều cao cây giữa các ô thí nghiệm đã có sự khác biệt Ở CT1 có chiều cao cây là thấp nhất (27,4 cm) Các CT còn lại có chiều cao cây tương đương nhau (33,3 – 34 cm)

Sau trồng 6 tuần, chiều cao cây giữa các CT đã có sự khác nhau khá rõ rệt Cụ thể: CT1 có chiều cao cây 33,5 cm là thấp nhất, sau đó là CT2 và CT3 chiều cao cây đạt khoảng 40 – 41 cm, tiếp theo là CT4 có chiều cao cây là 47,4 cm và CT5, CT6, CT7 có chiều cao cây cao nhất khoảng 51,2 cm

Qua đó có thể thấy, các CT khi đã ngừng bổ sung ánh sáng đèn LED có chiều cao thấp hơn so với các CT còn lại Do cúc là cây ngày ngắn, chúng thích hợp với điều kiện ánh sáng ngắn nên khi dừng bổ sung ánh sáng đèn LED, chúng sẽ chuyển từ giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng sang giai đoạn sinh trưởng sinh sản, phân hóa mầm hoa nên chiều cao cây tăng chậm

Đối với đường kính thân, các CT chênh lệch không đáng kể, đường kính thân tăng lên qua các tuần Sau trồng 2 tuần, đường kính thân cây đạt khoảng 2,8 mm Sau trồng 6 tuần đường kính thân tăng lên hơn 5 mm

Thời gian chiếu sáng khác nhau tác động khác nhau đến sự sinh trưởng của cây Cúc Qua các chỉ tiêu theo dõi từ tuần 2 đến tuần 6 ta thấy việc bổ sung ánh sáng đèn LED là rất cần thiết, nó ảnh hưởng đến giai đoạn phát triển sau này của Cúc

Ảnh hưởng của ánh sáng đến sự tăng trưởng chiều cao cây và đường kính thân của Cúc kim cương ở các tuần tiếp theo được thể hiện ở bảng 3.1.b

Bảng 3.1.b Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tăng trưởng chiều cao cây và

đường kính thân của Cúc kim cương

Thời gian 8 tuần 10 tuần 14 tuần Chỉ tiêu

Công thức

CC cây (cm)

ĐK thân (mm)

CC cây (cm)

ĐK thân (mm)

CC cây (cm)

ĐK thân (mm)

Sau trồng 10 tuần, chiều cao cây ở CT3 là thấp nhất (42,8 cm) và chiều cao cây ở CT7 là cao nhất (86,3 cm), sau đó là CT6 chiều cao là 70,3 cm CT3, CT4, CT5 và CT6 chiều cao cây tăng lên rất ít so với tuần 8 Sau trồng

14 tuần, chiều cao cây ở CT7 đạt 90,8 cm Sau trồng 10 tuần, CT1 và CT2 đã được thu hoạch

Đường kính thân không có sự khác biệt đáng kể giữa các CT Khi đường kính thân cúc đạt 6 mm thì dừng lại

3.1.2 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tốc độ sinh trưởng lá ở Cúc kim cương

Số lá/cây, chiều dài lá, chiều rộng lá cũng là các chỉ tiêu biểu hiện tốc

độ sinh trưởng của cây Kết quả tốc độ sinh trưởng lá của giống Cúc kim cương được trình bày ở bảng 3.2.a

Bảng 3.2.a Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tốc độ sinh trưởng lá ở Cúc kim

cây (lá)

CD

lá (cm)

CR

lá (cm)

Số lá/

cây (lá)

CD

lá (cm)

CR

lá (cm)

Số lá/

cây (lá)

CD

lá (cm)

CR

lá (cm)

CT1(đc) 10,9 6,0 3,1 18,8a 8,2a 5,3a 38,5a 10,4a 6,3a CT2 11,0 6,0 3,1 19,3a 8,2a 5,3a 37,0a 10,5a 6,2a CT3 10,9 6,0 3,1 19,3a 8,4a 5,4a 37,3a 10,4a 6,2a

CT4 10,9 5,8 3,0 19,2a 8,4a 5,4a 36,8a 10,2a 6,1a

CT5 10,8 5,9 3,0 19,2a 8,4a 5,4a 37,0a 10,5a 6,2a

CT6 11,2 6,0 3,0 19,1a 8,2a 5,4a 36,7a 10,4a 6,4a CT7 10,9 5,8 3,1 19,4a 8,5a 5,3a 37,4a 10,3a 6,3a

