- Bùn trơn, ma sát lăn giữa lốp xe và đất phần sự thúc đẩy của ngành động giảm, bánh xe bị quay trượt trên đất.. Ma lực học, cơ khí, chế tạo máy… sát trong trường hợp này có lợi.[r]
Trang 1Tiết 6 Lực ma sát
Soạn : 28/09/ 2008
Giảng :29- 30/ 09- 01/ 10/ 2008
A- Mục tiêu :
- Hs nhận biết thêm 1 loại lực cơ học nữa là lực ma sát đầu phân biệt $ sự xuất
này
- Hs $ làm TN để phát hiện ma sát nghỉ.
thuật Nêu $ các cách khắc phục tác hại của lực ma sát và vận dụng ích lợi của lực này Có kỹ năng đo lực ma sát nghỉ
B- Chuẩn bị :
- Đồ dùng : Cho mỗi nhóm: 1 lực kế, 1 miếng gỗ 1 mặt nhẵn
1 quả cân, tranh vòng bi
- Những điểm cần ý :
+ Chủ yếu giúp Hs nhận biết sơ $ về sự xuất hiện và đặc điểm của các
+ Không khảo sát sự phụ thuộc của 9+ độ lực ma sát vào các yếu tố
áp lực, các vật liệu của bề mặt tiếp xúc
+ TN hình 6.2 nhằm giúp Hs phát hiện lực ma sát nghỉ.
- Kiến thức bổ xung :
C- Các hoạt động trên lớp :
I- ổn định tổ chức :
Sĩ số : 8A: ; 8B: ; 8C:
II- Kiểm tra 15 phút:
Đề bài:
1- a, Thế nào là 2 lực cân bằng?
b, Một vật chịu tác dụng của các lực cân bằng sẽ thế nào khi:
+ Vật đang đứng yên?
+ Vật đang chuyển động?
2- Diễn tả bằng lời các yếu tố của các lực trong hình vẽ :
a, b,
A
Trang 23- Biểu diễn véc tơ lực sau: Lực kéo 1 vật là 2000N theo ! + ngang, chiều từ phải sang trái, tỉ xích 1cm ứng với 500N
Đáp án – Biểu điểm
Bài 1: (4 điểm)
- Mỗi phần đúng 2 điểm
- Phần b, mỗi ý đúng 1 điểm
Bài 2: (3 điểm)
- Nêu $ các yếu tố của lực: Mỗi ý đúng 1,5 điểm
Bài 3: (3 điểm)
- Vẽ vật – biểu diễn $ véc tơ lực – thể hiện $ 3 yếu tố của véc tơ lực: Mỗi ý đúng 1 điểm
- Thu bài
Gv: ĐVĐ
- Ngày % trục bánh xe bò có ổ bi
- Ngày nay trục bánh xe bò, trục bánh xe đạp đã có ổ bi Để phát minh ra ổ bi con + 9 đã phải mất hàng chục thế kỷ
- Bài này giúp các em hiểu $ ý nghĩa của của việc phát minh ra ổ bi
III- Bài mới :
Hs: Đọc – Tìm hiểu ví dụ về lực cản trở
chuyển động, từ đó nhận biết $ đặc
thực tế
* Kiến thức môi trường:
+ Trong quá trình lưu thông của các
phương tiện giao thông đường bộ, ma sát
giữa bánh xe và mặt đường, giữa các bộ
phận cơ khí với nhau, ma sát giữa phanh
xe và vành bánh xe làm phát sinh các bụi
cao su, bụi khí và bụi kim loại Các bụi khí
này gây ra tác hại to lớn đối với môi
I- Khi nào có lực ma sát
1- Lực ma sát trượt
VD: Bánh xe đạp đang quay, nếu bóp phanh mạnh thì bánh xe
9+ Khi đó có lực ma sát giữa bánh xe và mặt 9+
* Kết luận
1 vật khác
C1
Trang 3trường: ảnh hưởng đến sự hô hấp của cơ
thể người, sự sống của sinh vật và sự quang
hợp của cây xanh.
Gv: Cầu thủ đá quả bóng trên sân, quả
bóng lăn chậm dần rồi dừng hẳn Lực nào
đã tác dụng làm quả bóng ngừng chuyển
động? -> 2,
Hs: Đọc – tìm hiểu – phân tích ví dụ ->
nhận biết đặc điểm ma sát lăn
-? Ma sát lăn sinh ra khi nào?
đời sống và trong kỹ thuật
Hs: Thảo luận nhóm
Hs: Quan sát hình 6.1 Cho biết:
hợp nào có ma sát lăn?
- Từ đó em có nhận xét gì về 9+ độ của
Gv
thì cần có mấy + 9W
- Đệm hòm trên bánh xe, để đẩy hòm
chuyển động thì cần có mấy + 9W
-> Từ đó nêu nhận xét về 9+ độ ma sát
Hs: Đọc – quan sát hình 6.2 – thu thập
thông tin
Gv : Phát đồ dùng cho các nhóm Hs.
