Chïa Mét Cét cho they trí tưởng tượng bay bæng cña c¸c nghÖ nh©n thêi Lý, đồng thời là một công trình kiến trúc độc đáo ,đầy tính sáng tạo và đậm đà bản sắc d©n téc VN T×m hiÓu vÒ nghÖ t[r]
Trang 1Ngày soạn: 17/11/09
Ngày giảng: 21/11/09
Tiết 12
Bài 12: Thường thức mĩ thuật
một số công trình tiêu biểu của mĩ thuật thời lý
I Mục tiêu:
* Kiến thức:
- Hs hiểu được hiểu biết thêm về nghệ thuật ,đặc biệt là mĩ thuật thời Lý
đã được học ở bài 8
* Kĩ năng:
- Hs sẽ nhận thức đầy đủ hơn vẻ đẹp của một số công trình ,sản phẩm
của mĩ thuật thời Lý thông qua đặc điểm và hình thức nghệ thuật
* Thái độ:
- Hs biết trân trọng yêu quý nghệ thuật thời Lý nói riêng và nghệ thuật dân tộc
nói chung
II Chuẩn bị:
1 Đồ dùng dạy – học:
1.1 Đối với giáo viên:
- Bộ ĐDDH mĩ thuật 6
- Sưu tầm thêm tranh ảnh về các công trình, tác phẩm mĩ thuật, đồ gốm
được giới thiệu trong bài
1.2 Đối với học sinh:
- SGK
- Sưu tầm tranh ảnh liên quan tới bài học trong sách báo
2 Phương pháp:
- Trực quan vấn đáp, thảo luận
III Tiến trình dạy – học:
Nội dung Hoạt động của Gv Tg Hoạt động của Hs
Bài12:Thường
thức mĩ thuật
một số
ổn định lớp:
Kiểm tra đồ dùng học tập
Kiểm tra bài cũ:
- Nêu các mầu cơ
bản, bổ túc, nhị
hợp…
- Nhận xét cho điểm
2’
3’ - Học sinh trả lời
- Hs kể tên: Chùa Một Cột,
Trang 2công trình
tiêu biểu
của mĩ
thuật thời
lý
I/Nghệ thuật
kiến trúc
Chùa Một Cột
được xây dựng
năm 1049,
Hoạt động 1: Giới
thiệu bài
- Em hãy kể tên một
số công trình kiến trúc hay tác phẩm
điêu khắc, trang trí của mĩ thuật thời Lý?
- Đặc điểm nổi bật của mĩ thuật thời Lý
là gì?
- Gv kết luận:
+ Mĩ thuật thời Lý là thời kỳ phát triển rực
rỡ của mĩ thuật VN.Điều đó sẽ được chứng minh qua bài học hôm nay
- Gv ghi đầu bài
Hoạt động 2: Tìm
hiểu một số công trình tiêu biểu của mĩ thuật thời Lý
- Gv yêu cầu lớp chia thành 4 nhóm Bầu ra nhóm trưởng điều khiển nhóm xem tranh, nghiên cứu sgk, thư ký ghi chép
+ Nhóm 1 tìm hiểu về kiến trúc chùa Một Cột
+ Nhóm 2 tìm hiểu về Tượng A – di - đa
+ Nhóm 3 tìm hiểu về hình tượng con Rồng trong trạm khắc
+ Nhóm 4 tìm hiểu về nghệ thuật đồ gốm Tìm hiểu về nghệ thuât kiến trúc
- Đại diện nhóm 1 trả
lời câu hỏi:
+ Chùa Một Cột được xây dựng năm nào ? ở
5’
10’
20’
tháp Chương Sơn, tượng phật Adiđà,
- Hs trả lời theo kiến thức cũ
đã học ở bài trước
- Hs ghi đầu bài
- Hs thực hiện theo yêu cầu của giáo viên
- Hs trả lời:
Chùa Một Cột được xây dựng năm 1049, nằm ở thủ đô Hà Nội, là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu của
Trang 3nằm ở thủ đô
Hà Nội, là một
trong những
công trình kiến
trúc tiêu biểu
của kinh thành
Thăng
Long.Ngôi
chùa có kết
cấu hình
vuông, mỗi
chiều rộng 3m
đặt trên cột đá
lớn có đường
kính 1,25m
Chùa
II/Nghệ thuật
điêu khắc và
Gốm
a/Tượng Adiđà
Tượng Adiđà
nằm ở chùa
Phật Tích –
Bắc Ninh Pho
đâu?