Qua bảng 3.2.a cho thấy: tốc độ sinh trưởng lá ở các CT là gần như tương đương nhau, số lượng lá/cây và kích thước của lá chỉ tăng lên qua các tuần Sau trồng 2 tuần thì số lá/cây ở các CT đạt khoảng 11 lá/cây, chiều dài

lá đạt khoảng 6 cm, chiều rộng lá đạt khoảng 3 cm

Sau trồng 4 tuần, số lá/cây ở các CT là gần như nhau (19 lá), chiều dài

lá tăng khoảng từ 6 - 8,4 cm tăng 2,4 cm, chiều rộng lá tăng khoảng từ 3 - 5,3

cm tăng 2,3 cm

Sau trồng 6 tuần, số lá/cây ở các CT tăng nhanh từ 19 - 37 lá/cây tăng

18 lá/cây, chiều dài lá tăng khoảng từ 8,4 - 10,4 cm tăng 2 cm, chiều rộng lá tăng khoảng từ 5,3 - 6,3 cm tăng 2 cm

Ảnh hưởng của ánh sáng đến tốc độ sinh trưởng lá của Cúc kim cương

ở các tuần tiếp theo được thể hiện ở bảng 3.2.b

Bảng 3.2.b Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến tốc độ sinh trưởng lá ở Cúc kim

cây (lá)

CD

lá (cm)

CR

lá (cm)

Số lá/

cây (lá)

CD

lá (cm)

CR

lá (cm)

Số lá/

cây (lá)

CD

lá (cm)

CR

lá (cm)

CT1(đc) 39,6a 10,9a 6,4a _ _ _ _ _ _ CT2 39,7a 10,9a 6,4a _ _ _ _ _ _ CT3 39,4a 11,0a 6,4a 40,8a 11,0a 6,6a _ _ _ CT4 39,5a 10,8a 6,5a 41,6a 11,1a 6,6a _ _ _ CT5 40,4a 10,9a 6,4a 41,2a 11,0a 6,6a _ _ _ CT6 41,0a 10,8a 6,5a 42,2a 10,9a 6,7a _ _ _ CT7 40,8a 10,9a 6,4a 42,8a 11,0a 6,5a 43,3 11,1 6,6 CV% 5,05 5,1 5,9 4,85 4,75 6,93

Qua bảng 3.2.b cho thấy: tốc độ sinh trưởng lá ở các CT là tương đương nhau Sau trồng 8 tuần, số lá/cây ở các CT tăng chậm đạt khoảng 40 lá/cây tăng 3 lá/cây, chiều dài lá tăng chậm khoảng từ 10,4 – 11 cm tăng 0,6

cm, chiều rộng lá cũng tăng chậm tăng khoảng từ 6,3 - 6,4 cm tăng 0,1 cm

Sau trồng 10 tuần, CT1 và CT2 đã thu hoạch, số lá/cây ở các CT còn lại thay đổi không đáng kể từ 40 - 41 lá/cây, chiều dài lá và chiều rộng gần như

không thay đổi Có thể thấy thời gian chiếu sáng bổ sung không ảnh hưởng nhiều đến số lá/cây, chiều dài và chiều rộng lá cây Cúc kim cương

3.1.3 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến số lượng nụ hoa ở Cúc kim cương

Số nụ hoa/cây cũng là một trong các chỉ tiêu biểu hiện sự sinh trưởng của cây Kết quả được thể hiện ở bảng 3.3

Bảng 3.3 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến số lượng nụ hoa ở Cúc kim cương

Chỉ tiêu Công thức

Số nụ hoa/cây (nụ/cây)

nụ hoa ở CT7 là cao nhất (8,9 nụ/cây), tiếp theo là CT6 có số nụ là 7,2 nụ/cây

3.2 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến thời gian ra hoa và chất lượng hoa Cúc kim cương

3.2.1 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến thời gian ra hoa của Cúc kim cương

Sự tăng trưởng về đường kính thân, chiều cao cây, số lá/cây có vai trò quan trọng trong sự ra hoa của cây Kết quả này được thể hiện ở bảng 3.4

Bảng 3.4 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến thời gian ra hoa của Cúc kim cương

Chỉ tiêu

Công

thức

Thời gian từ trồng đến khi có nụ (ngày)

Kích thước cây khi có nụ Thời gian từ

trồng đến khi

nở hoa (ngày)

