- Kỹ năng tìm kiếm và và xử lý thông ti để tìm hiểu về ảnh hưởng của các điều kiện bên ngoài đến quang hợp đối với sự sống trên Trái đất - Kỹ năng quản lý thời gian trong thảo luận và tr[r]
Trang 1Tiết: 25 Ngày soạn: … /… /…
ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC ĐIỀU KIỆN BÊN NGOÀI
ĐẾN QUANG HỢP, Ý NGHĨA CỦA QUANG HỢP
A Mục tiêu :
1 Kiến thức:
- HS trình bày được những điều kiện bên ngồi ảnh hưởng đến quang hợp
- Giải thích việc trồng cây cần chú ý đến mật độ và thời vụ
2 Kỹ năng: Tìm được ví dụ thực tế chứng tỏ ý nghĩa quan trong của quang
hợp
3 Thái độ: Có ý thức bảo vệ, phát triển cây xanh ở địa phương.
B Các kĩ năng sống được giáo dục trong bài:
- Kĩ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhĩm, tổ, lớp
- Kỹ năng hợp tác, lắng nghe tích cực trong thảo luận
- Kỹ năng tìm kiếm và và xử lý thơng ti để tìm hiểu về ảnh hưởng của các điều kiện bên ngồi đến quang hợp đối với sự sống trên Trái đất
- Kỹ năng quản lý thời gian trong thảo luận và trình bày
C Phương pháp giảng dạy: Đàm thoại, thuyết trình, trực quan,
D Chuẩn bị giáo cụ
1 Giáo viên: Một số tranh ảnh về cây ưa ánh sáng, ưa bóng Tranh về vai trò
quang hợp ảnh hưởng đến đời sống của động vật và con người
2 Học sinh: Sưu tầm tranh, ảnh những sản phẩm do cây xanh cung cấp cho
con người Kiến thức cũ : Thực vật cần chất khí nào để quang hợp, hô hấp
E Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: KiĨm tra sÜ sè.(1/)
2 Kiểm tra bài củ: (5’)
- Lá cây cần những nguyên liệu nào để tạo tinh bột ?
- Những yếu tố nào là điều kiện cần thiết cho quang hợp ? Thân non có màu xanh có quang hợp được không ? Vì sao ?
3 Nội dung bài mới:
a, Đặt vấn đề: (2’)Quang hợp của cây xanh diễn ra trong môi trường có rất
nhiều điều kiện khác nhau Vậy những điều kiện bên ngoài nào ảnh hưởng đến quang hợp ?
b, Triển khai bài dạy:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC
HĐ1: Những yếu tố ảnh hưởng đến quang
hợp.(18’)
- GV: nghiên cứu thông tin ở mục 1 SGK,
sau đó thảo luận theo nhóm:
I Những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp :
Trang 2+ Những điều kiện bên ngoài nào ảnh
hưởng đến quang hợp ?
+ Tại sao trồng trọt muốn thu hoạch cao
không nên trồng quá dày ?
+ Tại sao nhiều loại cây cảnh trồng chậu
để trong nhà vẫn xanh tốt ? Cho ví dụ
+ Tại sao muốn cho cây sinh trưởng tốt cần
phải chống nóng, chống rét cho cây ?
- HS: thảo luận nhóm để hoàn thiện đáp
án
- HS: Cho đại diện nhóm phát biểu ý kiến
- trao đổi chung cả lớp
- GV: củng cố, bổ sung phân giải thích cho
HS
- Trồng cây quá dày cây bị thiếu ánh
sáng, không khí, nhiệt độ không khí tăng
cao quang hợp khó thu hoạch thấp
- Đó là những loại cây có nhu cầu ánh sáng
không cao (ưa bóng) để trong nhà vẫn
xanh tốt
- Các biệt pháp chống nóng, chống rét cho
cây có tác dụng tạo đuề kiện thuận lợi cho
quang hợp
- Các điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp là ánh sáng, nước hàm lượng khí cacbônic và nhiệt độ
- Các loài cây khác nhau đòi hỏi các điều kiện đó không giống nhau
HĐ2: Tìm hiểu ý nghĩa của quang hợp ở
cây xanh.(14’)
- HS: Thảo luận toàn lớp:
+ Khí ôxi nhả ra do quang hợp cần cho sự
hô hấp của những sinh vật nào ?
