Bài giảng Luyện từ và câu 2 - Bài: Từ chỉ hoạt động, trạng thái. dấu phẩy

- Hướng dẫn đọc: Đây là một bài văn miêu tả cảnh quan vùng sông nước, ta cần đọc to, rõ ràng, ngắt nghỉ đúng dấu câu, nhấn giọng ở những từ ngữ miêu tả: Đoạn đầu tiết tấu chậm, giọng miê[r]

Ngày soạn: /01/2013 Ngày dạy:6A: /01/2013

Tiết 77 Văn bản:

SÔNG NƯỚC CÀ MAU

(Trích Đất rừng phương Nam) Đoàn Giỏi

1 Mục tiêu bài dạy:

a) Về kiến thức: Giúp học sinh:

Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của cảnh thiên nhiên sông nước vùng Cà Mau

- Nắm được nghệ thuật miêu tả cảnh sông nước trong bài văn của tác giả.

b) Về kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc, hiểu văn bản truyện hiện đại

- Rèn kĩ năng sống: trình bày suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về nhữg giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện

c) Về thái độ: Giáo dục học sinh yêu phong cảnh thiên nhiên vùng sông nước Cà Mau

2 Chuẩn bị của Gv và Hs:

a- Giáo viên: Nghiên cứu kĩ SGK, SGV; soạn giáo án

b- Học sinh: Học bài cũ, đọc và chuẩn bị bài mới theo yêu cầu của giáo viên (trả lời câu hỏi trong SGK)

3 Tiến trình bài dạy

a) Kiểm tra bài cũ: (5 phút) Miệng.

* Câu hỏi:

- Kể tóm tắt văn bản Bài học đường đời đầu tiên? Cho biết bài học đường

đời đầu tiên của Dế Mèn đó là gì?

* Đáp án - Biểu điểm:

(5 điểm) - Học sinh kể tóm tắt theo yêu cầu: Dế Mèn chóng lớn trở thành chàng dế thanh niên cường tráng, tính nết kiêu ngạo, điệu bộ ngông nghênh, không coi ai ra gì, hay bắt nạt những kẻ yếu hơn mình Một lần Dế Mèn đã trêu chị Cốc khiến Dế Choắt chết oan Từ đó, Dế Mèn tỉnh ngộ và rút ra bài học đường đời đầu tiên cho mình.

(5 điểm) - Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn đó là: Bài học về thói kiêu căng, bài

học về tình thân ái (Kẻ kiêu căng có thể làm hại người khác khiến phải ân hận suốt đời,

đó là bài học về thói kiêu căng; Nên biết sống đoàn kết với mọi người, đó là bài học về tình thân ái) Đây là hai bài học về cách sống để trở thành người tốt từ câu chuyện của Dế Mèn

* Giới thiệu bài: (1 phút)

Đất rừng phương Nam, một truyện dài nổi tiếng của Đoàn Giỏi đã được chuyển

thể thành bộ phim dài tập, nói về lòng yêu nước của những người dân sống trên vùng đất mũi, vùng đất trù phú và giàu đẹp của Tổ quốc Với nghệ thuật miêu tả, tài quan sát của tác giả sẽ giúp chúng ta thấy được vẻ đẹp của một vùng quê giàu chất Nam Bộ qua đoạn

trích của tác phẩm Đất rừng phương Nam, với tựa đề: Sông nước Cà Mau.

b) Dạy nội dung bài mới:

HS

? Tb

HS

GV

GV

GV

HS1

HS2

GV

? K

HS

- Đọc chú thích * (SGK,T.10).

* Nêu những hiểu biết của em về tác giả Đoàn Giỏi

và bài văn Sông nước Cà Mau?

- Trình bày theo yêu cầu

 Bổ sung:

- Đoàn Giỏi (1925 - 1989), quê ở Tỉnh Tiền Giang,

viết văn từ thời kì kháng chiến chống Pháp (1946 -

1954) Tác phẩm của Đoàn Giỏi thường viết về cuộc

sống, thiên nhiên và con người Nam Bộ Bài văn

Sông nước Cà Mau trích từ chương XVIII truyện

Đất rừng phương Nam của tác giả

- Đất rừng phương Nam là một trong những tác

phẩm xuất sắc nhất của văn học thiếu nhi nước ta Từ

khi ra mắt bạn đọc (1957) nó đã có sức hấp dẫn lâu

bền với nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi cho đến tận

ngày nay

- Tác phẩm đã được in lại nhiều lần, được dựng thành

phim khá thành công

- Hướng dẫn đọc: Đây là một bài văn miêu tả cảnh

quan vùng sông nước, ta cần đọc to, rõ ràng, ngắt

nghỉ đúng dấu câu, nhấn giọng ở những từ ngữ miêu

tả: Đoạn đầu tiết tấu chậm, giọng miên man, đều đều,

về sau tiết tấu nhanh dần; tả chợ, đọc giọng vui, linh

hoạt

- Đọc mẫu 1 đoạn, từ đầu  “lặng lẽ một màu xanh

đơn điệu”.

- Đọc đoạn tiếp theo  “ẩn hiện trong sương mù và

khói sóng ban mai”.

- Đọc đoạn còn lại

- Theo dõi, uốn nắn cách cách đọc cho học sinh

* Theo em, bài văn miêu tả cảnh gì? Theo trình tự

như thế nào?

- Tuy là văn bản trích từ một tác phẩm truyện, nhưng

bài văn này có thể xem là một bài văn miêu tả khá

hoàn hảo về cảnh quan sông nước Cà mau - vùng cực

nam của Tổ quốc

- Trình tự miêu tả trong bài văn là đi từ những ấn

tượng chung về thiên nhiên vùng đất Cà mau, rồi tập

chung miêu tả và thuyết minh về các kênh rạch, sông

I Đọc và tìm hiểu

chung (8 phút)

1 Tác giả, tác phẩm:

- Đoàn Giỏi (1925 - 1989), quê ở Tỉnh Tiền Giang, viết văn từ thời kì kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954) Tác phẩm của ông thường viết về cuộc sống, thiên nhiên

và con người Nam Bộ

- Bài văn Sông

nước Cà Mau trích từ

chương XVIII truyện

Đất rừng phương Nam

của Đoàn Giỏi

2 Đọc văn bản:

đọc to, rõ ràng, ngắt nghỉ đúng dấu câu, nhấn giọng ở những từ ngữ miêu tả: Đoạn đầu tiết tấu chậm, giọng miên man, đều đều, về sau tiết tấu nhanh dần; tả chợ, đọc giọng vui, linh hoạt

? Tb

HS

GV

? Tb

HS

GV

? Tb

? Tb

HS

? K

ngòi với cảnh vật hai bên bờ, cuối cùng là tả cảnh chợ

Năm Căn họp ngay trên mặt sông

 Trình tự văn bản, đi từ khái quát đến cụ thể

* Theo em, câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy?

Ngôi kể đó có tác dụng gì?

- Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất Nhân vật

“tôi” trực tiếp quan sát cảnh sông nước Cà mau từ

trên con thuyền và trực tiếp miêu tả

- Cách quan sát và cảm thụ trực tiếp đó khiến cảnh

sông nước Cà Mau lần lượt hiện lên một cách sinh

động, Người miêu tả có thể trực tiếp bộc lộ khả năng

quan sát, so sánh, liên tưởng, cảm xúc,

- Ta thấy ở đây, tác giả đã vận dụng những hiểu biết

tường tận của mình về địa lí, ngôn ngữ địa phương để

đưa vào bài văn đoạn thuyết minh, giải thích địa

danh, cách đặt tên các con sông, dòng kênh, làm

phong phú thêm hiểu biết cho người đọc (ở đây

nghĩa là “nước đen”).

* Dựa vào nội dung, trình tự miêu tả, xác định bố cục

của bài văn? Nội dung chính của từng phần?

- Văn bản chia thành 3 phần:

1 Từ đầu  “lặng lẽ một màu xanh đơn điệu”:

Những ấn tượng chung ban đầu về thiên nhiên vùng

đất Cà Mau.

2 Tiếp từ “Từ khi qua Trà Là, Cái Keo ” 

“ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai”:

Cảnh kênh rạch, sông ngòi Cà Mau

3 Phần văn bản còn lại: Cảnh chợ Năm Căn

- Chuyển: Để giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp của

sông nước Cà mau qua quan sát và nghệ thuật miêu tả

của Đoàn Giỏi, chúng ta cùng tìm hiểu cụ thể trong

phần phân tích văn bản 

* Đọc thầm đoạn đầu của văn bản và nhắc lại nội

dung chính của đoạn? 

