Nªu ®îc c¸c bé phËn chÝnh cña m¸y biÕn thÕ ; nªu ®îc c«ng dông chung cña m¸y Giải thích được máy biến thế hoạt động được dưới dòng điện xoay chiều mà không hoạt động được với dong điện[r]
Trang 1Ngày soạn : Ngày giảng:
truyền tải điện năng đi xa
A – Mục tiêu
1 Kiến thức:: Lập được công thức tính năng lượng hao phí do toả nhiệt
trên đường dây tải điện Nêu được hai cách làm giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện và lí do vì sao chọn cách tăng hiệu điện thế ở hai đầu đường dây
2 Kỹ năng : Tổng hợp kiến thức đã học để đi đến KT mới
3 Thái độ: Ham học hỏi, hợp tác trong nhóm
B – Chuẩn bị
1 Giáo viên:
2 Học sinh: Ôn tập kiến thức về công suất của dòng điện và công suất
toả nhiệt
C – Tiến trình dạy – học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra Viết các công thức tính công suất của dòng điện ?
3 Bài mới
HĐ1: Tổ chức tình huống học tập
GV: ở các khu dân cư thường có trạm biến
thế Trạm biến thế dùng để làm gì? HS: Là trạm hạ thế dùng để giảm HĐT từ đường dây truyền tải xuống HĐT 220V
+ Vì sao ở trạm biến thế thường ghi kí hiệu
nguy hiểm không lại gần ?
+ Dòng điện dưa vào trạm hạ thế có HĐT lớn nguy hiểm chết người
+ Tại sao đường dây tải điện có điện thế lớn
? Làm như thế có lợi ích gì? + HS dự đoán
HĐ2: Sự hao phí điện năng trên
đường dây tải điện
I - Sự hao phí điện năng trên đường dây tải điện
GV thông báo: Truyền tải điện năng từ nơi
sản suất tới nơi tiêu thụ bằng đường dây dẫn
có nhiều thuận lợi hơn so với vận chuyển
các dạng năng lượng khác
HS nắm bắt
Liệu truyền tải bằng đường dây có mất mát,
hao tổn gì không?
( GV có thể thông báo )
HS nêu dự đoán : Có
HS nêu nguyên nhân hao phí trên đường dây
Tiết 40
Trang 2Y/C HS tự đọc mục 1 trong SGK, trao đổi
nhóm tìm công thức liên hệ giữa công hao
phí và công suất của dòng điện và U, R
HS tự đọc mục 1 thảo luận nhóm tìm công thức tính công hao phí theo P, U, R
+ Công suất của dòng điện: P = U.I Suy ra: I = P / U (1)
+ Công suất toả nhiệt (hao phí )
GV hướng dẫn HS tìm và lập công thức : Phf = I2 R (2)
Phf = R P2 / U2 + Từ (1) và (2) : công hao phí do tỉa nhiệt
Phf = R P2 / U2
HĐ3: Cách làm giảm hao phí
2 Cách làm giảm hao phí
Y/C các nhóm HS trao đổi tìm câu trả lời
C1, C2 , C3?
HS trao đổi nhóm trả lời câu C1, C2, C3
Đại diện các nhóm trình bày kết quả
GV gợi ý HS dựa vào công thức R = ,
S
l
.
để tìm cách giảm R C1: Có 2 cách làm giảm hao phí là giảm
R hoặc tăng U
Trong 2 cách trên cách nào tiện lợi hơn ?
C2: Biết R = , chất làm dây dẫn và
S
l
.
chiều dài đường dây không đổi vậy phải tăng S dẫn đến khối lượng tăng, chi phí cao, nặng cần nhiều cột điện lớn còn lớn hơn giá trị điện hao phí
GV thông báo : Máy tăng HĐT là máy biến
nhiều
HĐ4: Vận dụng - Củng cố
HS cá nhân hoàn thành câu C4 và C5 Y/C hs làm việc cá nhân, lần lượt trả lời câu
hỏi C4, C5
C4: vì công suất hao phí tỉ lệ nghịch với bình phương HĐT nên HĐT tăng 5 lần thì công suất hao phí giảm 25 lần
GV hướng dẫn HS tìm kết quả chung C5: Bắt buộc phải dùng máy biến thế để
giảm công suất hao phí
D – Hướng dẫn về nhà
Học thuộc ghi nhớ cuối bài học
BTVH: Bài 36 (SBT)
Đọc mục có thể em chưa biết và xem trước bài mới : Máy biến thế
Trang 3Ngày soạn :
Ngày giảng:
Máy biến thế
A – Mục tiêu
1 Kiến thức:: Nêu được các bộ phận chính của máy biến thế ; nêu được
công dụng chung của máy Giải thích được máy biến thế hoạt động được dưới dòng
điện xoay chiều mà không hoạt động được với dong điện một chiều không đổi
2 Kỹ năng : Biết vẽ sơ đồ lắp đặt máy biến thế ở 2 đầu dây tải điện
3 Thái độ: Rèn tư duy, lôgíc trong cách học và vận dụng kiến thức
B – Chuẩn bị
1 Giáo viên: Chuẩn bị cho mỗi nhóm: 1 máy biến thế, 1 nguồn điện
xoay chiều 0- 12V; 1 vôn kế xoay chiều 0 - 15 V
2 Học sinh: Đọc trước bài mới
C – Tiến trình dạy – học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra Khi truyền tải điện năng đi xa thì có biện pháp gì làm
giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện? Biện pháp nào tối ưu nhất ?