+ Hô hấp của sinh vật và nhiều hoạt động
sống của con người đều thải ra khí cacbônic
vào không khí nhưng nhìn chung tỷ lệ các
chất này trong không khí không tăng ?
+ Các chất hữu cơ do quang hợp của cây
xanh tạo ra đã được sinh vật nào sử dụng?
+ Hãy kể tên một số sản phẩm mà chất hữu
cơ do cây xanh quang hợp đã cung cấp cho
đời sống con người
- HS: thảo luận
II Quang hợp của cây xanh có ý nghĩa gì?
Cây xanh khi quang hợp đã :
- Nhả khí ôxi cần cho sự hô hấp
Trang 3- GV: gụùi yự ủeồ hs hoaứn thieọn caõu traỷ lụứi
- HS : phaựt bieồu.
- GV: boồ sung giuựp HS hoaứn thieọn yự nghúa
cuỷa quang hụùp
GV : Thuyeỏt trỡnh ủeồ HS coự yự thửực baỷo veọ
caõy xanh
cuỷa sinh vaọt
- Huựt vaứo khớ cacboõnic neõn ủaừ goựp phaàn giửừ caõn baống lửụùng khớ trong khoõng khớ
- Chaỏt hửừu cụ do caõy xanh tửù toồng hụùp ủửụùc trong quaự trỡnh quang hụùp laứ nguoàn thửực aờn cho ủoọng vaọt vaứ nhieàu saỷn phaồm cho con ngửụứi (lửụng thửùc, thửùc phaồm, vaỷi, thuoỏc, trang trớ, )
4 Cuỷng coỏ : (3’)
- HS ủoùc keỏt luaọt ụỷ SGK
- Baứi taọp traộc nghieọm
- ẹaựnh daỏu X vaứo caõu traỷ lụứi ủuựng nhaỏt cho caực caõu sau :
Khoõng coự caõy xanh thỡ khoõng coự sửù soỏng cuỷa sinh vaọt treõn traựi ủaỏt, ủieàu ủoự ủuựng khoõng ? vỡ sao ?
a ẹuựng : vỡ sinh vaọt treõn traựi ủaỏt hoõ haỏp oõxi do caõy xanh taùo ra khi quang hụùp
b ẹuựng : Vỡ sinh vaọt treõn traựi ủaỏt soỏng nhụứ vaứo chaỏt hửừu cụ do caõy xanh quang hụùp taùo ra
c Khoõng ủuựng : Vỡ khoõng phaỷi moùi sinh vaọt ủeàu soỏng nhụứ vaứo caõy xanh
d ẹuựng : Vỡ con ngửụứi vaứ haàu heỏt caực loaứi ủoọng vaọt treõn traựi ủaỏt ủeàu soỏng nhụứ vaứo chaỏt hửừu cụ vaứ khớ oõxi do caõy xanh taùo ra
5 Daởn doứ: (2’)
- HS hoùc baứi, traỷ lụứi caực caõu hoỷi trong SGK
- Đọc trước bài: cây có hô hấp không?
Trang 4Tieỏt: 26 Ngày soạn: …/…/…
CÂY Cể Hễ HẤP KHễNG?
A Muùc tieõu :
1 Kiến thức:
- Giải thớch được ở cõy, hụ hấp diễn ra suốt ngày đờm, dựng oxi để phõn hủy chất hữu cơ thành CO2, O2 và sản sinh ra năng lượng
- Giải thớch được khi đất thoỏng, rễ cõy hụ hấp mạnh tạo điều kiện cho rễ hỳt nước và hỳt khoỏng mạnh mẽ
