HS nhaän xeùt baøi laøm cuûa baïn HOẠT ĐỘNG 2: 1 GIÁ TRỊ TUYỆT ĐỐI CỦA MỘT SỐ HỮU TỈ Gv : Tương tự như giá trị tuyệt đối của một số HS nắc lại định nghĩa giá trị tuyệt đối của số nguyên,[r]
Trang 1CHƯƠNG I: SỐ HỮU TỈ SỐ THỰC
Ngày soạn:03/09/2006
Ngày dạy:06/09/2006
Tuần 1- Tiết 1:
TẬP HỢP Q CÁC SỐ HỮU TỈ
I Mục tiêu:
+Kiến thức cơ bản:
1 HS hiểu được khái niệm số hữu tỉ, cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số và so sánh các số hữu tỉ
2 Bước đầu nhận biết được mối quan hệ giữa các tập hợp số: N Z Q
+ Kĩ năng cơ bản:
-HS biết biểu diễn số hữu tỉ trên trục số, so sánh hai số hỡu tỉ
II Chuẩn bị:
+ GV: thước thẳng có chia khoảng, phấn màu, bảng phụ
+HS: Ôn tập kiến thức về phân số bằng nhau, t/c cơ bản của phân số…, biểu diễn số nguyên trên trục số Thước thẳng có chia khoảng, phiếu học tập, bút dạ
II Tiến trình dạy học:
Hoạt động 1:Giới thiệu chương trình(3’)
-Giới thiệu chương trình Đại số 7
-Giới thiệu nội dung chươngI
HS lắng nghe và mở mục lục SGK để theo dõi
Hoạt động 2: 1 Số hữu tỉ(12’)
Ở lớp 6 chúng ta đã tìm hiểu số hữu tỉ rồi.Bây
giờ cho các số 3; -0.5; 0; ; 4 Em hãy viết
2 3
1 2 mỗi số trên thành 3 phân số bằng nó?
Có thể viết mỗi số trên thành bao nhiêu phân số
bằng nó?
GV:Như vậy các phân số bằng nhau là các cách
viết khác nhau của cùng một số, số đó được gọi
là số hữu tỉ
Vậy các số trên: được gọi là số
3; 0, 5; 0; ; 4
hữu tỉ
Vậy thế nào là số hữu tỉ?
GV:Nêu khái niệm số hữu tỉ.Kí hiệu tập hợp
các số hữu tỉ là Q
Cho HS làm ?1/SGK:
Vì sao các số 0,6;-1,25;1 là các số hữu tỉ?
1 3 Cho HS làm ?2/SGK
Số tự nhiên n có là số hữu tỉ không? Vì sao?
Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa các tập
HS suy nghĩ và trả lời:
;
0
;
0, 5
HS: Có thể viết mỗi số trên thành vô số phân số bằng nó
HS lắng nghe
HS:Số hữu tỉ là số viết được dưới dạng phân số với a,b Z, b 0
a
HS: Vì các số trên đều viiết được dưới dạng
a b
như:
Lop7.net
Trang 2hợp số:N, Z, Q.
GV vẽsơ đồ ven biểu thị mqh giữa ba tập hợp
số
GV yêu cầu HS làm bài tập 1/SGK(bảng phụ)
HS trả lời:aQ vì 1
a
a
HS trả lời:Có.nQ vìn 1n
HS: N Z Q
HS quan sát sơ đồ
1 HS lên bảng giải.Các HS khác làm vào vở
Hoạt động3: 2.Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số(10’)
Cho HS làm ?3/SGK
GV: Vẽ trục số.Hãy biểu diễn các số -1;1;2 trên
trục số
Tương tự như đối với số nguyên, ta có thể biểu
diễn mọi số hữu tỉ trên trục số
VD1: Biểu diễn số trên trục số
5 4 Yêu cầu HS đọc SGK rồi lên bảng thực hiện
(chia đoạn thẳng đơn vị theo mẫu số, xác định
điểm biểu diễn là tử số)
VD 2:Biểu diễn số trên trục số.( )
1 3
Chia đoạn đơn vị thành mấy phần? Điểm biểu
diễn số hữu tỉ xác định như thế nào?
