Keát luaän : - Sự đa dạng của thực vật được biểu hiện bằng số lượng loài và cá thể của loài trong các môi trường sống tự nhiện.. - Gv yêu cầu Hs đọc thông tin mục 2 a lớp chú ý theo dõ[r]
Trang 1Ngµy so¹n : 12.04.10 Ngµy d¹y : 15.04.10
TiÕt 59 : VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT ĐỐI VỚI ĐỘNG VẬT VÀ ĐỐI VỚI
ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI (Tiếp theo )
- -I MỤC T - -IÊU :
1/ Kiến thức :
- Hiểu được tác dụng hai mặt của TV đối với con người thông qua việc tìm được 1 số ví dụ về 1 số cây có ích và 1 số cây có hại
2/ Kĩ năng :
3/ Thái độ :
II/ CHUẨN BỊ :
1/Phương pháp : Trực quan Hỏi đáp Diễn giảng Thảo luận nhóm
2/ đồ dùng dạy học :
* Gv chuẩn bị : Tranh vẽ phóng to H-48.3 và SGK , bảng phụ
* Hs: Sưu tầm tranh , ảnh hoặc mẫu tin về những người mắc nghiện ma tuý
III/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1/ ổn định :
2/ Kiểm tra bài cũ:
1)Thực vật có vai trò gì đối với động vật ? 2) Cho chuỗi thức ăn sau :
Là thức ăn là thức ăn
Thực vật động vật ăn cỏ Động vật ăn thịt
Hãy thay thế từ TV , ĐV bằng tên cây hoặc tên con vật cụ thể
3/Bài mới
II/ Thực vật đối với đời sống con người :
- Có bao giờ chúng ta tự hỏi : nhà ở và 1 số đồ đạc cũng như thức ăn , quần
áo………hằng ngày của chúng ta được lấy từ đâu ? nguồn cung cấp các sản phẩm đó một phần lớn là thực vật
Trang 2HOẠT ĐỘNG 1 : NHỮNG CÂY CÓ GIÁ TRỊ SỬ DỤNG :
- Gv : nêu câu hỏi :
H : Thực vật cung cấp cho chúng ta
những gì dùng trong đời sống hàng ngày
Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs khác trả
lời
- Gv : để phân biệt cây cối theo công
dụng , người ta đã chia chúng thành các
nhóm cây khác nhau Gv treo bảng phụ :
St
t
Tên cây Cây lương thực Cây thực phẩm Cây ăn qua Cây công nghiệp Cây lấy gổ Cây làm thuôc Cây làm canh Cây dụng khác
3
* Gv yêu cầu Hs thảo luận nhóm theo
nội dung yêu cầu của bảng
* Gv gọi đại diện một đến hai nhóm
trình bày ý kiến
Gv nhận xét
H: Từ bảng trên rút ra nhận xét các công
dụng của thưc vật
- Hs : liên hệ thực tế , nêu được :
Thức ăn , gỗ, thuốc quý , làm cảnh …
- 1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét bổ sung (nếu cần)
- Hs :thảo luận nhóm , hoàn thành nội dung của bảng như yêu cầu :
+ Ghi tên cây + Xếp loại theo công dụng
* Hs thảo luận nhóm theo nội dung yêu cầu của bảng
đại diện một đến hai nhóm trình bày ý kiến
nhiều mặt : lương thực , thực phẩm………
Kết luận :
- Thực vật , nhất là thực vật hạt kín có công dụng nhiều mặt cung cấp lương thực , thực phẩm , cung cấp gỗ dùng trong xây dựng , dùng làm thuốc ………
- Có khi cùng một cây nhưng có nhiều công dụng khác nhau tuỳ bộ phận sử dụng
HOẠT ĐỘNG 2 : NHỮNG CÂY CÓ HẠI CHO SỨC KHOẺ CON NGƯỜI :
- Gv treo H/ 48.34 và 48.4 yêu cầu Hs
quan sát nêu câu hỏi :
H : Kể tên một vài loại cây có hại
- Gv : gọi Hs đọc to thông tin SGK
- Hs quan sát H/ 48.34 và 48.4 nêu được :
Cây thuốc phiện (cây anh túc) cần
Trang 3H: Hãy cho biết tác hại của những cây
thuốc lá , cần sa , thuốc phiện ?
* Gv gọi 1-2 Hs trả lời , gọi Hs khác
nhận xét
- Gv nhận xét và nhấn mạnh : với
những cây có hại sẽ gây tác hại lớn khi
dùng liều lượng cao và không đúng
cách Gv đưa một số TT hình ảnh
những người nghiện ma tuý
H: Thái độ bản thân các em trong việc
bài trừ những cây có hại và tuệ nạn xã
hội như thế nào ?
