+ Đại diện các nhóm nhaän duïng cuï thí C3 : Khi buoâng tay nghieäm không giữ xe nữa thì lò xo lá tròn trở lại hình HS lắp ráp và làm thí dạng ban đầu và lực đẩy nghieäm maø loø xo laù t[r]
Trang 1Ngày soạn 3/10/2011
Dạy ngày: 06/10/2011
Tiết 7 Bài TÌM HIỂU KẾT QUẢ TÁC DỤNG CỦA LỰC
I/ MỤC TIÊU :
1 Về kiến thức:
+Lấy được một số thí dụ về lực tác dụng lên 1 một vật làm biến đổi chuyển động của vật đó
+ Lấy được 1 số thí dụ về lực tác dụng lên 1 vật làm biến dạng vật đó
2 Về kĩ năng:
+ Lắp ráp và làm được thí nghiệm
+Rút ra được các nhận xét sau khi quan sát các thí nghiệm
+Sử dụng được đúng các thuật ngữ : lực đẩy, lực kéo, phương, chiều, lực cân bằng
3 Về thái độ
+ Rèn luyện tính cẩn thận, ý thức hợp tác làm việc trong nhóm
II/ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Chuẩn bị cho nhóm HS :
1 Xe lăn
1 Máng nghiêng
1 Lò xo
-1 Lò xo lá tròn
1 Hòn bi
1 Sợi dây
III/ TỔ CHỨC GIỜ DẠY
Hoạt động 1: Khởi động (5 ph)
* Mục tiêu: Kiểm tra kiến thức cũ về lực
* Đồ dùng
* Tiến hành:
Hãy phát biểu ghi nhớ ở
cuối bài?
+ Lấy ngón tay cái và
ngón tay trỏ ép hai đầu
hai đầu 1 lò xo bút bi lại
.Nhận xét về tác dụng
-Tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác gọi là lực Nếu chỉ có 2 lực tác dụng vào cùng 1 vật mà vật vẫn đứng yên, thì 2 lực đó là 2 lực cân
Trang 2của ngón tay lên lò xo
và của lò xo lên ngón
tay ?
GV gọi HS khác nêu
nhận xét và ghi điểm
đạt được của HS qua
các câu trả lời
GV treo tranh ở hình
đầu bài và gọi HS cho
biế: làm sao biết trong 2
người ai giương cung, ai
chưa giương cung?
=> Để biết bạn nào trả
lời đúng bài học hôm
nay sẽ giúp ta trả lời
câu hỏi đó
bằng Hai lực cân bằng là 2 lực mạnh như nhau, có cùng phương nhưng ngược chiều
HS nhận xét
1 vài hs nêu phương án trả lời
Hoạt động 2 : Tìm hiểu những hiện tượng xảy ra khi có lực tác dụng (10
ph)
* Mục tiêu:
+ Lấy được một số thí dụ về lực tác dụng lên 1 một vật làm biến đổi chuyển động của vật đó
+ Lấy được 1 số thí dụ về lực tác dụng lên 1 vật làm biến dạng vật đó
* Đồ dùng:
* Tiến hành:
Yêu cầu hs đọc thông
tin (SGK-24) trong 1
phút
Em hiểu thê nào là biến
đổi của chuyển động và
biến dạng vật?
+ Yêu cầu HS trả lời
C1, C2
C1 : Hãy tìm 4 thí dụ cụ
thể để minh hoạ những
sự biến đổi của chuyển
Hs đoc thông tin SGK
+ thay đổi chuyển động, thay đổi hình dạng
HS trả lời C1, C2 dưới sự điều khiển của GV C1:
I/ NHỮNG HIỆN TƯỢNG CẦN CHÚ Ý QUAN SÁT KHI CÓ LỰC TÁC DỤNG:
1/ Những sự biến đổi của chuyển động :
(SGK-24)
Trang 3động
- Vật đang chuyển động,
bị dừng lại
- Vật đang đứng yên,
bắt đầu chuyển động
- Vật chuyển động
nhanh lên
- Vật chuyển động chậm
lại
- Vật đang chuyển động
theo hướng này, bỗng
chuyển động theo hướng
khác
Gọi HS nhận xét
GV chốt lại những chú ý
quan sát khi có lực tác
dụng
- Xe A đang chuyển động từ máng nghiêng xuống, bị xe B cản lại, làm xe A bị dừng lại
- Xe A đang đứng yên,
xe B đang chuyển động từ máng nghiêng xuống
xe B va chạm phải
xe A, làm cho xe A đứng yên bắt đầu chuyển động
- Khi chạy xe gắn máy, muốn xe chuyển động nhanh lên thì ta phải tăng ga
- Khi chạy xe gắn máy, muốn xe chuyển động chậm lại thì ta phải giảm ga
- Một quả cầu đang bay lên cao thì chuyển động của nó luôn bị đổi hướng Điều đó chứng tỏ luôn luôn có lực tác dụng lên quả cầu làm đổi hướng chuyển động của nó
C2: Người đang giương cung đã tác dụng lực vào dây cung nên làm cho dây cung và cánh cung
2/ Những sự biến dạng
- làm vật thay đổi hình dạng
Hoạt động 3: Nghiên cứu những kết quả tác dụng của lực (20ph)
* Mục tiêu:
+ Lắp ráp và làm được thí nghiệm
+Rút ra được các nhận xét sau khi quan sát các thí nghiệm
+Sử dụng được đúng các thuật ngữ : lực đẩy, lực kéo, phương, chiều, lực cân bằng
Trang 4* Đồ dùng:
1 Xe lăn
1 Máng nghiêng
1 Lò xo
1 Lò xo lá tròn
1 Hòn bi
1 Sợi dây
* Tiến hành
Yêu cầu hs nghiên cứu
Hình 7.1, 7.2 (SGK-25)
Cho biết các dụng cụ để
làm thí nghiệm?