2 Kỹ năng: Biết cỏch làm thỡ nghiệm về hụ hấp.
3 Thỏi độ: Giáo dục lòng say mê môn học.
B Cỏc kĩ năng sống được giỏo dục trong bài:
-Kĩ năng tỡm kiếm và xử lý thụng tin khi đọc SGK để tỡm hiểu cỏch tiến hành thớ nghiệm và quan sỏt thớ nghiệm
-Kĩ năng đảm nhận trỏch nhiệm theo nhiệm vụ được phõn cụng
- Kĩ năng trỡnh bày kết quả thớ nghiệm
C Phửụng phaựp giaỷng daùy: Thuyeỏt trỡnh, trửùc quan, làm việc với SGK
D Chuẩn bị giaựo cuù:
1 Giaựo vieõn: Có điều kiện làm thí nghiệm 1 trước 1 giờ.
2 Hoùc sinh: Ôn lại bài quang hợp, kiến thức tiểu học về vai trò của khí oxi.
E Tieỏn trỡnh baứi mụựi
1 OÅn ủũnh lụựp: Kiểm tra sĩ số (1’)
2 Kieồm tra baứi cuỷ: (5’)
- Nêu khái niệm quang hợp?
- Không khí thiếu oxi có duy trì sự cháy được không?
3 Noọi dung baứi mụựi
a, ẹaởt vaỏn ủeà: (2’)Laự caõy thửùc hieọn quang hụùp dửụựi aựnh saựng ủaừ nhaỷ ra khớ
oõxi Vaọy laự caõy coự hoõ haỏp khoõng, laứm theỏ naứo ủeồ bieỏt ủửụùc ta cuứng tỡm hieồu
b, Trieồn khai baứi daùy:
HOAẽT ẹOÄNG CUÛA THAÀY VAỉ TROỉ NOÄI DUNG KIEÁN THệÙC Hẹ1: Tỡm hiểu cỏc thớ nghiệm chứng minh hiện
tượng hụ hấp ở cõy (22’)
- GV: Yeõu caàu hs ủoùc thoõng tin, xem H23.1 vaứ
nghieõn cửựu thớ nghieọm theo leọnh ụỷ SGK
- HS: Thaỷo luaọn toaứn lụựp:
+ Khoõng khớ trong hai chuoõng ủeàu coự chaỏt khớ gỡ
? Taùi sao em bieỏt ?
+ Vỡ sao coỏc A caực lụựp vaứng traộng daứy hụn coỏc
B ?
1 Cỏc thớ nghiệm chứng minh hiện tượng hụ hấp ở cõy
- TN 1 : SGK
Trang 5- GV: gợi ý cho Hs thảo luận
- HS : phát biểu, các em khác bổ sung.
- GV : nhận xét.
- GV: Từ kết quả TN 1 ta rút ra kết luận gì ?
- HS : Phát biểu.
- GV : Củng cố.
- GV: Yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK.
- GV: Cho HS quan sát H23.2 và các dụng cụ
thật mà nhóm An và nhóm Dũng đã TN
- HS: Nhóm trao đổi để tìm cách thiết kế TN.
- HS: Đại diện phát biểu, trình bày các thiết kế
của nhóm mình trên các dụng cụ thật và giải
thích
- Lớp nhận xét
- GV: Trình bày thí nghiệm đã làm sẵn trước 4h
và thử kết quả cho HS xem
- HS: Nhóm thảo luận:
+ An và Dũng đã bố trí TN thế nào, thử kết quả
ra sao để biết cây lấy đi ôxi của không khí ?
+ Từ kết quả TN 1 & 2 hãy cho biết cây có hô
hấp không ? Giải thích tại sao ?
- Kết luận : Khi không có ánh
sáng, cây thải ra nhiều khí cacbônic
TN 2 : SGK
Kết quả : Cây đã lấy đi oxi
của không khí
* 2TN cho biết : Cây có hô hấp, trong quá trình cây lấy đi ôxi để phân giải các chất hữu cơ sản sinh ra năng lượng cần cho các hoạt động sống đồng thời thải khái cacbônic và hơi nước
HĐ2: Tìm hiểu về hô hấp của cây (10’)
- GV: Yêu cầu HS đọc thông tin, quan sát sơ
đồ
- HS: Thực hiện lêïnh ở SGK.
