Giáo án lớp 6 môn học Sinh học - Tiết 1: Đặc điểm của cơ thể sống và nhiệm vụ của sinh học

a.môc tiªu bµi häc  Kiến thức: - Học sinh tiếp tục quan sát, nghiên cứukết quả thí nghiệm để xác định được con đường rễ cây hút nước và muối khoáng hoà tan.. Tập thiết kế đơn giản thí n[r]

Trang 1

Ngày soạn:20/08/2009 Ngày giảng: 25/08/2009

Tiết 1: đặc điểm của cơ thể sống và Nhiệm vụ của sinh học.

a.mục tiêu bài học

 Kỹ năng: -Rèn luyện kỹ năng quan sát, tìm hiểu đời sống hoạt động của sinh vật Kỹ năng hoạt động nhóm.

Thái độ: Giáo dục Hs có ý thức và lòng yêu thiên nhiên, yêu thích môn hoc.

c.chuẩn bị của thầy và trò

1 Thầy: - Tranh vẽ thể hiện 1số nhóm sinh vật, sử dụng hình vẽ2.1 và 46.1 SGK

d.tiến trình lên lớp

I ổn định lớp: (1’)

II.Bài mới:

1.ĐVĐ:

vật Bài đầu tiên chúng ta nghiên cứu:” đặc điểm của cơ thể sống” Hàng ngày, chúng ta tiếp xúc với

nhiều loại đồ vật, cây cối, con vật khác nhau Đó là thế giới vật chất xung quanh chúng ta, chúng bao gồm các vật không sống và các vật sống(hay sinh vật)

2.tiến trình bài học:

- yêu cầu Học sinh kể tên 1 số: cây, con, đồ vật

xung quanh rồi chọn lại 1con, cây, đồ vật đại

diện

-Yêu cầu Học sinh trao đổi nhóm theo câu hỏi:

+ Con gà, cây bàng cần ĐK gì để sống? Cái bàn

có cần những ĐK giống con gà và cây bàng

để tồn tại không?

+Sau một thời gian đối ) nào tăng kích , 

đối ) nào không tăng kích , 

- Cho học sinh tìm thêm 1 số ví dụ về vật sống và

vật không sống

- Yêu cầu học sinh rút ra kết luận

- Cho học sinh quan sát bảng ở SGK <6>, giải

thích các cột lấy các chất cần thiết và loại bỏ các

chất thải

- Yêu cầu học sinh hoạt động độc lập -> Gv treo

bảng phụ đã kẻ sẵn

- Gọi học sinh trả lời bằng cách gọi

- Hệ thống lại bằng bảng chuẩn

ghế

- Gà và cây bàng ) chăm sóc thì lớn lên còn cái bàn thì không.

- Đại diện nhóm trình bày ý kiến -> nhóm khác theo dõi, nhận xét, bổ sung

- Lấy ví dụ về vật sống: con vật, cây cối Vật không sống : bàn, ghế, tủ,chai, lọ

*KL: - Vật sống: lấy thức ăn,

- Vật không sống: không lấy thức ăn, không lớn lên.

- Quan sát bảng ở SGK và chú ý nghe giảng

- Cá nhân tự hoàn thành bảng ở SGK

- 1 Học sinh lên bảng ghi kết quả của mình vào bảng phụ -> học sinh khác theo dõi, nhận xét, bổ sung

Trang 2

Xếp loại

lên Sinh sản Di chuyển chất cần Lấy các

thiết

Loại bỏ các chất thải

Vật sống Vật không sống

+ Qua bảng so sánh này hãy cho biết đặc điểm

của cơ thể sống?

- Yêu cầu học sinh làm bài tập ở mục lệnh<7>

SGK

+ Qua bảng thống kê em có nhận xét gì về

thế giới sinh vật?(Gợi ý: nhận xét về nơi sống, kích

+Sự phong phú về môi D( sống, khả năng di

chuyển của sinh vật nói lên điều gì? - Yêu cầu

học sinh rút ra kết luận

- Cho học sinh quan sát bảng thống kê ở SGK

+ Có thể chia thế giới sinh vật thành mấy

nhóm?

- Yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin ở

SGK<8> kết hợp với quan sát hình 2.1

+ Thông tin đó cho em biết điều gì?

+Khi phân chia sinh vật thành 4 nhóm ( ta

dựa vào những đặc điểm nào?

(Gợi ý: Động vật: di chuyển; Thực vật: có màu

xanh; Nấm: không có màu xanh (lá); Vi khuẩn: Vô

cùng nhỏ bé)

-Yêu cầu học sinh đọc mục thông tin ở SGK<8>

+Nhiệm vụ của sinh học là gì?

- Gọi 2-> 3 học sinh trả lời câu hỏi

- Cho 1 học sinh đọc to nội dung: Nhiệm vụ của

thực vật học cho cả lớp cùng nghe

- Yêu cầu học sinh đọc Kết luận chung: SGK<9>

*KL: Đặc điểm chung của cơ thể sống là: - Trao đổi chất với môi

- Lớn lên và sinh sản.

*Kết luận chung: sgk<6>

1.Sự đa dạng của thế giới sinh vật:

- Hoàn thành bảng thống kê <7>SGK và ghi thêm 1 số cây con khác

- Nhận xét theo cột dọc, bổ sung, hoàn chỉnh phần nhận xét

-Trao đổi trong nhóm Đại diện nhóm trình bày ý kiến -> nhóm khác theo dõi, nhận xét, bổ sung

*KL: Thế giới sinh vật rất đa dạng.

!"Các nhóm sinh vật

- Quan sát bảng ở SGK và xếp loại riêng những ví dụ thuộc

động vật hay thực vật

- Cá nhân nghiên cứu độc lập nội dung trong thông tin

- Nhận xét: Sinh vật trong tự nhiên chia thành 4 nhóm sinh vật chính: động vật, thực vật, vi khuẩn, nấm.bảng phụ

- Học sinh khác theo dõi, nhận xét, bổ sung và hoàn thành kết luận này để cả lớp cùng ghi nhớ

*KL: Sinh vật trong tự nhiên đa dạng và chia thành 4 nhóm sinh vật chính: động vật, thực vật, vi khuẩn, nấm.

#$%&'( (7’)

- Cá nhân đọc mục thông tin , tóm tắt nội dung chính để trả lời câu hỏi

- Học sinh nghe, học sinh khác theo dõi, nhận xét, bổ sung

- Nhắc lại nội dung cần vừa nghe và ghi nhớ

*KL: - Nhiệm vụ của sinh học: SGK <8>.

- Nhiệm vụ của thực vật học: SGK <8>

*Kết luận chung: SGK<9>

? Giữa các vật sống và các vật không sống có những điểm gì khác nhau.

Trang 3

? Trong các dấu hiệu sau đây, theo em dấu hiệu nào là chung nhất cho mọi cơ thể sống (hãy khoanh tròn):

a lớn lên b Sinh sản c.di chuyển d lấy các chất cần thiết e loại bỏ các chất thải

?Từ đó rút ra đặc điểm chung của cơ thể sống?

? Thế giới sinh vật rất đa dạng

? =? ta đã phân chia sinh vật trong tự nhiên thành mấy nhóm? Hãy kể tên các nhóm.

? Cho biết nhiệm vụ sinh học và thực vật học.

#"* + (2’)

- Học bài, làm các bài tập

- Chuẩn bị : 1 số tranh ảnh về Thực vật trong tự nhiên

E",%-./0

Ngày soạn:28/08/2009 Ngày giảng:08/09/2009

Tiết 2: đặc điểm chung của thực vật.

Trang 4

a.mục tiêu bài học bài học bài học

thực vật

 Kỹ năng: -Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh Kỹ năng hoạt động nhóm.

Thái độ: Giáo dục Hs có ý thức và lòng yêu thiên nhiên, yêu thích môn hoc.

C.chuẩn bị của thầy và trò

kiến thức về quang hợp trong sách”Tự nhiên và xã hội” ở lớp 5

I ổn định lớp:(1’)

II.Bài cũ: (4’)

+Nêu nhiệm vụ của thực vật học?

