Giáo án Ngữ văn 6 - Tuần 22 - Năm học 2012-2013

Hình ảnh dượng Hương Thư trong cuộc * Ngoại hình: cởi trần, như một pho vượt thác được miêu tả như thế nào về tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, ngo¹i h×nh.. hai hµm r¨ng c¾n chÆt, [r]

Tuần 22 - Bài 21

Tiết 85 vượt thác

(Trích Quê Nội - Võ Quảng)

I- Mức độ cần đạt :

II- Trọng tõm kiến thức, kĩ năng, thỏi độ

1.Kiến thức:

- Tỡnh

-

2.Kĩ năng:

-

-

3.Thỏi

III Chuẩn bị:

- Đọc SGK, tài liệu tham khảo để soạn bài

IV Các hoạt động dạy học

1 Ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ:

? Kể tóm tắt lại truyện: Bức tranh của em gái tôi Nêu ý nghĩa của truyện

? Nhận xét nhân vật !,89 anh?

3- Bài mới:

Nếu !8 trong truyện Sông !8: Cà Mau, Đoàn Giỏi đã 8 !,89 đoc tham quan cảnh sắc phong phú, 8B đẹp của vùng dất cực Nam Tổ Quốc ta, thì L8M thác trích truyện Quê Nội , Võ Quảng lại dẫn chúng ta !,8M dòng sông Thu Bồn, thuộc miền Trung Trung bộ đến tận 8M!, nguồn lấy gỗ Bức tranh phong cảnh sông !8: và đôi bờ miền Trung này cũng không kém phần lí thú.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu

chung.

- GVgọi HS đọc phần chú thích (*)

? Nêu hiểu biết của em về tác giả Võ

Quảng?

? Em biết gì về văn bản L8M thác?

GV 8:!, dẫn HS đọc chú ý thay đổi nhịp

điệu đọc phù hợp với nội dung từng đoạn:

+ Đoạn 1: đọc giọng chậm, êm

+ Đoan 2:đọc nhanh hơn, giọng hồi hộp, chờ

đợi.

+ Đoạn 3: dọc với giọng nhanh, mạnhnhấn các

động, tính từ chỉ hoạt động.

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả: - Võ Quảng (1920) – quê

Quảng Nam

- Tham gia cách mạng từ 1945 Từ 1971,

là Hội viên Hội nhà văn Việt Nam, phụ trách văn học thiếu nhi

- Là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi

2 Văn bản:

a Xuất xứ: Trích 8B!, XI của truyện Quê nội (1974).

- Quê nội là tác phẩm thành công nhất

viết về cuộc sống ở một làng quê ven sông Thu Bồn vào những ngày sau cách mạng tháng 8 – 1945

b Đọc, chú giải:

Lop6.net

+ Đoạn 4: đọc giọng chậm lại, thanh thản.

Giải nghĩa từ khó:

- Thành ngữ: Chảy đứt đuôi rắn: nhanh, mạnh, từ

trên cao xuống, dòng !8: !8 bị ngắt ra.

- Nhanh !8 cắt: Rất nhanh và dứt khoát.

- Hiệp sĩ: !,89 có sức mạnh và lòng hào hiệp,

hay bênh vực và giúp !,89 bị nạn

? Bài văn này thuộc thể loại nào?

? Bài văn miêu tả một cuộc 78M thác của

con thuyền theo trình tự nào?

? Ai là !,89 miêu tả cảnh 78M thác? Vị

trí quan sát của !,89 miêu tả ở chỗ nào?

? Bài văn miêu tả một cuộc 78M thác của

con thuyền theo trình tự thời gian và

không gian Dựa vào trình tự trên, em hãy

tìm bố cục bài văn

.

Hoạt động 2 Hướng dẫn đọc hiểu văn

bản.

? Đoạn trích này có thể phân tích theo

8:!, nào? – Cảnh thiên nhiên; Hoạt động của

con !,8 ời.

