Giáo án môn Sinh học 6 - Tuần 1 đến tuần 37

- Yêu cầu đại diện các nhón trình bày câu trả lời, caùc nhoùm khaùc boå sung  GV nhaän xeùt Hoạt động 2: GV treo tranh 8.2 SGK GV trình baøy moái quan hệ giữa sự lớn lên và phân chia tế[r]

TU 1

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

- HS nêu được ví dụ vật sống và không vật sống

- Hiểu được những đặc điểm chủ yếu của cơ thể sống

- Biết cách lập bảng so sánh đặc điểm của các đối tượng để xếp loại chúng và rút ra nhận xét

- Nêu được một vài ví dụ cho thấy sự đa dạng của sinh vật cùng với những mặt lợi mặt hại của chúng

- Kể tên 4 nhóm sinh vật chính

- Hiểu được sinh học nói chung và thực vật nói riêng nghiên cứu gì, nhằm mục đích gì?

2 Kỹ năng:

Quan sát, phân tích, so sánh

Nhận xét, nhận biết, phân biệt

3 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ thiên nhiên

II/ CHUẨN BỊ:

Giáo viên : Tranh vẽ ảnh chụp một vài động vật đang ăn.

- Tranh vẽ hình 2.1/ SGK

- Tranh vẽ hoặc ảnh phóng to 1 phần quang cảnh tự nhiên, trong đó có một số loài động vật & cây cối khác nhằm cho HS thấy được sự đa dạng của thế giới sinh vật

Học sinh : Vật mẫu : cây nhỏ, con vật nhỏ (con cá), viên đá….

III/ PHƯƠNG PHÁP:

* Phương pháp trực quan

* Phương pháp vấn đáp

* Phương pháp thực hành

* Phương pháp thuyết trình

IV/ CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

3.Bài mới:

Hàng ngày chúng ta tiếp xúc với các loại động vật, cây cối, con vật khác nhau Đó là

vật chất chung quanh ta, chúng bao gồm vật sống (sinh vật) và vật không sống Vậy vật sống (cơ thể sống) có những đặc điểm chủ yếu nào khác với vật không sống Để giaỉ quyết vấn đề

trên chúng ta cùng tìm hiểu đặc điểm của cơ thể sống

Có nhiều loài sinh vật khác nhau trong tự nhiên : ĐV, TV, Nấm Môn học giúp chúng ta tìm hiểu, nghiên cứu thế giới sinh vật trong tự nhiên là học sinh

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

Hoạt động 1 :

- Hãy nêu tân một vài

cây, con vật, đồ vật hay

vật thể mà em biết?

- GV chọn trong các

ví dụ của HS 1 vật không

sống và vật sống ( TV +

ĐV) Con Gà, Cây Đậu,

viên đá

? Con Gà, Cây Đậu

cần những điều kiện gì

để sống ?

? Viên đá ( cái bàn,

viên gạch ) có cần

những điều kiện giấng

như con gà, cây đậu

không?

? Con gà, cây đậu sau

một thời gian được nuôi

nó như thế nào?

?Trong khi đó hòn đá

có căng kích thước

không?

- Yêu cầu học sinh :

tìm ra và nêu những đặc

điểm khác nhau giữa vật

sống và vật không sống?

- GV chỉnh lí, bổ sung

các ý và tóm lại

Ho ạt động 2:

? Xác địng các chất cần

thiết và chất thải đối với

cây, con vật? (GV có thể

gọi ý)

- Yêu cầu HS điền vào

các cột trống trong bảng

(SGK)

- Tiếp tục bảng trên

với các ví dụ khác

- Hoạt động cá nhân

- HS tìm ví dụ và nêu tên

- HS nhận xét bổ sung

- HS tìm đâu là vật sống, vật không sống

- HS trao đổi, thảo luận

nhóm

- Đại diện nhóm trả lời

- Các nhóm khác bổ sung

- HS trả lời

- Trao đổi nhóm & trả lời

- Làm việc theo nhóm (cử đại diên trả lời), nhóm khác nhận xét & bổ sung

- HS xác định chất cần thiết cho hoạt động sống và chất thải (làm việc theo nhóm)

- Một số HS trình bày ý kiến, HS khác theo dõi, góp ý & bổ sung

- HS làm việc cá nhân

- Học sinh làm việc cá nhân, trả lời

I Nhận dạng vật sống và vật không sống:

- Vật sống : Lấy thức ăn, nước uống, lớn lên & sinh sản.

- Vật không sống : Không lấy thức ăn, không lớn lên & không sinh sản.

II Đặc điểm của cơ thể sống:

-Trao đổi chất với môi

trường.

- lớn lên và sinh sản

- Phát biểu sự khác

nhau giữa cơ thể sống và

vật không sống?

- Đặc điểm quan trọng

nhất của cơ thể sống

- GV chỉnh lí và bổ

sung

=> Chốt lại đặc điểm

chung của cơ thể sống

- Yêu cầu HS tự đưa

thêm ví dụ để nối tiếp

bảng

- Yêu cầu HS rút ra

nhận xét về giới sinh vật

+ Về nơi ở, kích thước

của chúng có giống nhau

không?

+ Những con vật này

đối với con người như thế

nào?

- GV bổ sung

-Yêu cầu HS nhìn lại

bảng

- Giới thiệu nhiệm vụ của

sinh học, các phần của

sinh học mà học sinh sẽ

được học trong chương

trình THCS và nhiện vụ

của thực vật học

- Kết luận lại

- HS khác nhận xét, bổ sung

- HS đọc trong SGK (khung)

- Làm việc cá nhân

- HS tiếp tục điền

- Nhận xét theo nhóm

- Các nhóm nêu nhận xét

=> tự tổng hợp thành nhận xét chung

- HS trả lời :

- HS xếp nhóm thuộc

ĐV, TV & không phải ĐV,

TV (làm việc theo nhóm)

- Một vài học sinh phát biểu

- HS đọc thông tin

- HS trả lời

- HS trả lời

- HS trả lời

- HS khác bổ sung, góp ý kiến

- Cho HS đọc phần tóm tắt đóng khung trong SGK

III.Sinh vật trong tự nhiên:

- Sinh vật trong tự nhiên rất đa dạng và phong phú, bao gồm những nhóm lớn sau : vi khuẩn, nấm, thực vật, động vật

- Chúng sống ở nhiều môi trường khác nhau, có quan hệ mật thietá với nhau và với con người.

IV Nhiệm vụ của sinh học :

Nghiên cứu các đặc điểm hình thái, cấu tạo đời sống cũng như sự đa dạng của sinh vật nói chung và của thực vật nói riêng sử dụng hợp lý, phát triển và bảo vệ chúng phục vụ đời sống con người là nhiệm vụ của sinh học cũng như thực vật học.

4/ Củng cố :

? Yêu cầu học sinh điền tiếp vào bảng với một số ví dụ ( cả cơ thể sống và vật không sống)

?Trả lời câu hỏi ở cuối bài

? Sinh vật trong tự nhiên như thế nào?

? Chúng được phân thành những nhóm nào?

? Sinh vật có mối quan hệ với chúng ta không? Quan hệ như thế nào?

5/ Dặn dò:

- Sưu tầm các loại tranh, bìa lịch có vẽ hoặc chụp các loại thực vật sống ở các môi trường khác nhau : cạn, nước

- Đọc trước bài 3.

- Kẻ bảng ở trang 11 SGK vào vở bài tập

- Ôn lại kiến thức về quang hợp trong sách “tự nhiên và xã hội” ở tiểu học

- học bài

- đọc trước bài 2

- kẻ trước bảng ở trang 7/SGK vào vở bài tập

V/ RÚT KINH NGHIỆM :

………

TU 1

Tiết 2 ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA THỰC VẬT

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

- HS thấy được thực vật trong tự nhiên rất đa dạng & phong phú ; nắm được các đặc điểm trung của thực vật đó là khả năng tạo chất hữu cơ & không di chuyển đựơc

- Rèn lyuện kỹ năng quan sát và nhận xét

- Giáo dục học sinh lòng yêu thiên nhiên

2 Kỹ năng:

Nhận xét, nhận biết, phân biệt

3 Thái độ:

Giáo dục ý thức yêu thích môn học

II/ CHUẨN BỊ:

- Giáo viên chuẩn bị :

+ Tranh ảnh về thế giới TV trong các môi trường

+ Băng hình về thế giới TV trên trái đất

- HS chuẩn bị :

+ Tranh ảnh về thực vật

+ Ôn lại kiến thức về quang hợp ở tiểu học

III/ PHƯƠNG PHÁP:

* Phương pháp trực quan

* Phương pháp vấn đáp

* Phương pháp thực hành

* Phương pháp thuyết trình

IV/ CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu 

? Em hãy nhận xét

về sinh vật trong tự

nhiên? Tìm ví dụ để

làm sáng tỏ?

- Sinh vật trong tự nhiên rất đa dạng và phong phú, bao gồm những nhóm lớn sau : vi khuẩn, nấm, thực vật, động vật

- Chúng sống ở nhiều môi trường khác nhau, có quan hệ mật thietá với nhau và với con người.

3.Bài mới:

Chúng ta đã biết các đặc điểm chung của một số cơ thể sống, biết về thế giới sinh

vật xung quanh ta trong đó có thực vật Vậy thực vật có đặc điểm gì & nó phân biệt với động vật ra sao? Ta sẽ tìm câu trả lời trong bài hôm nay.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

Hoạt động 1 :

- GV treo tranh ảnh về

thự vật trong các môi trường

khác nhau

- Quan sát tranh 3.1, 3.2,

3.3, 3.4

- GV yêu cầu HS trả lời

các câu hỏi SGK

- GV nhận xét &ø bổ sung

Hoạt động 2:

- GV cho HS kẻ bảng theo

SGK

- GV sửa chữa bổ sung

- GV nêu lên 1 số hiện

tượng (có thể dùng hiện

tượng khác để thay thế hiện

tượng dùng roi đánh chó)

- Từ kết quả điền vào

bảng & nhận xét 2 hiện

tượng, GV yêu cầu HS rút ra

đặc điểm của thực vật

- GV hướng dẫn HS hoàn

chỉnh câu trả lời

- HS quan sát đồng thời giới thiệu tranh ảnh của mình

- HS được xem 1 đoạn phim ngắn về thực vật (nếu được)

- HS thảo luận nhóm &

cử đại diện trả lời

- HS kẻ sẳn vào vở bài tập & thực hiện

- HS nhận xét hiện tượng

- HS rút ra đặc điểm chung của thực vật

I.Thực vật trong tự nhiên:

TV trong tự nhiên rất

đa dạng và phong phú

Chúng có mặt kháp trên trái đất.

II Đặc điểm chung của thực vật:

- Thực vật tuy rất đa

dạng nhưng mang 1 số đặc điểm chung sau :

* Tự tổng hợp đựơc chất hữu cơ

* Không có kkhả năng di chuyển

* Phản ứng chậm với các kích thích môi trường.

4/ Củng cố :

- TV sống ở những nơi nào trên trái đất ?

- TV có những đặc điểm chung nào ?

- TV có vai trò gì? Tại sao chúng ta phải trồng và bảo vệ cây xanh?

5/ Dặn dò:

- Học bài và làm bài ở SGK trang 12

- Kẻ sẳn bảng ở SGK trang 13 và vở

- Chuẩn bị bài 4 (HS sưu tầm cây có hoa hoặc 1 cành cây có hoa hoặc một vài cây không thấy có hoa bao giờ)

V/ RÚT KINH NGHIỆM :

……….

TU 2

Tiết 3 CÓ PHẢI TẤT CẢ THỰC VẬT DỀU CÓ HOA?

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

- HS nắm được đặc điểm để phân biệt cây xanh không có hoa ; cây 1 năm & cây lâu năm

- Rèn luyện kỹ năng quan sát, nhận biết

- Giúp HS thêm yêu thiên nhiên & có ý thức bảo vệ TV

2 Kỹ năng:

Nhận xét, nhận biết, phân biệt

3 Thái độ:

Giáo dục ý thức yêu thích môn học

II/ CHUẨN BỊ:

- GV chuẩn bị :

+ Tranh vẽ hình 4.1 SGK

+ Sơ đồ câm của 1 cây xanh có hoa

+ Một số mẫu cây

Ký Duyệt Ngày:

TTCM

- HS chuẩn bị : Như phần dặn dò của bài học trước.

III/ PHƯƠNG PHÁP:

* Phương pháp trực quan

* Phương pháp vấn đáp

* Phương pháp thực hành

* Phương pháp thuyết trình

IV/ CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu 

Câu 1 : Em có nhận xét gì về

thực vật trong tự nhiên? Cho ví

dụ ?

Câu 2 : Em hãy nêu một số đặc

điểm chung của thực vật ?

* TV trong tự nhiên rất đa dạng và phong phú Chúng có mặt kháp trên trái đất.

* - Tự tổng hợp đựơc chất hữu cơ

- Không có kkhả năng di chuyển

- Phản ứng chậm với các kích thích môi trường

3.Bài mới:

Thực vật trong tự nhiên có rất nhiều nhưng có phải tất cả thực vật đều có hoa hay

không?

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

Hoạt động 1 :

- Yêu cầu HS xác định

các cơ quan trên sơ đồ câm

& xác định chức năng từng

cơ quan

- Yêu cầu HS phân loại

và giải thích

? Cây xanh được chia

thành mấy nhóm?

Hoạt động 2:

- HS đặt tất cả mẫu vật lên bàn

- HS xác định và cử đại diẹân trình bày, đồng thời quan sát mẫu & xác định vào bảng ( đã kẻ sẳn ở nhà)

- HS sẽ xếp vào 2 nhóm cây có hoa & cây không có hoa Cử đại diện giải thích

- Nhóm khác nhận xét

& bổ sung

I Thực vật có hoa và

thực vật không có hoa:

TV chia làm 2 nhóm :

- Thực vật có hoa : Cơ quan sinh sản là hoa, quả, hạt.

- Thực vật không có hoa:

Cơ quan sinh sản không phải là hoa, quả, hạt.

- TV có hoa có 2 loại cơ quan sau?

- Cơ quan sinh dưỡng là rễ, thân, lá => giúp nuôi dưỡng cây

- Cơ quan sinh sản là hoa, quả, hạt => Giúp duy trì và phát triển nòi giống

II Cây 1 năm và cây lâu

Theo tranh hoặc dùng

mẫu vật cây lúa, cây ổi,

cây xoài, cây đậu…

- Gợi ý HS nhận xét :

- Thời gian sống của cây

- Sự ra hoa kết trái trong

đời sống

- Kích thước cây

- Loại cây

- Nhận xét và bổ sung

hoàn chỉnh

- Liên hệ thực tế giáo dục

cho HS về ý thức bảo vệ

cây xanh

- Quan sát dựa vào gợi

ý, thảo luận & trình bày

- Nhận xét và bổ sung hoàn chỉnh

- Liên hệ thực tế giáo dục cho HS về ý thức bảo vệ cây xanh

năm:

- Cây 1 năm thường chỉ

ra hoa kết quả 1 lần trong đời sống & hầu hết là cây lương thực VD : lúa, đậu

…

- Cây kâu năm : Ra hoa kết quả nhiều lần trong đời sống Cây rất đa dạng VD : lim, ổi, mận …

4/ Củng cố :

* Câu hỏi 1,2 SGK trang 15

5/ Dặn dò:

* Học bài

* Làm bài tập trang 15

* Chọn và vẽ 2 cây hình 4.2 (chú thích đầy đủ)

* Chuẩn bị bài tiếp theo

V/ RÚT KINH NGHIỆM :

………

TU 3

Tiết 5 TH

CÁCH S

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

- Nhận biết đựơc các bộ phân của kính lúp & kính hiển vi.

- Biết cách sử dụng kính lúp, nhớ các bước sử dụng kính hiển vi

2 Kỹ năng:

Nhận xét, nhận biết, phân biệt

3 Thái độ:

Có ý thức và giữ gìn bảo vệ kính lúp và kính hiển vi khi sử dụng

II/ CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên :

- Kính lúp cầm tay, kính hiển vi

- Một vài cành cây và bông hoa

- Tranh vẽ hình 5.1, 5.3 SGK

2 Học sinh :

Cây nhỏ hoặc một vài bộ phận cây : cành, lá, hoa…… của một cây xanh bất kì

III/ PHƯƠNG PHÁP:

* Phương pháp trực quan

* Phương pháp vấn đáp

* Phương pháp thực hành

* Phương pháp thuyết trình

IV/ CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu 

? Dựa vào đặc điểm nào

để phân biệt thực vật có hoa

và thực vật không có hoa?

Kể tên một vài cây có hoa

Và một vài cây không có

hoa?

?Thực vật có hoa có mấy

loại cơ quan? Kể tên từng

loại cơ quan và chức năng

của chúng ?

- Thực vật có hoa : Cơ quan sinh sản là hoa, quả, hạt.

- Thực vật không có hoa: Cơ quan sinh sản không phải là hoa, quả, hạt.

- TV có hoa có 2 loại cơ quan sau?

- Cơ quan sinh dưỡng là rễ, thân, lá => giúp nuôi dưỡng cây

- Cơ quan sinh sản là hoa, quả, hạt => Giúp duy trì và phát triển nòi giống

3 Bài :

Có những vật rất nhỏ để quan sát được rõ, to hơn so với vật thật ta cần có một dụng cụ : Kính lúp hay kính hiển vi Vậy cấu tạo và cách sử dụng như thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta

hay không?

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

Hoạt động 1 :

- Yêu cầu HS thông tin

- HS đọc thông tin SGK

- HS xác định các bộ

I.Tìm hiểu kính lúp và cách sử dụng.

SGK

- Cầm kính lúp : xác

định các bộ phận ?

- HS đọc và ghi nhớ

cách sử dụng kính` lúp

trong SGK Yêu cầu HS

đặt vật mẫu lên bàn

- GV hướng dẫn cách sử

dụng kính lúp để quan sát

vật mẫu đồng thời kiểm

tra tư thế ngồi của các

em

Hoạt động 2:

- Yêu cầu HS đọc

thông tin SGK, quan sát

kính hiển vi và tranh vẽ

để nhận biết các bộ phận

của kính

- Yêu cầu HS lên bảng

chỉ ttranh kính hiển vi các

bộ phận của kính

? Bộ phận nào là quan

trọng nhất ? vì sao?

- Yêu cầu HS đọc

hướng dẫn cách sử dụng

kính hiển vi

phận của kính lúp

- Một vài HS xác định, cả lớp nhận xét bổ sung

- Một vài HS trình bày lại cấu tạo và cách sử dụng kính lúp

HS đặt vật mẫu lên bàn ( theo nhóm)

- Học sinh quan sát theo nhóm

- HS đọc thông tin

- Quan sát và nhận biết các bộ phận (làm việc cá nhân)

- Một vài HS chỉ các bộ phận của kính, HS khác nhận xét, bổ sung

- HS trả lời

- HS đọc cách sử dụng kính hiển vi (làm việc cá nhân)

- Kính lúp dùng để quan sát những vật nhỏ bé.

- Cách sử dụng : Để mặt kính sát vật mẫu, từ từ đưa kính lên cho đến khi làm rỏ vật.

II Kính hiển vi và cách sử dụng:

- Kính hiển vi giúp ta

quan sát những vật mà mắt thường không thể thấy Cách sử dụng :

+ Đặt và cố định tiêu bản lên bàn kính

+ Điều chỉnh ánh sáng bằng gương phản chiếu + Sử dụng hệ thống ốc điều chỉnh để quan sát rõ vật mẫu.

4/ Củng cố :

* Một vài học sinh trả lời câu hỏi cuối bài

* Đọc mục “em có biết”

5/ Dặn dò:

* Học bài

* Mỗi nhóm mang một củ hành và một quả cà chua chín

TU 3

Tiết 6

QUAN SÁT TẾ BÀO THỰC VẬT

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

- Biết làm được một tiêu bản tế bào thực vật

- Sử dụng được kính hiển vi