1 3
Gọi một HS lên bảng biểu diễn
Trên trục số, điểm biểu diễn số hữu tỉ x được
gọi là điểm x
Yêu cầu HS làm bài tập 2/SGK
(GV chuẩn bị trên bảng phụ )
HS làm ?3:
Viết dưới dạng phân số có mẫu dương
1 3
HS nêu cách làm: Chia đoạn từ 0 đến 1 thành 3 phần bằng nhau Lấy về bean trái điểm 0 một đoạn bằng 1 đơn vị mới
Bài 2/sgk/trang 7
Hoạt động 4: So sánh hai số hữu tỉ(10’)
Các em đã biết co sánh hai số nguyên12 và 15.(
12< 15) Còn nếu có hai số hữu tỉ thì so sánh
như thế nào? Ví dụ ?4:So sánh hai phân số
2 3
;
Vì -10 > -12 và 15 > 0 nên hay
Lop7.net
Trang 3và
4
5
Muốn so sánh hai phân số ta làm ntn?
GV nhắc lại cách so sánh hai phân số
Việc so sánh hai số hữu tỉ cũng tương tự
Cho HS giải VD 1và 2/SGK
Để so sánh hai số hữu tỉ ta làm thế nào?
(HS phát biểu câu a) GV ghi lại trên bảng)
Gọi 1 HS lên bảng giải câu b)
Qua hai ví dụ, em hãy cho biết để so sánh hai
số hữu tỉ ta chỉ can làm như thế nào?
GVgiới thiệu số hữu tỉ dương,số htỉ âm,số 0
Cho HS làm ?5
Nhận xét:1)Nếu a,b cùng dấu 0
a b
2)Nếu a,b khác dấu 0
a b
HS đọc 2 VD/SGK rồi giải
Để so sánh hai số hữu tỉ ta viết chúng dưới dạng phân số rồi so sánh hai phân số đó
HS:+Viết dưới dạng phân số +So sánh hai tử số
?5 Số hữu tỉ dương: Số hữu tỉ âm:
;
3 1
Số hữu tỉ không dương cũng không âm:
0 2
Hoạt động 5:Luyện tập củng cố(8’)
Thế nào là số hữu tỉ?
Để so sánh hai số hữu tỉ ta làm như thế nào?
Cho Hs hoạt động nhóm(Bảng phụ)
Cho 2 số hữu tỉ -0,75 và
5 3 a) So sánh hai số đó
b) Biểu diễn các số đó trên trục số.Nêu
nhận xét về vị trí của hai số đó đối với
nhau, đối với 0
GV thu bài một số nhóm và nhận xét
Bài tập trắc nghiệm:1)Xác định đúng sai
của các khảng định sau:
1.Số htỉ âm nhỏ hơn số htỉ dương
2.Số htỉ âm lớn hơn số 0
3.Số htỉ âm nhỏ hơn số nguyên âm
HS trả lời:
HS làm theo nhóm:
a)
0, 75
b)
NX: 43 ở bên trái trên trục số nằm ngang
3
3 4
ở bên trái điểm 0, ở bên phải điểm 0
5 3 Gọi một vài nhóm trình bày bài làm
HS:1/ Đ 2/ S 3/ S
Hướng dẫn về nhà: (2’)
Học thuộc k/n số hữu tỉ.
Nắm được cách so sánh,biểu diễn trên trục số các số hữu tỉ
Làm các bài tập:3,4,5(sgk)
Ôn tập phép tính cộng, trừ phân số
Lop7.net
Trang 4TUẦN 01 (Từ:5/9-9/9 ) PHẦN ĐẠI SỐ Ngày soạn:06/09/2006
Ngày dạy:08/09/2006
Tiết: 02 CỘNG, TRỪ SỐ HỮU TỈ
I MỤC TIÊU:
+ Học sinh nắm vững quy tắc cộng, trừ số hữu tỉ,biết quy tắc “chuyển vế” trong tập hợp số hữu tỉ + Có kĩ năng làm các phép cộng, trừ số hữu tỉ nhanh và đúng
II CHUẨN BỊ:
GV:Bảng phụ ghi công thức cộng, trừ số hữu tỉ.Quy tắc “chuyển vế”
HS:Ôn tập quy tắc cộng trừ phân số, quy tắc “chuyể vế”, quy tắc “dấu ngoặc”-(Toán 6)
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
HOẠT ĐỘNG 1: KIỂM TRA BÀI CŨ
10’
HS1: Thế nào là số hữu tỉ? Cho ví dụ ba số
hữu tỉ (dương, âm, 0) Chữa bài tập 3)sgk
Để so sánh hai số hữu tỉ ta làm ntn?