- HS : phát biểu, HS khác bổ sung,
- GV: nhận xét.
2 Hô hấp ở cây:
- Cây hô hấp suốt ngày đêm
- Tất cả các cơ quan của cây đều tham gia hô hấp
- Phải làm cho đất thoáng tạo điều kiện thuận lợi cho hạt gieo mới và rễ hô hấp tốt để góp phần tăng năng suất cây trồng
4 Củng cố : (3’)
- HS đọc lại phần kết luận ở SGK
- Vì sao ban đêm không để hao và cây xanh trong phòng ngủ đóng kín cửa?
- Giải thích câu : một hòn đất nó bằng một giỏ phân
5 Dặn dò: (2’)
- HS học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 6- xem laùi baứi “ caỏu taùo trong cuỷa phieỏn laự”, phaàn bieồu bỡ.
PHAÀN LễÙN NệễÙC VAỉO CAÂY ẹI ẹAÂU?
A Muùc tieõu :
1 Kiến thức: Trỡnh bày được hơi nước thoỏt ra khỏi lỏ qua cỏc lỗ khớ.
- Giải thích ý nghĩa của một số biện pháp kĩ thuật trong trồng trọt
2 Kỹ năng: Biết cỏch làm thỡ nghiệm lỏ cõy thoỏt hơi nước.
3: Thỏi độ: Giáo dục lòng say mê môn học, ham hiểu biết.
B Cỏc kĩ năng sống được giỏo dục trong bài:
- Kỷ năng tỡm kiếm và xử lý thụng tin khi quan sỏt và xử lý cỏc hiện tượng của thớ nghiệm
- Kỹ năng giải quyết vấn đề: giải thớch tại sao phải tưới nước cho cõy nhiều hơn khi trời nắng núng, khụ hanh, hay cú giú thổi nhiều
C Phửụng phaựp giaỷng daùy: thuyeỏt trỡnh, trửùc quan, vaỏn ủaựp gụùi mụỷ
D Chuẩn bị giaựo cuù
1 Giaựo vieõn: Tranh vẽ phóng to hình 24.3 SGK.
2 Hoùc sinh: Xem lại bài: “Cấu tạo trong của phiến lá”.
E Tieỏn trỡnh baứi daùy
1 Ổn ủũnh lụựp: Kiểm tra sĩ số (1’)
2 Kieồm tra baứi cuỷ: (4’)
- Hô hấp là gì? ý nghĩa của hô hấp đối với cây?
3 Noọi dung baứi mụựi:
a, ẹaởt vaỏn ủeà: (2’)Laự caõy quang hụùp dửụựi aựnh saựng nhaỷ ra khớ oõxi Laự caõy coự
hoõ haỏp khoõng ? Laứm theỏ naứo ủeồ bieỏt ?
b, Trieồn khai baứi daùy
HOAẽT ẹOÄNG CUÛA THAÀY VAỉ TROỉ NOÄI DUNG KIEÁN THệÙC Hẹ1: Tỡm hiểu cỏc thớ nghiệm xỏc định phần
lớn nước vào cõy đó đi đõu (13’)
- GV: Yờu cầu HS tửù ủoùc thoõng tin ụỷ muùc mộõt vaứ
traỷ lụứi caực caõu hoỷi:
+ Moọt soỏ HS ủaừ dửù ủoaựn nhửừng ủieứu gỡ ?
+ ẹeồ CM cho dửù ủoaựn hoù ủaừ laứm gỡ ?
- HS : Laứm thớ nghieọm
- HS: Moói HS tửù tỡm hieồu caỷ 2 TN, tham gia
thaỷo luaọn
- GV: Vỡ sao trong TN ủeàu phaỷi choùn caỷ 2 caõy
tửụi ?
- HS: (1 caõy coự ủuỷ reó, thaõn, laự; caõy kia coự ủuỷ reó,
1 Thớ nghiệm xỏc định phần lớn nước vào cõy đó đi đõu
TN 1 & 2 xem SGK
Trang 7+ Theo em TN của nhóm nào kiểm tra được dự
đoán ban đầu ?