3 Bài mới
HĐ1: Tạo tình huống học tập
Để giàm hao phí điện năng trên đường dây
tải điện thì tăng U trước khi tải điện và khi
sử dụng điện giảm hiệu điện thế xuống U =
220V Phải dung máy biến thế , vậy máy
biến thế có cấu tạo và hoạt động như thế
nào ?
HS nắm bắt vấn đề cần giải quyết trong bài học
HĐ2: Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động
của máy biến thế
1 Cấu tạo
+Y/C hs đọc tài liệu và xem máy biến thế
nhỏ nêu lên cấu tạo của máy biến thế ? HS đọc tài liệu SGK và xem máy biến thế nhỏ + GV gọi 1 -2 HS nêu nhận xét HS nhận xét và bổ xung
+ GV: Số vòng dây của 2 cuộn giống nhau
hay khác nhau + Có 2 cuộn dây: cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp có số vòng n1 , n2 khác nhau
+ Một lõi sắt pha silic chung
Tiết 41
Trang 4+ Lõi sắt có cấu tạo như thế nào Dòng
điện từ cuộng dây này sang cuộn dây kia
không Vì sao?
+ Dây và lõi sắt đều được bọc cách điện, nên dòng điện của cuộn sơ cấp không truyuền qua cuộn thứ cấp
GV có thể nêu thêm lõi sắt gồm nhiều lớp
sắt silic ép sát cách điện với nhau mà
không phải là một thỏi đặc
2 Nguyên tắc hoạt động
GV y/c HS nêu dự đoán C1: Khi có HĐT xoay chiều đặt vào 2 đầu
cuộn dây sơ cấp bóng đèn sáng có xuất hiện dòng điện ở cuộn thứ cấp
GV ghi lại kết quả HS dự đoán trê góc bảng
Y/C HS làm thí nghiệm rút ra nhận xét
GV gợi ý:
+ Nếu đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp U1 xoay
chiều thì từ trường của cuộn sơ cấp có đặc
điểm gì?
C2: Đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp 1 U xoay chiều u1 lõi sắt nhiễm từ biến thiên
từ trường xuyên qua cuộn thứ cấp biến thiên xuất hiện dòng điện xoay chiều cảm ứng đèn sáng
+Lõi sắt cóp nhiễm từ không ? Nếu có thì
đặc điểm từ trường của lõi sắt đó như thế
nào?
+ Từ trường có xuyên qua cuộn thứ cấp
không? Hiện tượng gì xảy ra với cuộn thứ
cấp ?
Khi đặt vào 2 đầu cuộn sơ cấp 1 hiệu điện thế xoay chiều thì 2 đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một HĐT xoay chiều nếu cuộn thứ cấp nối kín sẽ xuất hiện một dòng điện xoay chiều
Gv rút ra kết luận và nhấn mạnh nguyên tắc
hoạt động
HĐ3: Tì m hiểu tác dụng làm biến đổi
HĐT của máy biến thế
II Tác dụng làm biến đổi HĐT của máy biến thế
GV: Giữa U1 ở cuộn sơ cấp, U2 ở cuộn thứ
cấp và số vòng dây n1, n2 có mối quan hệ
nào ?
C3: ;
2
1
U
U
2
1
n
n
2
1
'
'
U
U
2
1
'
'
n n
Y/C quan sát thí nghiệm và ghi kết quả
HS: =
2
1
U
U
2
1
n n
Qua kết quả thí nghiệm rút ra KL gì? Hãy
phát biểu nhận xét đó? HĐT ở 2 đầu mỗi cuộn dây tỉ lệ với số vòng của mỗi cuộn dây + Nếu n1 > n2 U1 như thế nào đối với U2 + = > 1 U
1 > U2 : máy hạ thế 2
1
U
U
2
1
n n
Máy đó gọi là tăng thế hay hạ thế ? + = < 1 U
1 < U2: máy tăng thế 2
1
U
U
2
1
n n
Trang 5GV: Vậy muốn tăng hay giảm HĐT ở cuộn
thứ cấp người ta làm như thế nào ? HS: Chỉ việc thay đổi số vòng dây cuộn thứ cấp
HĐ4: tìm hiểu cách lắp đặt máy biến
thế ở 2 đầu đường dây tải điện
III Lắp đặt máy biến thế ở 2 đầu đường dây tải điện
GV thông báo tác dụng của máy ổn áp là
do máy có thể tự di chuyển con chạy ở
cuộn dây thứ cấp sao cho U thứ cấp luôn
được ổn định
HS nắm bắt
+ Để có U càng cao trên đường dây tải điện
để giảm hao phí điện năng thì phải làm như
thế nào? Khi sử dụng HĐT thấp thì phải
làm như thế nào ?
+ Dùng maý biến thế lắp ở đầu đường dây tải điện tăng HĐT
+ Trước khi đến nơi tiêu thụ thì dùng máy hạ thế
HĐ5: Vận dụng - Củng cố IV Vận dụng
C4:
= 2
1
U
U
2
1
n
n
109 220
4000 6
1
1 2
U
n U n
Gv y/c hs làm ra giấy C4 Sau đó y/c 1 HS
1 1
1
n
n
U U
1
1 2 2
'.
'
U
n U
n
Gv nhận xét và sửa chữa và chuẩn kiến thức Vì n1 và U1 không đổi , nếu n2 thay đổi
thì U2 thay đổi
D – Hướng dẫn về nhà
\ Học thuộc ghi nhớ và làm bài tập SBT
\ Ôn tập cấu tạo và hoạt động của máy pát điện và máy biến thế
\ Chuẩn bị tiết sau thực hành : Viết sẵn mẫu báo cáo thực hành