- 1 Hs đọc to thông tin SGK cả lớp chú ý theo dõi thấy được :
Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ gây bệnh ung thư phổi -> chết Thuốc phiện có chất gây nghiện , người bị nghiện người bị nghiện ma tuý là tệ nạn xã hội
Chống sử dụng chất ma tuý Không hút thuốc lá
Bài trừ những cây gây hại như thuốc phiện , cần sa 1 Hs phát biểu ,
Hs khác nhận xét bổ sung (nếu cần)
Kết luận :
- Cây thuốc lá trong thuốc lá có nhiều chất độc đặc biệt là chất nicôtin nếu ta hút nhiều thì có hại cho sức khoẻ gây ung thư phổi
- Cây thuốc phiện có chất mooc phin là loại ma tuý gây bệnh xã hội nguy hiểm
- Cây cần sa có tác hại như cây thuốc phiện
4/ Kiểm tra – đánh giá (6ph)
- Gv nêu câu hỏi gọi Hs lần lượt trả lời :
1/ Con người sử dụng thực vật để phục vụ đời sống hàng ngày của mình như thế nào ? cho một vài Vd cụ thể
2/ Tại sao người ta nói nếu không có thực vật thì không có sự sống của loài người
?
3/ Hút thuốc lá và thuốc phiện có hại như thế nào ?
5/ Dặn dò : (2ph)
- Học bài theo nội dung câu hỏi SGK
- Đọc mục “em có biết” Sưu tầm hình ảnh về việc phá rừng , phong trào trồng cây rừng
-
-
-
Trang 4Ngµy so¹n : 12.04.10 Ngµy d¹y : 17.04.10
TiÕt 60 BẢO VỆ SỰ ĐA DẠNG CỦA THỰC VẬT
- -I MỤC T - -IÊU :
1/ Kiến thức :
- Phát biểu được sự đa dạng của thực vật là gì ? Hiểu được thế nào là thực vật quý hiếm và kể tên một vài loại thực vất quý hiếm Hiểu được hậu quả của việc tàn phá rừng và khai thác bừa bải tài nguyên đối với tính đa dạng của thực vật Nêu được các biện pháp chính của để bảo vệ sự đa dạng của thực vật
2/ Kĩ năng : Rèn kỉ năng phân tích , khái quát , hoạt động nhóm
3/ Thái độ :
- Tự xác định trách nhiệm trong việc tuyên truyền bảo vệ thực vật ở địa phương
II/ CHUẨN BỊ :
1/ Phương pháp : Trực quan Hỏi đáp Diễn giảng Thảo luận nhóm
2/ đồ dùng dạy học :
* Gv chuẩn bị : Tranh vẽ một số loại thực vật quý hiếm sưu tầm tin , ảnh về tình hình
phá rừng , khai thác gỗ , phong trào trồng cây gây rừng
* Hs chuẩn bị : Đọc trước bài “ Bảo vệ sự đa dạng của thực vật” Sưu tầm tranh , ảnh
về tình hình phá rừng , khai thác gỗ , phong trào trồng cây gây rừng
III / HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1/ ổn định : (1ph)
2/ Kiểm tra bài cũ: (5ph)
- H/s1 : Con người sử dụng thực vật để phục vụ đời sống hàng ngày của mình như thế nào ?cho một vài Vd cụ thể
- H/s2 : Hút thuốc lá và thuốc phiện có hại như thế nào ?
3/Bài mới :(1ph)
- Mỗi loài trong giới thực vật đều có những nét đặc trưng về hình dạng , cấu tạo , kích thước , nơi sống Tập hợp tất cả những loài thực vật với các đặc trưng của chúng tạo thành sự đa dạng của giới thực vật
- Hiện nay có một số thực trạng làm tính đa dạng của thực vật đang bị suy giảm
do tác động của con người , vì vậy cần phải bảo vệ sự đa dạng của thực vật
Trang 5HOẠT ĐỘNG 1 : ĐA DẠNG CỦA THỰC VẬT LÀ GÌ :
- Gv : nêu câu hỏi :
H : Kể tên những thực vật mà em biết ,
chúng thuộc những ngành nào sống ở
đâu ?
- Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs khác trả
lời
H: Em có nhận xét gì về cấu tạo môi
trường sống của những thực vật kể trên ?
- Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs khác trả
lời Gv nhận xét => khái niện
H: Sự đa dạng của thực vật là gì ?