? Có mấy phạm vi cảnh thiên nhiên 8M

miêu tả trong văn mbản này?

?Cảnh dòng sông 8M miêu tả bằng

những chi tiết nào?

? Tại sao tác giả miêu tả sông chỉ bằng

hoạt động của con thuyền?

? Cảnh bờ bãi ven sông 8M miêu tả

bằng những chi tiết nào?

c Thể loại:

- Đoạn trích là sự phối hợp giữa tả cảnh thiên nhiên và hoạt động của con !,8S.

- Miêu tả (phối hợp giữa tả cảnh và tả hoạt động của con !,89[ kết hợp với tự

sự (ngôi kể 1)

* Miêu tả theo trình tự thời gian, không gian – Theo hành trình !,8M dòng sông của con thuyền

* Điểm nhìn miêu tả: - Vị trí quan sát: trên con thuyền di động và 78M thác Vị trí ấy thích hợp vì phạm vi cảnh rộng, thay đổi, cần điểm nhìn trực tiếp và di động.

d Bố cục: 3 phần.

Bố cục: 3 phần + Từ đầu dến uL8M nhiều thác !8:

 Cảnh dòng sông và hai bên bờ &8: khi thuyền 78M thác.

+ Đoạn 2: tiếp đến" Thác cổ cò"Cuộc 78M thác của r8M!, X8B!, 8

+ Đoạn 3: Còn lại cảnh dòng sông và hai bên

bờ sau khi thuyền 78M thác.

II Đọc hiểu văn bản:

1 Bức tranh thiên nhiên:

1 Cảnh thiên nhiên:

* Hai phạm vi: Cảnh dòng sông và cảnh hai bên bờ

- Cảnh dòng sông: dòng sông chảy chầm chậm, êm ả, gió nồm thổi, cánh buồm nhỏ căng phồng, rẽ sóng 8: bon bon chở đầy sản vật

 Con thuyền là sự sống của sông; miêu tả con thuyền cũng là miêu tả sông

- Hai bên bờ:

+ Bãi dâu trải bạt ngàn + Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt

đứng trầm ngâm lặng nhìn xuoóng !8: + Những dãy núi cao sừng sững;

+ Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa !8 những cụ già vung tay

Lop6.net

? Nhận xét của em về nghệ thuật miêu tả

trên hai @8B!, diện: Dùng từ và biện

pháp tu từ?

? Sự miêu tả của tác giả đã làm hiện lên

một thiên nhiên !8 thế nào?

? Theo em có 8M cảnh 8M!, thiên

nhiên !8 thế là do cảnh vốn !8 thế hay

!,89 tả ra !8 thế?

- HS: Phần do cảnh, phần do !,89 tả có

khả năng quan sát, 8o!, 8M!, có sự am

hiểu và có tình cảm yêu mến cảnh vật quê

8B!,

GV: Cảnh núi còn báo hiệu đoạn sông

lắm thác nhiều ghềnh đang đợi đón

Bình: Võ quảng là nhà văn của quê 8B!,

Quảng Nam Những kỉ nệm sâu sắc về dòng

sông Thu Bồnđã khiến văn bản tả cảnh của ông

sinh động, đầy sức sống Từ đây sẽ thấy: muốn

tả cảnh sinh động, ngoài tài quan sát 8o!, 8M!,

phải có tình với cảnh.

? Quan sát đoạn 2 có mấy nhân vật 8M

nhắc đến trong đoạn văn đó? Ai 8M

nhắc đến nhiều nhất?

#/,89 lao động 8M miêu tả trong văn

bản này là DHT Lao động của DHT diễn

ra trong hoàn cảnh nào?

? Em nghĩ gì về hoàn cảnh LĐ của DHT?

? Cảnh con thuyền 78M thác 8M miêu tả

!8 thế nào? – HS trả lời theo SGK.

? Hình ảnh E8M!, X8B!, 8 trong cuộc

78M thác 8M miêu tả !8 thế nào về

ngoại hình?

? Hình ảnh so sánh r8M!, X8B!, 8

!8 một pho 8M!, đồng đúc có sức gợi tả

!8 thế nào?

? Em có nhận xét gì về ngoại hình của

r8M!, X8B!, 8#

? Miêu tả ngoại hình !8 trên tác giả thể

hiện điều gì?

? Những động tác của r8M!, X8B!, 8

8M miêu tả !8 thế nào?

hô đám con cháu tiến về phía &8:

 Dùng nhiều từ láy gợi hình (trầm ngâm, sừng sững, lúp xúp)

Phép nhân hoá (những chòm cổ thụ ); Phép so sánh (những cây to mọc giữa những bụi ) Điều đó khiến cảnh trở nên

rõ nét, sinh động

 Cảnh thiên nhiên đa dạng phong phú, giàu sức sống Thiên nhiên 78z 8B đẹp, vừa nguyên sơ, cổ kính

2 Hình ảnh dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác:

- Hoàn cảnh: lái thuyền 78M thác giữa mùa !8: to /8: từ trên cao phónh giữa hai vách đá dựng đứng Thuyền vùng vằng cứ chực tụt xuống

 Đầy khó khăn nguy hiểm, cần tới sự dũng cảm của con !,89

* Ngoại hình: cởi trần, !8 một pho

8M!, đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nẩy lửa…

- So sánh -> Đẹp !8 một bức phù điêu

–> Khoẻ mạnh, đẹp đẽ, rắn chắc, gân guốc

-> Thể hiện quyết tâm lớn để chiến thắng thác dữ

* Động tác: co !,89 phóng chiếc sào

xuống lòng sông nghe một tiếng “soạc”,

ghì chặt đầu sào lấy thế trụ lại (chiếc

Lop6.net

? Để miêu tả hành động của nhân vật, tác

giả dùng từ loại gì là chủ yếu?

? Phân tích cái hay khi tác giả sử dụng từ

“vùng vằng” trong câu “Thuyền vùng

vằng !8 muốn trụt xuống quay đầu chạy

về Hoà x8:# - Vùng vằng – từ láy diễn tả sự

cố gắng chống chọi của con !,89 sự ngang !,8M

của sông thác, sự khó bảo của con thuyền.

? Biện pháp nghệ thuật chủ yếu nào đã

8M tác giả sử dụng trong đoạn văn này?

? Động tác thả sào, rút sào 8M so sánh

!8 thế nào?

? Em có cảm nhận !8 thế nào về hình

ảnh E8M!, X8B!, 8 giống !8 “một

hiệp sĩ &89!, Sơn oai linh”?

- So sánh này còn gợi ra hình ảnh huyền thoại anh

hùng 48 với tầm vóc và sức mạnh phi 89!, của

những Đăm San, Xinh Nhã bằng 48B!, bằng thịt

đang hiển hiện &8: mắt !,89 đọc.

?

Nhân vật E8M!, X8B!, 8 là một con

!,89 có tính cách !8 thế nào trong cuộc

sống đời 89!,#

? Có thể nói khái quát !8 thế nào về

nhân vật r8M!, X8B!, 8#

- HS nói bằng lời của mình GV chốt ý.

? Em học tập 8M gì ở cách miêu tả nhân

vật của tác giả? – Tập trung miêu tả nhân vật ở

ngoại hình, 8 thế, động tác bằng nhiều hình ảnh vừa

khái quát vừa gợi cảm.

? Em có cảm nhận gì về cảnh thiên nhiên

và !,89 lao động ở trong bài văn trên?

- Hiểu biết thêm vẻ đẹp phong phú của thiên nhiên

đất !8: và con !,89 lao động Việt Nam: con !,89

hiền lành, bình dị, dũng cảm chinh phục và chiến

thắng thiên nhiên -> Quý trọng, khâm phục.

Hoạt động 3 Hướng dẫn tổng kết.

? Bài văn này miêu tả cảnh gì?

? Ca ngợi cái gì và ca ngợi ai?

? Khái quát nghệ thuật nổi bật của bài

sào E8: sức chống bị cong lại), thả sào,

rút sào rập ràng, nhanh !8 cắt).

- Động từ 8M sử dụng đích đáng, phù hợp với công việc nặng nhọc, khẩn

&8B!, của !,89 lái, chèo thuyền

- So sánh:

+ Thả sào, rút sào nhanh !8 cắt – hành

động nhanh, mạnh, dứt khoát, đầy uy lực + … !8 một hiệp sĩ của &89!, Sơn oai linh, hùng vĩ – Thể hiện sự dũng mãnh, phi

89!, 8 thế hào hùng của con !,89 &8: thiên nhiên rộng lớn, bộc lộ rõ nhất cái “thần” của nhân vật trong cuộc chiến với thác dữ.

+ … khi 78M thác khác hẳn… khi ở nhà – Sự đối lập và thống nhất giữa hai 8 thế, hai hình ảnh khác nhau của cùng một con !,89 - Khiêm tốn, nhu mì đến nhút nhát trong đời

89!, !8!, lại dũng mãnh, nhanh nhẹn quyết liệt trong công việc, trong khó khăn thử thách.

=> Con !,89 quả cảm, !,89 chỉ huy 78M thác bình tĩnh, dày dạn kinh nghiệm lao động sông !8: là !,89 khiêm

!89!, nhu mì trong cuộc sống gia đình – Hình ảnh đẹp của con !,89 lao động trên sông !8: và cuộc sống đời 89!,

III Tổng kết:

1 Nội dung:

- ý 1, Ghi nhớ:

- Ca ngợi cảnh thiên nhiên miền Trung

đẹp, rộng lớn, hùng vĩ; ca ngợi con !,89 lao động VN hào hùng mà khiêm

!89!, giản dị

Lop6.net

Hoạt động 4 Hướng dẫn luyện tập.

- HS làm bài luyện tập SGK

* Củng cố: Cho HS đọc phần đọc thêm.

2 Nghệ thuật: - Kết hợp tả cảnh thiên

nhiên với hoạt động của con !,89

- Chọn vị trí quan sát phù hợp

- So sánh, nhân hoá, ẩn dụ, hoán dụ Dùng động từ, từ ngữ miêu tả

- Có trí 8o!, 8M!, phong phú, có cảm xúc &8: đối 8M!, miêu tả

IV Luyện tập:

4- Củng cố:

Hóy nờu

Hóy cho

5- Hướng dẫn học tập:

-

- O> bài So sỏnh PN+ theo)

Ngày soạn: 08/01/2013

Tiết 86 so sánh (Tiếp theo) I- Mức độ cần đạt

SN  /  " phộp tu - so sỏnh khi núi và N(

II- Trọng tõm kiến thức, kĩ năng, thỏi độ

2.Kĩ năng:

- Phỏt

hay

-

3.Thỏi

III Chuẩn bị :

- Đọc SGK, tài liệu tham khảo để soạn bài

IV- Các hoạt động dạy học:

1 Ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là so sánh? Cho ví dụ?

? Nêu mô hình cấu tạo đầy đủ của phép so sánh? Cho ví dụ minh hoạ?

3- Bài mới:

Do mang

trong phong cỏnh

so sỏnh

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 Hướng dẫn xác định các kiểu so

sánh.

- Học sinh đọc ví dụ – bảng phụ

? Cõu $ nào trong M9 $ cú * / phộp so

I Các kiểu so sánh:

Lop6.net

?

sánh trong các ví / trên

AN A

P*8 % *8

so sánh)

PD ( +$

 so sánh )

T P- @

so sánh)

AN B P*8 % *8

so sánh) ) F@

con *  &

? Tõ ng÷ chØ ý so s¸nh trong hai phÐp so s¸nh

trªn cã g× kh¸c nhau?

- Tõ so s¸nh "ch¼ng b»ng" ë vÕ A kh«ng ngang b»ng vÕ

B.

- Tõ so s¸nh "lµ" vÕ A ngang b»ng vÕ B

? - so sánh trong phép so sánh Y  K

 ý b gì?

- ;c s 8 so sánh không ngang 12

? $ 8  % - so sánh trong phép so

sánh Y hai K  ý b gì?

- ;c s 8 so sánh ngang 12

? Qua

 MK so sánh?

- Hai MK so sánh

? Theo em, phép so sánh

sánh nào?

?

phép so sánh không ngang 12E

? So sánh không ngang

 12 @ - so sánh nào?

?Cho ví / ?

* Gv  thêm VD:

- Thà

Còn $ cá  nói nhau J '&(

- Mây thua

? Phép so sánh còn

?

? So sánh ngang

12 @ - so sánh nào?

? Cho ví /E

* Gv  thêm VD:

- Qua   nón trông 

3 bao nhiêu ngói $ mình 1 nhiêu.

-

- Áo chàng h 8 ráng pha

- Hai kiÓu so s¸nh:

1 So s¸nh kh«ng ngang b»ng:

- A kh«ng ngang b»ng (h¬n,

kÐm) B.

- Tõ ng÷ so s¸nh chØ ý so s¸nh kh«ng ngang b»ng: h¬n, kÐm, thua, kh¸c, ch¼ng b»ng, kh«ng

!8 khác, &

2 So s¸nh ngang b»ng:

- M« h×nh: vÕ A = vÕ B

- Tõ ng÷ so s¸nh chØ ý so s¸nh ngang b»ng: !8 gièng !8 tùa

!8 y !8 !8 lµ, là,bao nhiªu bÊy nhiªu…

Lop6.net

- Con trõu là

? /8 vậy so sánh có những kiểu nào?

- HS

Hoạt động 2 Tìm hiểu tác dụng của so sánh.

- Học sinh đọc ví dụ SGK.

? Liệt kê những câu văn có dùng phép so sánh

trong đoạn văn?

(1) Cú

++ m  

8 n $(

2) Cú như con chim 1 '   vũng trờn

khụng,

cho

3) Cú

may ! làn giú %

4)

cành cõy khụng bằng  vài giõy bay ' % N *8 bay

'   cú < =+ nờn $(

5) Cú như * hói, D > / rố, Z như D

? Phộp so sỏnh _ cõu 1 và 2 cú tỏc / gỡ?

=> Cú giỏ

? Phộp so sỏnh _ cõu 3,4,5 cú tỏc / gỡ?

=> Phộp so sỏnh cú giỏ

tỡnh

? Vậy so sánh có những tác dụng gì?

*HS đọc 2 Ghi nhớ.

Hoạt động 3 Hướng dẫn luyện tập.

? Bài tập 1 yêu cầu !8 thế nào?

- GV 8:!, dẫn: Muốn tìm phép so sánh, &8: hết ta tìm các

từ so sánh Từ so sánh sẽ giúp các em tìm ra các phép so sánh

đồng thời cũng giúp các em xác định kiểu so sánh.

- Giáo viên kẻ bảng cho học sinh điền.

- HS chọn phân tích hình ảnh so sánh:

- Tâm hồn: sự vật trừu 8M!, phi vật thể, không nhìn thấy

8M không định 8M!, 8M khó định tính.

- Một buổi &8 hè: khái niệm 8B!, đối cụ thể, có thể hình

dung 8M bằng kinh nghiệm sống có cảm xúc, gắn với

những kỉ niệm Đó là thời gian cụ thể, không gian đầy nắng

gió, hoa @8M!, tiếng ve…

=> Tất cả cho ta thấy một tâm hồn nhạy cảm, phong phú,

rung động &8: vẻ đẹp của thiên nhiên và không khỏi bồi hồi

với những hoài niệm của một thời trai trẻ hồn nhiên, vô 8…

II Tác dụng của so sánh.