HS2: Chữa bài tập 5/sgk
Ta cần quy đồng mẫu các số hữu tỉ x,y,z
Vận dụng t/c: Nếu a,b,c Z và a<b thì a+c <
b+c
Gv nêu sự khác nhau về thứ tự trong Z và Q
HS1:Trả lời câu hỏi, làm bài tập
c) -0,75=
4
3
m
b m
b Q
m x<y a b
Vì a<b a+a < a+b < b+b 2a < a+b <2b hay x< z<y
HOẠT ĐỘNG 2: CỘNG, TRỪ HAI SỐ HỮU TỈ
13’
GV:Ta đã biết mọi số hữu tỉ đều viết được
b a b, Z b; 0.
để cộng, trừ hai số hữu tỉ ta có thể làm như
thế nào?
Em hãy phát biểu hai quy tắc cộng hai phân
số cùng mẫu, khác mẫu?
Với x a;y b ( , ,a b m Z m, 0)em hãy
hoàn thành công thức x+y=….; x-y=…
GV:Em hãy nhắc lại các tính chất cơ bản của
phép cộng phân số
Cho HS làm các ví dụ (sgk)
)
3 )( 3)
4
a
b
GV ghi lại, bổ sung và nhấn mạnh các bước
HS: Để cộng, trừ số hữu tỉ ta có thể viết chúng
dưới dạng phân số rồi áp dụng quy tắc cộng trừ phân số
HS: Phát biểu quy tắc cộng hai phân số cùng mẫu, khác mẫu
1HS lên bảng viết công thức:
HS phát biểu các tính chất
HS tham gia làm ví dụ(đứng tại chỗ nói cách làm)
)
a
)( 3)
Lop7.net
Trang 5Yêu cầu HS làm ?1 Tính
2 )0, 6
3 1
3
a
b
HS cả lớp làm vào vở, 2 HS lên bảng giải
)0, 6
) ( 0, 4)
a
b
HOẠT ĐỘNG 3: 2) QUY TẮC CHUYỂN VẾ
10’
Xét bài tập sau: Tìm số nguyên x, biết:
7 + x = 12
Để tìm x ta làm như thế nào?
Chúng ta đã vận dụng quy tắc nào đã học?
Em hãy nhắc lại quy tắc chuyển vế trong Z
GV: Tương tự, trong Q ta cũng có quy tắc
chuyển vế
Gọi HS đọc quy tắc:(tr 9-sgk)
GV ghi:với mọi x,y,z Q: x +y = z x = z-y
Ví dụ: Tìm x, biết:
GV:Chúng ta phải chuyển vế số hạng nào
GV yêu cầu HS làm ?2 Tìm x,biết
GV cho HS đọc chú ý (SGK)
HS:
7 + x = 12
x = 12 – 7
x = 5
HS nhắc lại quy tắc:
1HS đọc quy tắc “chuyển vế” SGK 1HS nêu cách làm, cả lớp làm vào vở
16 21
x
x
x
2HS lên bảng làm Kết quả: ) 1; ) 29
a x b x
HS nhận xét bài làm của bạn,đối chiếu kết quả 1HS đoc chú ý (tr 9/sgk)
HOẠT ĐỘNG 4: LUYỆN TẬP CỦNG CỐ
10’ Bài 8: Tính:
)
)
c
Công thức trên được mở rộng với cộng,trừ
nhiều số hữu tỉ
Cho HS làm nhóm bài 9(a,c)
GVkiểm tra bài của một vài nhóm,cho điẻm
?Muốn cộng,trừ các số htỉ ta làm thế nào?