+ Vì sao em chọn TN này ?
+ Qua 2 TN em rút ra được kết luận gì ?
- HS: thảo luận
- HS: Các nhóm phát biểu ý kiến đã thảo luận.
- HS: Nhóm khác bổ sung.
- GV: Nhận xét.
- Cho HS đọc thông tin và quan sát H24.3
Kết luận : Phần lớn nước do
rễ hút vào cây được thải ra ngoài bằng sự thoát hơi nước qua lá
HĐ2: Tìm hiểu ý nghĩa của sự thoát hơi nước
qua lá (10’)
- GV: Đọc thông tin ở mục 2.
+ Vì sao sự thoát hơi nước qua lá có ý nghĩa rất
quan trọng đối với đời sống của cây
- HS: Nghiên cứu để trả lời
- HS: Phát biểu.
- GV : Nhận xét.
2 Ý nghĩa của sự thoát hơi nước qua lá:
- Giúp việc vận chuyển từ rễ lên lá được dễ dàng hơn
- Giữ cho lá không bị đốt nóng dưới ánh nắng mặt trời
HĐ3: Tìm hiểu về những điều kiện bên ngoài
nào ảnh hưởng đến sự thoát hơi nước qua lá:
(10’)
- GV: Hãy đọc thông tin mục 3 SGK và trả lời
các câu hỏi
+ Vì sao ta phải làm như vậy ?
+ Sự thoát hơi nước qua lá phụ thuộc vào những
điều kiện bên ngoài nào ?
- HS: Phát biểu, các bạn bổ sung.
- GV : Kết luận
- GV: Củng cố.
3 Những điều kiện bên ngoài nào ảnh hưởng đến sự thoát hơi nước qua lá:
Sự thoát hơi nước qua lá phụ thuộc vào những điều kiện bên ngoài như : Aùnh sáng, nhiệt độ, độ ẩm của không khí
4 Củng cố : (3’)
- Tại sao khi bứng cây đem trồng đi nơi khác, người ta phải chọn những ngày râm mát và phải tỉa bớt lá ?
- Vì sao sự thoát hơi nước qua lá có ý nghĩa quan trọng đối với cây?
5 Dặn dò : (2’)
- HS học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Đọc phần em có biết; Vẽ bảng ở trang 85 SGK vào vở bài tập
- Xem trước bài 25
Trang 8Tieỏt: 28 Ngày soạn: …./… /….
THỰC HÀNH: QUAN SÁT BIẾN DẠNG CỦA LÁ
A Muùc tieõu:
1 Kiến thức: Nờu được cỏc dạng lỏ biến dạng (thành gai, tua cuốn, lỏ vảy, lỏ dự
trữ, lỏ bắt mồi) theo chức năng và do mụi trường
2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng quan sát, nhận biết kiến thức từ mẫu; Thu thập về cỏc
dạng lỏ
3 Thỏi độ: Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật.
B Cỏc kĩ năng sống được giỏo dục trong bài:
- Kĩ năng hợp tỏc nhúm để sưu tầm mẫu vật và phõn tớch mẫu vật (cỏc loại lỏ)
- Kĩ năng tỡm kiếm và xử lý thụng tin khi quan sỏt, so sỏnh sự khỏc nhau của cỏc loại biến dạng của lỏ
- Kĩ năng quản lý thời gian và đảm nhận trỏch nhiệm khi thực hành
- Kỹ năng thuyết trỡnh kết quả thảo luận nhúm
C Phửụng phaựp giảng dạy: Thực hành
D Chuẩn bị giỏo cụ:
1 Giỏo viờn: Mẫu cây mây, cây đậu Hà Lan, cây hành còn lá xanh, củ dong ta,
cành xương rồng
- Tranh cây nắp ấm, cây bèo đất
- Chuẩn bị trò chơi nh SGV
2 Học sinh: Sưu tầm mẫu theo nhóm đã phân công
E Tieỏn trỡnh bài dạy:
1 Ổn ủũnh lụựp: Kiểm tra sĩ số.(1’)
2 Kieồm tra baứi cuỷ: (4’)
- Nêu chức năng của lá?