- So sánh vừa có tác dụng gợi hình

ảnh giúp cho việc miêu tả sự vật,

sự việc 8M cụ thể sinh động, vừa

có tác dụng biểu hiện 8 8o!, tình cảm sâu sắc

III Luyện tập

Bài 1:

a Tâm hồn tôi là một buổi &8 hè

-> So sánh ngang bằng

Lop6.net

? Bài 2 yêu cầu !8 thế nào?

- Học sinh làm miệng.

- GV nhận xét.

- GV và HS chữa xác suất một số đoạn văn đã viết ở nhà.

+ Độ dài: 3 – 8 câu.

+ Kĩ năng: sử dụng 2 kiểu so sánh ngang bằng và không

ngang bằng.

+ Nội dung: tả cảnh r8M!, X8B!, 8 8 thuyền 78M qua

thác dữ.

* Củng cố: Có mấy kiểu so sánh? Cho ví dụ

minh hoạ? nêu tác dụng của so sánh?

b Con đi trăm núi ngàn khe/ chưa bằng

muôn nối tái tê lòng bầm và con đi đánh

giặc 89 năm/ chưa bằng khó nhọc đời

bầm sáu 8B => so sánh không ngang bằng.

c Anh đội viên mơ màng/ như nằm trong

giấc mộng => so sánh ngang bằng.

Bóng Bác cao lồng lộng/ ấm hơn ngọn lửa hồng => So sánh không ngang bằng.

* Phân tích: Bóng Bác cao hồng Nhờ phép so sánh không ngang bằng ta thấy

8M hình ảnh lớn lao, vĩ đại, tình yêu

8B!, bao la của Bác đối với nhân dân.

Bài 2: Những câu văn trong bài L8M thác có sử dụng phép so sánh:

- Thuyền rẽ sóng bon bon !8 đang kịp

- Những động tác rút sào, thả sào rập ràng nhanh !8 cắt.

- r8M!, X8B!, 8 !8 một pho 8M!,

đồng đúc oai phong hùng vĩ

- r8M!, X8B!, 8 đang 78M thác khác hẳn ở nhà.

- Dọc 89! núi, những cây to !8 những

cụ già phía &8:

- HS tự chọn hình ảnh so sánh đặc sắc

Bài 3 Viết đoạn văn

3.Củng cố:

- Cú  MK so sỏnh? Hóy cho vớ /E

- Nờu tỏc

5- Dặn dũ:

-

- O> bài ;$ trỡnh  +$ P+D N AR( Rốn ' chớnh (

Ngày soạn:09/01/2013

I Mục tiêu cần đạt:

1

) * 'G chớnh  &  _  +$(

2 wb 06

Phỏt

3.Thỏi 6

Giỏo

II- Chu ẩn bị:

S +/ ghi: @ ' chớnh (

- Đọc SGK, tài liệu tham khảo để soạn bài

Lop6.net

III Tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Ổn định lớp:

2

3 Bài mới:

chúng ta nói hoặc viết, do ảnh 8o!, của cách phát âm địa @8B!, dẫn đến chúng ta viết sai lỗi chính tả Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta khắc phục những lỗi chính tả đó.

( Cho  thụi, cũn '> 8 *> nhộ)

Lop6.net

? - so sánh phép so sánh Y  K

 ý b gì?

- ;c s so sánh không ngang 12

? $ 8  % - so sánh phép so

sánh Y hai...

- ;c s so sánh ngang 12

? Qua

 MK so sánh?

- Hai MK so sánh

? Theo em, phép so sánh

sánh nào?

?

phép so sánh không... class="page_container" data-page="7">

- Con trõu

? /8 so sánh có kiểu nào?

- HS

Hoạt động Tìm hiểu tác dụng so sánh.

- Học sinh đọc ví