- Hs : liên hệ thực tế , nhớ lại kiến thức nêu được :
Tảo xoắn , rong mơ -> ngành tảo sống ở nước
Rêu , ngành rêu -> sống ở môi trường ẩm ướt
Cây dương xỉ cây rau bợ -> ngành quyết sống ở cạn Cây thông , cây thiên tế -> ngành hạt trần sống ở cạn Cây lúa , mít , bèo tây -> ngành hạt kín sống ở cạn , ở nước
- 1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét bổ sung (nếu cần)
Số lượng loài , hình dạng , cấu tạo của mỗi loài và môi trường sống khác nhau và rất đa dạng
Sự đa dạng của thực vật được biểu hiện bằng số lượng loài và cá thể của loài trong các môi trường sống tự nhiện
Kết luận :
- Sự đa dạng của thực vật được biểu hiện bằng số lượng loài và cá thể của loài trong các môi trường sống tự nhiện
HOẠT ĐỘNG 2 : TÌNH HÌNH ĐA DẠNG THỰC VẬT Ở VIỆT NAM :
1/ Việt nam có tính đa dạng cao về thực
vật.
- Gv yêu cầu Hs đọc thông tin mục 2 a
ghi câu hỏi lên bảng yêu cầu Hs thảo
luận nhóm
H : vì sau nói việt nam có tính đa dạng
cao về thực vật
* Gv gọi 1-2 Hs trả lời , gọi Hs khác
nhận xét Gv nhận xét bổ sung : việt
nam có tính đa dạng về thực vật , trong
- 1 Hs đọc to thông tin mục 2 a cả lớp chú ý theo dõi thảo luận nhóm nêu được :
Đa dạng số lượng loài , đa dạng về môi trường sống 1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét bổ sung (nếu cần)
Trang 6đó có nhiều loài có giá trị kinh tế và
khoa học
2/ Sự suy giảm tính đa dạng thực vật ở
việt nam
* Gv nêu vấn đề : Ở việt nam trung bình
mỗi năm bị tàn phá rừng
100.000-200.000 ha rừng nhiệt đới
* Gv treo bảng phụ ghi nội dung bài tập
yêu cầu Hs làm
H:theo em những nguyên nhân nào dẩn
tới sự suy giảm tính đa dạng của thực vật
?(Hãy đánh dấu vào ô cho từng
trường hợp đúng ) 1 chặt phá rừng
làm rẫy
2 chặt phá rừng để buôn lậu
3 khoanh nuôi rừng
4 cháy rừng
5 lũ lụt
6 chặt cây làm nhà
H: nguyên nhân nào của sự suy giảm
tính đa dạng của thực vật và hậu quả ?
* Gv gọi 1-2 Hs trả lời , gọi Hs khác
nhận xét Gv nhận xét
* Gv yêu cầu Hs đọc thông tin về thực
vật quý hiếm H: thế nào là thực vật quý
hiếm ?
H: kể tên một vài cây quý hiếm ?
Hs làm bài tập 1-2 Hs báo cáo kết quả , Hs khác chú ý theo dõi nhận xét
.
3 khoanh nuôi rừng
5 lũ lụt
1 Hs phát biểu , Hs khhác nận xét bổ sung (nếu cần)
Hs thảo luận nhóm thống nhất ý kiến ghi ra giấy
Nguyên nhân : do con người khái thác
cây rừng quá mức và môi trường sống của chúng bị tàn phá
Hậu qủa : số lương cây rừng bị giảm
nhiều loài cây trở nên quý hiếm
1 Hs phát biểu , Hs khác nận xét bổ sung (nếu cần)
Thực vật quý hiếm là những loài thực vật có giá trị và có xu hướng ngày càng ít đi do bị khai thác quá mức
Kết luận :
1/ Việt nam có tính đa dạng cao về thực vật.
- Việt nam có tính đa dạng về thực vật , trong đó có nhiều loài có giá trị
kinh tế và khoa học
- Vd: các loài thực vật quyết, hạt trần , hạt kín có trên 10.000 loài Tảo , rêu
có khoảng 15.000 loài.
2/ Sự suy giảm tính đa dạng thực vật ở việt nam
Nguyên nhân : do con người khái thác cây rừng quá mức và môi trường sống
của chúng bị tàn phá
Trang 7Hậu qủa : số lương cây rừng bị giảm nhiều loài cây trở nên quý hiếm, thẩm
chí một số loài có nguy cơ tuyệt chủng.