Phát biểu quy tắc chuyển vế trong Q
1HS nêu cách làm câu a), HS cả lớp theo dõi và làm vào vở
a
1HS lên bảng làm câu c)
HS làm nhóm bài 9/sgk/tr 10
a x c x
2’ Hướng dẫn về nhà:Học thuộc qtắc, công thức tổng quát.Làm các bài tập còn lại sgk,bài 12,13 SBT Ôn quy tắc nhân chia phân số, các tính chất của phép nhân trong Z,phép nhân phân số.
Lop7.net
Trang 6TUẦN 02 (Từ:11/9-16/9 ) PHẦN ĐẠI SỐ Ngày soạn:10/09/2006
Ngày dạy:11-16/9/2006
Tiết: 03 NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ
I MỤC TIÊU:
+HS nắm vững quy tắc nhân, chia số hữu tỉ
+Có kỹ năng nhân, chia số hữu tỉ nhanh và đúng
GV:Bảng phụ ghi công thức tổng quát, bài tập 14/sgk
HS:Ôn tập quy tắc nhân, chia phân số,tính chất cơ bản của phép nhân phân số,định nghĩa tỉ số (lớp 6)
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
HOẠT ĐỘNG 1: KIỂM TRA BÀI CŨ
7’
HS1: Muốn cộng, trừ hai số hữu tỉ x,y ta làm
thế nào? Viết công thức tổng quát
Chữa bài tập 8d)/SGK/Tr 10
GV hướng dẫn HS giải theo cách bỏ ngoặc
Đằng trước có dấu “-”
Yêu cầu HS cả lớp cùng làm bài, đối chiếu
kết quảbài của bạn
HS2: Phát biểu quy tắc chuyển vế Viết
công thức.Chữa bài tập 9d)/SGK?Tr 10
Gọi HS nhận xét bài làm ,GV bổ sung và
cho điểm
HS1: Phát biểu quy tắc Viết công thức Chữa bài tập 8d/sgk/Tr 10
)
3
d
HS2:Phát biểu và viết công thức như SGK Bài tập 9d) 4 1 Kết quả:
21
x 1HS nhận xét bài làm của bạn
HOẠT ĐỘNG 2: 1) NHÂN HAI SỐ HỮU TỈ
10’
Trong tập Q các số hữu tỉ, cũng có phép tính
nhân, chia hai số hữu tỉ Ví dụ: 0, 2.4
5 Theo em sẽ thực hiện như thế nào?
Hãy phát biểu quy tắc nhân phân số?
Áp dụng
GV: Một cách tổng quát: Với
a c a c
x y
b d b d
Gọi HS làm ví dụ: 3 1.2
GV: Phép nhân phân số có những t/ chất gì?
HS:Ta có thể viết các số hữu tỉ dưới dạng phân
số,rồi áp dụng quy tắc nhân phân số
HS thực hiện theo các bước đã học
5 5 5 25
HS ghi bài
1HS lên bảng làm ví dụ:
1HS nêu các tính chất của phép nhân phân số Lop7.net
Trang 7Phép nhân số htỉ cũng có các t/chất như vậy.
GV đưa bảng phụ ghi “Tính chất phép nhân
số htỉ ” lên bảng
Với x,y,z Q,ta có: x y = y x
(x y) z = x (y z)
x 1 = 1 x = x
x.1 1(x 0)
x
x (y + z) = xy + xz
HS ghi “Tính chất phép nhân số htỉ ” vào vở
HOẠT ĐỘNG 3: 2) CHIA HAI SỐ HỮU TỈ
13’
Với x y, Q x; a;y c (y 0).Áp dụng
quy tăùc chia phân số, hãy viết công thức
chia x cho y
Ví dụ: 0, 4 : 2
3
Gọi HS tham gia thực hiện,GV ghi lại
Yêu cầu HS làm ? Tính
)3, 5 1 ; ) : ( 2)
a b
Gọi HS nhận xét bài làm của bạn,đối chiếu
kq của một số bạn khác
GV cho điểm
Gọi HS đọc chú ý SGK/Tr 11
Ghi: Vớix y, Q y; 0 Tỉ số của xvà y kí
hiệu là: hay x : yx
y
GV nhắc lại vd như SGK
Hãy lấy ví dụ về tỉ số của hai số hữu tỉ
Gọi HS lên bảng viết
Một HS lên bảng viết:
x y
b d b c bc
(Lưu ý: HS viết tiếp dưới dòng GV viết
để hoàn chỉnh công
thức phép chia)
HS đứng tại chỗ trả lời
HS cả lớp làm vào vở, 2HS lên bảng làm: Kết quả: ) 4 9 ; ) 5
1HS đọc chú ý SGK
HS lên bảng viết:
Ví dụ:
HOẠT ĐỘNG 4: LUYỆN TẬP-CỦNG CỐ
12’
Muốn nhân, chia hai số h tỉ ta làm thế nào?