* Tìm những chi tiết miêu tả cảnh quan thiên nhiên

vùng Cà Mau trong ấn tượng ban đầu của tác giả?

- [ ] Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi chít như

mạng nhện Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh,

chung quanh mình cũng toàn màu xanh cây lá Tiếng

rì rào bất tận của những khu rừng xanh [ ] cùng

tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày

đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối.

* Em có nhận xét gì về cách miêu tả cảnh của tác giả

II Phân tích văn bản.

(23 phút)

1 Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh sông nước

Cà Mau:

HS

? Tb

HS

GV

HS

? Tb

? Tb

HS

? K

HS

qua những chi tiết trên?

- Cảnh được quan sát, cản nhận qua các giác quan:

Thị giác, thính giác, vị giác, đồng thời phối hợp miêu

tả xen kẽ sử dụng lối liệt kê, so sánh sát hợp, dùng

điệp từ “xanh”, từ láy “rì rào, đơn điệu, triền miên,

mòn mỏi, lặng lẽ” có tác dụng gợi âm thanh, hình

ảnh, trạng thái, cảm giác cụ thể

* Em hình dung như thế nào về cảnh sông nước Cà

Mau qua ấn tượng ban đầu của tác giả?

- Rất nhiều sông ngòi, cây cối, phủ kín màu xanh

Một thiên nhiên còn nguyên sơ đầy hấp dẫn và bí ẩn

- Khái quát nội dung 

- Đọc đoạn hai, từ “Từ khi qua Trà Là, Cái Keo ”

“ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai”.

* Nội dung chính của đoạn này là gì? 

* Những kênh rạch nào được nói đến trong đoạn văn?

Vì sao lại có tên gọi như vậy?

[ ] ở đây người ta gọi tên đất, tên sông[ ] theo đặc

điểm riêng biệt của nó [ ] chẳng hạn như gọi rạch

Mái Giầm, vì hai bên bờ rạch mọc toàn những cây

mái giầm, cong tròn, xốp nhẹ [ ]; gọi là kênh Bọ

Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ nam nào là bọ mắt

đen như hạt vừng [ ]; gọi kênh Ba Khía vì ở đó hai

bên bờ tập trung toàn những con ba khía [ ] (ba

khía là một loại còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ,

làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon) Còn như xã

Năm Căn thì nghe nói ngày xưa trên bờ sông chỉ độc

có một cái lán Năm Căn [ ], cũng như Cà Mau là

nói trại đi theo chữ “tức khơ mâu”, tiếng Miên nghĩa

là “nước đen”.

* Em có nhận xét gì về cách đặt tên các địa danh

vùng sông nước Cà mau? Cách đặt tên đó gợi ra đặc

điểm gì về thiên nhiên và cuộc sống Cà Mau?

- Cách đặt tên các địa danh theo lối dân gian, dân dã,

- Một thiên nhiên còn nguyên sơ đầy hấp dẫn

và bí ẩn với không gian rộng lớn, sông ngòi chằng chịt bao trùm trong màu xanh cùng những âm thanh bất tận

2 Cảnh kênh rạch, sông ngòi Cà Mau:

a) Cảnh tượng các kênh rạch vùng Cà mau:

GV

GV

? Tb

HS

? K

HS

?G

HS

mộc mạc

- Qua những địa danh đó gợi lên sự phong phú, đa

dạng; hoang sơ của thiên nhiên gắn bó với cuộc sống

lao động của con người

- Khái quát nội dung 

- Ở đoạn sau, tác giả tập trung miêu tả con sông Năm

Căn và rừng đước Mời các em cùng hiểu hình ảnh

dòng sông Năm Căn đó 

* Hình ảnh dòng sông và rừng đước Năm Căn được

miêu tả bằng những chi tiết nổi bật nào?

- Dòng sông Năm Căn mênh mông nước ầm ầm đổ

ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen

trũi nhô lên, ngụp xuống như người bơi ếch giữa

những đầu sóng trắng.

- Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường

thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi [ ] ngọn

bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng

sông, đắp từng bậc màu xanh [ ]

* Theo em, cách tả cảnh ở đây có gì độc đáo? Cách

miêu tả đó có tác dụng gì?