III.Bài mới:

1.ĐVĐ: Chúng ta đã biết thực vật rất đa dạng và phong phú Vậy đặc điểm chung của thực vật là gì?

- Yêu cầu học sinh quan sát hình ở SGK

- Treo bảng, yêu cầu học sinh thảo luận nhóm và

hoàn thành bảng - Thảo luận nhóm và trả lời để hoàn thành bảng và các câu

hỏi ở SGK

Các miền khí hậu

Đồng bằng Lúa, ngô, khoai, sắn 4

Các dạng địa hình

Các môi

sống

Trên mặt đất Cà chua, đậu, cải 4 6$hận xét, Yêu cầu học sinh rút ra kết luận về

thực vật

- Yêu cầu học sinh làm bài tập mục

lệnh<11>SGK

- Kẻ bảng này lên bảng

7KL: Thực vật sống ở khắp mọi nơi trên trái đất, chúng

có rất nhiều dạng khác nhau, thích nghi với môi sống.

- Kẻ bảng SGK<11> vào vở, hoàn thành nội dung

- Lên hoàn thành trên bảng của Gv

- Nhận xét: Động vật có di chuyển còn thực vật không di

Trang 5

cầu học sinh nhận xét về sự hoạt động của sinh

vật:

+ Con chó, mèo chạy, đi Cây trồng vào chậu

đặt ở cửa sổ 1 thời gian ngọn cong về chỗ sáng.

-> Rút ra đặc điểm chung của thực vật?

- Yêu cầu học sinh đọc Kết luận chung: SGK

chung của thực vật

*KL:Thực vật có khả năng tạo chất dinh khả năng di chuyển

*Kết luận chung: SGK

? Nêu đặc điểm chung của thực vật.

? Hãy khoanh tròn vào đầu câu đúng nhất trong các câu sau: Điểm khác cơ bản giữa thực vật với các sinh vật khác là:

a Thực vật rất đa dạng, phong phú và sống khắp nơi trên trái đất

b.Thực vật có khả năng vận động, lớn lên,sinh sản

c Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ, phần lớn không có khả năng di chuyển, phản ứng chậm với các kích thích từ bên ngoài

*Đáp án: c.

- Gợi ý câu hỏi 3: Phải trồng thêm cây cối vì: dân số tăng, nạn khai thác rừng bừa bãi,

#"* + (1’)

- Chuẩn bị : cây cà chua, cây đậu, cây ớt( có hoa)

E",%-./0

Tiết 3: có phải tất cả thực vật đều có hoa?

Trang 6

điểm của cơ quan sinh sản(hoa,quả)

- Phân biệt cây 1 năm và cây lâu năm

 Kỹ năng: -Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh.

- Kỹ năng hoạt động nhóm

Thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức và lòng yêu thiên nhiên, yêu thích môn hoc.

1.Thầy: - Tranh ảnh phóng to hình 4.1, 4.2 SGK

và cây 1 năm, bông hồng, cúc, dâm bụt

II.Bài cũ: (4’)

+Nêu đặc điểm chung của thực vật?

III.Bài mới:

1.ĐVĐ:

Để hiểu rõ thêm chúng ta nghiên cứu bài hôm nay

- Yêu cầu học sinh quan sát hình ở SGK

+ Cây Cải có những loại cơ quan nào? Chức

năng từng loại cơ quan đó?

+Rễ, thân lá là ?

+ Hoa, quả, hạt là ?

+Chức năng của cơ quan sinh sản là ?

+ Chức năng của cơ quan sinh E[ là ?