HOẠT ĐỘNG 3: CÁC BIỆN PHÁP BẢO VỆ SỰ ĐA DẠNG CỦA THỰC VẬT :
- Gv : nêu câu hỏi :
H : Vì sao phải bảo vệ sự đa dạng
của thực vật ?
- Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs
khác trả lời
- Gv yêu cầu Hs nhắc lại 5 biện
pháp
H: Bản thân em có tể làm gì trong
việc bảo vệ thực vật ở địa phương
?
- Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs
khác trả lời Gv nhận xét
- Hs : liên hệ thực tế , nhớ lại kiến thức nêu được :
Do nhiều loài cây có giá trị kinh tế bị khai thác bừa bãi
- 1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét bổ sung (nếu cần)
-Hs đọc các biện pháp , ghi nhớ : + Ngăn chặn phá rừng
+ Hạn chế khai thác những loài thực vật quý hiếm
+ Xây dựng các vườn thực vật , vườn bảo tồn , bảo vệ thực vật quý
+ Cấm buôn bán , xuất khẩu các loài cây quý hiếm
+ Tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân cùng tham gia bảo vệ rừng
Tham gia trồng rừng bảo vệ cây cối
1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét
Kết luận:
+ Ngăn chặn phá rừng.
+ Hạn chế khai thác những loài thực vật quý hiếm.
+ Xây dựng các vườn thực vật , vườn bảo tồn , bảo vệ thực vật quý.
+ Cấm buôn bán , xuất khẩu các loài cây quý hiếm.
+ Tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân cùng tham gia bảo vệ rừng
4/ Kiểm tra – đánh giá (4ph)
- Gv nêu câu hỏi gọi Hs lần lượt trả lời :
1/ Nguyên nhân gì khiến cho sự đa dạng của thực vật ở việt nam bị giảm sút? 2/ Thế nào là thực vật quý hiếm?
3/ Cần phải làm gì để bảo vệ sự đa dạng của thực vật ở việt nam?
5/ Dặn dò : (1ph)
- Học bài theo nội dung câu hỏi SGK
- Đọc mục “em có biết” Đọc trước bài “Vi khuẩn”
Trang 8
Ngµy so¹n : 18.04.10 Ngµy d¹y : 22.04.10
CHƯƠNG X : VI KHUẨN-NẤM-ĐỊA Y
TiÕt 61 : VI KHUẨN
- -I MỤC T - -IÊU :
1/ Kiến thức :
- Phân biệt được các dạng vi khuẩn trong tự nhiên Nắm được những đặc điểm chính cùa v khuẩn : kích thước, cấu tạo , dinh dưởng , phân bố
- Kể được các mặt có ích và có hại của vi khuẩn đối với thiên nhiên và đời sống con người
- Hiểu được những ứng dụng thực tế của vi khuẩn trong đời sống và sản xuất
- Nắm được những nét đại cương về vi rút
2/ Kĩ năng : - Rèn kỉ năng phân tích , khái quát , hoạt động nhóm
3/ Thái độ : - Giáo dục lòng say mê yêu thích môn học
II/ CHUẨN BỊ :
1/ Phương pháp : Trực quan Hỏi đáp Diễn giảng Thảo luận nhóm
2/ đồ dùng dạy học :
* Gv chuẩn bị : Tranh vẽ phóng to H/50.1 SGK
* Hs chuẩn bị : Đọc trước bài “ Vi khuẩn”
III / HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1/ ổn định : (1ph)
2/ Kiểm tra bài cũ: (5ph)
- H/s 1 : Nguyên nhân gì khiến cho sự đa dạng của thực vật ở việt nam bị giảm sút? Thế nào là thực vật quý hiếm?
- H/s 2 : Cần phải làm gì để bảo vệ sự đa dạng của thực vật ở việt nam?
3/Bài mới :(1ph)
- Trong thiên nhiên có những SV rất nhỏ bé , mắt thường ta không thể nhìn thấy được nhưng chúng lại có vai trò rất quan trọng đối với đời sống và sức khỏe con người , chúng chiếm số lượng lớn và ở khắp nơi quanh ta đó là các VSV trong đó có vi khuẩn và virút
Trang 9- Vi khuẩn phân bố rộng rãi và có số lượng lớn nên chúng đóng vai trò khá quan trọng trong tự nhiên và trong đời sống con người Tùy theo tác dụng mà người ta chia vi khuẩn thành 2 loại : có ích và có hại đó chính là nội dung bài học hôm nay
HOẠT ĐỘNG 1 : HÌNH DẠNG , KÍCH THƯỚC VÀ CẤU TẠO CỦA VI KHUẨN :
- Gv : treo H/50.1 yêu cầu Hs quan sát nêu
câu hỏi :
H : Vi khuẩn có những hình dạng nào ?
- Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs khác trả lời
TT: dạng vi khuẩn sống thành tập đoàn tuy
liên kết với nhau nhưng mỗi vi khuẩn là một
đơn vị sống độc lập
-vi khuẩn có kích thước rất nhỏ bé (1 vài
phần nghìn mm) phải quan sát dưới kính
hiển vi có độ phóng đại lớn
Gv gọi Hs đọc thông tin phần cấu tạo
H: Tế bào vi khuẩn có cấu tạo như thế nào ?
H: So sánh tế bào vi khuẩn với tế bào thực
vật
- Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs khác nhận
xét Gv nhận xét => kết luận
- Hs : quan sát H/50.1 nêu được :
Vi khuẩn có nhiều dạng hình cầu , hình que ,hình xoắn……
- 1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét bổ sung (nếu cần)
Hs đọc thông tin phần cấu tạo
Cấu tạo tế bào vi khuẩn gồm:
vách tế bào , chất tế bào , chưa có nhân hoàn chỉnh
Tế bào vi khuẩn khác tế bào thực vật : là không có chất diệp lục và chưa có nhân hoàn chỉnh
1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét
Kết luận:
-Hình dạng : vi khuẩn có nhiều hình dạng khác nhau : hình cầu , hình que ,hình dấu phẩy,hình xoắn…….
-Kích thước : vi khuẩn có kích thước rất nhỏ bé , mỗi tế bào chỉ 1 vài phần nghìn mm.
-Cấu tạo: vi khuẩn gồm những tế bào riêng lẻ hoặc có khi xép thành đám Mỗi tế bào gồm: vách tế bào , chất tế bào , chưa có nhân hoàn chỉnh
HOẠT ĐỘNG 2 : CÁCH DINH DƯỠNG CỦA VI KHUẨN :
* Gv gọi Hs đọc thông tin SGK Gv nêu câu
hỏi :
H : Vi khuẩn không có chất diệp lục , vậy nó
sống bằng cách nào?
* Hs đọc thông tin SGK nêu được :
Vi khuẩn sống bằng cách dị dưỡng : hoại sinh và kí sinh
Trang 10Gv lưu ý : có thể Hs phát biểu lộn xộn , giáo
viên tổng kết lại (vi khuẩn có 2 cách dinh
dưỡng , dị dưỡng là chủ yếu tự dưỡng 1 số
ít.)
* Giáo viên yêu cầu Hs phân biệt được 2
cách dị dưỡng của vi khuẩn : hoại sinh và kí
sinh
* Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs khác nhận
xét Gv nhận xét => kết luận
Hoại sinh : sống bằng chất hữu
cơ có sẳn trong xác động, thực vật đang phân hủy
Kí sinh : sống nhờ trên cơ thể sống khác
* 1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét bổ sung (nếu cần)
Kết luận :
Vi khuẩn có 2 hình thức dinh dưỡng:
- Dị dưỡng : Kí sinh và hoại sinh (là chủ yếu ).
+ Hoại sinh : sống bằng chất hữu cơ có sẳn trong xác động, thực vật đang phân hủy.
-Tự dưỡng( một số ít).
HOẠT ĐỘNG 3 : PHÂN BỐ VÀ SỐ LƯỢNG :
* Gv gọi Hs đọc thông tin SGK Gv nêu câu
hỏi :
H : nhận xét sự phân bố vi khuẩn trong tự
nhiên?
* Gv : gọi Hs phát biểu , gọi Hs khác nhận xét
Gv nhận xét => kết luận
TT: vi khuẩn sinh sản bằng cách phân đôi, nếu
gặp điều kiện thuận lợi chúng sinh sản rất
nhanh
Khi gặp điều kiện bất lợi về thức ăn và
nhiệt độ vi khuẩn kết bào xác
* Gv giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân
* Hs đọc thông tin SGK nêu được :
Trong tự nhiên vi khuẩn phân bố khắp nơi : trong đất , nước , không khí……
* 1 Hs phát biểu , Hs khác nhận xét bổ sung (nếu cần)
* Hs tiếp thu thông tin
Có ý thức trong việc ăn uống vệ sinh cá nhân
Kết luận :
- Trong tự nhiên chổ nào cũng có vi khuẩn phân bố khắp nơi : trong đất , trong nước , trong không khí……và trong cơ thể sinh vật
HOẠT ĐỘNG 4 : VAI TRÒ CỦA VI KHUẨN :