3 Nội dung bài mới:
a, Đặt vấn đờ: (2’)GV treo tranh cây nắp ấm giới thiệu lá của cây cho HS so
sánh với một lá bình thường để suy ra lá biến dạng nhằm thực hiện chức năng khác
b, Triển khai bài dạy:
Hẹ1: Tìm hiểu về một số loại lá biến dạng (23’)
- GV: Yêu cầu HS hoạt động nhóm: Quan sát hình
25.1->25.7 và trả lời câu hỏi SGK trang 83
- HS: Các nhóm vừa quan sát vật mẫuvừa quan sát
tranh-> thống nhất ý kiến để trả lời câu hỏi
- GV: Quan sát các nhóm, có thể giúp đỡ động viên
1 Có những loại lá biến dạng nào?
Trang 9nhóm yếu, nhóm học khá thì yêu cầu có kết quả
nhanh và đúng
- HS: Trong nhóm thống nhất ý kiến, cá nhân hoàn
thành bảng SGK trang 85 vào vở
- GV: Yêu cầu HS đọc mục “Em có biết” để biết
thêm 1 loại lá biến dạng nữa (cây bí)
- HS: Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận
xét, bổ sung
- GV: Thông báo đáp án đúng để HS điều chỉnh. * dạng Kết luận: Có 7 loại lá biến
STT Tên vật
mẫu Đặc điểm hình thái của lá biến dạng Chức năng của lá biến dạng Tên lá biến dạng
rồng - Dạng gai nhọn - Làm giảm sự thoát hơi nước thành gai- Lá biến
Lan - Lá nhọn có dạng tua cuốn - Giúp cây leo cao - Tua cuốn
mây - Lá ngọn có dạng tay móc - Giúp cây leo cao - Tay móc
giềng - Lá phủ trên thân rễ, vảy mỏng, nâu nhạt bảo vệ cho chồi - Che chở và
của thân rễ
- Lá vảy
5 Củ hành - Bẹ lá phình to thành vảy, màu
đất tuyến tiết chất dính, thu hút và - Trên lá có rất nhiều lông,
hiêu hóa mồi
- Bắt và tiêu hoá
ấm bình có nắp đậy Có tuyến tiết - Gân lá phát triển thành cái
chất dịch thu hút và tiêu hóa
mồi
- Bắt và tiêu hoá
sâu bọ khi chúng chui vào bình
- Lá bắt mồi
Hẹ2: Tìm hiểu ý nghĩa biến dạng của lá (10’)
- GV: Yêu cầu HS xem lại bảng ở hoạt động 1, nêu ý
nghĩa biến dạng của lá?
- GV: gợi ý:
+ Nhận xét gì về đặc điểm hình thái của các lá
biến dạng so với lá thường?
+ Những đặc điểm biến dạng đó có tác dụng gì
đối với cây?
2 Biến dạng của lá có ý nghĩa gì?
Trang 10- HS: Xem lại đặc điểm hình thái và chức năng chủ
yếu của lá biến dạng kết hợp với gợi ý của GV để
thấy được ý nghĩa biến dạng của lá-> Đại diện 1 HS
trình bày, các HS khác nhận xét, bổ sung->rút ra kết
luận
* Kết luận: Lá của một số loại
cây biến đổi hình thái thích hợp với chức năng ở những
điều kiện sống khác nhau
4 Cuỷng coỏ: (3’)
- Sự biến dạng của lá có ý nghĩa gì
- Vì sao lá một số loại xương rồng biến thành gai vậy bộ phận nào của cây đảm nhận chức năng quang hợp?
- Có những loại lá biến dạng phổ biến nào? Chức năng của mỗi loại lá đó là gì?
5 Dặn dũ: (2’)
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Chuẩn bị theo nhóm các mẫu: đoạn rau má, củ khoai lang có mầm, củ gừng, nghệ có mầm, lá cây thuốc bỏng