Chia nhóm yêu cầu Hs
nhận dụng cụ và làm thí
nghiệm theo nhóm trong
5 phút trả lời C3, C4,
C5, C6
C3: Trong thí nghiệm ở
hình (6.1), đang giữ xe ,
ta đột nhiên buông tay
không giữ xe nữa Nhận
xét về kết quả tác dụng
của lò xo lá tròn lên xe
lúc đó
C4: Buộc sợi dây vào 1
xe lăn rồi thả cho xe
chạy xuống từ đỉnh 1
dốc nghiêng Hãy tìm
cách giữ dây, sao cho xe
chỉ chạy đến lưng chùng
dốc thì dừng lại Nhận
xét về kết quả của lực
mà tay ta tác dụng lên
xe thông qua sợi dây
C5: Đặt 1 lò xo lá tròn
nằm ngang ở lưng chừng
dốc Thả 1 hòn bi lăn từ
+ HS quan sát H7.1, H7.2 và nêu các dụng cụ thí nghiệm
+ Đại diện các nhóm
nhận dụng cụ thí
nghiệm
HS lắp ráp và làm thí nghiệm
Thảo luận trả lời C3=>C6
Đại diện nhóm trả lời nhóm khác nhận xét
II/.NHỮNG KẾT QUẢ TÁC DỤNG CỦA LỰC :
1/.Thí nghiệm :
C3 : Khi buông tay không giữ xe nữa thì lò
xo lá tròn trở lại hình dạng ban đầu và lực đẩy mà lò xo lá tròn tác dụng lên xe lăn đã làm biến đổi chuyển động của xe lăn
C4: Khi thả xe từ đỉnh 1 dốc nghiêng xuống thì lúc đó xe sẽ chịu tác dụng của 1 lực kéo ,lực mà tay (thông qua sợi dây )tác dụng lên xe lăn khi đang chạy đã làm biến đổi chuyển động của xe
xe chỉ chạy đến lưng chừng dốc thì dừng lại C5: Khi thả hòn bi lăn từ đỉnh dốc xuống và va chạm vào thành bên của lò xo thì lực mà lò xo
Trang 5đỉnh dốc xuống sao cho
nó va chạm vào thành
bên của lò xo Nhận xét
về kết quả của lực mà
lò xo tác dụng lên hòn
bi khi va chạm
C6: Lấy ta ép hai đầu 1
lò xo Nhận xét về kết
quả của lực mà tay ta
tác dụng lên lò xo
Chú ý : hướng dẫn HS
làm thí nghiệm và nhận
xét, định hướng cho HS
thấy được sự biến đổi
của chuyển động hoặc
sự biến dạng của vật
Qua các thí nghiệm
trên, yêu cầu HS rút ra
kết luận
C7 : Chọn cụm từ thích
hợp trong khung để điền
vào chỗ trống trong các
câu sau :
C8: Hãy viết đầy đủ các
câu dưới đây :
Kết luận : Lực tác dụng lên 1 vật có thể làm biến đổi chuyển động của vật đó hoặc làm nó
bị biến dạng
lá tròn tác dụng lên hòn
bi khi va chạm đã làm biến đổi chuyển động của hòn bi
C6 :Lực mà tay ta ép vào lò xo đã làm biến dạng lò xo
Kết luận : Lực tác dụng lên 1 vật có thể làm biến đổi chuyển động của vật đó hoặc làm nó
bị biến dạng C7:
(1): biến đổi chuyển động của
(2): biến đổi chuyển động của
(3): biến đổi chuyển động của
(4): biến dạng C8:
(1): biến đổi chuyển động của
(2): biến dạng
Hoạt động 4: Vận dụng (8 ph)
*Mục tiêu:
+ Trình bày được kết quả của lực tác dụng
Trang 6+Lấy được một số thí dụ về lực tác dụng lên 1 một vật làm biến đổi chuyển động hoặc biến dạng vật đó
+ Lấy được 1 số thí dụ về lực tác dụng lên 1 vật vừa làm biến đổi chuyển động vừa làm biến dạng vật đó
* Đồ dùng:
* Tiến hành
Làm sao để nhận biết
có lực lực tác dụng?