+ Nêu đặc điểm hình dáng kiến trúc của chùa?
+ Cảm nhận của em
về ngôi chùa?
- Các nhóm khác bổ sung ý kiến
- Gv kết luận : Chùa có ý nghĩa của hình dáng ngôi chùa:
xuất phát từ một ước mơ mong có hoàng tử nối nghiệp và giấc mơ
gặp Quan Thế Âm Bồ Tát hiện trên đài sen của vua Lý Thái Tông Do đó chùa có kiến trúc độc đáo là hình bông sen nở trong có tượng Quan
Âm ,tượng trưng cho phật ngự trên đài sen Chùa Một Cột cho they trí tưởng tượng bay bổng của các nghệ nhân thời Lý,
đồng thời là một công trình kiến trúc độc
đáo ,đầy tính sáng tạo
và đậm đà bản sắc dân tộc VN
Tìm hiểu về nghệ thuật điêu khắc và
gốm
- Đại diện nhóm 2 trình bày kết quả thảo luận câu hỏi 2:
- Tượng Adiđà nằm ở
đâu? Chất liệu gì? Em hãy nêu một vài đặc
điểm về tượng mà em biết? Em có nhận xét gì về bức tượng?
kinh thành Thăng Long.Ngôi chùa có kết cấu hình vuông, mỗi chiều rộng 3m đặt trên cột đá lớn có đường kính 1,25m Chùa giống như một
đoá sen nở trên cột đá giữa hồ Linh Chiểu Xung quanh hồ
là lan can và hành lang tường
có vẽ tranh Theo sử sách toàn
bộ khu chùa được bao bọc bởi
hồ tròn Linh Trì, bốn phía có cầu cong dẫn vào trung tâm
và hai toà bảo tháp phía trước
Bố cục chung được quy tụ về
điểm trung tâm làm nổi bật trọng tâm của chùa với các nét cong mềm mại của mái, các đường thẳng khoẻ khoắn của cột và các nét gấp khúc của các con sơn trụ chống xung quanh cột, tạo nên sợ hài hoà với những khoảng sáng tối ẩn hiện lung linh trong không gian yên tĩnh
- Hs trả lời:
Tượng Adiđà nằm ở chùa Phật Tích – Bắc Ninh Pho tượng được tạc từ khối đá nguyên xanh xám, là tác phẩm điêu khắc xuất sắc của nghệ thuật thời Lý nói riêng
và của nền nghệ thuật dân tộc nói chung Pho tượng chia làm hai phần rõ rệt:
+ Phần tượng phật Adiđà ngồi
Trang 4tượng được tạc
từ khối đá
nguyên xanh
xám, là tác
phẩm điêu
khắc xuất sắc
của nghệ thuật
thời Lý
b/Con Rồng:
Mọi chi tiết
như mào ,lông,
chân đều phụ
hoạ theo kiểu
thắt túi.Rồng
- Gv gọi các nhóm khác bổ sung ý kiến
- Gv kết luận:
- Cách sắp xếp chung của pho tượng hài hoà,cân đối tạo được
tỉ lệ cân xứng giữa tượng và bệ.Tượng Adiđà tuy phải tuân theo quy ước của phật giáo song không gò
bó bởi cách diễn tả
mềm mại ,nuột nà, sự phối hợp các hoạ tiết trang trí tỉ mỉ nhưng rất sống động, trang nghiêm nhưng không khô cứng.Pho tượng
là hình mẫu của cô
gáI với vẻ đẹp trong sáng lặng lẽ và lắng
đọng đầy nữ tính nhưng lại không mất
đi vẻ trầm mặc của phật Adiđà
Tìm hiểu về trang trí
- Đại diện nhóm 3 trả
lời câu hỏi thảo luận của nhóm 3:
- Rồng là hình ảnh tượng trưng cho cái gì? Nêu vài đặc điểm
về hình tượng con Rồng của thời Lý?