HS làm bài tập 11a,b(SGK) Tính:
Bài 13(SGK) Tính:
a
GV gọi HS tham gia tính câu a)
Gọi 2 HS lên bảng giải b,c
Trò chơi Bài 14 (Tr 12 SGK)(Bảng phụ)
Điền các số hữu tỉ thích hợp vào ô trống:
2HS lên bảng làm, HS cả lớp làm vào vở Kết quả: ) 3; ) 9
a b
Kết quả: 19) 2 ; )3 4
Cho HS chơi trò chơi: Bài 14 SGK Điền các số hữu tỉ thích hợp vào ô trống:
Lop7.net
Trang 8Luật chơi: Tổ chức hai đội mỗi đội 5 người,
chuyền tay nhau một bút, mỗi người làm
một phép tính trong bảng.Đội nào làm đúng
và nhanh là thắng
GV nhận xét, cho điểm đội thắng cuộc
1 32
8
2
1
128
HS nhận xét bài làm của hai đội
2’ Hướng dẫn về nhà:
-Nắm vững quy tắc nhân, chia hai số hữu tỉ
-Ôn tập giá trị tuyệt đối của số nguyên
- Bài tập về nhà:Bài 11c,d; 12;15;16 SGK Bài 11,14,15 SBT
Lop7.net
Trang 9TUAĂN 02 (Töø:11/9-16/9 ) PHAĂN ÑÁI SOÂ Ngaøy soán:11/09/2006
Ngaøy dáy:14/09/2006
Tieât:04 GIAÙ TRÒ TUYEÔT ÑOÂI CỤA MOÔT SOÂ HÖÕU TƯ.
COÔNG, TRÖØ, NHAĐN, CHIA SOÂ THAÔP PHAĐN
I MÚC TIEĐU:
+HS hieơu giaù trò tuyeôt ñoâi cụa moôt soâ höõu tư
+ Xaùc ñònh ñöôïc giaù trò tuyeôt ñoâi cụa moôt soâ höõu tư.Coù kó naíng coông,tröø, nhađn, chia soâ thaôp phađn + Coù yù thöùc vaôn dúng tính chaât caùc pheùp toaùn veă soâ höõu tư ñeơ tính toaùn hôïp lyù
II CHUAƠN BÒ:
GV: Hình veõ trúc soâ
HS: OĐn taôp giaù trò giaù trò tuyeôt ñoâi cụa moôt soâ nguyeđn,quy taĩc coông, tröø, nhađn, chia soâ höõu tư Bieơu dóen soâ höõu tư tređn trúc soâ
III TIEÂN TRÌNH BAØI DÁY:
HOÁT ÑOÔNG 1: KIEƠM TRA BAØI CUÕ
8’
HS1: Neđu quy taĩc nhađn, chia hai soâ höõu
tư.Vieât dáng toơng quaùt?
HS2:Giaù trò tuyeôt ñoâi cụa moôt soâ nguyeđn a laø
gì?