GV điều khiển hs trả lời
các câu C9, C10, C11
GV Giới thiệu phần có
thể em chưa biết
HS trả lời ghi nhớ
C9,C10, C11: HS đứng tại chỗ trả lời
1 Hs đọc to có thể em chưa biết
III/.VẬN DỤNG
Ghi nhớ (SGK-26)
C9,C10,C11: HS tự làm
Hướng dẫn về nhà (2 ph)
- Học kỹ bài và tìm ví dụ minh hoạ
- Làm BT : 7.1 đến 7.5 (sách bài tập )
- Chuẩn bị : xem trước bài :TRỌNG LỰC –ĐƠN VỊ LỰC
Trang 7Ngày soạn: 03/10/2011
Ngày dạy: 06/10/2011
Tiết 8
Bài 8 - : TRỌNG LỰC _ ĐƠN VỊ LỰC
I/.MỤC TIÊU
1 Về kiến thức:
Trả lời được câu hỏi trọng lực hay trọng trọng lượng của 1 vật là gì ?
Chỉ ra được phương và chiều của trọng lực
Trả lời được câu hỏi đơn vị cường độ lực là gì ?
2 Về kĩ năng:
Rút ra được các nhận xét sau khi quan sát các thí nghiệm
Vận dụng kiến thức thu nhận được vào thực tế và kỹ thuật: Sử dụng được dây dọi để xác định phương thẳng đứng
3 Về thái độ
- Rèn luyện tính cẩn thận, ý thức hợp tác làm việc trong nhóm
II/.CHUẨN BỊ :
Chuẩn bị cho mỗi nhóm HS
1 Giá treo
1 Lò xo
1 Quả nặng 100g có móc treo
1 Dây dọi
1 khay nước
1 Chiếc thước êke
III/.TỔ CHỨC GIỜ DẠY:
Hoạt động 1: Khởi động (5 ph)
* Mục tiêu: Tổ chức tình huống học tập
* Đồ dùng:
* Tiến hành:
Em có biết trái đất hình
gì không và em có đoán
được vị trí của con người
HS mô tả
Trang 8trên trái đất như thế
nào? Hãy mô tả điều
đó?
Kỹ thuật động nào:
Em hãy đọc mẩu hội
thoại giữa 2 bố con Nam
và tìm phương án hiểu
lời giải thích của bố
Nam?
=> Lực hút bố của Nam
nói đó có tên là Trọng
lực bài ngày hôm nay
chúng ta cùng tìm hiểu
trọng lực là gì?
HS đọc mẩu hội thoại đầu bài
HS trả lời do trái đất tác dụng lực hút lên các vật
Hoạt động 2 : Phát hiện sự tồn tại của trọng lực (15 ph)
* Mục tiêu: Rút ra được các nhận xét sau khi quan sát các thí nghiệm
* Đồ dùng:
Chuẩn bị cho mỗi nhóm HS
1 Giá treo
1 Lò xo
1 Quả nặng 100g có móc treo
1 Dây dọi
1 khay nước
1 Chiếc thước êke
* Tiến hành:
Yêu cầu HS đọc mục 1
thí nghiệm
+ Gọi 1 hs làm thí
nghiệm, cả lớp quan sát
* Chú ý : để thấy rõ tác
dụng kéo dãn lò xo của
trọng lực , phải quan sát
độ dài của lò xo trước
và sau khi treo quả nặng
+ Yêu cầu quan sát thí
nghiệm trên bảng nêu
1 hs lên bảng làm thí nghiệm treo quả nặng vào lò xo, đo độ dài lo
xo trước và sau khi treo quả nặng
1 hs làm thí nghiệm thả viên phấn đang cầm trên tay
HS trình bày hiện tượng
quan sát được: lò xo bị
I/ TRỌNG LỰC LÀ
GÌ ?
1/.Thí nghiệm : (SGK-
27)
C1: Lò xo có tác dụng lực vào quả nặng để giữ cho quả nặng không bị rơi
-Lực đó có phương thẳng thẳng đứng và có chiều hướng về phía trái đất Quả nặng vẫn đứng
Trang 9hiện tượng sảy ra?