- Phân nhóm, theo dõi các hoạt động của các

chậm

- Yêu cầu đại diện các nhóm trình bày kết quả

hoạt động của nhóm mình -> Hệ thống lại: Phân

chia thành hai nhóm: cây có hoa và cây không có

hoa

- Yêu cầu học sinh làm vào vở, ghi lại những cây

đã quan sát ở lớp(vào những ô trống) Yêu cầu

học sinh quan sát hình 4.2 và hoàn thành

bảng<13> -> hoàn thành mục lệnh<14>SGK

- Yêu cầu học sinh đọc và ghi nhớ mục thông tin

<13>SGK

- Treo bảng, yêu cầu học sinh thảo luận nhóm và

hoàn thành bảng

(21’)

- Cá nhân quan sát hình 4.1<13> và đối chiếu bảng 1<13> ghi nhớ kiến thức về các cơ quan của cây cải

-> Cơ quan sinh sản

->Sinh sản để duy trì nòi giống

- Hoạt động theo nhóm, quan sát mẫu vật và tranh ảnh của

- Đại diện trong nhóm trình bày, nhóm khác theo dõi, nhận xét bổ sung

- Quan sát hình 4.2 và hoàn thành bảng<13>SGK

- Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác theo dõi, nhận xét, bổ sung

- Đọc và ghi nhớ và rút ra kết luận

*KL:Thực vật

và thực vật không có hoa: - Thực vật có hoa đến một thời kì nhất định trong đời sống thì ra hoa, tạo quả và kết hạt -Thực vật không có hoa thì cả đời chúng không

Trang 7

+ Cây lúa, ngô,khoai -> gọi là cây 1 năm.

+ Cây mít, nhãn, vải, măng cụt -> gọi là

cây lâu năm

+ Tại sao ( ta lại nói vậy?

đó ra hoa, tạo quả bao nhiêu lần trong vòng đời

+ Hãy phân biệt cây một năm và cây lâu

năm?-> Rút ra kết luận.

- Cho học sinh kể thêm 1 số loại cây 1 năm và

lâu năm

bao giờ có hoa.

- Thảo luận nhóm , ghi lại nội dung ra giấy và trả lời

*Có thể coi là: + Lúa sống ít thời gian, thu hoạch cả

cây

+ cây mít to, cho nhiều quả

trong đời nhằm để phân biệt cây một năm và cây lâu năm

*KL: + Cây một năm ra hoa kết quả 1 lần trong vòng

đời.

+ Cây lâu năm ra hoa kết quả nhiều lần trong vòng đời.

? Dựa vào đặc điểm nào để nhận biết thực vật có hoa và thực vật không có hoa Kể tên những cây có hoa và những cây không có hoa?

-

? Hãy khoanh tròn vào đầu câu đúng nhất trong các câu sau:

A/ Trong những nhóm cây sau đây, những nhóm cây nào gồm toàn cây có hoa?

a Cây xoài, cây ớt, cây hoa hồng, cây đậu xanh

*Đáp án: a.

B/ Trong những nhóm cây sau đây, những nhóm cây nào gồm toàn cây 1năm?

b Cây lúa, cây khoai lang, cây bí xanh, cây cải, su hào

*Đáp án: b.

#"* + (2’)

- Chuẩn bị mẫu vật: cà chua, cây đậu, cây ớt( có hoa) và 1 số cây không có hoa, cây rêu, rễ hành E",%-./0

Chương I: Tế bào thực vật

Trang 8

Tiết 4: Kính lúp, kính hiển vi và cách sử dụng

 Kỹ năng: -Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, thực hành Kỹ năng hoạt động nhóm.

Thái độ: - Bảo vệ giữ gìn dụng cụ thực hành Giáo dục học sinh có ý thức và lòng yêu thiên nhiên,

yêu thích môn học

1.Thầy: - Kính lúp cầm tay, kính hiển vi và 1 số tiêu bản có sẵn

2 Trò: - Mẫu vật: Đám rêu, rễ hành, hành củ

II.Bài cũ :(5’)

- Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh theo nhóm đã phân công.

III.Bài mới:

1.ĐVĐ: Muốn có hình ảnh phóng to hơn vật thật ta phải dùng kính lúp và kính hiển vi Để hiểu rõ thêm chúng

ta nghiên cứu bài hôm nay

- Yêu cầu học sinh đọc thông tin ở

SGK<17>quan sát hình ở SGK

+ Kính lúp có cấu tạo thế nào?

- Yêu cầu học sinh đọc nội dung ở SGK<17 và

quan sát hình 5.2

- Yêu cầu học sinh quan sát1 cây rêu và vẽ lại lá

- Cho học sinh quan sát kính hiển vi và tranh vẽ

phóng to kết hợp với đọc mục thông tin ở SGK

-Yêu cầu học sinh hoạt động nhóm

- Kiểm ta bằng cách gọi đại diện của 1->2 nhóm

trình bày

- Hệ thống lại bằng kết luận

+ Bộ phận nào của kính hiển vi là quan trọng

nhất?

- Nhấn mạnh : đó là thấu kính vì có ống kính để

- Làm thao tác cách sử dụng kính để cả lớp cùng

- Gọi 1 số học sinh lên thao tác lại và xem tiêu

bản

BCA21)D ' (14’)

1 Tìm hiểu cấu tạo kính lúp:

- Cá nhân đọc thông tin, nắm bắt, ghi nhớ cấu tạo

*KL: Kính lúp gồm hai phần: Tay cầm bằng nhựa(hoặc bằng kim loại) và tấm kính trong lồi hai mặt.

2 Cách sử dụng kính lúp cầm tay:

- Trình bày lại cách sử dụng kính lúp cho cả lớp cùng nghe

3 Tập quan sát mẫu vật bằng kính lúp:

- Quan sát1 cây rêu bằng cách tách riêng 1 cách đặt lên

BC)D ' (20’)

1 Tìm hiểu cấu tạo kính hiển vi:

- Quan sát, nghiên cứu để xác định các bộ phận của kính

- Trong nhóm nhắc lại 1->2 lần để cả nhóm cùng nắm đầy

đủ cấu tạo của kính

- Các nhóm khác chú ý nghe rồi nhận xét, bổ sung

*KL: Kính lúp gồm ba phần chính: Chân kính, thân kính và bàn kính

Trang 9

- Yêu cầu học sinh đọc kết luận chung ở SGK 2 Cách sử dụng kính hiển vi:

- Quan sát các thao tác sử dụng kết hợp đọc mục thông tin<19>SGK

- Gọi 1->2 học sinh lên trình bày cấu tạo kính lúp và kính hiển vi

? Trình bày các E=< sử dụng kính hiển vi

#"* + (2’)

- Đọc mục: “ Em có biết”

- Học bài, chuẩn bị mỗi nhóm: 1củ hành tây và 1 quả cà chua chín

E",%-./0

Tiết 5: Quan sát tế bào thực vật.

Trang 10

 Kỹ năng: - Có kỹ năng quan sát, so sánh, thực hành và sử dụng kính hiển vi.Kỹ năng hoạt động

Thái độ: - Bảo vệ giữ gìn dụng cụ thực hành Giáo dục học sinh có ý thức và lòng yêu thiên nhiên,

- Tranh phóng to củ hành và tế bào vảy hành, quả cà chua chín và tế bào thịt cá chua

2 Trò: - Mẫu vật: Đám rêu, rễ hành, hành củ

II.Bài cũ - Chẩn bị của học sinh : (5’)

- Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh theo nhóm đã phân công

III.Bài mới:

1.ĐVĐ:

- Gv yêu cầu:

+ Các nhóm không lộn xộn, không nói to

thịt cà chua

- Yêu cầu các nhóm đọc và tiến hành lấy mẫu và

quan sát mẫu trên kính

- Làm mẫu tiêu bản(2 tiêu bản) cho học sinh quan

sát

- Quan sát các nhóm làm tiêu bản, giúp đỡ, giải đáp

thắc mắc, nhắc nhở học sinh

- Yêu cầu học sinh quan sát và vẽ hình

- Treo tranh phóng to và giới thiệu: Củ hành và TB

biểu bì vảy hành; Quả cà chua và TB thịt cà chua

- Học sinh quan sát hình 6.1, đọc và nhắc lại các thao tác

- Chú ý khi tiến hành: + ở TB vảy hành cần lấy 1 lớp thật mỏng trải phẳng không bị gập

+ ở TB thịt cà chua chỉ cần quệt 1 lớp mỏng

#IJ

- Quan sát tranh, đối chiếu hình vẽ của nhóm mình, phân biệt vách ngăn TB

- Vẽ hình vào vở.

Trang 11

- Học sinh tự nhận xét trong nhóm về thao tác làm tiêu bản, sử dụng kính và kết quả.

- Gv đánh giá chung tiết thực hành(về ý thức và kết quả), cho điểm các nhóm làm tốt, nhắc nhở các

#"* + (1’)

- Trả lời câu hỏi 1,2<22>SGK

E",%-./0

Tiết 6: Cấu tạo tế bào thực vật.

Trang 12

thành phần cấu tạo chủ yếu của tế bào, khái niệm về mô.

 Kỹ năng: - Có kỹ năng quan sát hình vẽ, nhận biết kiến thức.Kỹ năng hoạt động nhóm Tập vẽ hình

Thái độ: - Giáo dục học sinh có ý thức và lòng yêu thiên nhiên, yêu thích môn học, trung thực.

1.Thầy: - Tranh phóng : lát cắt ngang 1 phần rễ cây; lát cắt ngang 1 phần thân cây; lát cắt ngang 1 phần lá cây; Sơ đồ cấu tạo tế bào thực vật; Một số loại mô thực vật

2 Trò:

II.Bài cũ: (4’)

III.Bài mới:

1.ĐVĐ:

quan của thực vật đều có cấu tạo giống vảy hành không? Để hiểu rõ thêm chúng ta vào bài mới

- Yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân nghiên cứu mục 1SGK

và quan sát H7.1;7.2;7.3 SGK

+ Tìm điểm giống nhau cơ bản trong cấu tạo rễ, thân, lá?

chỉnh lại: mỗi ô nhỏ đó là 1 tế bào

- Yêu cầu học sinh quan sát lại hình ở SGK

+ Nhận xét về hình dạng của tế bào?

- Bổ sung và hệ thống lại

-> Trong cùng 1 cơ quan, tế bào có giống nhau không?

- Yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin và xem bảng kích

+Hãy nhận xét về kích , tế bào?

TB mô phân sinh, TB vảy hành mà mắt không nhìn thấy

thịt cà chua

- Yêu cầu học sinh rút ra kết luận

- Yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân nghiên cứu thông tin ở

SGK và quan sát H7.4 SGK

- Treo tranh câm:” Sơ đồ cấu tạo TBTV”; Yêu cầu học sinh

lên chỉ các bộ phận của tế bào trên tranh

I/ Hình dạng và kích thước của

tế bào thực vật: (15’)

1.Hình dạng của tế bào:

- Quan sát hình 7.1;7.2;7.3 SGK, đọc và trả lời câu hỏi của Gv

M Thấy ) điểm giống nhau đó là cấu tạo bằng nhiều tế bào.

- nhiều hình dạng khác nhau.

* Tế bào có nhiều hình dạng khác nhau.

bào +Kích , của tế bào khác nhau.

*Kết luận:

Cơ thể thực vật %=> cấu tạo bằng tế bào, các tế bào có hình dạng và kích =< khác nhau.

- Quan sát hình 7.4 SGK, đọc thông tin <24> ở SGK

bào rồi ghi nhớ

*KL: - Nhiệm vụ sinh học: SGK <8>.

- Nhiệm vụ thực vật học: SGK <8>

? Giữa vật sống vật khơng sống. .. Vậy đặc điểm chung thực vật gì?

2.tiến trình học:

- Yêu cầu học sinh quan sát hình SGK

- Treo bảng, yêu cầu học sinh thảo luận nhóm

hồn thành bảng -. ..

- Yêu cầu học sinh quan sát1 rêu vẽ lại

- Cho học sinh quan sát kính hiển vi tranh vẽ

phóng to kết hợp với đọc mục thông tin SGK

-Yêu cầu học sinh hoạt động nhóm

-

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	273,2 KB