HS: Làm TN theo hình 6.2 – Trả lời C4
- Các nhóm đọc số chỉ của lực kế khi vật
nặng chuyển động
-? Em hãy tìm thêm ví dụ về lực ma sát
nghỉ trong đời sống và trong kỹ thuật
VD: Trong đời sống, nhờ ma sát nghỉ
+ 9 ta mới đi lại $) ma sát nghỉ giữ
2- Ma sát lăn
- Ma sát lăn sinh ra khi 1 vật lăn trên bề mặt 1 vật khác
C2: Ví dụ về ma sát lăn:
- Ma sát lăn sinh ra ở các viên bi
đệm giữa trục quay với ổ trục
- Ma sát sinh ra giữa con lăn với
C3: trên mặt sàn Khi đó giữa sàn với
- Hình b, 1 + 9 đẩy hòm nhẹ nhàng do có đệm bánh xe Khi đó giữa bánh xe với sàn có ma sát lăn
độ lớn ma sát lăn rất nhỏ so với
3- Lực ma sát nghỉ
C4: Mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng + vật vẫn đứng yên Chứng tỏ giữa mặt bàn với vật có 1 lực cản Lực này cân bằng với lực kéo để giữ cho vật
đứng yên
Trang 4Hs trả lời C5
- Trong kỹ thuật: Trong dây truyền sản
xuất các sản phẩm di chuyển cùng với băng
truyền tải nhờ lực ma sát nghỉ
Gv: Chốt lại
Gv: Nhờ có lực ma sát con + 9 mới đi lại
$[1 ma sát có lợi, có hại thế nào
trong đời sống và kỹ thuật? => II,
Hs: Quan sát hình 6.3 (a, b, c) – Hãy nêu
hợp
-? Biện pháp làm giảm lực ma sát đó?
- Hình a, ma sát xuất hiện ở xích xe đạp là
ma sát gì? Cách làm giảm ma sát đó?
Hs: Quan sát hình vẽ 6.4 (a, b, c) 2 m+
-? Hãy tìm cách làm tăng lực ma sát trong
* Biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường:
+ Để giảm thiểu tác hại này cần giảm số
- Khi tăng lực kéo thì số chỉ của lực kế tăng dần, vật vẫn đứng yên Chứng tỏ lực cản lên vật cũng có
9+ độ tăng dần, điều đó cho biết lực ma sát nghỉ có 9+ độ thay đổi theo tác dụng lực lên vật
* Kết luận:
Lực cân bằng với lực kéo vật khi vật chuyển động gọi là lực ma sát nghỉ
II- Lực ma sát trong đời sống và trong kỹ thuật.
1- Lực ma sát có có thể có hại
C6: xích làm mòn đĩa xe và xích Nên
để làm giảm ma sát
mòn trục và cản chuyển động của bánh xe Muốn làm giảm ma sát thì thay trục quay có ổ bi
động của thùng khi đẩy Muốn làm giảm dùng bánh xe thay thế
2- Lực ma sát có thể có ích
C7:
a, Bảng trơn, nhẵn quá không viết
$
- Biện pháp: Tăng độ nhám của
phấn và bảng
b, Không có ma sát giữa mặt răng của ốc và vít thì ốc sẽ bị lỏng không ép chặt các mặt cần ghép
* Kiến thức môi trường:
+ Nếu đường nhiều bùn đất, xe đi trên đường có thể bị trượt, dễ gây
ra tai nạn, đặc biệt khi trời mưa
và lốp xe bị mòn.
Trang 5phương tiện lưu thông trên đường và cấm
các phương tiện đã cũ nát, không đảm bảo
chất lượng Các phương tiện tham gia giao
thông cần đảm bảo các tiêu chuẩn về khí
thải và an toàn đối với môi trường.
+ Cần thường xuyên kiểm tra chất lượng xe
và vệ sinh mặt đường sạch sẽ.
Gv: Chốt lại phần II,
Hs: Nêu nội dung cần nắm trong bài
Hs: Đọc phần ghi nhớ
Hs: Về nhà trả lời C8, C9
C8: Sàn gỗ, sàn đá hoa khi lau, nhẵn ma sát nghỉ ít, chân khó bám vào sàn, dễ ngã Ma sát nghỉ có lợi - Bùn trơn, ma sát lăn giữa lốp xe và đất - Ma sát làm đế giày mòn Ma sát có hại - Ô tô lớn, quán tính lớn, khó thay đổi vận tốc Ma sát nghỉ phải lớn để bánh xe bám vào mặt 9+ Do đó bề mặt lốp phải khía rãnh sâu hơn Ma sát có lợi - Bôi nhựa thông để tăng lực ma sát giữa dây cung với dây đàn Ma sát có lợi
III- Ghi nhớ và vận dụng * Ghi nhớ: SGK * Vận dụng: C9: lăn, giảm ma sát, máy móc chuyển động dễ dàng hơn, góp phần sự thúc đẩy của ngành động lực học, cơ khí, chế tạo máy… IV- Củng cố : - Khái quát nội dung bài dạy V- Hướng dẫn học ở nhà : - Học thuộc phần ghi nhớ - Làm bài tập: 6.1 -> 6.5 (11 – SBT) D- Rút kinh nghiệm : ………
………
………
………
………
………
Trang 6………