- Tổ chức hoạt động
nhóm để trả lời câu C1,
C2, C3 trong 5phút
- Gọi đại diện nhóm trả
lời câu C1, C2, C3
C3: Tìm từ thích hợp
trong khung để điền vào
chỗ trống trong các câu
sau :
Qua quan sát các thí
nghiệm trên gọi 1 vài
HS rút ra kết luận
GV chốt: Trái đất tác
dụng lực hút lên mọi
vật Lực này gọi là
Trọng lực Người ta gọi
Cường độ ( độ lớn) của
Trọng lực tác dụng lên
vật là trọng lượng của
vật đó
dãn ra, phấn rơi xuống đất
- Hs thảo luận trả lời C1, C2, C3
- Đại diện các nhóm trả
lời, nhóm khác nhận xét
Nêu kết luận:
HS nghe ghi kết luận
yên vì có 2 lực cân bằng tác dụng lên quả nặng lực còn lại cùng phương với lực lò xo tác dụng (thẳng đứng) chiều hướng về trái đất
C2: Chứng tỏ có lực tác dụng lên viên phấn, phương thẳng đứng, chiều hướng về trái đất C3: (1):cân bằng
(2): trái đất (3):biến đổi (4): lực hút (5): trái đất
2/ Kết luận:
- Trái đất tác dụng lực hút lên mọi vật Lực này gọi là Trọng lực
- Người ta gọi Cường độ ( độ lớn) của Trọng lực tác dụng lên vật là trọng lượng của vật đó
Hoạt động 3: Tìm hiểu về phương và chiều của trọng lực (10 ph)
* Mục tiêu:
+ Chỉ ra được phương chiều của Trọng lực
+Sử dụng được dây dọi để xác định phương thẳng đứng
* Đồ dùng: Giá treo, dây dọi
* Tiến hành:
Hướng dẫn HS làm thí
nghiệm, quan sát hiện
tượng và rút ra nhận xét
để chọn từ thích trong
khung điền vào chỗ
trống câu C4
1 HS làm thí nghiệm Cả lớp quan sát
HS trả lời C4
II/.PHƯƠNGVÀ CHIỀU CỦA TRỌNG LỰC
1/ Phương và chiều của trọng lực:
C4 :
Trang 10Gọi HS trả lời C5
Yêu cầu đọc C5 đã
hoàn thiện
GV chốt phương chiều
của trong lực
HS trả lời C5
HS nghe
(1): cân bằng (2) : dây dọi (3): thẳng đứng (4): từ trên xuống dưới
2/ Kết luận: SGK
C5:
(1): thẳng đứng (2): từ trên xuống dưới
Hoạt động 4 : Tìm hiểu về đơn vị lực ( 5 ph)
* Mục tiêu: Trả lời được câu hỏi đơn vị cường độ lực là gì ?
* Đồ dùng:
* Tiến hành:
Yêu cầu HS đọc SGK
và giải thích độ mạnh
(cường độ )của lực
GV thông báo thông tin
về dơn vị lực
HS đọc (SGK -29) Cường độ lực là độ lớn của lực
HS nghe ghi vở
III/.ĐƠN VỊ LỰC:
-Đơn vị lực là NiuTơn
- Ký hiệu : N
- Trọng lượng của quả
cân 100 g được tính tròn
1 N trọng lượng của quả cân
1 kg là 10 N
Hoạt động 5: Vận dụng- củng cố (8 ph)
* Mục tiêu:
Vận dụng kiến thức thu nhận được vào thực tế và kỹ thuật: Sử dụng được dây dọi để xác định phương thẳng đứng
* Đồ dùng: Giá treo, dây dọi, e kê, chậu nước
* Tiến hành:
+Trọng lực có phương
và chiều như thế nào?
+ Nêu ví dụ chứng tỏ tất
cả mọi vật đều bị hút
vào tâm trái đất =>
chốt ghi nhớ
Yêu cầu nhóm làm thí
Hs trả lời
+ Vd tất cả từ trên cao
khi bị rơi đều rơi xuống đất
IV/ VẬN DỤNG Ghi nhớ ( SGK – 29)
Trang 11nghiệm C6 trong 3 phút
Hãy dùng eke tìm mối
quan hệ giữa mặt nằm
ngang và phương thẳng
đứng?
Nhóm nhận dụng cụ và làm thí nghiệm C6
C6: Giữa mặt nằm
ngang và phương thẳng đứng vuông góc với nhau
Hướng dẫn về nhà (2 ph)ø
-Học và tìm ví dụ minh hoạ trọng lực
- Làm BT (8.1 đến 8.4 Sách BT)
-Chuẩn bị: xem trước bài LỰC ĐÀN HỒI