Tìm: 15 ; 3 ; 0
Tìm x bieât: x 2
GV nhaôn xeùt vaø cho ñieơm
HS neđu quy taĩc, vieât dáng toơng quaùt
HS trạ lôøi: Giaù trò tuyeôt ñoâi cụa moôt soâ nguyeđn
a laø khoạng caùch töø ñieơm a ñeân ñieơm 0 tređn trúc soâ
15 15; 3 3; 0 0
HS nhaôn xeùt baøi laøm cụa bán
HOÁT ÑOÔNG 2: 1) GIAÙ TRÒ TUYEÔT ÑOÂI CỤA MOÔT SOÂ HÖÕU TƯ
12’
Gv : Töông töï nhö giaù trò tuyeôt ñoâi cụa moôt soâ
nguyeđn, GTTÑ cụa moôt soâ htư x laø khoạng
caùch töø ñieơm x tôùi ñieơm 0 tređn trúc soâ Kí
hieôu: x
Döïa vaøo ñònh nghóa tređn haõy tìm:
1
3, 5 ; ; 0 ; 2
2
Cho HS laøm ?1phaăn b) (SGK)
GV neđu : ={ x neâu x x0
-x neâu x< 0 Cođng thöùc xaùc ñònh giaù trò tuyeôt ñoâi
Cụa moôt soâ höõu tư cuõng töông töï nhö ñoâi
Vôùi soâ nguyeđn
Yeđu caău HS laøm ?2
GV yeđu caău HS laøm baøi taôp 17/SGK
HS naĩc lái ñònh nghóa giaù trò tuyeôt ñoâi cụa soâ höõu tư x
HS: 3, 5 3, 5; 1 1; 0 0; 2 2
HS ñieăn ñeơ ñöôïc keât luaôn:
Neâu x0 thì =xx
Neâu x= 0 thì =0x
Neẫu x<0 thì =-xx
Ví dú: 2 2
3
Vi
5, 75 ( 5, 75) 5, 75
HS laøm ?2, 2HS leđn bạng
Lop7.net
Trang 10Baøi giại sau ñuùng hay sai?
vôùi mói
vôùi mói )
b x x xQ
c x x
)
e x x x
Keẫt quạ baøi 17:
1) cađu a vaø c ñuùng, cađu b sai
2)
)
HS trạ löøi baøi taôp “Ñuùng, sai”
a) Ñuùng b) Ñuùng c) Sai x 2 x khođng coù gtrò naøo d) Sai )d x x
e) Ñuùng
HOÁT ÑOÔNG 3:2) COÔNG, TRÖØ, NHAĐN, CHIA SOÂ THAÔP PHAĐN
15’
Vd: Tính (-1,13) + (-0,264)
Thöïc hieôn maây caùch?
-Ñöa veă dáng phađn soâ thaôp phađn roăi aùp
dúng quy taĩc coông hai phađn soâ
- Coông nhö hai soâ nguyeđn
Haõy quan saùt caùc soâ háng vaø toơng cho bieât
caùch naøo nhanh hôn khođng?
GV: Trong thöïc haønh khi coông hai soâ thaôp
phađn ta aùp dúng quy taĩc töông töï nhö ñoâi vôùi
soâ nguyeđn
Ví dú: b) 0,245 -2,134
c) (-5,2) 3,14 GV: Laøm theâ naøo ñeơ thöïc hieôn caùc pheùp tính
tređn?
(GV: Chuaơn bò baøi laøm tređn bạng phú, caùch
ñöa veă phađn soâ thaôp phađn)
Töông töï nhö cađu a, coù caùch naøo laøm nhanh
hôn khođng?
GV: Vaôy khi coông, tröø, nhađn, chia hai soâ thaôp
phađn ta aùp dúng quy taĩc veă GTTÑ vaø veă daâu
töông töï nhö vôùi soâ nguyeđn
GV: Neđu qtaĩc chia hai soâ thaôp phađn
Cho HS laøm ví dú: a) (-0,408) : (-0,34)
b) (-0,408) : (+0,34)
Yeđu caău HS laøm ?3 Tính
a) -3,116 + 0,263
b) (-3,7) (-2,16)
HS phaùt bieơu, GV ghi lái
= -1,394 Caùch 2: -(-1,13 + 0,264) = -1,394
HS: Vieât caùc soâ thaôp phađn döôùi dáng phađn soâ thaôp phan roăi thöïc hieôn pheùp tính
HS: Quan saùt baøi giạng tređn bạng phú
HS : Leđn bạng laøm theo caùch 2 VD a)
HS: Nhaĩc lái quy taĩc
HS cạ lôùp laøm vaøo vôû, 2 HS leđn bạng laøm
HOÁT ÑOÔNG 4: LUYEÔN TAÔP - CỤNG COÂ
8’
GV: Yeđu caău HS neđu cođng thöùc xaùc ñònh
GTTÑ cụa moôt soâ höõu tư
HS:
Lop7.net