- Tả trực tiếp bằng thị giác (nhìn thấy bằng quan sát),

thính giác (nghe thấy âm thanh); dùng nhiều so sánh:

(nước như thác; cá như người bơi ếch; rừng

đước như hai dãy trường thành) Và một loạt tính

từ miêu tả

- Với cách miêu tả đó có tác dụng khiến cho cảnh vật

hiện lên cụ thể, sinh động, người đọc, dễ hình dung

được cảnh vật như thế nào Cụ thể như khi miêu tả

rừng đước, tác giả đã vẽ lên hình ảnh rừng đước với

màu sắc ở ba mức độ khác nhau: màu xanh lá mạ;

màu xanh rêu; màu xanh chai lọ  Ta hình dung

được các lớp cây nối tiếp nhau hai bên bờ sông được

miêu tả theo mức độ: Từ non đến già

* Trong câu “Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh

Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa lớn, xuôi về Năm Căn”

có những động từ nào chỉ cùng một hoạt động của

con thuyền? Thử thay đổi trình tự các động từ, cụm

động từ đó trong câu, từ đó em có nhận xét gì về cách

dùng từ của tác giả?

- Các động từ, cụm động từ trong câu: Thoát ra, đổ

ra, xuôi về không thể thay đổi trình tự của chúng

Thiên nhiên Cà Mau phong phú, đa dạng, hoang sơ gắn bó với cuộc sống lao động của con người

b) Hình ảnh dòng sông Năm Căn:

? Tb

HS

GV

? Tb

HS

? K

HS

trong câu, vì nếu đổi sẽ làm sai lệch nội dung, đặc

biệt là sự diễn tả trạng thái hoạt động của con thuyền

trong mỗi khung cảnh: Khi thoát ra nơi khó khăn

nguy hiểm đổ ra con thuyền từ con kênh nhỏ ra

dòng sông lớn, xuôi về theo dòng sông êm ả

- Có thể nói tác giả đã sử dụng từ ngữ miêu tả rất

chính xác và có sự lựa chọn tinh tế

* Đoạn tả dòng sông và rừng đước Năm Căn đã tạo

nên một thiên nhiên như thế nào trong tưởng tượng

của em?

- Thiên nhiên mang vẻ đẹp hùng vĩ, nên thơ, trù phú

- Cà Mau không chỉ độc đáo ở cảnh thiên nhiên sông

nước mà còn hấp dẫn ở cảnh sinh hoạt cộng đồng nơi

chợ búa Điều đó được phản ánh đầy đủ trong cảnh

sắc chợ Năm Căn Mời các em cùng tìm hiểu trong

phần cuối của văn bản 

* Quang cảnh chợ Năm Căn hiện lên qua những chi

tiết điển hình nào?

- Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông ồn ào, đông vui,

tấp nập [ ] với những túp lều lá thô sơ kiểu cổ xưa

nằm bên cạnh những ngôi nhà gạch văn minh hai

tầng, những đống gỗ cao như núi chất dựa bờ, những

cột đáy, thuyền chài, thuyền lưới, thuyền buôn dập

dềnh trên sóng.

- Những bến vận hà nhộn nhịp dọc dài theo bờ sông,

những lò than, hầm gỗ đước[ ] những ngôi nhà bè

ban đêm ánh đèn chiếu rực như những khu phố

nổi[ ]

- Những người con gái Hoa Kiều bán hàng xởi lởi,

những người Chà Châu giang bán vải, những bà cụ

già người Miên bán rượu, với đủ giọng nói líu lô, đủ

kiểu ăn mặc sặc sỡ.

* Giới thiệu cảnh chợ Năm có gì khác so với việc

miêu tả cảnh ở hai đoạn trước?

- Ở các đoạn trước, tác giả chú trọng đến miêu tả Ở

đoạn này, tác giả vẫn tiếp tục miêu tả song chú trọng

đến kể chuyện hơn, tác giả liệt kê hàng loạt các chi

tiết về chợ Năm Căn: Những nhà, những lều, những

bến, những lò, những ngôi nhà bè, những người con

gái, những bà cụ,

 Qua đó ta thấy được cảnh chợ Năm Căn vừa quen

thuộc vừa lạ lùng:

+ Quen thuộc: Giống các chợ kề biển vùng Nam bộ,

Thiên nhiên Năm Căn mang vẻ đẹp hùng vĩ, nên thơ và trù phú

3 Cảnh sắc chợ Năm

Căn:

? Tb

HS

GV

? Tb

HS

GV

HS

HS

lều là nằm cạnh nhà tầng; gỗ chất thành đống, rất

nhiều thuyền trên bến

+ Lạ lùng: Nhiều bến, nhiều lò than hầm gỗ đước;

nhà bè như những khu phố nổi, như chợ nổi trên

sông; bán đủ thứ, nhiều dân tộc

* Cách giới thiệu của tác giả có sức gợi cho người

đọc hình dung như thế nào về chợ Năm Căn?

