Ở Tiểu học cùng với các môn học khác môn Toán có vị trí và vai trò rất quan trọng.” Mục tiêu đầu tiên của môn Toán ở Tiểu học là giúp học sinh có những kiến thức cơ bản ban đầu về: - Số
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
**************
NGUYỄN THỊ BÍCH NGỌC
MỘT SỐ NỘI DUNG TÍCH HỢP
VỀ ĐỘ DÀI VÀ DIỆN TÍCH Ở TIỂU HỌC
Chuyên ngành: Toán học ở Tiểu học
HÀ NỘI - 2019
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
**************
NGUYỄN THỊ BÍCH NGỌC
MỘT SỐ NỘI DUNG TÍCH HỢP
VỀ ĐỘ DÀI VÀ DIỆN TÍCH Ở TIỂU HỌC
Chuyên ngành: Toán học ở Tiểu học
Người hướng dẫn khoa học
ThS PHẠM THANH TÂM
HÀ NỘI – 2019
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy, cô khoa giáo dục Tiểu học
và khoa Toán trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2 đã hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất để tôi có thể hoàn thành khóa luận tốt nghiệp đại học Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới thầy hướng dẫn đã giúp tôi hoàn thành tốt khóa luận
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận dù đã cố gắng hết sức nhưng thời gian và năng lực còn hạn chế nên vẫn còn một số thiếu sót rất mong các thầy, cô và các bạn góp ý cho tôi để khóa luận được hoàn thiện hơn Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Sinh viên
Nguyễn Thị Bích Ngọc
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài khóa luận tốt nghiệp đại học: “Một số nội dung tích hợp về độ dài và diện tích ở Tiểu học” là nghiên cứu của tôi cùng giáo
viên hướng dẫn Các kết quả nghiên cứu đều là nỗ lực của thầy trò tôi, hoàn toàn độc lập, trung thực và không có sự trùng lặp với nghiên cứu của những tác giả khác Nếu sai phạm tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Sinh viên
Nguyễn Thị Bích Ngọc
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 1
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Giả thuyết khoa học 2
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 2
6 Phạm vi nghiên cứu 2
7 Phương pháp nghiên cứu 2
8 Cấu trúc đề tài 2
NỘI DUNG 4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN 4
1.1 Tích hợp 4
1.1.1 Quan điểm 4
1.1.2 Phân loại 4
1.1.3 Vai trò 5
1.2 Tích hợp trong môn Toán ở Tiểu học 5
1.2.1 Quan điểm 5
1.2.2 Vai trò 5
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ NỘI DUNG TÍCH HỢP VỀ ĐỘ DÀI VÀ CHU VI 6
2.1 Khái niệm 6
2.2 Đơn vị đo độ dài 6
2.3 Độ dài đường gấp khúc, chu vi tam giác, tứ giác (hình thang) 6
2.3.1 Mục tiêu 6
Trang 62.3.2 Nhận diện hình 7
2.3.3 Cách hình thành 9
Bài tập 10
2.4 Chu vi hình chữ nhật và hình bình hành 10
2.4.1 Mục tiêu 10
2.4.2 Nhận diện 11
2.4.3 Cách hình thành 12
Bài tập 13
2.5 Chu vi hình vuông và hình thoi 14
2.5.1 Mục tiêu 14
2.5.2 Nhận diện hình vuông 14
2.5.3 Cách hình thành 15
Bài tập 15
2.6 Chu vi hình tròn 16
2.6.1 Mục tiêu 16
2.6.2 Nhận diện 16
2.6.3 Cách hình thành 17
Bài tập 18
2.7 Chu vi một số hình đặc biệt 18
2.7.1 Nhận diện, cắt ghép hình 18
2.7.2 Mục tiêu 18
2.7.3 Cách hình thành 19
Bài tập 19
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NỘI DUNG TÍCH HỢP VỀ DIỆN TÍCH 20
3.1 Khái niệm 20
3.2 Đơn vị đo diện tích 21
3.3 Diện tích hình chữ nhật 22
Trang 73.3.1 Mục tiêu 22
3.3.2 Cách hình thành 22
3.3.3 Quan hệ tỉ lệ giữa các đại lượng hình học 23
Bài tập 24
3.4 Diện tích hình vuông 25
3.4.1 Mục tiêu 25
3.4.2 Cách hình thành 25
3.4.3 Quan hệ tỉ lệ giữa các đại lượng hình học 26
Bài tập 27
3.5 Diện tích hình bình hành 27
3.5.1 Mục tiêu 27
3.5.2 Cách hình thành 27
Bài tập 28
3.6 Diện tích hình thoi 29
3.6.1 Mục tiêu 29
3.6.2 Cách hình thành 29
Bài tập 30
3.7 Diện tích tam giác 30
3.7.1 Mục tiêu 30
3.7.2 Cách hình thành 31
3.7.3 Quan hệ tỉ lệ giữa các đại lượng hình học 31
Bài tập 32
3.8 Diện tích hình thang 32
3.8.1 Mục tiêu 32
3.8.2 Cách hình thành 32
3.8.3 Quan hệ tỉ lệ giữa các đại lượng hình học 36
Bài tập 36
Trang 83.9 Diện tích hình tròn 37
3.9.1 Mục tiêu 37
3.9.2 Cách hình thành 37
Bài tập 38
3.10 Diện tích một số hình đặt biệt 39
3.10.1 Mục tiêu 40
3.10.2 Cách hình thành 40
Bài tập 40
KẾT LUẬN 42 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
“Giáo dục là nền tảng cho sự phát triển của một đất nước bởi vậy Đảng
và Nhà nước ta nhất quán quan điểm xem giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, trong đó bao gồm cả giáo dục Tiểu học Giáo dục Tiểu học là bậc học quan trọng đối với sự phát triển của trẻ em, góp phần hình thành nhân cách và năng lực (trí tuệ và thể chất) Mục tiêu chính của Giáo dục Tiểu học là giúp tất cả học sinh biết đọc, biết viết, biết tính toán căn bản cũng như thiết lập những hiểu biết sơ giản về khoa học, toán, địa lí, lịch sử và các môn khoa học xã hội khác
Ở Tiểu học cùng với các môn học khác môn Toán có vị trí và vai trò rất quan trọng.” Mục tiêu đầu tiên của môn Toán ở Tiểu học là giúp học sinh có những kiến thức cơ bản ban đầu về:
- Số học (các số tự nhiên, các số thập phân, phân số);
- Các đại lượng cơ bản;
- Thống kê đơn giản;
- Một số yếu tố hình học
Chương trình Toán ở Tiểu học thống nhất với 5 mạch nội dung và hình học là một mạch nội dung chính không thể thiếu Các nội dung về độ dài và diện tích là một trong những nội dung nòng cốt của hình học Tiểu học Để giúp học sinh chuẩn bị cho việc học môn hình học ở các cấp học tiếp theo, đồng thời cung cấp cho học sinh những hiểu biết cần thiết khi tiếp xúc với các tình huống toán học trong cuộc sống hàng ngày thì những nội dung này cần được tích hợp một cách khoa học Qua đó, cũng giúp giáo viên thuận tiện hơn trong việc dạy
hình học ở Tiểu học Chính vì những lí do trên mà tôi chọn đề tài: “Một số nội dung tích hợp về độ dài và diện tích ở Tiểu học”
2 Mục đích nghiên cứu
Hệ thống hóa một số nội dung tích hợp về độ dài và diện tích ở Tiểu học
để nâng cao được chất lượng dạy và học môn toán ở Tiểu học
Trang 103 Đối tượng nghiên cứu
Một số nội dung tích hợp về độ dài và diện tích ở Tiểu học
4 Giả thuyết khoa học
Nếu hệ thống hóa được một số nội dung tích hợp về độ dài và diện tích
ở Tiểu học sẽ nâng cao được chất lượng dạy và học môn toán ở Tiểu học
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu, nghiên cứu nội dung tích hợp, chương trình giảng dạy về độ dài và diện tích trong hình học Tiểu học;
- Nghiên cứu một số nội dung về độ dài và chu vi ở Tiểu học: trình bày quy trình hình thành và hệ thống bài tập;
- Nghiên cứu một số nội dung về diện tích ở Tiểu học: trình bày quy trình hình thành và hệ thống bài tập
6 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu một số nội dung tích hợp về độ dài và diện tích trong hình học Tiểu học
7 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Nghiên cứu các tài liệu về dạy học môn Toán ở Tiểu học
Nghiên cứu các sách báo, các bài viết khoa học, các sáng kiến kinh nghiệm, các web toán phục vụ cho đề tài
Nghiên cứu các sách, vở tham khảo, toán tuổi thơ, giúp em học giỏi toán,…
Trang 11Chương 1: Cơ sở lí luận
Chương 2: Một số nội dung tích hợp về độ dài và chu vi Chương 3: Một số nội dung tích hợp về diện tích
Trang 12“Trong tiếng Anh, tích hợp được viết là “integration” một từ gốc Latinh (integer) có nghĩa là “whole” hay “toàn bộ, toàn thể” Có nghĩa là sự phối hợp các hoạt động khác nhau, các thành phần khác nhau của một hệ thống để bảo đảm sự hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của hệ thống ấy.”
Theo từ điển Tiếng Việt: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động, chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng Tích hợp có nghĩa là sự thống nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp”
Theo từ điển Giáo dục học: “Tích hợp là hành động liên kết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học”
Như vậy, tích hợp các nội dung dạy học là phù hợp và cần thiết bởi lí thuyết tích hợp là xu hướng và được nhiều nước trên thế giới áp dụng
1.1.2 Phân loại
Tích hợp được chia thành:
- Tích hợp đa môn- “cường độ yếu”: mỗi môn học độc lập, chú ý phần ứng dụng liên hệ đến các môn học khác;
- Tích hợp xuyên môn- “cường độ mạnh”: phối hợp các môn học;
- Tích hợp liên môn- “cường độ trung bình”: mỗi môn học độc lập, thêm phần “Chủ đề tích hợp” chung cho các môn học
Trang 13Tích hợp sẽ tiết kiệm thời gian giảng dạy đồng thời tăng cường khối lượng và chất lượng thông tin của các chương trình và nội dung học tập;
Tích hợp sẽ giúp học sinh có cái nhìn tổng thể, bao quát về các mạch kiến thức khác nhau trong nội môn học hoặc giữa môn học này với môn học khác
1.2 Tích hợp trong môn Toán ở Tiểu học
1.2.1 Quan điểm
“Môn Toán là môn học công cụ, phục vụ trong việc dạy học các môn học khác như Vật lí, Hoá học, Sinh vật, Địa lí… Các kiến thức toán học được khai thác, được sử dụng nhiều trong các môn học khác và được vận dụng rất nhiều trong cuộc sống hằng ngày.”
“Tích hợp có thể thực hiện trong nội bộ môn toán: các mạch kiến thức của chương trình môn toán ở Tiểu học Đồng thời tích hợp cũng có thể thực hiện theo hình thức liên môn giữa môn toán với các môn học khác ở Tiểu học.”
1.2.2 Vai trò
“Những khai thác có tính đa môn, tích hợp môn toán với các môn học khác vừa mang lại hiệu quả với các bộ môn vừa góp phần củng cố kiến thức môn Toán, đồng thời góp phần rèn luyện cho học sinh năng lực vận dụng toán học vào thực tiễn.”
Trang 14CHƯƠNG 2: MỘT SỐ NỘI DUNG TÍCH HỢP VỀ ĐỘ DÀI VÀ CHU
VI 2.1 Khái niệm
Khái niệm về độ dài ở Tiểu học sẽ được chính xác hóa dần trong suốt
cấp học do đặc điểm nhận thức của học sinh
Trong cuộc sống và trong quá trình học tập học sinh quan sát các hình ảnh xung quanh các đồ dùng từ đó có biểu tượng đơn giản nhất và thực hành nhiều lần trên đối tượng mang độ dài, học sinh sẽ phát hiện ra tính chất chung của một số đồ vật có độ dài tương ứng với một số
Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh so sánh độ dài 2 cây bút chì, cây thước, dòng kẻ.Vẽ 1 đoạn thẳng bằng đoạn thẳng cho trước hoặc dài hơn hoặc ngắn hơn Vẽ đoạn thẳng đi qua 2 điểm
2.2 Đơn vị đo độ dài
Bảng 2 1 Bảng đơn vị đo độ dài
Học sinh nhận diện được đường gấp khúc, tam giác, hình thang;
Học sinh tính được độ dài của đường gấp khúc, chu vi tam giác và chu
vi hình thang;
Học sinh vận dụng kiến thức vào giải các bài toán liên quan đến thực tế
cuộc sống
Trang 15Hình 2 1 Đường gấp khúc ABCD (đường gấp khúc đơn)
Hình 2 2 Đường gấp khúc ABCD (đường gấp khúc đóng)
Giáo viên có thể cho học sinh kết hợp với thao tác tay uốn sợi dây thép thành các đường gấp khúc khác nhau hoặc tích hợp với môn mĩ thuật yêu cầu học sinh mô phỏng đường đi từ nhà đến trường qua hình vẽ đường gấp khúc
b Hình tam giác
“Hình tam giác là hình có 3 đỉnh là 3 điểm không thẳng hàng và 3 cạnh
là 3 đoạn thẳng nối các đỉnh với nhau.”
Hình 2 3 Tam giác ABC
(Trùng D)
Trang 16Giáo viên có thể giúp học sinh nhận diện hình tam giác qua một số hình ảnh như chiếc thước ê- ke, lá cờ, cánh buồm,… Ngoài ra, giáo viên có thể tích hợp kiến thức toán với những môn học khác như kết hợp giáo dục an toàn giao thông thông qua giới thiệu một số hình ảnh biển báo giáo thông hình tam giác hoặc tổ chức cho học sinh vẽ tranh ảnh có hình tam giác như mái nhà, cây thông, từ hình tam giác sáng tạo ra những hình vẽ khác nhau thật ngộ nghĩnh,
Trang 172.3.3 Cách hình thành
Từ một sợi dây thép thẳng học sinh uốn thành đường gấp khúc như hình 2.1 Từ đó, học sinh nhận diện được hình gấp khúc, biết được độ dài đường gấp khúc chính là độ dài của sợi dây thép và là tổng độ dài của các đoạn thẳng
Ta có đường gấp khúc ABCD như hình 2.1:
Hình 2.1 Đường gấp khúc ABCD
Vậy độ dài của đường gấp khúc ABCD chính là tổng độ dài của 3 đoạn thẳng AB, BC, CD Vẫn sử dụng sợi dây thép đó học sinh duỗi thẳng, sau đó lại uốn thành hình tam giác như hình 2.3
Hình 2.3 Tam giác ABC
Từ đó, học sinh nhận biết được chu vi của hình tam giác chính là đường bao quanh và tính được chu vi bằng tổng độ dài 3 đoạn thẳng AB, BC, CA Làm tương tự như vậy, học sinh uốn sợi dây thép thành hình 2.4 ta được tứ giác ABCD
Hình 2.4 Tứ giác ABCD
Tương tự như hình tam giác học sinh nhận biết được chu vi của tứ giác chính là đường bao quanh và tính được chu vi bằng tổng độ dài 4 đoạn thẳng
Trang 18AB, BC, CD, DA Hình thang là một tứ giác vì vậy ta cũng tính được chu vi của hình thang ABCD là tổng độ dài 4 đoạn thẳng AB, BC, CD, DA Vậy “chu
vi của một hình chính là đường bao quanh của hình đó bằng tổng độ dài của các đoạn thẳng tạo nên hình đó (cùng đơn vị đo).”
Bài tập
Sau khi học sinh có biểu tượng, nắm được các công thức, cách tính độ dài đường gấp khúc, chu vi tam giác và chu vi hình thang giáo viên có thể lựa chọn và hướng dẫn học sinh làm một số bài tập có tính tích hợp bước đầu giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn
Bài 2.3.1 Khối 3, 4, 5 của trường Tiểu học Đình Bảng Sơ đồ cắm trại
của các lớp như sau:
Sơ đồ 2 1 Minh họa bài 2.3.1
Cô tổng phụ trách đội muốn đi một vòng qua tất cả các trại sao cho không phải
đi tới trại nào 2 lần!
Em hãy chỉ giúp cô tổng phụ trách cách đi và cho biết có bao nhiêu cách
đi đúng theo ý muốn của cô tổng phụ trách đội
Bài 2.3.2 Thỏ, gấu và hươu cùng đi tới chỗ hồ nước Ba bạn đi ba đường
khác nhau Hỏi bạn nào phải đi quãng đường dài nhất?
Sơ đồ 2 2 Minh họa bài 2.3.2
2.4 Chu vi hình chữ nhật và hình bình hành
2.4.1 Mục tiêu
Trang 19Học sinh nhận diện được hình chữ nhật và hình bình hành;
Học sinh tính được chu vi của hình chữ nhật và hình bình hành;
Học sinh vận dụng quy tắc tính chu vi hình chữ nhật và hình bình hành vào giải toán có nội dung hình học gắn với thực tiễn cuộc sống
2.4.2 Nhận diện
a Hình chữ nhật
“Hình chữ nhật là hình tứ giác có hai cạnh dài bằng nhau và hai cạnh ngắn bằng nhau và có 4 góc đều là góc vuông Cạnh dài thường gọi là chiều dài, cạnh ngắn thường gọi là chiều rộng Trong hình chữ nhật ABCD có chiều dài là AB, CD; chiều rộng là BC, AD.”
Hình 2 6 Hình chữ nhật ABCD
Học sinh nhận diện hình chữ nhật qua các đồ vật xung quanh cuộc sống như cửa ra vào, cửa sổ, bức tường, bảng lớp, tấm biển Ở đây ta có thể tích hợp học về văn hóa giao thông qua một số biển báo, học về những tiêu chuẩn trong sân thể thao qua hình ảnh các sân thể thao, học về các địa danh, di tích thông qua các bảng tên chỉ đường, học về hành vi văn hóa qua các bảng chỉ dẫn,…
b Hình bình hành
So sánh hình bình hành với hình chữ nhật ta thấy hình bình hành gần giống với hình chữ nhật nhưng 4 góc không vuông Trong hình bình hành ABCD có 2 cặp cạnh đối diện: AB và DC; AD và BC
Trang 20Hình 2 7 Hình bình hành ABCD
Để giúp học sinh khắc sâu kiến thức, phân biệt đúng đâu là hình bình hành, đâu là hình chữ nhật và làm cho tiết học hấp dẫn hơn giáo viên có thể tích hợp với bộ môn kể chuyện vào dạy hình học Ví dụ giáo viên kể câu chuyện về
3 người bạn thân Dê, Heo, Gà cùng xây một căn nhà mới để sống chung Giáo viên minh họa bằng hình ảnh ngôi nhà và một số dụng cụ có hình chữ nhật Trong câu chuyện giáo viên đưa ra tình huống bạn Heo xẻ mảnh gỗ thành hình bình hành không phải là hình vuông học sinh sẽ nêu ý kiến giúp bạn Heo xẻ đúng mảnh gỗ thành hình chữ nhật
2.4.3 Cách hình thành
Thực hiện tính chu vi của hình chữ nhật ABCD theo cách tính tổng độ dài 4 cạnh AB, BC, CD, DA Cho hình chữ nhật ABCD có chiều dài là a (m) chiều rộng là b (m) Tính chu vi của hình chữ nhật đó
Hình 2.6 Hình chữ nhật ABCD
Thực hiện tính chu vi của hình chữ nhật ABCD theo cách tính tổng độ dài 4 cạnh AB, BC, CD, DA.Chu vi hình chữ nhật ABCD là:
Trang 21AB+ BC+ CD + DA ═ a + b+ a+ b
═ (a + b) + (a+ b)
═ (a + b) × 2
“Vậy muốn tính chu vi của hình chữ nhật ta lấy chiều dài cộng chiều rộng (cùng đơn vị đo) rồi nhân với 2 Tương tự với hình bình hành, cho hình bình hành ABCD có độ dài hai cạnh kề nhau lần lượt là a (m) và b (m) Tính chu vi hình bình hành đó.”
Hình 2.7 Hình bình hành ABCD
Ta thực hiện tính chu vi của hình bình hành ABCD theo cách tính tổng
độ dài 4 cạnh AB, BC, CD, DA
Chu vi hình bình hành ABCD là:
AB+ BC+ CD + DA ═ a+ b+ a+ b
═ (a+ b)+( a+ b)
═ (a+ b) × 2
“Vậy muốn tính chu vi hình bình hành ta lấy tổng độ dài 2 cạnh kề nhau nhân với 2.” Ta có công thức tổng quát để tính chu vi hình chữ nhật và chu vi hình bình hành là: (a+ b) × 2
Với hình chữ nhật a là chiều dài, b là chiều rộng;
Với hình bình hành a, b là độ dài tương ứng với 2 cạnh kề nhau
Bài tập
Bài 2.4.1 Bạn Hải cắt một miếng bìa hình chữ nhật có chu vi là 164cm
thành hai hình chữ nhật Tìm kích thước các cạnh của tờ bìa lúc đầu biết tổng chu vi 2 hình chữ nhật vừa cắt là 254cm
Trang 22Bài 2.4.2 Một thửa vườn hình chữ nhật có chiều rộng 30m, chiều dài gấp
3 lần chiều rộng Người ta muốn làm một hàng rào xung quanh thửa vườn đó (có để 2 cửa ra vào, mỗi cửa rộng 3m) Hỏi hàng rào đó dài bao nhiêu mét?
Bài 2.4.3 Một thửa vườn hình chữ nhật có chu vi bằng 240m được ngăn
theo chiều rộng thành 2 mảnh: một mảnh nhỏ hình vuông để trồng hoa, một mảnh lớn hình chữ nhật có chiều dài gấp đôi chiều rộng để trồng rau Tìm chiều dài chiều rộng thửa vườn
Bài 2.4.4 Hai sân bóng hình chữ nhật có tổng chu vi bằng 420m Nếu
chiều dài sân bóng thứ nhất giảm đi 5m, chiều rộng của nó tăng lên 2m Thì chu vi hai sân bóng sẽ bằng nhau Tìm chu vi mỗi sân bóng
2.5 Chu vi hình vuông và hình thoi
2.5.1 Mục tiêu
Học sinh nhận biết được hình vuông và hình thoi;
Học sinh tính được chu vi hình vuông và hình thoi;
Học sinh vận dụng quy tắc tính chu vi hình vuông và hình thoi vào giải toán có nội dung hình học thực tiễn cuộc sống
lò cò, ô chữ, …) hoặc giáo viên có thể tích hợp với môn mĩ thuật vẽ và trang
Trang 23trí hình vuông, từ hình vuông vẽ thành nhiều hình đồ vật con vật ngộ nghĩnh khác nhau,…
Hình thoi là tứ giác có 4 cạnh bằng nhau
Hình 2 9 Hình thoi ABCD
Học sinh có thể nhận biết hình thoi ở một số đồ vật trong thực tế, biết được hình thoi còn có các tên gọi khác như hình con thoi hay hình quả trám Một trong những vật gần gũi với học sinh có hình thoi là con diều vì vậy ở đây giáo viên có thể tích hợp môn toán với hoạt động trải nghiệm làm con diều và trang trí con diều
Bài tập
Bài 2.5.1 Một sân kho hình vuông được mở rộng bên phải thêm 3m, phía
dưới thêm 10m nên trở thành một hình chữ nhật có chu vi bằng 106m Tính cạnh sân kho ban đầu
Bài 2.5.2 Bạn Linh có một chiếc bánh kem hình vuông Bạn chia bánh
thành 2 mảnh hình chữ nhật Biết tổng chu vi 2 mảnh vừa chia là 90dm, tính cạnh của chiếc bánh đó
Trang 24Bài 2.5.3 Trên một tấm gỗ, đã vẽ hình vuông ABCD có cạnh dài 1m
Tại mỗi đỉnh của hình vuông, bác Hải đóng một cái đinh Bác Hải dùng một sợi dây dài 16m quấn vòng quanh các đinh Hỏi bác Hải quấn được bao nhiêu vòng?
Để kiểm tra học sinh đã nhận biết được hình tròn hay không ta có thể yêu cầu HS lấy được hình tròn trong bộ đồ dùng học Toán và kể tên các vật có hình tròn trong thực tế như: cái đĩa, hình của miệng cốc, miệng bát,…
Có thể tích hợp kiến thức an toàn giao thông thông qua giới thiệu về các biển báo giao thông hình tròn hoặc tích hợp thêm với môn mĩ thuật như trang trí hình tròn, trang trí cái đĩa, từ hình tròn vẽ ra nhiều hình ảnh khác nhau
Để giúp học sinh nhận biết được bán kính và đường kính, ta vẽ hình tròn,
bán kính, đường kính lên bảng
+ Chỉ lên bảng tâm O là điểm chính giữa của hình tròn
+ Chỉ vào đường AB gọi là đường kính: đoạn thẳng đi qua tâm O và cắt hình tròn ở 2 điểm A, B gọi là đường kính AB của đường tròn tâm O
Trang 25+ Vừa dùng thước vẽ vừa giới thiệu: từ tâm O của hình tròn, vẽ đoạn thẳng đi qua tâm O, cắt hình tròn ở điểm M thì OM gọi là bán kính của hình tròn
+ Bán kính OM có độ dài bằng 1 nửa độ dài AB
Đặt điểm A trùng với vạch 0 trên một cái thước có vạch chia xăng-ti-mét
và mi-li-mét Ta cho hình tròn lăn một vòng tròn trên thước đó thì thấy rằng điểm
A lăn đến vị trí điểm B nằm giữa ví trí 12,5cm và 12,6cm trên thước kẻ Độ dài của đường tròn bán kính 2cm chính là độ dài của đoạn thẳng AB
Độ dài của một đường tròn gọi là chu vi của hình tròn đó Như vậy hình tròn bán kính 2cm có chu vi trong khoảng 12,5cm đến 12,6cm hoặc hình tròn đường kính 4cm có chu vi trong khoảng 12,5cm đến 12,6cm.”
Hình 2 11 Minh họa cách hình thành chu vi hình tròn