CC cây (cm)

Số lá/ cây (lá)

ĐK thân (mm)

CT1(đc) 41,0g 33,4f 38,5b 5,5a 56,3g CT2 45,0f 40,5e 39,1b 5,7a 61,7f

CT3 53,0e 41,8e 39,4b 5,8a 69,3e

CT4 59,7d 49,4d 39,6b 6,0a 75,3d

CT5 65,0c 54,5c 40,9ab 5,7a 81,7c

CT6 72,0b 70,5b 42,3a 5,9a 88,0b CT7 80,7a 87,6a 43,1a 6,1a 99,0a

Qua bảng 3.4 chúng ta thấy: thời gian bổ sung ánh sáng đèn LED khác nhau thì các chỉ tiêu theo dõi ở các CT cũng khác nhau Cụ thể: thời gian từ trồng đến khi có nụ ở CT1 là ngắn nhất (41 ngày) và thời gian từ trồng đến khi có nụ ở CT7 là dài nhất (80,7 ngày) Sau đó là CT6 thời gian từ trồng đến khi có nụ là 72 ngày Có thể thấy thời gian chiếu sáng bổ sung đã tác động đến thời gian xuất hiện nụ hoa ở giống Cúc kim cương Thời gian thắp điện càng dài thì thời gian từ trồng đến khi nụ càng dài

Chiều cao cây khi có nụ ở CT1 cũng là thấp nhất (33,4 cm) và CT7 có chiều cao cây cao nhất (87,6 cm), tiếp theo là CT6 (70,5 cm) CT1 và CT7 chênh lệch nhau 54,2 cm

Khi cây có nụ thì số lá/cây và đường kính thân ở các CT là tương đương nhau đạt khoảng 39 - 43 lá/cây và đường kính thân đạt khoảng 5,6 – 5,9 mm

Thời gian từ trồng đến khi nở hoa ở CT1 là ngắn nhất (56,3 ngày) và thời gian nở hoa ở CT7 là dài nhất (99 ngày), tiếp theo là CT6 (88 ngày) CT1

và CT7 chênh lệch nhau khoảng 43 ngày Thời gian từ khi cây có nụ đến khi hoa nở ở các CT đều khoảng 15 - 16 ngày Ở CT7 thời gian dài hơn khoảng

và màu sắc hoa Kết quả này được trình bày ở bảng 3.5

Bảng 3.5 Ảnh hưởng của ánh sáng đèn LED đến chất lượng hoa ở Cúc kim cương

theo là CT6 (70,8 cm) Đường kính bông hoa ở CT1 cũng nhỏ nhất (7,0 cm)

và đường kính bông hoa ở CT7 là lớn nhất (11,1 cm) và sau đó là CT6 có đường kính bông hoa là 9,8 cm

Màu sắc hoa ở cả 7 CT là như nhau Ta thấy được thời gian bổ sung ánh sáng đèn LED không ảnh hưởng đến màu sắc của hoa

cm, thời gian từ trồng đến khi xuất hiện nụ là 41 ngày, thời gian nở hoa là 56,3 ngày

- Khi bổ sung ánh sáng cho cây 5 tuần, tốc độ sinh trưởng của cây và chất lượng hoa cao hơn khi không bổ sung ánh sáng , chiều cao cây là 71 cm,

số nụ hoa/cây là 7,2 nụ/cây, chiều dài cành hoa là 70,8 cm, đường kính hoa là 9,8 cm, thời gian từ trồng đến khi xuất hiện nụ là 72 ngày, thời gian nở hoa là

88 ngày

- Khi bổ sung ánh sáng cho cây 6 tuần, tốc độ sinh trưởng và chất lượng hoa là tốt nhất, chiều cao cây là 90,8 cm, số nụ hoa/cây là 8,9 nụ/cây, chiều dài cành hoa là 89,1 cm, đường kính hoa là 11,1 cm, thời gian từ trồng đến khi xuất hiện nụ là 80,7 ngày, thời gian nở hoa là 99 ngày

- Khi trồng cúc vụ đông, bổ sung ánh sáng đèn LED cho cúc khoảng 5 -

6 tuần là thích hợp để nâng cao năng suất và chất lượng hoa

2 Kiến nghị

Tiếp tục nghiên cứu ảnh hưởng của áng sáng đèn LED đến các loại hoa cúc khác trong sản xuất, mở rộng nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng khác từ

đó xác định được kỹ thuật trồng hoa cúc phù hợp nhất để đạt được năng suất

về chất lượng hoa cúc cao nhất

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ NN & PTNT (2012), “Quy chuẩn kĩ thuật quốc gia về khảo

nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn địng của giống hoa Cúc”

Nxb Nông nghiệp Hà Nội

[2] Võ Văn Chi, Dương Đức Tiến (1978), “Phân loại thực vật học”,

Nxb Đại học và Trung học chuyên nghiệp, Hà Nội

[3] Võ Văn Chi, Lê Khả Kế (1969), Cây cỏ thường thấy ở Việt Nam,

Nxb Khoa học, Hà Nội

[4] Đặng Văn Đông (2000), Điều tra thực trạng sản xuất hoa cúc

(Chrysanthemum sp.) ở Hà Nội và nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật nhằm tăng năng suất chất lượng hoa cúc, Luận văn Thạc sĩ khoa học nông

nghiệp, Trường đại học Nông nghiệp I, Hà Nội, tr 1 – 85

[5] Đặng Văn Đông, Đinh Thế Lộc (2003), Công nghệ mới trồng hoa

cho thu nhập cao (quyển 1 - Cây hoa cúc), Nxb Lao động – Xã hội, Hà Nội

[6] Đặng Văn Đông (2005), Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp

nhân giống, nhiệt độ, ánh sáng đến sự ra hoa, chất lượng và hiệu quả sản xuất hoa cúc ở Đồng Bằng Bắc Bộ, Luận văn tiến sỹ Nông nghiệp, Viện

Nghiên cứu Rau quả, Hà Nội

[7] Nguyễn Thị Kim Lý (2001), Nghiên cứu ảnh hưởng thời vụ đến sự

ra hoa của một số giống cúc thu hoạch vào dịp lễ, Tết

[8] Nguyễn Xuân Linh và các cộng sự (1998), Hoa và kỹ thuật

trồng hoa, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội, tr 1 - 218

[9] Nguyễn Xuân Linh và Nguyễn Thị Kim Lý (1998), Sơ bộ đánh giá

tập đoàn hoa cúc trong vụ Thu Đông tại Hà Nội Tạp chí Khoa học rau, hoa,

quả (số 2)

[10] Hoàng Ngọc Thuận (2005), Nghiên cứu ứng dụng phân bón lá

Pomior trong kỹ thuật nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm một

số loại cây trồng nông nghiệp, Báo cáo đề tài nghiên cứu khoa học, Hà Nội

2005

[11] Trần Thị Xuyên (1998), Nghiên cứu sâu bệnh hại chính trên một

số cây hoa cây cảnh phổ biến và biện pháp phòng trừ chúng ở Hà Nội và vùng phụ cận Luận văn thạc sỹ khoa học nông nghiệp Hà Nội 1998

[12] Amagasa, K, kameya, T (1989), “Plant regeneration and formation from chrysanthemum morifolium, C Coronarium and Lacturca

sativa protoplasts”, Journal of the Japanese Society for Horticultural Science

(57) pp.620 – 625

[13] Anderson, N.O (1988), “Evaluating Slelp - incompatibility in

Chrysanthemum”, The influence of ovule numbe, pp 173 - 181

[14] Blabjerg.J (1997), “A new development system for production of

cut Chrysanthemum”, Act Horticultural Demark, (147), pp.169 – 171

[15] Cockshull, KE (1985), Chrysanthemum morifolium, Volume II

CRC Press, Boca Ration, pp.238 - 257

[16] Cornish E and T Stevenson (1990), “Designer flowers: a

blossoming industry - Todays life”, Sci 2 (1), pp 46 - 47

[17] Deong, J (1984), Genetic analysis in Chrysanthemum morifolium

flowering time and flower number at low and optimum temperature, Euphytica, pp.455 – 465

[18] Hoogeweg (1999), Growing instructions for outdoor Chrysanthemum, 12.2231, MS Rijnbulg Holland, pp.1 – 11

[19] Karlson (1989), “Development rate during four phases of Chrysanthemum growth as detemined by preceding and prevailing

temperatures”, Jour of the American society for Hort Science, pp 234 – 240

[20] Ishiwara K (1984), Garland Chrysanthemum simple variety seed

production, Japan, pp 175 - 184

[21] Jong J, D (1989), “The flowering of Chrysanthemum morifolium

seedlings and cuting in relation to seasonal flutuation in light”, Science

Horticulture, pp.117– 124