- Trình bày

- Khái quát, và chốt nội dung

* Nêu những nét nổi bật về nghệ thuật và nội dung

của văn bản?

- Trình bày

- Nhận xét, khái quát, và chốt nội dung

- Đọc ghi nhớ (SGK,T 23).

- Đọc phần đọc thêm (SGK,T.23).

Chợ Năm Căn trù phú,

đông vui, tấp nập, độc đáo và hấp dẫn

III Tổng kết ghi nhớ.

(3 phút)

- Nghệ thuật miêu tả đặc sắc, độc đáo, kết hợp nhiều biện pháp tu từ qua cảm nhận trực tiếp kết hợp với vốn hiểu biết phong phú của nhà văn

- Nội dung: Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã Chợ Năm Căn

là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo

ở vùng đất tận cùng phía nam Tổ quốc

* Ghi nhớ:

(SGK,T.23)

IV Luyện tập.

(3 phút).

c) Củng cố, luyện tập (2phút)

? Em hãy nhắc lại nội dung chính của văn bản:" Sông nước Cà Mau"

- HS nhắc lại

- GV nhấn mạnh nội dung tiết học

d) Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà (1 phút)

- Về nhà đọc và tóm tắt nội dung văn bản, học thuộc nội dung ghi nhớ

(SGK,T.23); tập phân tích lại toàn bộ văn bản.

- Đọc kĩ và chuẩn bị bài tiếng Việt So sánh, tiết sau học.

- Soạn bài: Bức tranh của em gái tôi.

* Rút kinh nghiệm bài dạy:

=========================================

Ngày soạn: /01/2011 Ngày dạy:6A: /01/2011

Tiết 78 Tiếng Việt:

SO SÁNH

1 Mục tiêu bài dạy:

a) Về kiến thức: Giúp học sinh:

- Hiểu được khái niệm và cấu tạo của so sánh.

b) Về kĩ năng: Biết cách quan sát sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra những

so sánh đúng tiến đến tạo những so sánh hay

- Rèn kĩ năng sống: ra quyết định lựa chọn sử dụng phép so sánh phù hợp với mục đích giao tiếp

c) Về thái độ: Giáo dục hs có vốn về biện pháp tu từ tiếng Việt

2 Chuẩn bị của Gv và Hs:

a- Giáo viên: Nghiên cứu kĩ nội dung trong SGK, SGV; soạn giáo án

b- Học sinh: Học bài cũ, đọc kĩ văn bản, chuẩn bị bài theo yêu cầu của giáo viên

3 Tiến trình bài dạy.

a) Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

*Câu hỏi:

Phó từ là gì? Phó từ gồm có mấy loại? Nêu đặc điểm của mỗi loại? Lấy một

ví dụ có sử dụng phó từ?

* Đáp án - biểu điểm:

(5 điểm)- Phó từ là những từ chuyên đi kèm động từ, tính từ để bổ sung ý nghĩa

cho động từ, tính từ

(5 điểm)- Phó từ gồm hai loại lớn:

+ Phó từ đứng trước động từ, tính từ Những phó từ này thường bổ sung một số ý nghĩa liên quan đến hành động, trạng thái, đặc điểm tính chất nêu ở động từ hoặc tính từ như: Quan hệ thời gian; mức độ; sự tiếp diễn tương tự; sự pjủ định; sự cầu khiến

+ Phó từ đứng sau động,từ tính từ Những phó từ này thường bổ sung một

số ý nghĩa nghĩa như: Mức độ; khả năng; kết quả và hướng

- Ví dụ: Giống cam này ăn rất ngon.

* Giới thiệu: (1 phút)

So sánh là phép tu từ phổ biến được nhiều nhà văn, nhà thơ sử dụng Vậy để giúp các em hiểu rõ phép tu từ này, tiết học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu bài so sánh.

b) Dạy nội dung bài mới:

GV

HS

? Tb

HS

? Tb

HS

? K

? K

HS

- Dùng bảng phụ có ghi ví dụ trong sách giáo khoa:

(SGK,T.24) a) Trẻ em như búp trên cành

Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan.

