Giới thiệu bài: Trong chương trình mỹ thuật 6 các em đã được biết đết một số nét về mỹ thuật thời nhà Lý, nghệ thuật tranh dân gian, nền văn minh Hi Lạp, La Mã cổ đại.. Hôm nay thầy và c[r]
Trang 1Ngày soạn : 01 /10 / 2011
Ngày giảng : 07 /10 / 2011
Giáo sinh thực hiện : Dương Đình Thự
Lớp : Sư phạm mỹ thuật K4-B
TIẾT 1 - BÀI 1 : THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
SƠ LƯỢC VỀ MỸ THUẬT THỜI TRẦN
(1226 - 1400 )
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
thuật thời Trần
tộc, biết trân trọng, yêu quý vốn cổ của cha ông để lại
tộc
II CHUẨN BỊ:
1 Đồ dùng dạy - học:
Học sinh: - Sưu tầm các hoạ tiết dân tộc ở sách báo có liên quan đến mỹ
thuật thời Trần
2 Phương pháp dạy - học:
- Phương pháp vấn đáp, thảo luận, trực quan.
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
1 Ổn định tổ chức: 1p Kiểm tra sỹ số.
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Giảng bài mới: 35p.
Giới thiệu bài:
Trong chương trình mỹ thuật 6 các em đã được biết đết một số nét
về mỹ thuật thời nhà Lý, nghệ thuật tranh dân gian, nền văn minh Hi Lạp, La
Mã cổ đại Hôm nay thầy và các em cùng nhau đi tìm hiểu tiếp một giai đoạn
mỹ thuật nữa, đó là mỹ thuật thời nhà Trần
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY TG
5p
* Hoạt động 1: Tìm
hiểu một vài nét khái
quát về bối cảnh xã hội
thời Trần.
- Gọi HS nhắc lại thành
tựu của mỹ thuật thời
Lý.?
- Sau khi nhà Trần lên trị
vì thì đất nước đã có
những biến động gì ?
I.Tìm hiểu vài nét khái quát về bối cảnh xã hội thời Trần.
- KL: MT thời nhà Trần
là sự tiếp nối của MT thời nhà Lý nhưng lại
có những nét riêng những nét riêng đó phần lớn do bối cảnh xã hội tạo nên
- KL: * Vào đầu thế kỷ
XIII VN có những biến động quyền trị vì đất nước từ nhà Lý chuyển sang nhà Trần
* Nhà Trần tiếp tục và phát huy những thành quả của nhà Lý Cơ cấu
xã hội được khôi phục
và củng cố thêm kỷ cương và thể chế được chỉnh đốn tăng cường
* Với ba lần đánh thắng quân Mông - Nguyên tinh thần tự lập tự cường, tinh thần thượng
võ được dâng cao trở
- Mỹ thuật thời nhà Lý với những thành tựu như: NT,
KT và điêu khắc, trang trí,
đồ gốm phát triển mạnh
- Sau khi nhà dành được ngôi từ nhà Lý một cách yên bình Nhà trần bắt đầu công việc trị vì đất nước Đất nước từ đó có một số thay đổi, chế độ trung ương tập quyền được củng cố, mọi kỷ cương và thể chế được duy trì và phát huy
Trang 3*Hoạt động 2: Tìm hiểu
một vài nét khái quát về
MT thời Trần.
? Quan sát tranh ở SGK,
chúng ta có thể kể tên
những loại hình NT nào
trong thời nhà Trần
- Chia lớp thành 3 nhóm
thảo luận GV chuyển bị
câu hỏi cho từng nhóm
thành hào khí dân tộc
tạo nên một sức bật cho VHNT trong đó có MT phát triển
II Tìm hiểu một vài nét khái quát về MT thời Trần.
- MT thời nhà Trần là
sự tiếp nối của MT thời nhà Lý
- MT thời nhà Trần phát triển trên điều kiện thuận lợi, vì mối quan
hệ với quần chúng đã cởi mở hơn và có sự giao lưu văn hoá với các nước lân cận
KL: MT thời nhà Trần giàu chất hiện thực hơn
MT thời nhà Lý; yếu tố tạo hình khoẻ khoắn vì thế lên gần gũi với nhân dân lao động hơn
-KL: MT thời nhà Trần gồm 3 loại hình chính:
KT, ĐK và trang trí, đồ gốm
- Gồm 3 loại hình NT ( Kiến trúc, điêu khắc và trang trí,
đồ gốm )
Trang 4Nhóm 1: Kiến trúc:
- KT thời Trần gồm có
mấy loại ? Kể tên
- Thành tựu tiêu biểu của
NT kiến trúc thời Trần ?
- HS tìm hiểu trong sách
giáo khoa và trả lời các
câu hỏi của giáo viên
Nhóm 2: Điêu khắc và
trang trí:
- Kể tên một số thành
tựu của nghệ thuật ĐK
và TT thời Trần, ?
- Hình tượng rồng thời
Tháp Phổ Minh (Nam Định)
Khu cung điện Thiên Trường (Nam Định)
Tháp Bình Sơn ( Vĩnh Phúc)
* KT thời Trần gồm có 3 loại: - Kiến trúc cung đình ( Kinh thành Thăng Long, cung điện Thiên trường.)
- Kiến trúc phật giáo: ( tháp phật, kiến trúc chùa, kiến trúc lăng mộ.)
*Thành tựu: - Tiếp thu toàn
bộ di sản KT cung đình của triều Lý, đó là kinh thành Thăng long
- Ngoài ra còn có các công
trình kiến trúc khác như: (Khu cung điện Thiên Trường, khu lăng mộ An Sinh, thành Tây Đô.)
- Kiến trúc phật giáo:
Những ngôi mộ chùa tháp được xây dựng uy nghi, bề thế.( Tháp Phổ Minh, tháp Bình Sơn.)
trang trí.
* Thành tựu: - Điêu khắc tượng tròn được tạc nhiều bằng chất liệu đá và gỗ: Tượng Quan Hầu, tượng các
Trang 5Trần khác gì với hình
tượng rồng thời Lý ?
Nhóm 3: Đồ gốm.
- Điểm khác nhau giữa
gốm thời Trần và gốm
thời Lý ?
- Đề tài trang trí của
gốm thời Trần ?
- Đại diện từng nhóm
lên trả lời các nhóm
Chùa Dâu ( Bắc Ninh )
Rồng thời nhà Trần
Gốm men nâu
con thú
- Những bệ rồng ở một số di tích thời Trần như: Chùa Dâu (Bắc Ninh), Khu lăng
mộ An Sinh (Quảng Ninh)
Vì vậy hình tượng con rồng
ở thời Trần có thân hình khoẻ khoắn hơn
- Chạm khắc trang trí: chạm
khắc chủ yếu để trang trí đề tài tứ linh đó là: rồng , phượng , lân, cá hoá rồng
* Hình tượng rồng thời Trần khác rồng thời Lý đó là: Rồng thời Trần ít bay lượn hơn, râu bờm có mào lừa ngắn, chân có bốn ngón, đầu
có rừng, bố cục phong phú
và nhiều biến thể
- xương gốm dày thô và nặng hơn
- Chế tác được gốm men nâu và gốm men ngọc, thạp gôm
- Hoạ tiêt trang trí chủ yếu
là hoa sen và hoa cúc
Trang 6khác nhận xét và bổ
xung
Hoạt động 3: một số
đặc điểm chung của MT
thời trần:
- Giáo viên kết luận ghi
tóm tắt trên bảng:
III ĐẶC ĐIỂM CỦA
MỸ THUẬT THỜI TRẦN:
- Kiến trúc phật giáo được thể hiện ở những nơi chùa tháp, được xây dựng không kém phần
uy nghi, bề thế VD ( tháp Phổ Minh ở Nam Định, tháp Bình Sơn ở Vĩnh Phúc.)
- Kiến trúc chùa làng:
Do xã hội vào cuối thời Trần có nhiều biến động nhất là sau cuộc chiến tranh với chiêm thành, các cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra ở nhiều nơi nên trong dân chúng nảy sinh nhiều tâm lý dựa vào thần quyền vì vầy chùa làng được xây dựng ở nhiều nơi những chùa này thường kết hợp thờ phật với thờ thần
Gác Chuông (Bối Khê)
Chùa Nghi Tàm - Hà Nội.
Chùa Yên Tử (Quảng Ninh)
Trang 7* Về điêu khắc và trang
trí:
- Chạm khắc chủ yếu để
trang trí làm cho các
công trình kiến trúc đẹp
hơn
- Những bức chạm khắc
gỗ với cảnh nhạc công,
người chim và rồng ở
chùa Thái Lạc( Hưng
Yên)
- Chạm khắc trang trí bề
thế đó là đá hoa sen rất
phổ biến ở thời nhà
Trần.( Bệ đá có hình
khối hộp hoa sen
thường được tạo dáng
theo 3 phần: toà sen,
thân và chân bệ với
những hình chạm rồng
và hoa lá,… chạm nổi
hoặc khắc chìm.)
- Tiếp tục phát triển trên
cơ sở truyền thống của
thời Lý được thể hiện
trên đồ gốm trang trí
kiến trúc, đồ gốm sinh
hoạt hàng ngày
- Dựa theo chất liệu và
Hình Rồng và hoa trên viên gạch (Gốm tráng men - Chùa Hoa Yên, Quảng Ninh)
Hình rồng chạm gỗ Chùa Dâu - Bắc Ninh
Chậu hoa và thạp gốm hoa nâu
Trang 8kiến trúc thể hiện hình dáng trang trí, sắc độ, nước mem ta có thể chia làm ba loại đó là:
Gốm men ngọc, Gốm hoa nâu, Gốm hoa lam
4 Củng cố: 8p
Trên cơ sở bài học hôm nay các em đã học về mỹ thuật thời Trần thầy sẽ
tổ chức một trò chơi ô chữ để kiểm tra kiến thức bài học của các em Ô chữ của thầy gồm có 8 hàng ngang và 1 hàng dọc, trong đó ô hàng dọc là ô chìa khoá
Chủ đề của ô chìa khoá là:
“Tinh thần dân tộc trong mỹ thuật thời Trần”
( Thượng võ ).
Hàng ngang số 1:
Hàng ngang số 2:
Hàng ngang số 3:
Hàng ngang số 4:
Hàng ngang số 5:
Hàng ngang số 6:
Hàng ngang số 7:
Hàng ngang số 8:
Trang 9
ĐÁP ÁN Ô CHỮ
1 T R Ầ N T H Á I T Ô N G
5 N G U Y Ê N M Ô N G
6 G Ố M M E N N G Ọ C
8 R Ồ N G V Õ
5 Dặn dò: 1p
Bài học đến đây là kết thúc về nhà các em xem lại bài và tìm hiểu thêm về nền MT thời Trần nói riêng và nền MT nước nhà nói chung cũng như nền MT trên thế giới để các em hiểu sâu hơn về nền MT của nhân loại
Các em xem trước cho thầy bài 2 đó là bài: Vẽ theo mẫu Cái cốc và quả
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………