Các nhóm khác bổ sung ý kiến
xếp bằng, hai bàn tay ngửa,
đặt chồng lên nhau để trước bụng, tì nhẹ lên đùi theo qui
định của nhà phật nhưng dáng ngồi vẫn thoải mái ,không gò bó.Các nếp của áo choàng bó sát người được buông từ vai xuống dưới tạo nên những
đường cong mềm mại ,tha thướt và trau chuốt càng tôn thêm vẻ đẹp của pho tượng .Mình tượng thanh mảnh ,ngồi hơi dướn về phía trước, trông uyển chuyển nhưng lại vững vàng.Khuôn mặt tượng phúc hậu, dịu hiền mang đậm nét đẹp lí tưởng của người phụ nữ VN: mắt lá dăm lông mày lá liễu,mũi dọc dừa thanh tú, cổ kiêu 3 ngấn và nụ cười kín đáo
+ Phần bệ tượng:
Phật Adiđà ngự trên bệ đá toà sen được trang trí bằng các hoa văn tinh xoả và hoàn mĩ
Bệ đá gồm hai tầng:Tầng trên
là toà sen hình tròn như một
đoá sen nở rộ với hai tầng cánh, các cánh được chạm đôi rồng theo lối đục nông mỏng Tầng dưới là đế tượng hình bát giác, xung quanh được chạm trổ nhiều hoạ tiết trang trí hình hoa dây chữ “S” và sóng nước
- Hs trả lời:
Rồng là hình ảnh tượng trưng cho quyền lực của các vị vua chúa Song rồng thời Lý có những đặc điểm cấu tạo khác hẳn với các thời trước hoặc cùng thời ở Trung Quốc
Rồng thời Lý luôn được thể hiện trong dáng dấp hiền hoà, mềm mại, không có cặp sừng
Trang 5thời Lý chỉ
được chạm
khắc ở những
nơi di tích liên
quan trực tiếp
tới vua như ở
kinh đô, 1 số
chùa là nơi vua
đã qua hoặc cư
trú, cạnh
những bệ
tượng phật
giáo như lá đề
và toà sen
c/Gốm:
-Cùng với
nghệ thuật
kiến trúc,điêu
khắc, trang trí
,nghệ thuật
gốm cũng phát
triển rất mạnh
và đạt đến đỉnh
cao
- Gv kết luận:
Mĩ thuật thời Lý đã
để lại nhiều công trình tác phẩm mĩ thuật đặc sắc có giá
trị về nghệ thuật đóng góp không nhỏ trong kho tàng nghệ thuật Việt Nam
Tìm hiểu về gốm:
- Đại diện nhóm 4 trả
lời câu hỏi thảo luận của nhóm 4:
- Em hãy kể tên 1 số trung tâm sản xuất đồ gốm nổi tiếng thời Lý? Có các sản phẩ gốm nào? Có các loại men gốm nào? Đặc
điểm của gốm thời Lý?
Các nhóm khác bổ sung ý kiến
-Gv kết luận:
Hoạt động 3: Đánh
giá kết quả học tập
- Gv đặt câu hỏi ôn lại kiến thức vừa học
-Em hãy kể một vài nét về chùa Một Cột, Tượng Adiđà ?
- Em còn biết thêm công trình mĩ thuật nào của thời Lý?
Dặn dò:
Xem tranh ảnh minh hoạ và học bài trong Sgk
Chuẩn bị đồ dùng học tập cho giờ học sau
5’
trên đầu, và luôn có hình chữ
S Thân rồng khá dài, tròn lẳn, uốn khúc mềm mại, thon nhỏ dần đến đuôi, khúc uốn lượn nhịp nhàng theo kiểu thắt túi, mang dạng của 1 con rắn
- Hs trả lời:
- Các trung tâm :Thăng Long, Bát Tràng, Thổ Hà, Thanh Hoá…
-Men ngọc,men da lươn, men trắng ngà,
- Xương gốm mỏng nhẹ, chịu
được nhiệt độ lửa cao, nét khắc chìm phủ men đều ,bóng mịn, có độ trong sâu
- Dáng nhẹ nhõm, thanh thoát trau chuốt, mang vẻ đẹp trang trọng quý phá
- Trả lời theo các nội dung kiến thức đã học