(Hồ Chí Minh)

b) [ ] Trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao

ngất như hai dãy trường thành vô tận.

(Đoàn Giỏi)

c) Con Mèo vằn vào trong tranh, to hơn cả con hổ

nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến.

(Tạ Duy Anh)

- Đọc ví dụ (a, b)

* Tìm những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh trong

những câu trên?

- Trẻ em như búp trên cành.

- Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường

thành vô tận.

* Trong những phép so sánh trên, những sự vật, sự

việc nào được so sánh với nhau?

a) Trẻ em - búp trên cành

b) Rừng đước dựng lên cao ngất - hai dãy trường

thành vô tận.

* Vì sao có thể so sánh như vậy?

- Vì các sự vật, sự việc được so sánh đó có những nét

tương đồng (giống nhau về hình thức, hình thức, tính

chất, vị trí, chức năng) Chẳng hạn,

+ Trong ví dụ (a) Trẻ em (mần non của đất nước)/

mầm non của cây cối thiên nhiên  tương đồng về

hình thức và tính chất để chỉ sự tươi non đầy sức sống,

chứa chan hy vọng

+ Ví dụ (b) hình ảnh Rừng đước dựng lên cao

ngất - hai dãy trường thành vô tận Ta thấy ở sự so

sánh này, rừng đước có nét giống với bức trường

thành ở chiều cao, chiều dài và sự phân bố trải dài

theo dòng sông, gợi sự che chắn vững chắc giống như

bức trường thành (Chiều cao của rừng đước và sự che

chắn, bảo vệ giống như bức trường thành)

* Theo em, so sánh các sự vật, sự việc với nhau như

vậy để làm gì?

- So sánh các sự vật, sự việc với nhau như vậy là để

tạo ra hình ảnh mới mẻ cho sự vật, sự việc quen

thuộc; gợi cảm giác cụ thể, thích thú, hấp dẫn khi

nghe nói, đọc, viết

I So sánh là gì?

1 Ví dụ:

GV

HS

? Tb

HS

? K

HS

? Tb

HS

GV

HS

? K

HS

GV

? Tb

HS

? Tb

HS

? Tb

 Đây chính là so sánh tu từ, một trong những biện

pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản nghệ

thuật, đặc biệt trong văn miêu tả

- Đọc ví dụ (c) Con Mèo vằn vào trong tranh, to hơn

cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến.

* Con mèo được so sánh với con gì? Hai con vật này

có điểm gì giống và khác nhau?

- Con mèo được so sánh với con hổ

- Hai con vật này giống nhau về hình thức: lông vằn;

khác nhau về tính chất: mèo hiền, hổ dữ

* Vậy, so sánh ở câu này có gì khác với so sánh trong

các câu trên?

- So sánh trong các câu trên (a, b) là so sánh tu từ, còn

so sánh trong câu (c) là so sánh thông thường (so sánh

lô gích)

* Vậy theo em so sánh tu từ là gì? (phép so sánh là

gì?)

- Trình bày

- Khái quát và chốt nội dung bài học

- Đọc ghi nhớ: (SGK,T.24)

* Em hãy lấy một ví dụ có sử dụng phép so sánh

- Ví dụ: Dòng sông lặng ngắt như tờ.

Chuyển: Các em đã nắm được thế nào là phép so

sánh Vậy phép so sánh có cấu tạo như thế nào?

Vhúng ta cùng tìm hiểu trong phần tiếp theo 

- Dùng bảng phụ (mô hình so sánh)

* Hãy điền những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh

trong các câu đã dẫn ở phần I vào mô hình so sánh?

- Lên bảng điền (có nhận xét, chữa bổ sung:

Vế A (Sự vật

được so

sánh)

Phương diện

so sánh

Từ

so sánh

Vế B (Sự vật dùng để

so sánh)

- Trẻ em

- Rừng đước dựng lên cao

ngất

như như

búp trên cành.

hai dãy trường thành

vô tận.

* Nêu thêm các từ so sánh mà em biết?

- là, như là, giống như, tựa như, tựa như là, bao

nhiêu; bấy nhiêu, hơn, hơn là, chưa bằng,

* Mô hình đầy đủ của phép so sánh như thế nào?

2 Bài học:

So sánh là đối chiếu

sự vật, sự việc này với

sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

* Ghi nhớ:

(SGK,T.24)

II Cấu tạo của phép so sánh

1 Ví dụ: